འབབ་ཚུགས་དགུ་པ། ཧྥ་རན་སིའི་མོན་ཐི་ཕཱེ་ལེར།^p1
འབབ་ཚུགས་དགུ་པ། ཧྥ་རན་སིའི་མོན་ཐི་ཕཱེ་ལེར།^p2
༼ ༨·༢༣~༨·༣༠ ༽^p3
མཛད་རིམ།^p4
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༣ཉིན། ལས་རབ་གླིང་དུ་འབྱོར།^p5
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༤ཉིན། སྔ་དྲོར་རྟེན་འབྲེལ་ཉེས་སེལ་གྱི་དབང་གནང་།^p6
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༥ཉིན། ལས་རབ་གླིང་གི་མཐོ་རིམ་ལས་གཉེར་པ་རྣམས་ལ་མཇལ་ཕྲད་མཛད་དེ་བསླབ་སྟོན་གནང་།^p7
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༦ཉིན། ལས་རབ་གླིང་གི་དཔོན་སློབ་ཡོངས་དང་མཉམ་དུ་རྟེན་འབྲེལ་ཉེས་སེལ་གྱི་ཆོ་གའི་ཚོགས་འཁོར་རྒྱ་ཆེན་བསྐོར།^p8
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༧ཉིན། ཕུར་པ་ཡང་ཟབ་སྙིང་པོའི་དབང་དང་ཞལ་གདམས་གནང་།^p9
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༨ཉིན། ཚེ་གཅིག་རྫོགས་འཚང་རྒྱ་བའི་གསང་གནད་ཅེས་པའི་འཆད་ཁྲིད་གནང་།^p10
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༩ཉིན། ཕྱི་དྲོར་སེམས་ངོ་མཛུབ་ཚུགས་ཀྱི་མན་ངག་གསུངས།^p11
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༣༠ཉིན། སྔ་དྲོར་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་དབང་དང་ལྷུན་གྲུབ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཁྲིད་གནང་རྗེས་གྱེས་ཁའི་སྙིང་གཏམ་གསུངས་ཤིང་། ཕྱི་དྲོར་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་གནང་།^p12
ལས་རབ་གླིང་དུ་འབྱོར་བ།^p13
ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཨ་རིའི་བྷོ་སི་ཐིན་ནས་གནམ་གྲུར་ཞུགས་ཏེ་ནུབ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་མོའི་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ནས་ཆུ་ཚོད་བདུན་ལྷག་ལ་འཕུར་སྐྱོད་གནང་རྗེས། ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་ས་ཕེ་རིས་（Paris）ལ་འབྱོར། སླར་ཡང་གནམ་གྲུ་གཞན་ཞིག་ལ་ཞུགས་ནས་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཕྱེད་ཙམ་ལ་འཕུར་བ་ན། ཧྥ་རན་སིའི་གྲོང་ཁྱེར་མོན་ཐི་ཕཱེ་ལེར་（Montpellier）དུ་སླེབས་ཤིང་། དེ་ནས་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ལྷག་ལ་རླངས་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་རབ་གླིང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་ཁ་བསྒྱུར།^p14
ལས་རབ་གླིང་དུ་འབྱོར་ལ་ཉེ་བའི་རི་ལམ་གྱི་གཡས་གཡོན་གཉིས་སུ། སྔ་མོ་ནས་བསྒུགས་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་མ་རྣམས་ཕྲེང་བསྒྲིགས་ཤིང་དར་དཀར་བཏེགས་ཏེ། རྗེ་ཉིད་ལ་ཧ་ཅང་གཟབ་རྒྱས་ངང་དགའ་བསུ་དང་སྣེ་ལེན་མཛད།^p15
ལས་རབ་གླིང་དུ་འབྱོར་བ་ན། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཆོས་ཚོགས་དེའི་བླ་བྲང་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་སྟེ། ཁོང་བཞུགས་སའི་གཟིམས་ཁང་ནི། སྐྱབས་རྗེ་གྲུབ་དབང་པད་ནོར་རིན་པོ་ཆེ་དང་ས་སྐྱ་གོང་མ་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མང་པོ་བཞུགས་མྱོང་སའི་ཆེས་ངོ་མཚར་ཞིང་བྱིན་རླབས་ལྡན་པའི་ཕོ་བྲང་ཞིག་ཡིན་པར་བཤད།^p17
ལས་རབ་གླིང་གི་གདན་ས་འདི་ནི། བོད་ཀྱི་སྐྱེ་འཆིའི་རྣམ་གཞག་ཅེས་པའི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་པོ་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེས་ཕྱག་བཏབ་གནང་བའི་ཆོས་ཚོགས་ཤིག་ཡིན་ལ། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༠ལོར། དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེས་ས་དཔྱད་གནང་སྟེ་གནས་འདིར་གདབ་རྒྱུ་གཏན་ཁེལ་མཛད་ཅིང་། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༡ལོར། ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་རྣམས་གྲུབ་པ་མ་ཟད། རྡོ་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེ་བྱོན་ནས་རབ་གནས་དང་བྱིན་རླབས་གནང་བ་དང་། ད་ལྟ་ཧྥ་རན་སིའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་ཚོགས་ཆེ་ཤོས་སུ་གྱུར་ཡོད། ཆོས་ཚོགས་འདིའི་ཡུལ་ལྗོངས་ཀྱི་བཀོད་པ་ནི་བོད་ཡུལ་དང་ཤིན་ཏུ་འདྲ་བར། མཐའ་འཁོར་རྣམས་སུ་སྔོ་ལྗང་གི་ནགས་ཚལ་དང་མཛེས་སྡུག་གི་རི་ཀླུང་ཉམས་དགའ་བས་བསྐོར་འདུག་པས། བོད་ཡུལ་གྱི་དགོན་པ་ཞིག་དང་ཀུན་ནས་མཚུངས། ནམ་རྒྱུན་དབྱར་དུས་སུ། གནས་འདི་ནས་དགེ་འདུན་པ་དང་དད་ལྡན་མང་པོས་དུས་ཚོད་ངེས་གཏན་ཡོད་མེད་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད།^p19
ཆོས་རྗེ་ཉིད་བྱོན་པའི་སྐབས་དེ་ནི། ཁོ་ཚོའི་དབྱར་ཟླ་གསུམ་གྱི་སྒོམ་སྒྲུབ་ཀྱི་དུས་སུ་ཁེལ་འདུག་པས། རྒྱང་རིང་གི་རི་ལྷས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཁ་དོག་དང་རྣམ་པ་གཅིག་པའི་གུར་ཆུང་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་སྒར་བཏབ་པ་བཞིན་ཚར་དུ་དངར་བར་ཕུབ་ནས། ཆོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་ལ་གཞོལ་གྱིན་པ་ནི་ཆེས་རྔམ་བརྗིད་ལྡན་པ་ཞིག་རེད། ནམ་རྒྱུན་ཁོ་ཚོས་མཉམ་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོས་འཆད་ཉན་དང་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་ས་ནི། ཉེ་ཟུར་དུ་གུར་ཆེན་པོ་ཞིག་འདུག་པ་དེའི་ནང་ཡིན་ལ། ད་ལན་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གནས་དེ་ནས་གཟའ་འཁོར་གཅིག་གི་རིང་ལ་ཆོས་གསུངས་པ་ཡིན། སྐབས་དེའི་སྐད་སྒྱུར་པ་ནི་རི་མགུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན།^p20
ཉེ་བའི་ཆར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཁེ་ན་ཏ་ནས་ཨ་རིར་འཕུར་སྐྱོད་གནང་ཞིང་། དེ་ནས་སླར་ཡང་ཧྥ་རན་སིར་ཕེབས་པ་ཡིན་པས། ཕེབས་ལམ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རིང་པོ་སྟེ། གནམ་གྲུར་ཞུགས་པ་དང་། གནམ་གྲུ་སྒུག་པ། རླངས་འཁོར་དུ་ཞུགས་པའི་དུས་ཚོད་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ན། བྱོན་ཐེངས་གཅིག་ཁོ་ནར་དུས་ཚོད་ཉི་ཤུ་ཡས་མས་འགོར་ཡོད་པས། སྐུ་ལུས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཐང་ཆད་པའི་ཚུལ་མཛད།^p22
བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེས་ཁོང་གི་གནས་ཚུལ་དག་མཐོང་ནས། ད་ཐེངས་ཁྱེད་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཆོས་གསུང་བར་བྱོན་ནས་དུས་ཡུན་དེ་འདྲའི་རིང་པོ་སོང་འདུག་ལ། མཛད་རིམ་གྱི་དུས་ཚོད་བཀོད་སྒྲིག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཚགས་དམ་པོ་ཡིན་པས། འོ་བརྒྱལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་མྱངས་ཡོད་ཐག་ཆོད་ཡིན། ཆོས་ཚོགས་འདི་ནས་གཞན་གྱི་ཆོས་ཚོགས་དང་མི་འདྲ་བར་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་ངལ་གསོ་རྒྱུ་དེ་གཙོ་བོར་མཛད་དགོས། ཆོས་ཚོགས་འདིའི་མཛད་རིམ་བཀོད་སྒྲིག་གི་དབང་ཆ་ཚང་མ་ང་ལ་ཡོད་པས། ཇི་ལྟར་མཛད་དགོངས་ན་དེ་ལྟར་གནང་ན་འགྲིག་གི་རེད། ཁྱེད་ཀྱིས་དང་པོར་སྐུ་ངལ་ལེགས་པོ་གསོས་དང་། ཁྱེད་ཐུགས་མཉེས་པོ་ཡོང་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ཞེས་ཞུས།^p23
དངོས་གནས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་ཐག་རིང་པོ་ནས་འོ་བརྒྱལ་ཆེན་པོ་མཛད་ཡོད་དེ། སྐུ་ལུས་ལ་སྙུང་གཞི་མང་བ་དང་། ཆོས་ཁྲིད་རྣམས་གཅིག་རྗེས་གཉིས་མཐུད་དུ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ། མཚན་མོར་གཟིམས་ལེགས་པོ་མི་ཁུག་པ། ཞལ་ཟས་གསོལ་བའི་ཡི་ག་མེད་པ། དུས་ཁྱད་སྙོམ་ལོང་མེད་པ་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་སྐུ་ལུས་དང་ཐུགས་སེམས་གཉིས་ལ་ཚོད་བགམ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པས། ཁོང་གིས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་གསན་ཚེ། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱང་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་ལྷོད་པོའི་ངང་བག་ཕེབས་པར་བཞུགས།^p24
དེ་ལྟ་ནའང་། རྗེས་སུ་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་བཀོད་སྒྲིག་ལྡན་ཞིང་དུས་ཚོད་དམ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས། ལས་རབ་གླིང་གི་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཟབ་ཆོས་གསུངས་པ་ནི། ཆོས་ཚོགས་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་ལྷག་པ་ཞིག་བྱུང་སོང་།^p25
ང་རང་ལས་རབ་གླིང་པ་ཡིན་ནམ།^p26
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༤ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་ཉེས་སེལ་གྱི་དབང་མ་གནང་བའི་སྔོན་དུ། བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེས་དད་གུས་དང་སྤྲོ་སེམས་གྱི་ངང་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་སྤྲོད་འདི་ལྟར་གནང་།^p27
ཆོས་རྗེ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་འབྱུང་གནས་ནི། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་པའི་ནང་ཆེས་རླབས་ཆེ་བའི་གཏེར་སྟོན་བསོད་རྒྱལ་ཏེ་ལས་རབ་གླིང་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་གི་ཕ་ཡབ་ནི་སྐྱབས་རྗེ་བདུད་འཇོམས་མཆོག་གི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ལས་འཁྲུངས་པ་དང་། རྡོ་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ནི་ཁོང་གི་ཕ་ཡབ་ཀྱི་ཁུ་བོ་ཡིན། ཆོས་རྗེ་མཆོག་གིས་སྐུ་ན་ཆུང་དུས་ནས། སྔ་འགྱུར་དཔལ་ཡུལ་དགོན་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་གནུབས་ཟུར་དགོན་དུ་ནང་པའི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་མཛད། དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཐོག་རྫ་སྟོད་ལྕང་མ་རི་ཁྲོད་དུ་བྱོན་ཏེ། ཐུབ་དགའ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་རྩ་བའི་བླ་མར་བསྟེན་ནས་བགྲང་བྱ་དྲུག་ཙམ་ལ་ཆོས་ཕྱིར་དཀའ་སྤྱད་མཛད་མཐར། བླ་མའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་ཐོབ་པར་མ་ཟད། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་མངའ་དབང་འབྱོར་བར་གྱུར།^p28
ཁོང་གིས་བོད་ཡུལ་དུ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་སའི་སློབ་གླིང་དང་ཆོས་ཚོགས་མང་དུ་བཙུགས་ཡོད་ཅིང་། ཁྱད་པར་དུ། གསེར་རྟ་ལྔ་རིག་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་ནི་ཆོས་ལུགས་དང་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནང་ཆོས་སློབ་གཉེར་བྱ་སའི་ཚད་མཐོ་བའི་སློབ་གླིང་ཆེན་པོ་ཞིག་སྟེ། ད་ལྟ་དགེ་འདུན་པ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་རྒྱུན་བཞུགས་ཀྱིས་སློབ་གཉེར་གནང་བཞིན་ཡོད། ཆོས་རྗེ་མཆོག་གིས་སྐུ་ཚེ་ཧྲིལ་པོའི་རིང་ལ། ཆོས་པ་ཕོ་མོ་ཁྲི་སྟོང་མང་པོར་དབུ་སྐྲ་བསིལ་ཏེ་རབ་བྱུང་བསྒྲུབས་པར་མ་ཟད། ངོ་མཚར་བའི་གཏེར་ཆོས་ཀྱང་མང་དུ་བཞེས་ཡོད།^p30
ད་ལོར་ཁོང་ཐེངས་དང་པོར་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བྱོན་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཡིན་ལ། ཨ་རི་དང་ཁེ་ན་ཏ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་ཧྥ་རན་སིར་ཕེབས་ཤིང་། ད་ལྟ་ང་ཚོའི་ལས་རབ་གླིང་དུ་བྱོན་ཐུབ་པ་ལ། ཐོག་མར་ངས་རང་ཉིད་སྒེར་གྱི་ཚབ་བྱས་ཏེ་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱི་ཕེབས་འབྱོར་ལ་སྤྲོ་སེམས་རབ་ཏུ་འཁོལ་བའི་སྒོ་ནས་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།^p31
བདག་ཅག་རྣམས་ལ་མཚོན་ན། ཁྱེད་ཉིད་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་ལས་རབ་གླིང་དུ་བྱོན་ཏེ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་ཞིང་། ཆེས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱིན་རླབས་བསྩལ་བའི་བཀའ་དྲིན་ནི་སྨྲ་བརྗོད་ཙམ་གྱིས་མཚོན་ཐབས་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན། ལས་རབ་གླིང་ནི་གཏེར་སྟོན་ལས་རབ་གླིང་པའི་མཚན་ཐོག་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱེད་ཉིད་ནི་གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པའི་སྐུ་སྐྱེ་དངོས་ཡིན་པས། ད་ལན་སྐུ་དངོས་སུ་གནས་འདིར་ཕེབས་པ་ལ། དོན་སྙིང་ཆེན་པོ་ལྡན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་ངེས་ཡིན།^p32
ཁྱེད་ནི་གཏེར་སྟོན་ལས་རབ་གླིང་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རང་ངོས་ནས་ཀྱང་ཧ་ཅང་རླབས་ཆེ་བའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་ཏེ། ང་ཚོས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ནས། ཁྱེད་ཀྱི་མི་སེམས་སྒུལ་ཞིང་བསྟོད་པའི་འོས་སུ་གྱུར་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་སྣ་ཚོགས་པ་གོ་ཐོས་བྱུང་ཞིང་། དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དད་གུས་ཆེན་པོས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞུ་བཞིན་ཡོད། ཁྱེད་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་མངའ་དབང་འབྱོར་བའི་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་དང་། དུས་རབས་འདིའི་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་ཡི་རྒྱལ་ཚབ། ཟབ་མོ་གཏེར་གྱི་བརྒྱུད་པ་འཛིན་ནུས་པའི་གཏེར་སྟོན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ང་ཚོ་ཚང་མས་བོད་ཡུལ་དུ་ཁྱེད་ཀྱིས་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་བསྟན་འགྲོའི་དོན་ཆེན་བསྒྲུབས་པའི་མཛད་འཕྲིན་རྣམས་གོ་ཐོས་བྱུང་ཞིང་། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་སྙན་ནི་སྔ་མོ་ནས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་འདུག་པ་མ་ཟད། ཉིད་ཀྱིས་བོད་ཡུལ་དུ་ཡང་དར་བསྟན་པའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཁུར་ཆེན་བཞེས་ཤིང་། སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་ལ་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་གྱི་ལམ་བསྟན་པའི་མཛད་འཕྲིན་ནི་གཞན་སུས་ཀྱང་འགྲན་དུ་མེད་པར་ངེས་ཏེ། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སློབ་མ་རྣམས་ལའང་ཡིད་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་པར་བྱས་ཡོད། ང་ཚོས་འདི་ནས་ནང་ཆོས་དར་སྤེལ་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་ཁུལ་བགྱི་བ་ནི། ཁྱེད་ཀྱི་རླབས་ཆེ་བའི་མཛད་འཕྲིན་དང་བསྡུར་ན་ཤིན་ཏུ་ཉག་ཕྲ་བ་ཞིག་ཡིན།^p33
དེ་ལྟ་ནའང་ང་ཚོའི་སེམས་སུ་ཁྱེད་ཉིད་ནི་བདག་ཅག་དང་ཐུགས་ཐག་ཉེ་ཞིང་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ལྟ་བུར་མཐོང་བས། ཁྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཚད་ནས་ཡོད་ཚད་ལ་ནམ་ཡང་ཡིད་སྨོན་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞུ་བ་ཡིན། ད་ལན་འདི་ནས་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་ངེད་ཅག་ལ་དབང་དང་བཀའ་ཆོས་གནང་བར་བཀའ་དྲིན་བླ་ན་མེད་པ་ཞུ་ཞུ།^p35
དེ་ནས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་གསུང་།^p36
དུས་ཚེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་ལ། ལས་རབ་གླིང་པའི་གདན་ས་འདིར་ངེད་ཅག་གཞིས་བྱེས་གཉིས་དང་གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པ་ཁོང་གི་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་མཆོག་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་དངོས་སུ་འདིར་བཞུགས་ཡོད་པ་དེ་དང་ཞལ་འཛོམས་བྱུང་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཕན་ཚུན་དགའ་བཞིན་སྤྲོ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐལ་པ་བཟང་པོ་ཐོབ་པ་ལ་ང་རང་ཧ་ཅང་དགའ་སྤྲོ་ཆེ།^p37
ད་རེས་སྔོན་དུ་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེས་གསུང་མཛད་གནང་བ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ། ཁོང་གིས་དེ་ལྟ་བུའི་གསུང་མཛད་གནང་བ་ཚང་མ་ཡང་དགོས་པའི་དབང་གིས་གསུངས་པ་རེད་མ་གཏོགས། ང་ལ་དོན་དངོས་ཐོག་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཞིག་ཡོད་པ་ཨེ་རེད་ཅེ་ན་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན། ཁོང་གིས་ཀྱང་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གཟིགས་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱི་ལ་སེང་གེའི་མིང་བཏགས་པ་བཞིན་དུ་ང་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་གྱི་ཆ་ནི་ཆ་ཚང་བ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ནི་ངོ་མ་དངོས་དག་གིས་སྣ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ། ཕར་ལྟར་སྣང་ལ་ཆོས་པའི་མིང་དང་ཆོས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་ཞིག་བཟུང་བ་ལ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་རེད།^p38
དེས་ན་ང་ལྟ་བུ་ཞིག་ཤཱཀྱ་སེང་གེའི་བསྟན་པའི་མཇུག་མ་འདི་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཁྲི་ཆེན་པོའི་སྟེང་དུ་བསྡད་ནས་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཆོས་སྨྲ་དགོས་ཐུག་པ་དེའང་སུས་ཀྱང་བཟློག་ཏུ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་སྔོན་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གི་བསྟན་པ་ལ་རྒྱལ་པོ་ཀྲི་ཀྲིས་རྨི་ལྟས་མི་འདྲ་བ་བཅོ་བརྒྱད་རྨིས་པ་ལས། རྨི་ལྟས་གཅིག་ལ་ནི་སྤྲེའུ་ངན་པ་ཞིག་རྒྱལ་པོའི་ཁྲི་ཆེན་པོ་རུ་བཞུགས་ཏེ། སྤྲེའུ་མང་པོ་ཞིག་གིས་དེ་ལ་བཀུར་བཞིན་ཆོས་ཉན་པ་ཞིག་རྨིས། དེ་ཅི་རེད་ཅེས་ཞུས་པ་ན། མ་འོངས་པར་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པའི་མཇུག་མ་ལ་ཐོན་པའི་གནས་སྐབས་ན། ཡོན་ཏན་སྣ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པའི་སྤྲེའུ་ལྟ་བུ་དེའང་ཁྲི་ཐོག་ལ་བསྡད། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཚང་བའི་སྤྲེའུ་ལྟ་བུ་མང་པོའང་འཁོར་སློབ་ཏུ་འདུ་བའི་སྔ་ལྟས་རེད་ཅེས་གསུངས། དེ་ནི་གཙོ་བོ་ང་ལྟ་བུ་ལ་ལྷག་ཏུའང་འབྲེལ་ཆགས་པ་དང་སུས་ཀྱང་བཟློག་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད།^p39
ང་རང་ཆུང་དུས་དཔེ་ཆ་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་ཧ་ཅང་བཙུན་པ་ཡིན་སྣང་ཤར་བའི་གནས་སྐབས་ན། ང་ལས་རབ་གླིང་པ་རེད་ཅེས་མིང་བཏགས་པ་ཡིན། དེའི་སྐབས་སུ་ངས་དེ་དག་ལ་རྒོལ་གཏམ་བཏང་བ་ཡིན། གཏེར་སྟོན་ལས་རབ་གླིང་པ་ཟེར་བ་དེ། རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་སྐུ་ཡི་སྤྲུལ་བ་སྟེ། །རྡོ་རྗེ་ཕག་མོའི་གསུང་གི་བྱིན་གྱིས་བརླབས། །པདྨ་འབྱུང་གནས་ཐུགས་ཀྱི་སྒྱུ་འཕྲུལ་གར། །ཟབ་གཏེར་སྒོ་འབྱེད་འགྲོ་འདུལ་རིག་པ་འཛིན། །ལས་རབ་གླིང་པའི་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ཞེས་ཁོང་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་གསུངས་འདུག སངས་རྒྱས་འཁོར་བ་ལ་འཁོར་སྲིད་རྒྱུ་ཨེ་རེད། གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ལ་འཁོར་སྲིད། སེམས་ཅན་ཐ་མལ་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་སྲིད་ན་ང་ཡང་དེའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན་ཐང་མ་གཏོགས། ཡིན་སྲིད་པ་མ་རེད་ཅེས་ཁས་ལེན་རྩ་བ་ནས་བྱེད་མ་མྱོང་།^p41
ང་རང་ལོ་ལོན་ནས་དེང་སང་གི་གནས་སྐབས་ལ་ཐོན་འོང་དུས། དཔལ་སྤྲུལ་ཚང་གིས། མགོ་དམ་མཇུག་ལྷོད་དགེ་སློང་བྱེད་རེ་ཤི །ཁ་འཇམ་རྒྱུད་རྩུབ་བྱང་སེམས་བྱེད་རེ་ཤི །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ངའི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་དེ་མགོ་དམ་པོ་ཞིག་ཡིན་ཡང་རྔ་མ་ཅུང་ཙམ་ལྷོད་པོ་རུ་གྱུར་ཐལ། ལྷོད་ཐལ་ཟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ངས་བསམ་བློ་མང་པོ་བཏང་བ་ན། ལས་རབ་གླིང་པ་ཁོང་དང་ཁོང་གི་སློབ་མ་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་མང་ཆེ་བ་ཞིག་གིས་དོན་དངོས་ཐོག་ནས་ང་ལ་མིང་དེ་བཏགས་པར་འདུག མིང་བཏགས་པས་ང་ཁོང་ལ་གྱུར་སོང་བ་རྩ་བ་ནས་མ་རེད་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་རྒྱུ་རེད་བསམས་ནས་ང་ལས་རབ་གླིང་པ་མིན་ཟེར་བའི་རྒོལ་གཏམ་དེ་རྩ་བ་ནས་མཚམས་འཇོག་བྱས་པ་ཡིན། རྒོལ་གཏམ་མི་གཏོང་བའི་རྩ་བའང་གཅིག་ནས་ང་ལ་ལས་རབ་གླིང་པའི་མིང་ཞིག་ཐོགས་ན། ང་རང་ངོས་ནས་ཀྱང་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་ཅུང་ཙམ་རེ་ཐོགས་པ་ཨེ་ཡིན་བསམས། གཉིས་ནས་ལས་རབ་གླིང་པའི་གསུང་ཆོས་ཚང་མ་རྒྱུན་ཆད་ལ་ཁད་དང་ནུབ་ལ་ཁད་པར་ཐུག་འདུག་པས། དེ་གསོ་བའི་ཆེད་དུ་ཁོང་གི་མཚན་དེ་ང་ལ་གསོལ་ན། དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་གཟིགས་པ་ཨེ་ཡིན་བསམས་ནས་རྒོལ་གཏམ་མི་གཏོང་བར་མ་ཟད། ཁོང་གི་གསུང་ཚང་མ་གང་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་སྤེལ། གསུང་ཆོས་པར་ཤིང་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན་ཡང་། ཕྱོགས་སོ་སོར་ཐོར་འདུག་པ་རྣམས་དཔེ་བསྡུ་བྱས་ཤིང་། པར་ཤིང་རྙིང་པ་བྱི་བ་སོགས་ཀྱིས་གཏོར་བརླག་བཏང་བ་སོགས་པར་དུ་བརྐོས། ཁོང་གི་གདན་ས་དེ་ལ་ཡང་བདག་པོ་རེ་བྱས་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་བསྡད་པ་ཡིན།^p42
དེས་ན་གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པ་ནི་སྔོན་གཏེར་སྟོན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཐོག་མ་གཏེར་སྟོན་སངས་རྒྱས་བླ་མ་ནས་བཟུང་སྟེ། ད་ལྟའི་བར་དུ་ཁོང་འདྲ་བའི་གྲུབ་པ་དང་མཁས་པ། མཛད་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཅན་ཞིག་རྩ་བ་ནས་བྱོན་མ་མྱོང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡང་། གཏེར་སྟོན་ཁོང་བཞུགས་པའི་དུས་སུ་བོད་གངས་རིའི་ལྗོངས་ན་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་དང་། ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅོ་ལྔ་པ་མཁའ་ཁྱབ་རྡོ་རྗེ། ས་སྐྱ་དང་རྙིང་མ་སོགས་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་ཆོག་པ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་དབང་པོ་དང་ཀོང་སྤྲུལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ། གཞན་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པའི་ས་སྐྱ་དང་དགེ་ལྡན། རྙིང་མ། བཀའ་བརྒྱུད། བོན་པོ་སོགས་ཀྱི་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པ་ཚང་མས་བླ་མ་ཉིད་དུ་བཀུར་ཅིང་གདེང་འཇོག་མཐོན་པོ་གནང་སའི་སྤྲུལ་པའི་གཏེར་སྟོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། སྤྱིར་བོད་གངས་རིའི་ལྗོངས་འདིར་མཐའ་དམག་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་འབྱུང་རྒྱུ་ཡོད་ཅིང་། གཏེར་སྟོན་ལས་རབ་གླིང་པའི་དུས་སུ་མཐའ་དམག་དགུ་པ་དེ་བོད་ལ་འབྱུང་བའི་དུས་སྐབས་ཡིན་པས། རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པས་ཁོང་མཐའ་དམག་དགུ་པ་མ་ལུས་པར་བཟློག་ཅིང་། བོད་གངས་ཅན་གྱི་རྒུད་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་མངའ་གསོལ་བ་ཡིན། ཁོང་གི་སྐུ་ཚེ་གཅིག་ལ་ཡང་བོད་གངས་ལྗོངས་ཀྱི་བསྟན་འགྲོའི་དོན་དུ་སྐུ་ཚེགས་འོ་བརྒྱལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཛད། དེས་ན་ཁོང་སྐུ་བཞུགས་པའི་དུས་སུ་བོད་ལ་ནད་མུག་མཚོན་འཁྲུག་སོགས་གང་གིས་ཀྱང་གནོད་པ་ཅི་ཡང་མ་བྱུང་བ་ཡིན།^p43
གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པ་ཁོང་གི་སློབ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའི་རྩ་བར་གྱུར་པ་ནི། རྒྱལ་དབང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ་དང་རྡོ་གྲུབ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ལ། རྡོ་གྲུབ་བསྟན་པའི་ཉི་མ་ལ་དཔེར་མཚོན་ན། འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་དབང་པོས་དགུང་ལོ་ལྔ་བཅུ་མ་གཏོགས་མི་བཞུགས་པར་གསུངས་མོད། འོན་ཀྱང་གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པས་ཁོང་འདས་མ་སོང་གི་བར་དུ་སློབ་མ་ཆོས་བདག་གཉིས་པོ་ཡང་མི་འདའ་བའི་ཞལ་བཞེས་གསལ་པོར་གནང་། ཁོང་ལ་གཉེར་བ་ཨ་འཕྲིན་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དང་། ཆོས་བདག་རྩ་བ་ཤུགས་འབྱུང་སྤྲུལ་སྐུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟང་པོ། རྡོ་གྲུབ་བསྟན་པའི་ཉི་མ། རྒྱལ་དབང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ། ཁོང་བཞི་པོ་གལ་ཏེ་གདན་ས་ཆེན་པོ་ལྷ་སའི་པོ་ཏ་ལ་རུ་འཚོགས་ཐུབ་པ་དང་། གཏེར་སྟོན་ཁོང་གིས་ཕབ་ཚར་བའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་གསང་སྙིང་གི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་། རྒྱུད་འགྲེལ་སོགས་ཁྲིད་མང་པོ་ཞིག་གསུངས་ཡོད་པ་དེ་བཤད་པའི་དུས་བཟང་པོ་འགྲིག་ན། ཁོང་གི་ཡང་སྤྲུལ་དང་ཡང་སྤྲུལ་ཕྱི་མའི་དུས་སུ་ཡང་བོད་གངས་རིའི་ལྗོངས་ལ་རྒུད་པ་རྩ་བ་ནས་མི་འབྱུང་བའི་ཞལ་བཞེས་གནང་རུང་། སེམས་ཅན་གྱི་ལས་དང་བསོད་ནམས་དམན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྡོ་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེ་བྱོན་མ་ཐུབ་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་རྒྱལ་བ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོས་དེར་དགོངས་ཏེ་བང་ཆེན་པ་བཏང་ནས་གདན་འདྲེན་དུ་མངགས་པ་ཡིན།^p45
དེའི་དུས་སུ་ཤུགས་འབྱུང་སྤྲུལ་སྐུས་ཨ་སྐྱོའི་ཚུལ་མཛད་དེ་ང་སྔོན་དུ་སོང་སྟེ་བསྒུག་འདུག་ཅེས་གསུངས་ནས་ལྷ་སར་བྱོན། གྲུབ་ཆེན་བསྟན་པའི་ཉི་མས་དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱས་ཏེ་ལྷ་སར་འགྲོ་བའི་ལམ་ལ་ཆས་པ་ན། ཟུར་ན་རྡོ་ཆུ་ཟེར་བའི་ཆུ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཁལ་མ་རྣམས་འབུད་དུ་མ་བཏུབ་སྐབས། གྲྭ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྕག་དང་རྡོ་ཡིས་རྡུང་རྡེག་བྱས་པ་ན། ཁོང་ཧ་ཅང་བཙུན་པ་ཡིན་པས་ཐུགས་སུན་ཏེ། རྒྱང་གྲགས་གཅིག་ལྷག་ཙམ་གྱི་ས་མཚམས་ནས་དེ་འདྲ་བའི་སྡིག་པ་ཚབས་ཆེན་བསོག་དགོས་ན། འདི་ལྟར་ལྷ་སར་སོང་ན་དགེ་བ་ལས་ཀྱང་སྡིག་པའི་ལས་ཆེ་བར་འདུག་སྙམ་ནས། ཁོང་རྩ་བ་ནས་ཕེབས་རྒྱུ་མིན་གསུངས་ཏེ་ཕྱིར་ལ་ལོག དེ་མ་ཐག་ཏུ་གཉེར་བ་ཨ་འཕྲིན་ཡང་འདས་སོང་བ་ཡིན།^p46
དེ་ནས་ཧོར་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་གི་ཉིན་ལ་གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པ་གྲུབ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་བསྟན་པའི་ཉི་མའི་སྐུ་མདུན་ལ་ཕེབས་ནས། ཁོང་རྣམ་པ་གཉིས་ཞལ་གྱེས་སྐབས། གྲུབ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་སྔོན་ཆད་ཡིན་ན་ཕར་འགྲོ་དུས་དར་ཁ་འབུལ་སྲོལ་མེད་ཀྱང་། ད་ཐེངས་ཁྱེད་ལ་དར་ཁ་ཞིག་དབུལ་རྒྱུ་ཡིན། སྐྱེ་བ་ད་རེས་ཀྱི་ལུས་ཐོག་ལ་དེ་ལས་འཕྲད་པ་མེད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཚེ་རབས་ཀྱི་བར་དུ་འབྲལ་བ་མེད་ཅེས་ཞལ་བཞེས་གནང་།^p47
གཞན་ཡང་ཤར་ཕྱོགས་གཉན་པོ་གཡུ་རྩེའི་གཏེར་ནས་བཞེས་པའི་རྟ་ཕག་གི་བླ་རྡོ་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད། དེ་ནི་རྒྱལ་བ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་དངོས་ལ་ཐོག་མར་གསང་བའི་སྒོ་ནས་འཕྲོད་ཅིང་། སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་རྣམས་རྟེན་དེ་དང་མ་འབྲལ་ན་ལེགས་ཞེས་ཁོང་གིས་ཞལ་བཞེས་གནང་། དེ་རྗེས་བསྟན་རྒྱམ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་ཏུ་འཕྲོད་ཡོད་པར་མ་ཟད། དེང་སང་ཡང་ཁོང་གི་ཕྱག་ན་བཞུགས། དགུ་བཅུ་ཐམ་པའི་ལོར་ངས་ཁོང་དང་མཇལ་འཕྲད་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན། ཁོང་གིས་རྟ་ཕག་གི་བླ་རྡོ་དེ་ང་ལ་མཇལ་ཁ་གནང་ཐལ། ཁོང་ནོར་བུ་གླིང་ག་ནས་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་པའི་དུས། ཁོང་གི་ཐུགས་ལ་དཀའ་ཁག་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཐུག་ཚེ་སྐུ་སྲོག་སྐྱོབ་ངེས་ཅན་གྱི་རྟེན་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་ནས་བསམ་བློ་ཞིབ་མོར་བཏང་ཚེ། གཏེར་སྟོན་བསོད་རྒྱལ་གྱིས་གཏེར་ནས་བཞེས་པའི་སྐུ་ཚབ་ཉེར་ལྔ་ལས་སྐུ་ཚབ་གཉིས་པའི་རྟེན་འདི་ཡིན་རྒྱུ་རེད་དགོངས་སོང་གསུངས། རྟ་ཕག་གི་བླ་རྡོའི་སྟེང་ན་རྟ་མགྲིན་གྱི་སྐུ་རང་བྱུང་དུ་ཡོད་པ། འོག་ན་བྃ་ཧཱ་རི་ནི་ས་དོད་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། དེས་ན་ངོ་མ་དངོས་ཐོག་གིས་ད་ལྟ་ཁོང་བར་ཆད་ཀྱི་དབང་དུ་རྩ་བ་ནས་འགྲོ་སྲིད་རྒྱུ་མ་རེད་སྙམ།^p48
དེ་བཞིན་དུ་གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པའི་སྐུ་སྐྱེ་གོང་མ་སྔགས་པ་རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་དེ་ཡང་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་ཐུགས་ཟིན་པ་ལ་གཞན་གང་དང་ཡང་མི་འདྲ་བར་ཞབས་ཞུ་ལྷག་པར་བསྒྲུབས་ཡོད། དེའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་ཁོང་གི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའང་ཡིན། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབ་ཚུལ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། ཁོང་ནི་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་བློན་པོ་ཡོངས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་ལོ་ཙཱ་བའང་ཡིན། ཨོ་རྒྱན་སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་བོད་ཡུལ་དུ་གདན་འདྲེན་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཡང་ཡིན། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་ཚེ་གཅིག་གི་རིང་ལ་རྒྱལ་པོའི་མཛད་པ་ཅི་མཛད་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྔགས་པ་རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་ཀྱིས་མཛད། རྗེས་མ་ལྷ་སྲས་མུ་ཁྲི་བཙད་པོ་དང་། མུ་ཏིག་བཙད་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་དུས་ན་ཡང་རྒྱལ་པོའི་བྱ་བ་ཚང་མ་ཁོང་བློན་པོ་གཅིག་གིས་མཛད། ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོའི་ཐུགས་ཀྱིས་ཟིན་ཡོད་པ་ཁོང་འདྲ་བ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན།^p49
ཨོ་རྒྱན་སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཡང་། རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་ཀྱིས་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་རྗེ་འབངས་སུས་ཀྱང་བསྒྲུབས་ཐུབ་ཡོད་པ་མིན། ཁོང་གིས་ཐེངས་དང་པོར་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་གདན་ཞུ་བྱས་ཤིང་། བལ་ཡུལ་ཡང་ལེ་ཤོད་ནས་བོད་ཡུལ་བར་དུ་ཁུར་བོ་ཁུར་ཏེ་ཁོང་ལ་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་ནས་ཡོང་བ་ཡིན། རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་ཀྱིས་ཕུར་བའི་ཆོས་བཀའ་ཞུ་བའི་སྐབས་ལ། འབུལ་བ་ཡོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱང་གསེར་དང་དངུལ། གཡུ། བྱུ་རུ་ལ་སོགས་པ་ཡོ་བྱད་སུས་ཀྱང་བློ་ཡུལ་དུ་མི་ཤོང་བ་ཕུལ་བར་མ་ཟད། སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་ཡང་གནོད་པ་མེད་པར་ཚོགས་ཤ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དུས་གཅིག་ལ་འབུལ་བ་ཕུལ་ཚུལ་ཕུར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་གསུངས་ཡོད་པ་ཡིན། ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་སློབ་མ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ནང་ན། རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་རླུང་ལྟར་ཐོགས་པ་མེད། །ཅེས་གྲུབ་པ་བརྙེས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཕྱིན་ཆད་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་རྗེས་འཇུག་ཡོངས་རྫོགས་ལས། རྔ་རྡུང་ཕུར་ཐོགས་ཡོངས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་མངའ་གསོལ་བས། རྔ་རྡུང་བ་ལ་རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་ལས་བཟང་མེད་པ་དང་། ཕུར་བ་འཛིན་པ་ལ་ཡང་རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་ལས་ནུས་པ་ཆེ་བ་ཞིག་མེད་པ་ཡིན།^p50
དེ་ཡིན་ན་ད་ལྟ་རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་དེ་ངེད་གཉིས་སུ་གྱུར་ཡོད་པར་བཤད་པས། ངེད་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་ནུས་པ་ཅུང་ཙམ་རེ་ཡོད་རྒྱུ་རེད། ཁོང་གི་ལག་ལ་རྔ་ཞིག་དང་ངའི་ལག་ལ་ཕུར་བ་ཞིག་ཞོག་དང་ངེད་གཉིས་ཀྱི་ནུས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་འཛམ་བུ་གླིང་ལ་གསལ་པོར་མངོན་ཡོང་རྒྱུ་རེད། ༼དགོད་སྒྲ།༽^p52
དེར་མ་ཟད་རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་ཀྱིས་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་མཉེས་པ་དང་ཡོན་ཕུལ་བའི་ཚུལ་དེ་གཞན་གང་དང་ཡང་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། རྗེས་མ་བདུད་འཇོམས་ཀྱི་སྐྱེ་མཐའ་ཚང་མའི་གཏེར་རྫས་དེ་ཡང་། གཞན་གང་དང་ཡང་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་རྩ་ཧ་ཅང་ཁྱད་དུ་འཕགས་ཤིང་སྒྲོས་ཆ་ཡང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་རིག་འཛིན་རྒོད་ལྡེམ་ཅན་གྱི་གཏེར་རྫས་ཕལ་ཆེར་དང་། ཁྱད་པར་དུ་གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པའི་གཏེར་རྫས་དེ་དག་ང་ལ་ཡང་མང་པོ་ཡོད། སྤྱི་ཁྱབ་ཀྱི་གཏེར་རྫས་ཚང་མ་ཆོས་བདག་རྣམས་ལ་བགོས་བཞག་པས་ཡུལ་ཁམས་ཚང་མ་ལ་ཡང་ཁོང་གི་གཏེར་རྫས་ཀྱིས་ཁྱབ་ཡོད།^p53
མདོར་ན་ང་གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པ་མིན་མི་ཟེར་བ་དེའང་ང་རང་གི་རང་དོན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་དེ་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་སྐད་ཆ་མ་བཤད་པ་ཡིན། ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་དང་གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པའི་མིང་ཙམ་ཐོགས་པ་དེས་ཀྱང་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་ཐོགས་རྒྱུ་རེད་བསམ། ཉེ་སྔོན་ང་ཨ་མེ་རི་ཁའི་ལུང་པ་ན་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ། ཨ་རིའི་བྷོ་སི་ཐིན་ལ་རླུང་འཇིག་ཆེན་པོ་ཞིག་འོང་རྒྱུ་རེད་ཅེས་ཁ་པར་ཐོན་ཐལ། ང་ལ་དཔའ་གདེང་ཡོད་པས་བཤད་པ་མིན་ཡང་། ངས་རྒྱ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ཉམས་མཚར་དུ། དེ་སྐྱོན་རྒྱུ་མ་རེད། ད་སྔོན་ཡན་ཆད་ལ་རླུང་འཇིག་དེ་བྱུང་ཡོད་ན་ང་ལ་འགན་མེད་མ་གཏོགས། ད་ཕྱིན་ཆད་འབྱུང་རྒྱུ་མ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ང་ལ་སྔགས་པ་རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་ཀྱི་མིང་ཐོགས་ཡོད་པས། ངས་རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་ཀྱི་མིང་ཐོག་དེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱས་ན་སྣང་སྲིད་ལྷ་འདྲེ་ཞིག་གིས་གནོད་པ་གཏན་ནས་བྱེད་རྒྱུ་མ་རེད། དཔེ་བཞག་ན། འཇོན་ཐང་གི་ཡོན་ཏན་གང་ཡང་མེད་པའི་མི་ཞིག་ལ་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་གྱི་མིང་ཐོགས་ཡོད་ན། ཁོས་སྲིད་འཛིན་གྱི་མིང་ཐོག་ནས་ཐམ་ག་ཞིག་བརྒྱབ་པ་རྐྱང་པས་ཀྱང་ཤུགས་རྐྱེན་རེ་ཐེབས་རྒྱུ་རེད། ང་རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་རྩ་བ་ནས་ཡིན་རྒྱུ་མ་རེད་མོད། འོན་ཀྱང་ངས་རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་ཀྱི་མཚན་ཐོག་ནས་སྣང་སྲིད་ཀྱི་ལྷ་འདྲེ་ཐམས་ཅད་ལ་བཀའ་ཞིག་བསྒོས་ནའང་ཕན་ཐོགས་ཡོད་རྒྱུ་རེད་སྙམ། དེས་ན་རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་ཀྱི་སྐུ་སྐྱེ་ལས་རབ་གླིང་པ་མིན་མི་ཟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་ཡིན།^p54
དེས་ན་ངས་གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པ་མིན་ཟེར་བའི་རྒོལ་གཏམ་མ་བཤད་པ་རེད་མ་གཏོགས། ང་ཁོང་ཡིན་ཟེར་བའི་ཁས་ལེན་གཙང་མ་ཞིག་སྔར་ནས་ད་ལྟའི་བར་གཏན་ནས་བྱས་མ་མྱོང་བ་དེ་ངོ་མ་དངོས་དག་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཁོང་གི་བྱིན་རླབས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ང་ལ་འགོས་ཡོད་རྒྱུ་རེད་སྙམ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད།^p55
སྤྱིར་གཏེར་སྟོན་གཞན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། འབྲས་བུའི་དུས་དང་སྒྲུབ་པའི་དུས། ལུང་གི་དུས། རྟགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དུས་ཏེ། གཏེར་སྟོན་རང་རང་ལ་བསྟན་པའི་གནས་ཚད་ཅིག་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་ལ། གཏེར་སྟོན་རང་ཉིད་བཞུགས་པའི་ཚེ་ལྷག་པར་དུ་བྱིན་རླབས་ཆེ་ཡང་། དེའི་སློབ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིང་ལ་བྱིན་རླབས་དེ་ཙམ་མི་ཆེ་བ་དང་། དེ་ནས་བཟུང་བྱིན་རླབས་ཇེ་དམན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པའི་མཛད་པ་ནི་ཁོང་རང་གི་སྐུ་དུས་ལས་ཀྱང་། ཡང་སྤྲུལ་གྱི་དུས་ན་ཕྲིན་ལས་དང་ནུས་པ། བྱིན་རླབས་སོགས་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་ཀྱང་བརྒྱ་འགྱུར་གྱིས་ཆེ་བར་གསུངས་པ་དང་། ཁོང་གི་སྒེར་གྱི་བསྟན་པའི་གནས་ཚད་དེའང་མི་ལོ་ལྔ་བརྒྱའི་བར་དུ་ཉམས་རྒུད་གང་ཡང་མི་འབྱུང་བར་དར་རྒྱས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོང་ཞེས་ཞལ་བཞེས་མཛད་ཡོད།^p56
དེ་རིང་ལས་རབ་གླིང་པའི་གདན་སར་ཐོན་ནས་སེམས་ཧ་ཅང་དགའ་སོང་བས། ངའི་སྐད་ཆ་དེའང་ཉོག་པ་དང་དུས་ཚོད་ཀྱང་ཡུན་རིང་བརྒྱངས་ཐལ། ཉེས་སེལ་གྱི་དབང་ཧ་ཅང་གི་བསྡུས་པོ་ཞིག་ཡིན། ཁྱེད་རྣམ་པ་ཡུད་ཙམ་ཞིག་སྡོད་དང་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་མི་དགོས།^p57
ཕུར་པའི་ཆོས་དར་ཁྱབ་བྱུང་བའི་རྟེན་འབྲེལ།^p58
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༥ཉིན། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་རབ་གླིང་གི་མཐོ་རིམ་ལས་གཉེར་པ་རྣམས་ལ་མཇལ་ཕྲད་མཛད་དེ་བསླབ་སྟོན་གནང་། ཉིན་དེར་ཁོང་ལ་ཁྲོམ་བསྒྲགས་ཆོས་ཁྲིད་གནང་བའི་བཀོད་སྒྲིག་མེད་པས། མཁན་རྣམ་གྲོལ་མཆོག་གིས་དེར་འཁོད་རྣམས་ལ་ཆོས་ཁྲིད་དང་བཀའ་སློབ་གནང་།^p59
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༦ཉིན། བོད་རྩིས་ཀྱི་ཚེས་བཅུ་ལ་ཁེལ་ཡོད་པས། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ལས་རབ་གླིང་གི་དཔོན་སློབ་ཡོངས་དང་མཉམ་དུ་རྟེན་འབྲེལ་ཉེས་སེལ་གྱི་ཆོ་གའི་སྒོ་ནས་ཚོགས་འཁོར་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐོར།^p61
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༧ཉིན། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་འདུས་པ་ཡོངས་ལ་གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པའི་ཕུར་པ་ཡང་ཟབ་སྙིང་པོའི་དབང་གནང་བའི་ཐོག་མར་འདི་ལྟར་གསུང་།^p62
འོ་ཡ། ད་དབང་སྐུར་བར་བྱེད་པ་ལ་ཐོག་མར་སློབ་དཔོན་གྱི་བྱ་བ་དང་། སློབ་མའི་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས་སློབ་དཔོན་གྱི་བྱ་བ་དེ་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་ཕྱག་བཞེས་ཇི་བཞིན་དུ་མདོར་ཧ་ཅང་བསྡུས་པ་ཞིག་སྔོན་དུ་སོང་ནས། གཉིས་པ་སློབ་མའི་ངོ་སྐལ་དུ་གྱུར་པའི་དབང་ཞུ་བ་ལ་འགལ་རྐྱེན་བསལ་བ་དང་། མཐུན་རྐྱེན་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། འགལ་རྐྱེན་བསལ་བ་ལ་ནི། ནང་གི་སྒྲིབ་པ་སྦྱང་བ་ཁྲོ་བོ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་བ་བསྐྱེད་པའི་སྐུ་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྲུས་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གདོན་བགེགས་འབྱུང་པོ་རྣམས་རྒྱང་རིང་དུ་བསྐྲད་དེ་སྲུང་འཁོར་སྒོམ་པ་དང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་གཉིས་ཀ་ཡང་གྲུབ་ཟིན། གཉིས་པ་མཐུན་རྐྱེན་སྒྲུབ་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། མཎྜལ་འབུལ་བ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི། ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་པ་འདི་བཞིན་དུ་བཅོས་པར་བྱ་སྟེ། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཟུང་འཇུག་སྐུ་བཞི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད། ཁྱབ་བདག་གདོད་མའི་མགོན་པོ། ཆོས་སྐུ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་གོ་འཕང་སྐུ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མངོན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། དེའི་ཕྱིར་དུ་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་ཟབ་མོ་ཞུས་ནས། གྲོལ་བྱེད་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ཚུལ་བཞིན་ཉམས་སུ་བླང་བར་བགྱིའོ་སྙམ་པའི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་དང་བཅས་ཏེ་གསན་འཚལ།^p63
དེ་ལ་གང་གསན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དབང་མོས་པ་བསམ་པའི་བྱེ་བྲག་དང་མཐུན་པར། ཆོས་ཀྱི་རིམ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་གསུངས་ཤིང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་རིགས་བསྡུ་ན་གཞན་གནོད་གཞི་བཅས་སྤོང་བ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ལམ་དང་། གཞན་ཕན་གཞི་དང་བཅས་པ་སྒྲུབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་དང་། གཞན་ཕན་དེ་ཡང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་བདེ་མྱུར་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་དང་གསུམ་དུ་ཡོད་པ་ལས། ད་རེས་སྐབས་སུ་བབས་པ་ནི་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་མི་ཚེ་གསུམ་དང་བཅུ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ཚེ་རབས་གཞན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ཕྱི་རྒྱུད་དང་། ཚེ་གཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་སྔགས་ནང་རྒྱུད་དང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། ད་རེས་སྔགས་ནང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན། ཚེ་ལུས་གཅིག་གིས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་དེ་ལའང་། བོད་དུ་ཇི་ལྟར་དར་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊ་ནས་བཟུང་སྟེ་ལོ་ཙཱ་བ་རོང་ཟོམ་ཆོས་བཟང་ཡན་ཆོད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་མདོ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལ་གསང་སྔགས་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དང་། ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་མན་ཆོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ་ལ་ཕྱི་འགྱུར་གསར་མ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས། ད་རེས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ནི་སྔ་འགྱུར་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་སྔ་འགྱུར་གྱི་ཆོས་དེ་ལ་ཡང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ནས་བཟུང་སྟེ་རྒྱལ་བ་རྣམས་དགོངས་པའི་བརྒྱུད་པ་དང་། རིག་འཛིན་རྣམས་བརྡ་ཡི་བརྒྱུད་པ། གང་ཟག་རྣམས་རྣ་བར་བརྒྱུད་པའི་བརྒྱུད་པ་གསུམ་བར་མ་ཆད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཚུལ་དེ་ལ་བཀའ་མ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དང་། དེ་ནས་བརྒྱུད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་བརྒྱུད་པ་གཞན་གསུམ་ཡང་ཚང་བར་གཏེར་མ་ཞེས་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས། སྐབས་སུ་བབས་པའི་ཆོས་འདི་ནི་གཏེར་མའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན།^p64
གཏེར་མ་དེ་ལ་ཡང་སྤྱིར་གཏེར་མའི་རིགས་ཙམ་དང་ལས་འཕྲོའི་གཏེར་དངོས་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་གཏེར་མའི་རིགས་ཙམ་ཞིག་ནི་སྔོན་ནས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གསང་བའི་བདག་པོས་དམ་པའི་རིགས་ཅན་དྲ་མ་ལྔ་ལ་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་གསུངས་པ་རྣམས་དང་། ཁྱད་པར་དུ་སྒྲུབ་སྡེའི་སྐོར་ཐམས་ཅད་མཆོད་རྟེན་བདེ་བྱེད་བརྩེགས་པ་རུ། མཁའ་འགྲོ་མ་ལས་ཀྱི་དབང་མོས་གཏེར་དུ་སྦས་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་འཕགས་ཡུལ་གྱི་གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱིས་གཏེར་ནས་བཏོན་པ་ལྟ་བུ་དང་། མ་ཟད་རྒྱ་ནག་པོའི་སློབ་དཔོན་ཤྲཱི་སེངྷས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྙན་བརྒྱུད་དང་བཤད་བརྒྱུད་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས། སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་རྣམས་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་གཏེར་དུ་སྦས་པ་དེ་ཉིད་རྗེས་མར་ཛྙཱ་ན་སུ་ཏྲས་གཏེར་ནས་བཞེས་ཚུལ་སོགས་དེ་འདྲའི་གཏེར་མའི་རིགས་ཙམ་ཞིག་ནི་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་སྔོན་དུའང་ཡོད་པ་ཡིན། དེང་སང་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་གཏེར་མ་དངོས་དེ་མ་ཡིན། དེ་དག་ལ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་དེ་རིང་གི་སྐབས་སུ་རྒྱས་སྤྲོས་མི་བྱེད། གཉིས་པ་གཏེར་མ་དངོས་ནི་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་རྔ་ཡབ་སྲིན་པོའི་གླིང་དུ་འབྱོན་ཁར་རྗེ་འབངས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ་སྨོན་ལམ་གྱིས་གཏད་རྒྱ་མཛད་པ་དང་། མ་ཚད་དེང་སང་གི་གནས་སྐབས་ནའང་ཟངས་མདོག་དཔལ་གྱི་རི་བོ་པདྨ་འོད་ཀྱི་ཕོ་བྲང་དུ། སྐལ་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་སྐབས་སྐབས་སུ་སྨོན་ལམ་གྱིས་གཏད་རྒྱ་མཛད་པ་རྣམས་ཡིན།^p66
ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་གཏེར་མ་དངོས་དེ་ལ་ཡང་ནང་གསེས་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་ཆོས་གཏེར་དང་ཟབ་གཏེར། རྫས་གཏེར། ཐུགས་གཏེར། དགོངས་གཏེར་སོགས་གཏེར་རིགས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན། དེའི་ནང་གི་ཆོས་གཏེར་རྐྱང་པ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཟབ་པ་ས་ཡི་གཏེར་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་དགོངས་པའི་གཏེར་ཏེ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཡོད། ད་རེས་འདི་ནི་ཟབ་པ་ས་གཏེར་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན། གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། ཁོང་གཏེར་རིགས་བཅོ་བརྒྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོར་གྱུར་ཚུལ་རྒྱས་པ་ནི་རྣམ་ཐར་ལས་གསལ་བོར་བསྟན་ཡོད། གཏེར་ཆོས་འདི་ལ་ཡང་བརྒྱུད་པ་སྔ་མ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་སྨོན་ལམ་གཏད་རྒྱའི་བརྒྱུད་པ་དང་། བཀའ་བབས་ལུང་བསྟན་གྱི་བརྒྱུད་པ། ཤོག་སེར་ཚིག་གི་བརྒྱུད་པ་སྟེ་བརྒྱུད་པ་དྲུག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན།^p67
དེ་ཡང་ཆོས་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེས་བོད་ཡུལ་གྱི་ནག་ཕྱོགས་དྲེགས་པ་ཅན་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཚར་བཅད། དཀར་ཕྱོགས་རྣམས་དབང་དུ་བསྡུས། བོད་ཡུལ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་གཞི་བཙུགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ། བསམ་ཡས་མཆིམས་ཕུ་བྲག་དམར་ཀེའུ་ཚང་དུ་རྗེ་འབངས་སྙིང་གི་བུ་དགུ་ལ། སྒྲུབ་པ་བཀའ་བརྒྱད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གཉན་པོའི་ཞལ་ཕྱེས་ཏེ་དབང་བསྐུར་བ་ན། རང་རང་གི་སྐལ་བ་དང་འཚམ་པའི་ལྷག་པའི་ལྷའི་མེ་ཏོག་རེ་བབས། ཁྱད་པར་དུ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་ལ་ནི་ཕྲིན་ལས་ཕུར་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་མེ་ཏོག་བབས་པ་ཡིན། དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གྱིས་རྡོ་རྗེ་ཕུར་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞལ་ཕྱེས་ཏེ་ཕུར་པ་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུ་དང་སྐལ་པ་མཉམ་པ་དང་། དམ་ཅན་མ་མོ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་བྲན་དུ་འདུ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཀྱང་ཐོབ་པར་གྱུར། དེ་དག་ནི་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲུབ་སྡེའི་ཆོས་བཀའ་རྣམས་ཀྱི་འདུས་པ་དང་པོའི་འཁོར་ཡིན།^p68
དེའི་དུས་སུ་རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་འཁོར་དུ་བཞུགས་མེད་པས། རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་དེ་ཕུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡིན་པར་ཐུགས་ཀྱིས་དགོངས་ནས་གསེར་གྱི་དོང་ཙེ་བདུན་དང་། ཡིག་འཕྲིན་ཞིག་ཕུག་རོན་གྱི་མགུལ་དུ་བཏགས་ནས། བདག་ལ་ཕུར་པའི་དབང་བཀའ་མ་ལུས་པ་གནང་བར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་ལ་ཞུ་བ་ཕུལ་བ་ན། ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གྱིས་ཕུག་རོན་གྱི་མགུལ་ནས་ཡི་གེ་བཏོན་ཏེ་བཀླགས། གསེར་གྱི་དོང་ཙེ་རྣམས་བཞེས། ཡིག་ལན་གང་ཡང་མེད་པར་རྡོ་རྗེ་ཕུར་པའི་བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐུགས་དམ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བར་མཛད།^p69
དེ་ནས་ཞག་བདུན་གྱི་ནམ་གུང་གི་དུས་སུ་ཕུར་སྲུང་མ་མོ་བཅུ་གཉིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱོན་ནས། ད་ནི་རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་ལ་སོགས་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཕུར་པའི་ཆོས་བཀའ་ཟབ་མོའི་སྒོ་ཕྱེ་བ་དང་། བླ་མ་ཨོ་རྒྱན་ཆེན་པོ་ལ་ཞུ་བསྐུལ་བྱེད་པའི་དུས་ལ་བབས་པ་རེད་ཅེས་ཞུས་པ་ན། ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གྱིས་ཕུར་སྲུང་བཅུ་གཉིས་ལ་ཚིག་འཇམ་པོ་ཙམ་གྱི་ལན་ཡང་མེད་པར། ཁྱེད་ཁ་རོག་སྡོད་ཅིག་བྲན་མོ་རྣམས། །ངས་བླ་མའི་བཀའ་ལ་ཉན་ཉན་ནས། །ཁྱེད་ལྷ་འདྲེ་ཙམ་ཞིག་ངས་ཀྱང་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་ནས་ལན་ཅི་ཡང་མ་བཏབ་པར་དགོངས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་བཞུགས།^p71
ཐོ་རངས་ཀྱི་ཆ་ལ་ཡི་དམ་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུས་མངོན་སུམ་དུ་ཞལ་གཟིགས་ནས། ད་ནི་ཕུར་པའི་ཆོས་བཀའ་རབ་འབྱམས་རྣམས་སྤེལ་བའི་དུས་ལ་བབས་པ་ཡིན། བླ་མ་ཨོ་རྒྱན་ཆེན་པོ་ལ་ཞུས་ཤིག་ཅེས་གསུང་པའི་གནས་སྐབས་ན། ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གྱི་ཐུགས་དགོངས་ལ་ཡི་དམ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་བླ་མ་དེ་ལས་ཀྱང་ལྷག ཇི་སྲིད་དུ་བླ་མ་ཨོ་རྒྱན་ཆེན་པོས་བཀའ་མ་བསྩལ་གྱི་བར་དུ་ནི་ཅི་ཡང་མི་སྨྲ་བར་འདུག་དགོས་དགོངས་ནས། ཡི་དམ་ལ་ཡང་ཚིག་ལན་མ་བྱིན་པར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་བཞུགས།^p72
དེས་ན་བོད་དུ་ཕུར་པའི་ཆོས་བཀའ་རབ་འབྱམས་ད་ལྟའི་བར་དུ་དར་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང་། བར་ཆད་གང་ཡང་མེད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣ་ཁ་དེ་ནས་འགྲིགས། བླ་མ་དང་ལྷག་པའི་ལྷ་གཉིས་ལས་བཟང་བ་དེ་ལྷག་པའི་ལྷ་ཡིན་བསམ་ན་རྟེན་འབྲེལ་ཐམས་ཅད་དེས་རལ་འགྲོ་བ་ཡིན། སྔོན་བོད་ཀྱི་བླ་མ་ལ་ལས་བླ་མ་དང་ཡི་དམ་ལྷག་པའི་ལྷ་གཉིས་ལས་ཡི་དམ་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ཅུང་ཟད་རལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་ཡོད། ཁྱེད་རྣམ་པས་གོ་དགོས་པ་ཞིག་ལ། དུས་རྒྱུན་དུ་བླ་མ་དང་ལྷག་པའི་ལྷ་གཉིས་ལས་བླ་མ་གཙོ་བོར་འཛིན་དགོས། དེ་རིང་ཡི་དམ་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུ་དངོས་སུ་བྱོན་འོང་ན། ཁྱེད་རྣམ་པ་ཕལ་ཆེར་གྱིས་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་ནས་ཆོས་མང་པོ་ཐོབ་སོང་། དེ་རིང་ཡི་དམ་གྱི་སྐུ་མདུན་ནས་ཆོས་ཞུ་བ་ཡིན་ཟེར་བའི་ཚིག་དེ་ཐོན་ཨེ་ཡོང་བསམ། དེ་ཡང་ངོ་མ་འགྲིག་ནི་མ་རེད། དེ་སྔོན་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་རྟོག་ངན་པ་ཡོད་ན་བསལ་ནས། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ངོ་བོ་བླ་མ་ཡིན་པས་བླ་མ་དེ་གཙོ་བོར་འཛིན་དགོས།^p73
ད་ངས་སྐད་ཆ་ཧ་ཅང་མང་སོང་ཡང་ཁྱེད་རྣམ་པའི་ཐུགས་མ་སུན། གཅིག་ནས་ཁྱེད་རྣམ་པས་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་མཛད་ནས་དཀའ་ངལ་མཐོང་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཁར་རྩང་ཉི་མ་གཅིག་ལ་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐོར་ནས་ནམ་གང་པོར་འོ་བརྒྱལ་མྱངས་ཐལ། དེ་རིང་ཡང་ངས་སྐད་ཆ་ལབ་ལོབ་མང་པོ་བཤད་ན་དེ་ལས་ཀྱང་དཀའ་ངལ་མྱོང་པ་ཡིན། ཁྱེད་རྣམ་པས་སྙིང་སྟོབས་སྐྱེད་དང་། ཉིན་གསུམ་གྱི་མཇུག་ལེགས་པར་གྲུབ་རན་པ་ཡིན། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་ཀྱང་སྔོན་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན། དྲང་སྲོང་སྐར་རྒྱལ་རིའི་ཕུག་པ་ན་བཞུགས་པའི་དུས་སུ། སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་ཁྱོད་འདྲའི་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་གཞན་དག་ལྷ་ཡུལ་ས་ལའང་མེད། །འཇིག་རྟེན་འདི་ནའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་རྣམ་ཐོས་བུ་ཡི་གནས་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བསྟོད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀློག་བཞིན་རྐང་པ་ཡ་གཅིག་གིས་བཏེགས་ནས་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་བཞུགས་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་སོང་བ་ཡིན་ན། ད་ངེད་ཚོས་ཀྱང་མདང་མཚན་གང་པོ་དང་དེ་རིང་ཉིན་གང་པོར་སྙིང་སྟོབས་སྐྱེད་དང་ཕལ་ཆེར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་རྫོགས་འོང་ཤས་ཆེ།^p74
དབང་བཞི་པའི་སྐབས་སུ་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་གསུང་།^p75
དབང་བཞི་པ་འདི་ལ་ནི། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དབང་དང་། བརྡ་ཡི་དབང་། ཚིག་གི་དབང་སྟེ། རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་གིས་གསུམ་ཡོད་ལ། དང་པོ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།^p76
རྒྱུད་གསང་བ་འདུས་པ་དང་། དཔལ་གསང་བའི་སྙིང་པོའི་དངོས་བསྟན་གྱི་དབང་བཞི་པ་སྟེ། བཀའ་སྡེ་ཟུར་པའི་ལུགས་སྲོལ་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་དུ། གསུམ་པའི་ཡས་བབ་ཀྱི་དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་མྱོང་བའི་མཐར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ངོ་སྤྲད་པ་དེ་ཡིན།^p77
གཉིས་པ་བརྡའི་དབང་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་བཅུ་བདུན་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཡ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའི་སྐབས་སུ། གཙོ་བོ་ཐོད་རྒལ་གྱི་དབང་དེ་ཉིད་བརྡ་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐུར་སྟངས་དེ་ཡིན།^p78
གསུམ་པ་ཀ་དག་ཚིག་གི་དབང་ནི། ཚིག་གི་བརྗོད་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཟེར་ཞིང་གཙོ་བོ་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་ཡིན། དེ་ནི་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མ་ཕལ་ཆེར་གྱི་དབང་བཞི་པ་སྐུར་སྟངས་ཡིན།^p79
དེ་ནས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་སྐོར་ཞིག་ཀྱང་འདི་ལྟར་གསུང་།^p80
ད་ཁྱེད་ཅག་གིས་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ལ་ལྟ་བའི་ཚེ། སེམས་ཀྱི་རང་གཤིས་ཡེ་ནས་མ་གྲུབ་པ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལྟ་བུ་ལ་ཁོ་ཐག་ནང་ནས་ཆོད་ཅིང་། འཛིན་ཞེན་གང་ཡང་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་དཔེ་ཆའི་གོ་བ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དཔྱད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ལ་ནི་ལྟ་བ་ངོ་འཕྲོད་པ་ཞེས་བྱ།^p81
ཡང་ན་ད་ཁྱེད་ཅག་གིས་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ལ་ལྟོས་དང་། སེམས་དེ་ཡེ་ནས་གྲུབ་མ་མྱོང་བའི་སྟོང་ཧ་རེ་བ་ཡིན་པར་ཉམས་མྱོང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་གོ་ན་དེ་ལ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ། དེ་ལས་གཞན་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། དེའི་ངང་དུ་རྒྱུན་བསྐྱངས་ནས་གོམས་པ་ལ་སྒོམ་པ་ཟེར། རྣམ་རྟོག་དང་སྣང་བ་གང་ཤར་ན་ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་རུ་མི་འཇུག་པར། རིག་པ་ཁོ་རང་གིས་རང་ས་ཨེ་ཟིན་བལྟ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་ཟེར། ནམ་ཞིག་སྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་ཁ་སང་དེ་རིང་གི་འདི་འདྲའི་རྣམ་རྟོག་ངན་པའི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བར། རིག་པ་འབའ་ཞིག་རྗེན་ལ་འབུད་འོང་བ་ལ་འབྲས་བུ་ཞེས་ཟེར།^p82
དེ་ཚང་མས་གོ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་གོ་སོང་ན་ནོར་བ་རྩ་བ་ནས་མི་སྲིད། ཉམས་མྱོང་རྒྱ་ཆེན་པོ་མེད་ཀྱང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་གྱི་ཆ་ལ་གོམས་ཆ་ཅུང་ཟད་ཡོད་དགོས། དེས་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མདོར་བསྡུས་སུ་བཤད་པ་ཡིན།^p83
བླ་མའི་དྲུང་ན་ཡོད་དུས།^p84
མི་མང་པོ་ཞིག་གིས། བླ་མ་དང་མཉམ་དུ་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོར་ལྗོངས་རྒྱུ་དང་སྤྲོ་གསེང་ལ་འགྲོ་བའི་གོ་སྐབས་ལྡན་ན། བློ་བདེ་སེམས་སྐྱིད་ངང་གནས་ཡུལ་མི་འདྲ་བ་ཀུན་ཏུ་མྱོང་རོལ་བྱེད་ཆོག་པས་ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་ཡིན་སྣང་འཆར་ཡང་། དོན་དུ་ཞབས་འབྲང་པ་སུ་ཡིན་ཡང་། ནམ་རྒྱུན་གོང་བླ་མའི་ཐུགས་དགོངས་འཚོ་དགོས་ཤིང་། འོག་དད་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྲུང་དགོས་ལ། བར་མི་ཆེན་བླ་ཆེན་དག་ལ་ངོ་ལེན་ཞུ་ཤེས་དགོས་པར་མ་ཟད། ད་དུང་ཕྱི་ནང་གི་བྱ་བ་མང་པོར་རྟག་ཏུ་བྲེལ་འཚུབ་བྱེད་དགོས་པའི་དབང་གིས། སེམས་པ་དེ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཐག་པས་བསྡམས་པ་ཇི་བཞིན་དལ་ཞིང་ལྷོད་པའི་སྒོ་ནས་ཟས་ཟ་ལོང་དང་གཉིད་ཁུག་ལོང་ཡང་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།^p85
ཆོས་རྗེ་ཉིད་བྱོན་བཞུགས་ཀྱི་དུས་ཚོད་བཀོད་སྒྲིག་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཚགས་དམ་པོར་བྱས་ཡོད་པའི་ཁར། ཁོང་གི་ཐུགས་གཤིས་ཀྱང་ཧ་ཅང་བྲེལ་མོ་ཡིན་སྟབས། རྒྱུན་དུ་འབབ་ཚུགས་གཅིག་ནས་ཆོས་ཁྲིད་གསུངས་ཚར་མ་ཐག མགྱོགས་མྱུར་ངང་ས་ཚུགས་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་འབྱོན་དགོས་པས། ཆོས་ཁྲིད་ཀྱི་བར་མཚམས་སུ་ངལ་གསོ་བའི་དུས་ཚོད་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་མེད། ནམ་རྒྱུན་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་གསོལ་ཚིགས་བཞེས་པའི་སྐབས་ནི། ང་ཚོས་ལམ་ཆས་བསྡུ་གསོག་རྒྱག་པ་དང་ཤུལ་དུ་ཅི་ཞིག་ལྷག་ལུས་བྱུང་ཡོད་མེད་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་ཆོག་པའི་དུས་ཚོད་བཟང་ཤོས་ཡིན་པར་མ་ཟད། རྗེ་ཉིད་ཀྱི་གསོལ་ཚིགས་ཀྱི་སྐབས་དང་བསྟུན་ཏེ། ས་ཚུགས་རྗེས་མར་གྲ་སྒྲིག་ཅི་ཞིག་དགོས་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བར་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་དངོས་པོ་གང་དག་འཁྱེར་དགོས་པ། མི་སྣ་སུ་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་བ། ཡུལ་ངོས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ག་འདྲ་ཡིན་པ་སོགས་ལ་རྒྱུས་ལོན་ཞིབ་ཚགས་བྱས་ཏེ་དེར་མཐུན་གྱི་སྟ་གོན་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དགོས་པ་ལས། རང་ཉིད་ཀྱང་མགྲོན་པོ་བཞིན་དུ་རྗེ་ཉིད་དང་མཉམ་དུ་ཟས་ཅོག་གི་མཐར་བསྡད་དེ་ལྷོད་ལྷོད་ངང་ཟས་ལ་རོལ་བའི་དུས་ཚོད་ཡེ་ནས་མེད་ཅིང་། ཚང་མས་ཟ་མ་ཟོས་ཚར་རྗེས་ང་ཚོ་ལ་ཟ་མ་ཆེད་དུ་ལས་སུ་འཇུག་པ་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་ག་ལ་སྲིད། དེ་བས་ནམ་རྒྱུན་བྱ་བ་སྒྲུབ་ཞོར་དུ་སོབ་གོར་ཙམ་རེ་ཟ་རྒྱུ་ཡོད་ན་ཡིད་ཤིན་ཏུ་ཚིམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན།^p86
དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཚོགས་སོ་སོའི་སྣེ་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། གཙོ་བོ་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ལ་བཞུགས་གནས་དང་གསོལ་ཆས་སོགས་ཀྱི་བསྙེན་བཀུར་ཇི་ལྟར་ཞུ་བར་བློ་སེམས་གཏོད་པ་ལས། ཞབས་འབྲིང་རྣམས་ལ་ལྟ་སྐྱོང་ལེགས་པོ་བྱེད་ཐུབ་པའི་ངེས་པ་ཁྱོན་ནས་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ང་ཚོར་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པའི་གནས་མལ་དག་ཀྱང་། མཚམས་རེར་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་བཞུགས་གནས་དང་བར་ཐག་རིང་དྲགས་པ་དང་ཐེངས་རེར་ཐག་ཉེ་དྲགས་པ་སོགས་ཡིད་ཚིམ་པོ་ཞིག་འོང་ཐབས་མི་འདུག དེ་བས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་བདེ་འཇགས་དང་སྟབས་བདེ་སོགས་ལ་དམིགས་ཏེ། ཁོང་གི་གཟིམས་ཁང་དང་ཐག་ཅུང་ཟད་ཉེ་བའི་མཚམས་ཀྱི་གྲུ་ཟུར་སོགས་སུ། ཉལ་ཐུལ་དང་མགོ་སྔས་ཀྱང་མེད་པར་མཚན་བསྐྱལ་བ་མང་དུ་ཡོད།^p87
ཁྱད་པར་དུ་རྗེ་ཉིད་སྐུ་ཁམས་ཅུང་ཟད་མི་བདེ་བའི་སྐབས་སུ། བོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཚོར་ཐུབ་པའི་གནས་སུ་ཉལ་དགོས་པ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་དམིགས་བསལ་བ་མང་པོ་ཡོད་པས། ཐེངས་རེར་རྗེ་ཉིད་དང་མི་རིང་བའི་ཁྲི་རྩ་ནས་ཉལ་བ་དང་། སྐབས་རེར་སྐས་ཁ་ནས་ཉལ་བ་སོགས་ཀྱང་ཅི་རིགས་སུ་ཡོད། མ་གཞི་ཆོས་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་འདྲའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་བླ་མ་ཞིག་གདན་ཞུ་བྱེད་ཐུབ་པ་ནི་ལས་སླ་མོ་རང་མིན་པས། ཁོང་ལ་སྣེ་ལེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོང་ན། ངེད་ཅག་སྐུ་འཁོར་རྣམས་ལ་ཅི་བྱས་ཀྱང་མི་འགྲིག་པ་ཆེར་མི་འདུག་སྙམ་ནས་རྒྱུན་དུ་བཀའ་དྲིན་ཞུ་བཞིན་ཡོད།^p88
ཆོས་རྗེ་ཉིད་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་འབྱོན་སྐབས། བདག་གིས་དེ་སྔོན་རྒྱ་གར་ལ་ཕེབས་དུས་ལྟར། ཁོང་གི་གསོལ་ཆས་དང་མནབས་གོས། བྱོན་བཞུགས་སོགས་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་དང་། མགྲོན་པོ་སྣ་ཚོགས་ལ་མཇལ་ཕྲད་གནང་བར་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་དགོས། ཡིན་ཡང་། བྱ་བ་དེ་དག་ལ་འགྱུར་ལྡོག་མང་པོ་འབྱུང་བས། ནམ་རྒྱུན་ཉིན་ཧྲིལ་པོར་ཕར་རྒྱུག་ཚུར་རྒྱུག་བྱས་ཏེ་བྲེལ་འཚུབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ། དེ་ལྟ་ནའང་། བདག་གི་སེམས་ལ་སུན་སྣང་གང་ཡང་མེད་པར་རྒྱུན་དུ་སྤྲོ་སྣང་གིས་ཁེངས་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཁམས་དེ་འདྲ་བཟང་པོ་མིན་ཡང་། ནམ་རྒྱུན་ཆོས་རྗེ་ཉིད་དང་མཉམ་དུ་ཕྱི་ལོགས་སུ་འབྱོན་དུས་ནི། ལུས་པོས་ཀྱང་ང་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་གཏོད་ཀྱིན་མེད།^p89
བདག་གིས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ལ་ལྟ་སྐྱོང་ཞབས་ཞུ་དགོས་པར་མ་ཟད། ཁོང་གིས་མཐོང་ཆེན་གནང་ཡུལ་རྣམས་ལའང་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཡིན། སྤྱིར་ཁོང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཐོང་ཆེན་གནང་ཞིང་། སྒོས་སུ་ཤར་ཕྱོགས་དང་ནུབ་ཕྱོགས་སོགས་རིགས་རུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་མི་ཀུན་ལ་ཐུགས་གཏིང་ནས་ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བ་ཡིན། ཉིད་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ལ་སྙུང་གཞི་ལྕི་བའི་སྐབས་མ་གཏོགས། རྒྱང་རིང་ནས་ཡོང་བའི་སྐུ་མགྲོན་དང་མཇལ་མཁན་སུ་ཡིན་ཡང་། མཇལ་ཁ་གནང་ཞིང་བྱིན་རླབས་ཀྱང་སྩོལ་གྱིན་ཡོད་པས། བདག་གིས་ཀྱང་རང་ནུས་གང་ཡོད་ཀྱི་སྒོ་ནས། ཞི་འཇམ་གྱི་སྐད་ཆ་དང་བྱམས་བརྩེའི་རྣམ་འགྱུར་བཟུང་སྟེ། མི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདོད་པ་བསྐང་བ་དང་ཞབས་ཞུ་ཅི་འགྲུབ་ལ་བརྩོན་པ་ལས། སྒེར་གྱི་སེམས་ཁམས་དང་བསྟུན་ཏེ་སྣང་མེད་དང་སླ་བཅོས་བྱས་པ་ཡེ་ནས་མེད།^p90
མི་འགའ་རེ་བླ་མའི་མདུན་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ཕྱག་ཕྱིར་བསྡད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། རང་ཉིད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་ཇེ་མཐོར་སོང་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་མཐོང་ཆུང་བྱེད་པ་དང་མིག་ལམ་དུ་མི་འཇོག་པ་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མི་ལེགས་པས། བདག་ཅག་གིས་རྟག་ཏུ་དྲན་ཤེས་བག་ཡོད་བརྟེན་ནས་ཞབས་ཞུ་མ་བྱས་ན། བླ་མ་བྱམས་སེམས་ཆེ་བ་ཡང་། འཁོར་སློབ་རྣམས་ང་རྒྱལ་ཆེ་ཞིང་ཁྲོ་སྐྱེན་པ་ལས། སྐུ་མགྲོན་དང་དད་ལྡན་རྣམས་ལ་སྣེ་ལེན་ལེགས་པོ་བྱ་མ་ནུས་ཚེ། བླ་མའི་འཕྲིན་ལས་ལའང་ཤུགས་རྐྱེན་མི་ལེགས་པ་འབྱུང་ངེས་ཡིན་པས་ཐུགས་མཉེས་པར་འགྱུར་དཀའ་བ་ཡིན།^p91
ཁྱད་པར་དུ་བླ་མ་ལ་བསྟན་འགྲོའི་དོན་མཛད་པའི་ཐུགས་དགོངས་དང་རྟེན་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱང་། སློབ་མས་བླ་མ་ཉིད་རང་གི་རྒྱུ་ནོར་ལྟར་བདག་ཏུ་བཟུང་སྟེ། རྟག་ཏུ་སྲུང་འདུག་པ་ལས་དད་ལྡན་རྣམས་ལ་མཇལ་བའི་གོ་སྐབས་མི་སྤྲོད་པ་དང་། འབྲེལ་ཐོགས་ཐམས་ཅད་རྒྱང་དུ་སྐྲོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་འོས་ཏེ། དེ་ནི་བླ་མའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒོ་བཀག་པ་ཡིན་པས། བླ་མ་ལ་མཚོན་ནའང་ཤིན་ཏུ་གྱོང་རྒུད་ཆེ་ཞིང་བློ་ཕངས་བའི་གནས་ཡིན་པས། བླ་མའི་སྐུ་གཟུགས་ཀྱིས་ལྕོགས་ཤིང་དགོངས་པ་ཐོབ་ན། ཉེ་གནས་དག་ཇི་ལྟར་དཀའ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ཆོས་འབྲེལ་ཐོགས་པར་མཐུན་རྐྱེན་གང་ལེགས་སྒྲུབ་འོས། མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་ནམ་རྒྱུན་བླ་མའི་མདུན་ནས་ཆོས་ཞུ་བའི་སྐལ་བ་མི་ལྡན་ལ། མི་ཚེ་གཅིག་ལ་ཐེངས་གཅིག་མཇལ་བ་ཙམ་གྱི་གོ་སྐབས་ལས་མེད་སྲིད་པས། བླ་མས་ཕྱག་དབང་ལན་གཅིག་གནང་བའམ་ཡང་ན་གཟུངས་སྔགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཐེངས་གཅིག་མཛད་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་། དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་ཐར་བའི་ས་བོན་ཐེབས་ངེས་པ་ཡིན།^p92
བདག་ལ་མཚོན་ན། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ལ་འབྲེལ་བ་ཐོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཇི་ལྟར་མང་པོ་བྱུང་ན་དེ་ལྟར་དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བཞིན་ཡོད། འདི་འདྲའི་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོང་ལྟ་བུ་ལ། སེམས་ཅན་གཅིག་གིས་འབྲེལ་བ་ཅུང་ཟད་རེ་ཐོགས་ནའང། དེ་ལ་ཕན་པ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་འབྱུང་ངེས་པས། གང་ཟག་སུ་ཞིག་གིས་རྗེ་ཉིད་ལ་མཇལ་ཁ་ཞུ་འདོད་ཀྱང་། བདག་གིས་ཅི་ནུས་ཀྱིས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་བ་ཡིན།^p93
ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་དད་ལྡན་རྣམས་ལ་བྱིན་རླབས་མཛད་སྐབས། ཐེངས་རེར་ཕྱག་དངོས་དང་ལན་རེར་རྒྱལ་མཚན་ལྟ་བུའི་ཅོད་པན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ཚོའི་སྤྱི་བོར་བཞག་སྟེ། ཞལ་ནས་འཇམ་དཔལ་གྱི་བསྙེན་པ་དང་གུ་རུ་སིདྡྷི། ཚིག་བདུན་གསོལ་འདེབས་སོགས་གསུངས་ཏེ་བྱིན་རླབས་མཛད་ཅིང་། ཆོས་པ་དམིགས་བསལ་བ་རྣམས་ལ། ཧོཿ གདོད་མའི་མགོན་པོ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སྐུ། །སྙིང་ལ་དབྱེར་མེད་ཞུགས་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས། །འཁྲུལ་སྣང་འཁོར་བའི་མུན་པ་མ་ལུས་པ། ། མཉམ་ཉིད་བདེ་ཆེན་དབྱིངས་སུ་ཞི་བར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ་བྱིན་རླབས་གནང་བ་ཡིན།^p94
བྱིན་རླབས་གནང་བྱེད་ཀྱི་ཅོད་པན་ནི་ཁོང་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་བཟོས་པ་དང་། དེའི་ནང་རིམ་ནི་བཏགས་གྲོལ་དང་ཐོས་གྲོལ། རེག་གྲོལ་གྱི་ཡི་གེ་དང་རྟེན་བྱིན་རླབས་ཅན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། རྒྱུན་དུ་ཕྱི་ལོགས་སུ་འབྱོན་སྐབས་ཅོད་པན་དེ་ཡིས་དད་ལྡན་རྣམས་ལ་བྱིན་རླབས་གནང་བར་བྱེད། ཐེངས་རེར་གཞན་ལ་བྱིན་རླབས་གནང་ཚར་རྗེས། ཅོད་པན་དེ་ངེད་ཅག་གི་མགོ་ལ་བཞག་ནས་བྱིན་རླབས་མཛད་དར། ཁོང་གི་དབྱེས་ཆེ་ལ་དྲོད་ཁོལ་ལྡན་པའི་ཕྱག་བདག་ཅག་གི་མགོ་ལ་བཞག་ནས་ཕྱག་དབང་གནང་སྐབས་ལྗིད་ཏིག་གེ་བ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། སེམས་སུ་དགའ་དད་ཚད་མེད་འཕེལ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་རང་སར་ཞི་སོང་བ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་སྐྱེས།^p95
བདག་ཁོང་གི་ཕྱག་ཕྱིར་སྡོད་སྐབས། ཐེངས་རེར་མི་གཞན་གྱིས་ལྐོག་ནས་བླ་མ་ལ་དབྱེན་སྦྱོར་གྱི་ཚིག་ཞུ་བ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་དག་མི་སུ་ཡིན་དང་དམིགས་ཡུལ་ཅི་ཡོད་ཤེས་ཀྱང་དོ་སྣང་ཆེར་མ་བྱས། སྐབས་ལན་རེར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་ཅུང་ཟད་མི་དགྱེས་པར་གྱུར་ནའང་། བདག་གིས་ཕྲ་མ་སྨྲ་མཁན་གང་དེར་སྡང་སེམས་མ་བཅངས་པར། དེ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་བལྟས་ཏེ་རང་ལ་རྟོག་དཔྱོད་ཡང་ཡང་བྱས་པ་ལས། དབྱེན་སྦྱོར་བྱེད་མཁན་ལ་བདའ་འདེད་མ་བྱས་ཤིང་ཆོས་རྗེ་མཆོག་ལའང་ལོག་ལྟ་རྩ་བ་ནས་སྐྱེས་མ་མྱོང་།^p96
མདོར་ན་མི་གཞན་པའི་ལྟར་སྣང་ལ། བླ་མའི་མདུན་ན་ཡོད་པའི་གང་ཟག་ནི་ཆེས་སྐྱིད་པོ་ཞིག་ཡིན་སྣང་འཆར་ཡང་། དོན་དུ་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་ནས་བྱ་བ་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་པས་དེ་འདྲའི་ལས་སླ་མོ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །^p97
ཚེ་གཅིག་རྫོགས་འཚང་རྒྱ་བའི་གསང་གནད།^p98
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༨ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོ་ཕན་ཚུན་མི་འགལ་བའི་ཚུལ་དང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཐུན་མིན་ཁྱད་ཆོས་སྐོར་འདི་ལྟར་གསུང་།^p99
དེ་ལ་གང་གསན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་འདི་ཉིད་ངེས་པའི་དོན་དུ་ཡེ་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད། བར་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས། མཐར་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། ཡུལ་ཝ་ར་ཎཱ་སི་དྲང་སྲོང་ལྷུང་བ་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་སུ་བཀའ་དང་པོ་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་དང་། གནས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་བཀའ་བར་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་འཁོར། ཡུལ་པདྨ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་གནས་མ་ངེས་པ་རྣམས་སུ་བཀའ་ཐ་མ་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཅས་བསྐོར་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་འགོད་པར་མཛད་པ་ཡིན།^p100
གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་དར་ཚུལ།^p101
ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་ལྷ་ཀླུ་གནོད་སྦྱིན་དྲི་ཟ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསུངས་ཤིང་། མི་ཡུལ་དུའང་ཨོ་རྒྱན་གྱི་ཡུལ་དུ་གསང་བ་འདུས་པ་དང་། འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་རུ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པས་མཚོན་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་ཞིག་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་གསུངས། དེ་ནས་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁར་གསང་སྔགས་ཐུན་མོང་གི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ནི་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ངེས་དོན་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་དེ་ནི་མ་འོངས་ཕྱི་མའི་དུས་ཀྱི་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཙམ་ན་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་པོ་ཛའི་ཁང་སྟེང་དུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྐུ་རྟེན་དང་གསང་སྔགས་ཀྱི་གླེགས་བམ་བབས་ནས་མ་ཧཱ་ཡོ་ག་དར་བ་དང་། གསང་བའི་བདག་པོས་དམ་པའི་རིགས་ཅན་དྲྭ་མ་ལྔ་ལ་གསང་སྔགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ནས་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་དར་བར་མ་ཟད། རིག་འཛིན་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་གསལ་རྒྱས་སུ་གསུངས་པས་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་དར་བར་བྱས་པ་ཡིན།^p102
དེ་ལྟ་བུའི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱི་གསུང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གནད་ཚུར་བསྡུ་ན། སྤང་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དུ་འདུ་བ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ཐོབ་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་དུ་མའི་མཐར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་དང་། མི་ཚེ་འགའ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་དང་། ཚེ་འདི་ལ་སངས་རྒྱ་བར་འདོད་པ་སྟེ། ཆོས་ཚུལ་ལམ་གནད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་འདུ་བ་ཡིན། དེ་དག་ཀྱང་ད་ལྟ་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་ཞིག་གིས་གདོད་སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་ནས་བསྐལ་པ་མང་པོའི་མཐར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་ནི་མདོ་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་ལམ་དང་། སེམས་ཅན་ཡིན་པ་ལ་ཐབས་བུལ་བའི་སྒོ་ནས་མི་ཚེ་མང་པོའི་མཐར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་ནི་ཕྱི་རྒྱུད་སྡེ་གསུམ་གྱི་ལུགས་དང་། ད་ལྟ་ནས་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པའི་རང་ངོ་ཤེས་པའི་ལམ་སྒྲུབ་ནས་ཚེ་གཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་འདོད་པ་ནི་སྔགས་བླ་ན་མེད་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཡིན།^p104
བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་སྡེ་ལ་ཡང་སྤྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་། གཙོ་བོའི་བརྗོད་བྱ་ཆེ་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། རིམ་པ་ལྔའི་ཉམས་ལེན་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ཕ་རྒྱུད་གསང་བ་འདུས་པ་དང་། ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཚུལ་གསལ་བོར་སྟོན་པ་མ་རྒྱུད་ཀྱཻ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ། གཉིས་མེད་རྩོལ་མེད་ཀྱི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྫོགས་རིམ་སྦྱོར་བ་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་དག་ལས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྫོགས་རིམ་སྦྱོར་བ་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གསང་འདུས་རིམ་ལྔ་དང་། ཀྱཻ་རྡོ་རྗེའི་ལམ་འབྲས་དང་། དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེའི་ཆོས་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་ལྟོས་ན། རྩོལ་བ་དང་བཅས་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་གསང་སྔགས་གསར་མའི་རྒྱུད་སྡེ་ཀུན་ཀྱི་ནང་ནས་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན། དེས་ན་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཕྱི་འགྱུར་གསར་མའི་ཆོས་ལུགས་ཆེན་པོ་བཞི་དར་བ་ཡང་རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོའི་རྗེས་འབྲང་གི་དབང་གིས་དར་བ་སྟེ། དཔེར་ན་གསང་བ་འདུས་པའི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ལ་བཀའ་གདམས་གསར་རྙིང་གཉིས་དང་། ཀྱཻ་རྡོ་རྗེའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་བ། དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེའི་ཐབས་ལམ་ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་དང་གྲོལ་ལམ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་འགྲོ་མགོན་བཀའ་བརྒྱུད་པ། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བསྐྱེད་རིམ་ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་གྱི་མན་ངག་དང་རྫོགས་རིམ་སྦྱོར་བ་དྲུག་གིས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ཇོ་ནང་པ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས། དེ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་སོ་སོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཉམས་ལེན་གཙོ་བོའི་དབང་གིས་མིང་ཐོགས་པ་ཡིན།^p105
སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་པ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་མ་གྲགས་པའི་མན་ངག་ཁྱད་པར་ཅན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། ཐབས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ཕ་རྒྱུད་མ་ཧཱ་ཡོ་ག་དང་། ཤེས་རབ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་མ་རྒྱུད་ཨ་ནུ་ཡོ་ག གཉིས་མེད་རང་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་ཆོས་ཚུལ་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད།^p106
ཆོས་ལུགས་རྣམས་འགལ་བ་མེད་ཚུལ།^p107
དེས་ན་འགྱུར་སྔ་ཕྱིའི་དབང་གིས་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་དང་། ཕྱི་འགྱུར་གསར་མ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་ཤིང་། ཕྱི་འགྱུར་གསར་མ་ཟེར་བ་དེ་ཡང་། ཁ་རྩང་ཞུས་པ་ལྟར་ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་མན་ཆོད་ཀྱི་ས་སྐྱ་བཀའ་བརྒྱུད་དགེ་ལྡན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱི་འགྱུར་གསར་མ་ཞེས་ཟེར། འོ་ན་རྙིང་མ་ལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་གསང་བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་ལེན་ཡོད་པ་ཨེ་རེད་ཟེར་ན། དེ་ཡང་གནད་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན། སྔོན་བྱོན་དམ་པའི་ཞལ་ནས། མདོ་སྔགས་ཆོས་ཚུལ་ཚང་ལ་མ་ནོར་བ། །མཁས་ཤིང་གྲུབ་བརྙེས་རིག་འཛིན་བརྒྱུད་པའི་སྲོལ། །ཐུབ་བསྟན་སྙིང་པོ་གསང་སྔགས་སྔ་འགྱུར་བའི། །ཞེས་མདོ་སྔགས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བསྒྱུར་ཡོད་པ་དེ་གསང་སྔགས་སྔ་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་རེད་མ་གཏོགས། ཕྱི་འགྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བས་ཐ་རེ་ཐོ་རེ་ཙམ་ལས་མ་བསྒྱུར། དེའི་ཕྱིར་ན་ལུགས་སྲོལ་འདི་ནི་གཙོ་བོ་མདོ་སྔགས་ཆོས་ཚུལ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་དང་། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་ནང་རྒྱུད་ཡོ་ག་གསུམ། དེ་ལས་ཀྱང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དེ་གསང་སྔགས་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ངོ་ཤེས་དགོས། འོ་ན་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་བསྟན་པ་དང་ཕྱི་འགྱུར་གསར་མའི་བསྟན་པ། སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་མཁས་གྲུབ་དང་ཕྱི་འགྱུར་གསར་མའི་མཁས་གྲུབ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་འགལ་བ་མིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པ་འཛིན་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་དཱི་པཾ་ཀ་ར་དང་། རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བློ་བཟང་གྲགས་པ་ཡང་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཚུལ་བཀའ་གདམས་བུ་ཆོས་ལས་གསལ་བར་གསུངས་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཇམ་མགོན་ས་སྐྱ་པཎ་ཆེན་ཡང་ཨོ་རྒྱན་སངས་རྒྱས་གཉིས་པའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པར་ཁོང་རང་གི་རྣམ་ཐར་ལས་ཀྱང་གསལ་བར་གསུངས་ལ། ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གཏེར་ལུང་དུ་མ་ནས་ལུང་བསྟན་ཡོད། གཞན་ཡང་ཇོ་ནང་ཀུན་མཁྱེན་དོལ་པོ་བ་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་ཕྱོགས་ཀྱི་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེ་དང་། ཀརྨ་པ་པཀྵི་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་དངོས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཚུལ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མདོར་ན་བོད་འདིར་བསྟན་པ་འཛིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་ཚང་མ་ཡང་ཨོ་རྒྱན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་གི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པས། བསྟན་པ་འཛིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཚང་མའི་དགོངས་པ་ཡང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྟན་པའི་གནད་ཀྱང་རྩོལ་བ་དང་བཅས་མ་བཅས་ཙམ་ལས་ཁྱད་ཆེར་མེད། འོ་ན་གསར་མ་དང་རྙིང་མ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། གསར་མའི་རྒྱུད་སྡེ་ལ་ཡང་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ལ་ཟུང་འཇུག་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཡོད་ཅེས་རྒྱུད་སྡེ་རང་གི་སྐབས་ན་གསལ་ཁ་དང་བཅས་ཏེ་གསུངས་ཡོད་ལ། རྙིང་མའི་ཕ་རྒྱུད་དང་མ་རྒྱུད་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་ན་ཡང་། ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་བསྟན་ཡོད་པ་ལ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། ཁྱད་པར་ཆེ་ཤོས་དེ་རྙིང་མ་རང་ལ་ཡང་སྤྱིར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྙིགས་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཐུང་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་འདོད་པ་དང་། དེ་ལས་ཀྱང་གསང་བ་མན་ངག་སྡེའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ལོ་གསུམ་མམ། ཟླ་བ་དྲུག་གིས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་ཡོད་པས། ལམ་མྱུར་བུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་མེད། བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་། བླ་མ་ཐམས་ཅད་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པ་ཚང་མས་ངོས་ཟིན་དགོས།^p108
སློབ་མ་ལ་གདམས་པ།^p109
དེས་ན་སྐབས་འདིར་ངས་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་བསམ་པ་དཀར་བའི་ཤ་ཚའི་གྲོས་འདེབས་ཚིག་གཅིག་ཡོད། དེ་ནི་ཁྱེད་རྣམ་པས་ཐུགས་ལ་འཛིན་པར་ཞུ། དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་བསྟན་རྒྱམ་རིན་པོ་ཆེ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་མཁྱེན་བརྩེ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་དང་། བདུད་འཇོམས་ཡང་སྤྲུལ། ཀརྨ་པ། དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པས་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་ཐུགས་བསྐྱེད་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་སྤྱད་པའི་གྲུབ་འབྲས་ད་ལྟ་མངོན་དུ་གྱུར་ནས། ཁྱེད་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མ་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཉི་རྩེ་གསར་དུ་ཤར་བཞིན་པའི་གནས་སྐབས་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད།^p110
ད་སྐབས་ངེད་བོད་ཡུལ་ལུང་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་དེ་ཁོང་རྣམ་པའི་སྐུ་དུས་ལས་ཀྱང་ལྷག་པར། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཧ་ཅང་དར་རྒྱས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་ནི། ང་རང་གིས་ཀྱང་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་རྟགས་མཚན་གང་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཡང་། ངེས་པར་དུ་འདིར་བཞུགས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་དང་དུས་མཉམ་ཡིན་པའི་བོད་ཀྱི་བླ་མ་མང་ཆེ་བ་ཞིག་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་ན་བཞུགས་པའི་སྐུ་དུས་ཚུན་ཆད་ལ་དར་ཡོང་བ་ཡིན་གྱི་རེད་སྙམ། དེས་ན་ཆོས་ཟབ་པ་ན་ནག་པོའི་བདུད་ཀྱང་ཟབ་ཟེར་བ་ལྟར། འདི་ལྟ་བུའི་བསྟན་པ་དང་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུའི་ཕྲིན་ལས་དུས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པའི་སྐབས་སུ། ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚང་མ་ཡང་ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པའི་ལོག་པའི་གང་ཟག་དང་ལོག་པའི་བཤེས་གཉེན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འབྱུང་སྲིད། དེ་ལ་དོགས་གཟབ་བྱ་དགོས། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ང་ཚོ་བོད་ཡུལ་དུ་དར་བའི་བསྟན་པ་ཆེ་ཤོས་ལ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཤིང་རྟ་བརྒྱད་ཟེར་བ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ཚང་མ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དང་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་ཡོད་པ་མིན། འོན་ཀྱང་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་རྗེས་སུ་ལ་ལ་ཞིག་གིས། བླ་མ་འགའ་རེ་ནི་གྲུབ་པ་ཐོབ་པ། བླ་མ་ཕལ་ཆེར་ནི་བདུད་རེད་ཟེར་མཁན་ངེས་པར་དུ་འབྱུང་རྒྱུ་རེད། སྔོན་ཆད་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་དེ་འདྲ་བྱུང་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་གླང་དར་མ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དང་། ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་བདུད་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་རེད་ཟེར་བ་དང་། གཞན་ཡང་རྗེ་བློ་བཟང་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་ཞིག་བདུད་དང་བདུད་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་རེད་ཟེར་མཁན་ཡང་མང་པོ་བྱུང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་འགའ་ཞིག་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་དང་འགའ་ཞིག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན། དཔེར་ན་ང་ཚོ་རྙིང་མ་བའི་ཆོས་འདི་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན། གཞན་གསར་མ་དང་ས་སྐྱ་བཀའ་བརྒྱུད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ནི་ཆོས་ལོག་ཡིན་ཟེར་བ་དང་། ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་གསར་མ་བའི་ཆོས་དེ་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན། དེ་མ་གཏོགས་རྙིང་མ་པའི་ཆོས་དེ་ནི་ལོག་པ་རེད་ཟེར་ན། དེ་ལྟ་བུའི་སྐད་ཆ་ལ་གཏན་ནས་ཉན་རུང་བ་མ་ཡིན། དེ་དག་ནི་བདུད་ངེས་ཅན་ཡིན་པ་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཤེས་དགོས། དེས་ལོག་ལམ་ལ་ཁྲིད་ནས་བདུད་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞིང་། ཁྱེད་ཅག་གི་ཚེ་རབས་གཏན་གྱི་འདུག་ཆུས་དེ་བརླགས་ནས་ངན་འགྲོ་མུ་མཐའ་མེད་པའི་གནས་སུ་འཁྲིད་པར་བྱེད་པའི་བདུད་ཀྱི་བཤེས་གཉེན་ཟེར་བའང་དེ་ཡིན།^p111
ལམ་ངན་པ་སྟོན་པའི་བཤེས་གཉེན་དང་འཕྲད་པ་ཡིན་ནའང་འདྲ། ཁྱེད་རྣམ་པའི་རྒྱུད་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ལོག་རྟོག་སྐྱེ་ཡོང་བའི་གནས་སྐབས་ན་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་འདྲི་གཏུགས་གྱིས། ངས་ཀྱང་བོད་ལུང་པ་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་གནད་དོན་ནི་ཤུགས་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་བཤད་མྱོང་། ངོ་མ་དངོས་གནས་ཀྱིས་བསམ་བློ་བཏང་ན། ད་སྐབས་ང་རང་གི་མིག་མི་གསལ་ཞིང་། བློ་རིག་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཇེ་རྟུལ་དུ་སོང་ཡང་། སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཤིང་རྟ་བརྒྱད་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་དགོངས་པ་གཅིག་ཡིན་པ་དང་། དེའི་བསྟན་པ་ཚང་མ་ཡང་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པ་ནི་ང་རྐྱང་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད། དེས་ན་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལོག་པའི་ལམ་ལ་མི་འགྲོ་རྒྱུར་མ་འཆུགས། རྗེས་མར་ཁྱེད་ཅག་གིས་ལྟོས་དང་། བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་བཟང་། ལ་ལ་ངན། ཆོས་ལ་ལ་བཟང་། ལ་ལ་ནི་ཆོས་ལོག་རེད་ཅེས་འདྲ་མི་འདྲ་ཟེར་མཁན་དེ་ང་ཤི་ཟིན་པའི་རྗེས་དང་མ་ཤི་གོང་ནས་ཀྱང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོང་སྲིད་པས་དེ་ལ་དོགས་གཟབ་གྱིས། དེ་ནི་ངའི་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤ་ཚའི་གྲོས་འདེབས་ཡིན།^p113
འོན་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ལ་ཟབ་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ནི་སྨོས་མ་དགོས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྙིང་མ་པ་རང་གི་གཞུང་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཡང་། ཕ་རྒྱུད་དང་མ་རྒྱུད་ལ་ལྟོས་ན་གཉིས་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་དེ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་དང་། མྱུར་བ། ཉམས་ལེན་བདེ་བ་སོགས་གནམ་དང་ས་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ནའང་། དེ་ཅིག་ཤོས་ངན་པ་དང་ཅིག་ཤོས་བཟང་པོ་ཡིན་པས་མིན། དེ་དག་ནི་གང་ཟག་གི་ཁམས་དབང་མོས་པ་བསམ་པའི་བྱེ་བྲག་དང་བསྟུན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སོ་སོར་གསུངས་པ་ཡིན།^p114
དེ་དག་ལས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་གསུངས་པའི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩེ་མོའམ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ཡིན་ལ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མཐའ་དག་གི་གནད་གསལ་བར་སྟོན་པ། ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་འགྲེལ། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པའི་ཞེ་ཕུག་དམ་པ། ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ལམ་ཚང་ལ་མ་ནོར་བ་ཡིན་པར་ཚང་མས་ངོ་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན།^p115
རྫོགས་ཆེན་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས།^p116
དེ་ལ་འགའ་ཞིག་གིས་འདི་ལྟར་བསམ་ཡང་སྲིད་དེ། ང་ཚོ་བོད་ལ་ནེ་ཙོའི་ཁ་ཡི་ཆོས་བཤད་ཟེར་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་དར། ནེ་ཙོས་འབུ་མ་གསོད་འབུ་མ་གསོད་ཟེར་བཞིན་དུ་ཁོ་རང་གིས་འབུ་ཟ་འགྲོ་བ་བཞིན། གྲུབ་མཐའ་ལ་ཕྱོགས་རིས་མ་བྱེད་ཟེར་ནས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཁོ་ན་ལ་བསྟོད་ཀྱིན་འདུག་བསམ་ན། ༼དགོད་སྒྲ།༽ དེ་རྩ་བ་ནས་མིན། དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཁུངས་རྣམ་པ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད།^p117
༡ ལོ་རྒྱུས་ལ་བསྙེགས་པ།^p118
ཐོག་མར་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། རིག་འཛིན་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་ནས་བཟུང་འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན། ཤྲཱི་སེང་ཧ། ཛྙཱ་ན་སུ་ཏྲ་ལ་སོགས་པ་འཇའ་ལུས་འཕོ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུར་བཞེངས་པ་མ་ཟད། ཨོ་རྒྱན་སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་དང་པཎ་ཆེན་བི་ལ་མི་ཏྲ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་སྐུ་ལུས་ཀྱང་མ་བརྗེས་པར། ད་ལྟ་ཡང་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་ལྷོ་ནུབ་རྔ་ཡབ་དཔལ་རི་ན་བཞུགས་པ་དང་། པཎ་ཆེན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་བཞུགས་པ་སོགས་རྙིང་མ་པའི་བླ་མ་བརྒྱུད་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་འཇའ་ལུས་རྡུལ་བྲལ་ལམ། འཇའ་ལུས་འཕོ་ཆེན་གང་རུང་གི་སྐུར་མ་བཞེངས་པ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེང་སང་གི་དུས་སྐབས་ན་ཡང་། བོད་ཡུལ་གྱི་ས་ཆའི་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ཀུན་ཏུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གང་ཟག་ལ། ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་རྟགས་མཚན་དང་འཇའ་ལུས་ཀྱི་སྐུར་བཞེངས་པ་ཡང་མང་པོ་ཡོད་ཚུལ་རྒྱས་པར་སྐྱབས་རྗེ་བདུད་འཇོམས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་འབྱུང་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ད་རུང་ཡང་བདུད་འཇོམས་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ནང་དུ་བཀོད་མེད་པའི་འཇའ་ལུས་པ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་ཡོད་ཅེས་དང་། ད་ལྟ་ཡང་ལམ་གྲུབ་པའི་རྟགས་མཚན་ཅན་འདི་འདྲ་ཡོད་ཅེས་བཤད་དགོས་ནའང་མང་པོ་ཡིན། དེ་རྐྱང་པ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཡང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལྟ་བུ་ཞིག་ད་སྔོན་སའི་སྟེང་མ་ལུས་པ་ཀུན་ཏུ་བྱུང་མ་མྱོང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན།^p119
༢ ལམ་མྱུར་བ།^p121
དེ་ནས་ལམ་མྱུར་བུལ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། གཞུང་རང་རང་གི་སྐབས་ན་བཤད་པ་དེ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འཛིན་དགོས་པ་ཡིན། དཔེར་ན་གསང་བ་འདུས་པ་དང་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། བརྩོན་འགྲུས་དང་ཤེས་རབ་མཆོག་དང་ལྡན་པས་ཚེ་གཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཚེ་གཅིག་གི་ངོས་འཛིན་དེ་ཡང་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པ་ལྟ་བུ་ལ་ངོས་བཟུང་ཡོད། དེ་མ་གཏོགས་གཞུང་རང་གི་ནང་དུའང་མ་བཤད་པ་ཡིན། མ་བཤད་པ་ཞིག་བཙན་ཐབས་ཀྱིས་དེའི་མགོར་གླན་ནས་དེ་ལས་མྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ཟེར་ཐབས་མེད་ལ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིར་ཅི་ཞིག་བཤད་ཡོད་པ་ཡིན་ན། སྙིང་ཐིག་ཡ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་ན་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག་དང་ལྡན་ན་ལོ་གསུམ་གྱིས་ཟུང་འཇུག་གི་གོ་འཕང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་གསུངས། ད་རུང་མན་ངག་གི་ཡིག་ཆ་ལྕེ་བཙུན་སྙིང་ཐིག་ཆེན་མོ་ལས་དབང་པོ་མཆོག་དང་ལྡན་པའམ་ཁྱད་པར་དུ་དད་པའི་དབང་པོ་མཆོག་དང་ལྡན་ན། ཟླ་བ་དྲུག་གིས་འཕོ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་གཞུང་རང་གི་བསྟན་བྱ་ཡིན། དེ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བཟུང་ན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་ཐག་ཉེ་མོ་འདི་འདྲ་བཤད་ཡོད་ས་གསར་མའི་རྒྱུད་སྡེ་གང་ལ་ཡང་དཀོན་མོ་ཡིན།^p122
༣ ཉམས་ལེན་བདེ་བ།^p123
དེ་ནས་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་བདེ་ཚུལ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། དཔེར་ན་གསང་སྔགས་གསར་མའི་རྒྱུད་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་གསང་སྔགས་གསར་མའི་རྒྱུད་སྡེ་ལ་མེད། དེའི་རྩོལ་མེད་ཀྱི་ལམ་ནི་རྫོགས་རིམ་སྦྱོར་བ་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་རེད། དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་ཁྱེད་རྣམ་པས་ཞིབ་པར་སྦྱོར་བ་དྲུག་ལ་ལྟོས་དང་། དང་པོ་སོ་སོར་སྡུད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ལྟ་དུས་ཧ་ལམ་རྫོགས་ཆེན་དང་འདྲ་བར་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་པོ་རང་བབས་སུ་ཞོག་ཅེས་དང་། ནམ་མཁའ་ཆུ་འཛིན་བྲལ་བ་དག་ལ་བགྲད་པའི་མིག་གིས་བལྟ་བར་བྱ་ཞེས་གསུངས་ཡོད་ཀྱང་། རྗེས་མ་བསམ་གཏན་དང་རྗེས་དྲན་གྱི་སྐབས་སུ་དེ་ལ་གེགས་ཀྱང་ཧ་ཅང་མང་། གོལ་ས་ཡང་ཧ་ཅང་མང་། བོགས་འདོན་གྱི་མན་ངག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་དགོས། ཁྱད་པར་དུ་བླ་མ་དེ་ཡང་ཧ་ཅང་མཁས་པ་དང་གྲུབ་མཐའ་ལ་བྱང་བ། ཉམས་མྱོང་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་རྒྱུན་དུ་མ་བསྟེན་ན་རྩ་བ་ནས་ལམ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཐབས་མེད། དེའི་ཚུལ་ཡང་ཇོ་ནང་ཀུན་མཁྱེན་གྱི་ཁྲིད་ཡིག་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་ན་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་ཡིན། དེང་སང་གི་གནས་སྐབས་ན་ལམ་དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་ཟེར་ན་ཧ་ཅང་དཀའ་མོ་ཡིན། དེས་ན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ལ་བླ་མར་སངས་རྒྱས་དངོས་མཐོང་གི་དད་པ་ཡོད། དེ་ལ་གསོལ་བ་ཐོབ། རང་བཞག་གི་མན་ངག་གཅིག་གི་ཐོག་ཏུ་སྡོད་དང་། དེ་མ་གཏོགས་ཅི་ཡང་མི་དགོས། ལྕེ་བཙུན་སྙིང་ཐིག་ཆེན་མོའི་ནང་ན། ཁྱད་པར་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའི་མོས་གུས་དྲག་པོས་བླ་མ་ལ་ནན་ཏན་དུ་གསོལ་བ་གདབ་པ་ནི་གེགས་སེལ་དང་བོགས་འདོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ༔ ཞེས་གསུངས་ཡོད་པས། དེ་མ་གཏོགས་གང་ཡང་ཡོད་དགོས་པ་མིན། དེ་ནས་སྐྱིད་སྐྱིད་བྱས་ནས་ཉལ་བསྡད་ན་ཡང་ཆོག འདི་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་གང་ནའང་ཡོད་པ་མིན།^p124
༤ དུས་བབ་ཀྱི་ཆོས།^p125
དེ་ནས་དུས་བབ་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ཚུལ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཉོན་མོངས་ཇི་ཙམ་རགས་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཆོས་དེ་ཡང་ཇེ་ཟབ་ཇེ་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན། དཔེར་ན། མི་ཞིག་ནད་ཚབས་ཆེན་ཞིག་གིས་ཐེབས་ན་དེའི་གཉེན་པོ་སྨན་ཡང་ཕན་ནུས་ཆེ་བ་ཞིག་མ་བཏང་ན་དྲག་ཐབས་མེད་པ་བཞིན་དུ། རྫོགས་ལྡན་དང་པོའི་གནས་སྐབས་སུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉོན་མོངས་ཧ་ཅང་ཆུང་བ་ཡིན་པས་དེའི་གཉེན་པོར་བྱ་རྒྱུད་དང་། གསུམ་ལྡན་དུ་སྤྱོད་རྒྱུད། ཉིས་ལྡན་གྱི་གནས་སྐབས་ན་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད། རྩོད་ལྡན་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཉོན་མོངས་ཧ་ཅང་རགས་པས་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་བསྟན། རྩོད་ལྡན་ལས་ཀྱང་དེང་སང་སྙིགས་མ་ལྔ་བདོ་བ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཧ་ཅང་གདུལ་བར་དཀའ་བའི་གནས་སྐབས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་གདུལ་བར་མི་ནུས་པས། ཀཿ ཐོག་བདུད་འདུལ་གྱིས་ཀྱང་། ཐེག་བརྒྱད་གྲུབ་མཐས་གདུལ་བར་དཀའ་བའི་ཚེ། །ཐེག་རྩེ་ཨ་ཏིའི་བསྟན་པ་གསལ་བར་མཛད། །ཅེས་དེང་སང་ཐེག་པ་བརྒྱད་གང་གིས་ཀྱང་གདུལ་བར་དཀའ་བའི་དུས་སུ་ཐེག་རྩེ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ཁོ་ན་དུས་བབ་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པས་ཆེས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན།^p126
༥ བསྟན་པའི་གནས་ཚད།^p127
དེ་ནས་བསྟན་པའི་གནས་ཚད་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཕལ་ཆེར་རྫོགས་ལ་ཉེ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། འབྲས་བུའི་དུས་དང་བསྒྲུབ་པའི་དུས། ལུང་གི་དུས། རྟགས་ཙམ་འཛིན་པའི་དུས་བཅས་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པ་ལས། ད་ལྟ་ཕལ་ཆེར་ལུང་གི་དུས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དུས་ཡོལ་ནས་ཏིང་འཛིན་གྱི་དུས་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་ཡིན། རྒྱུད་སྡེ་སྤྱི་ཁྱབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་རེ་རེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་གནས་ཚད་ཕལ་ཆེར་རྫོགས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་མཚོན་ན། ཆོས་རྒྱལ་བདུན་དང་རིགས་ལྡན་ཉེར་ལྔའི་རིང་ལ་བསྟན་པ་སྔ་དར་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ། རིགས་ལྡན་དྲག་པོ་ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་གྱི་སྲས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཕྱི་དར་གྱི་བསྟན་པ་སྤེལ་དགོས་ན། ད་ལྟ་སྔ་དར་གྱི་བསྟན་པ་སྟེ་ཆོས་རྒྱལ་བདུན་ཡང་རྫོགས། རིགས་ལྡན་ཉེར་ལྔ་ལས་རིགས་ལྡན་ཉེར་གཅིག་པ་མ་འགགས་པ་ཡང་གསེར་ཁྲི་ལ་འཁོད་ནས་ད་ལོ་དགུང་ལོ་དྲུག་བཅུ་རེ་དྲུག་ཡིན་པས། སྔ་དར་གྱི་བསྟན་པ་ཕལ་ཆེར་རྫོགས། འོན་ཀྱང་བསྟན་པའི་གནས་ཚད་རྫོགས་ལ་ཇི་ཙམ་ཉེ་བར་ཆོས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་སམ་ནུས་པ་ནི་ཇེ་བུལ་ཇེ་བུལ་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་ཡིན་མོད། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་ནི། སྒྲ་ཐལ་འགྱུར་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས། དེ་ནས་མཁའ་འགྲོ་དཔལ་འཛིན་མས། །བསྟན་པ་འདི་ཉིད་བཟུང་ནས་ནི། །ཚེ་ལོ་བཅུ་པའི་དུས་ལ་དར། །དེ་ནས་མི་གནས་ངོ་བོའོ། །ཞེས་ཁ་རྩང་དེ་རིང་གི་དུས་ཚོད་ཏག་ཏག་ཏིག་ཏིག་འདིར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་ཧ་ཅང་དར་བའི་དུས་ཚོད་ཡིན། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་མང་ཆེ་བ་ཞིག་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་རྟེན་ལ་འཇའ་ལུས་འཕོ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་གསུངས་ཡོད། ལྷག་པར་ཚེ་ལོ་བཅུ་པའི་དུས་སུ་མཁའ་འགྲོ་དཔལ་འཛིན་མ་ཞེས་བྱ་བས་མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཕོ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུར་བཞེངས་བའི་ས་ལ་འགོད་པར་བྱེད་ཅེས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ཡོད་པས། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ད་སྐབས་ཧ་ཅང་དར་རྒྱས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་དང་། ཉམས་སུ་བླངས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན།^p128
དེས་ན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་ཆེ་བ་འདི་ཉིད་གཟུངས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞིག་གིས་བཤད་ན། བསྐལ་པ་ནས་བསྐལ་པའི་བར་དུ་བཤད་ཀྱང་འཛད་མཐའ་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་སྨོས་མ་དགོས་པ་ཡིན་ལ། དཔེར་ན་དམན་པ་བདག་ལྟ་བུས་བཤད་ན་ཡང་ཞག་ཁ་ཤས་ཀྱི་བར་དུ་མི་འཛད་པའི་སྐད་ཆ་ལབ་ལོབ་མང་པོ་ཞིག་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་རིང་དེ་ཙམ་ཞིག་གིས་མཚམས་འཇོག་བྱ།^p129
མཇུག་སྡུད།^p130
ངས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆེད་དུ་མཇུག་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ལུང་གཉིས་འདྲེན་རྒྱུ་ཡིན།^p131
དང་པོ་ནི། རིག་འཛིན་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེའི་བསྟན་པ་བུ་གཅིག་གི་འགྲེལ་བའི་མཇུག་རྩོམ་དུ། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ། །ཐུན་མོང་མན་ངག་བསམ་འདས་ཀྱང་། །མཆོག་གི་མན་ངག་སྲས་གཅིག་པོ། །འདི་ལས་ཟབ་པ་ཞིང་ཁམས་ནི། །མཐའ་མེད་དག་ན་ཡོད་རེ་ཀན། །ཞེས་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་མཐར་ཐུག་གི་གནད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དྲིལ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲས་གཅིག་པོ་རང་བྱུང་བསྟན་པ་བུ་གཅིག་གི་རྒྱུད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་ཡོད་པ་མིན། ཞེས་ང་ཚོ་བོད་ཀྱིས་ཉི་མ་ལྷ་ས་ཟེར་ནས་མནའ་བསྐྱལ་བ་ལྟར། རིག་འཛིན་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེས་འུ་ཅག་ཡིད་ཆེས་པའི་ཆེད་དུ་དབུ་སྙུང་བཞེས་པ་ཡིན། དེ་ཚང་མས་ཐུགས་ལ་ཟུང་།^p132
ལུང་གཉིས་པ་ནི། རང་རེ་རྣམས་ལ་བཀའ་དྲིན་མཚུངས་ཟླ་དང་བྲལ་བ། རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཚུལ་དུ་སྣང་བ། ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། སྙིགས་མའི་རྒུད་པ་མུན་ལྟར་འཁྲིགས་ན་ཡང་། །རྒྱལ་དབང་པདྨའི་ཕྲིན་ལས་ཟླ་ལྟར་གསལ། །ཞེས་སྙིགས་མ་ལྔ་བདོ་བའི་སྐབས་འདིར་ནད་མུག་མཚོན་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ནང་གི་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་ཇི་ཙམ་རྒྱས་པ་དེ་ཙམ་དུ་རྒྱལ་དབང་པདྨ་ཀ་རའི་འཕྲིན་ལས་ནི་དེ་བས་ཀྱང་གསལ་བ་ཡིན།^p134
དཔེར་ན་སྨག་ཇི་ཙམ་ནག་ན་ཟླ་བའི་འོད་དེ་ཙམ་གྱིས་གསལ་བ་ལྟར། སྙིགས་མའི་མུན་པ་ཇི་ཙམ་ཞིག་འཁྲིགས་པ་ན་རྒྱལ་དབང་པདྨའི་འཕྲིན་ལས་ནི་དེ་ཙམ་གྱིས་མྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ན། ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚང་མས་ཀྱང་ཆོས་དེ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཁོ་ན་ལ་ཉམས་བཞེས་མཛད་པ་དང་། བླ་མ་ནི་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་ཁོ་ན་ལ་གསོལ་བ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འདེབས་པ་དེ་ནི་ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན།^p135
ང་དང་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་ལས་རབ་གླིང་པའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པར་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་ན། ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚེ་གཅིག་རེ་ལྟོས་འཆའ་ས་ནི་བླ་མ་ཨོ་རྒྱན་ཆེན་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཐུབ་རུང་མ་ཐུབ་རུང་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། ཁྱེད་རྣམ་པས་ཀྱང་ང་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཁྱེད་ཅག་གི་བླ་མའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འདོད་ན་དེ་བཞིན་དུ་མཛད་པར་སླར་ཡང་ཞུ་བ་ཡིན།^p136
དེ་རིང་བཤད་དགོས་རྒྱུའི་སྙིང་པོ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཁོ་ན་ལས་བརྩམས་པའི་སྐད་ཆ་དེ་བཤད་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ནི་ཁྱེད་ཅག་གི་བླ་མའི་ཐུགས་བཞེད་ཀྱང་ཡིན། ངོ་མ་ངས་གཤོབ་དང་རྫུན་བཤད་པ་མིན། ལས་རབ་གླིང་པའི་ཆོས་ཚོགས་འདི་ལ་ཐོན་ནས་བཟུང་། ངས་གྲ་སྒྲིག་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་བྱས་མེད་ཀྱང་སྐད་ཆ་ཕར་འཕྲོས་སོང་དུས་མཚམས་འཇོག་རྩ་བ་ནས་མི་ཐུབ་པ་བྱུང་། དེས་ན་དེ་རིང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དངོས་གཞིའི་ཁྲིད་བཤད་པའི་སྐབས་ལ་ཐོན་མ་ཐུབ་ཀྱང་། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དངོས་གཞིའི་ཆོས་ནི་ཁྱེད་རྣམ་པས་སྔར་དང་ད་ལྟ་དང་ཕྱིས་ཀྱང་ཉམས་སུ་ལེན་དང་ལེན་བཞིན་པའི་སྒང་རེད། དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་དག་གིས་འཐུས་པར་བྱས་ནའང་ཆོག་མོད། གལ་ཏེ་སླར་ཡང་ཁོམ་སྐབས་ཡོད་ན་མདོར་བསྡུས་ཙམ་རེ་སང་ཉིན་གནངས་ཉིན་གྱི་དུས་ཚོད་ལའང་ངས་ཅུང་ཟད་རེ་ལབ་ཀྱང་ཆོག གལ་སྲིད་ཁོམ་པ་མ་བྱུང་ནའང་རང་རང་གི་བླ་མ་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་བསྟེན་ནས་འདྲི་གཅོད་གྱིས་དང་དེས་མ་འཐུས་པ་མི་འདུག ད་ཡང་བླ་རྒན་ཐུགས་ཐོག་ནས་ཅུང་ཟད་བུད་ཡོད་པས། མཚམས་འཇོག་རྒྱུ་མི་ལོན་སེམས་ཐག་གོར་མོ་རྡོ་རེད། ད་རུང་རང་བབ་ལ་བཞག་བཏང་ན་ཉི་མ་ནུབ་སོང་ཡང་གཏམ་ལ་ཟད་མཐའ་མི་འདུག ཆུ་ཚོད་ཀྱིས་ཀྱང་ང་ལ་མཚམས་འཇོག་རན་ཐལ་ཟེར་གྱིན་འདུག དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བྱ།^p137
ལས་གླིང་ཆོས་ཚོགས་མཐའ་རྒྱ་ནམ་མཁའ་འདྲ། །^p138
བསོད་རྒྱལ་སྤྲུལ་སྐུའི་བྱིན་རླབས་ཉི་འོད་འདྲ། །^p139
ཁོ་བོའི་ངག་ལ་ཟད་མཐའ་མེད་པས་ན། །^p140
མཐའ་གཅིག་ཚང་བར་བརྗོད་པར་དཀའ་ན་ཡང་། །^p141
རེ་ཞིག་དུས་ཚོད་དབང་གིས་དེ་ཙམ་མོ། །^p142
བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་ཁྲིད་འགའ་རེ་བཤད།^p143
ཉིན་དེའི་དགོང་མོར། ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་རེ་བསྐུལ་བྱས་པ་ལྟར། བདག་གིས་དེར་འཁོད་རྣམས་ལ་ཆོས་ཁྲིད་ཅིག་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི་གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པ་དང་ཁོང་གི་ཡང་སྤྲུལ་གྱི་སྐོར་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དང་སྦྲགས་ནས་ཁོང་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་ཡིན།^p144
ཐེངས་འདིར་ཕྱི་ལོགས་སུ་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་རིང་ལ། བདག་གིས་ལས་རབ་གླིང་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ས་ཚུགས་གཞན་དག་ནས་ཀྱང་ཆོས་ཁྲིད་ལན་འགར་བཤད་པ་སྟེ། དཔེར་ན། ནཱ་ཕཱ་ལུང་དུ་འཇམ་དཔལ་གྱི་སྒོམ་ཐབས་བཤད་ཅིང་ཡུལ་ངོས་དྲི་བ་དྲིས་ལན་ཐེངས་གཉིས་བྱས། བྷོ་སི་ཐིན་དུ་དམ་པ་གསུམ་དང་བདག་མེད་ཀྱི་སྐོར་བཤད་ཅིང་། ཕུར་པའི་ལས་ཆོག་གི་ལུང་བཏོན་པ་ཡིན།^p146
ཁྱད་པར་དུ་བདག་མེད་ཀྱི་སྐོར་འཆད་པའི་སྐབས་སུ། བདག་གིས་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་བསྟུན་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྩ་ཤེས་ལས་བསྟན་པའི་རྣམ་ལྔ་ཤིང་རྟའི་རིགས་པ་དང་། ཟླ་གྲགས་ཀྱི་དབུ་མ་འཇུག་པའི་རྣམ་བདུན་ཤིང་རྟའི་རིགས་པ། ཞི་བ་འཚོའི་དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་གཅིག་ཏུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པ། ཞི་བ་ལྷའི་སྤྱོད་འཇུག་ལས་བསྟན་པའི། སོ་དང་སྐྲ་སེན་བདག་མ་ཡིན། །ནས་རྣམ་ཤེས་དྲུག་ཀྱང་བདག་མིན་པའི་སྐོར་སོགས་ཏེ། ལུང་དང་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཅུང་ཟད་ཞིབ་ཕྲའི་སྒོ་ནས་བདག་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཤིང་། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གི་ལམ་ནས་བདག་མེད་པའི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་བདག་མེད་སྒོམ་སྟངས་སོགས་ཀྱང་འཆད་ཁུལ་བྱས་པ་ཡིན།^p149
འོན་ཀྱང་ནུབ་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་བསྟན་འགྲོའི་དོན་མཛད་པ་ལ། ཡང་ན་ཆོས་རྗེ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྟ་བུའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བརྒྱུད་པའི་བྱིན་རླབས་དང་ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་གདེང་དང་ལྡན་པ། དད་ལྡན་ཚེ་འདིར་གྲོལ་བ་དང་འབྲེལ་ཐོགས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དགེ་རྩ་ལེགས་པར་བསྐྲུན་ནུས་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའམ། ཡང་ན་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ལོ་མང་འཚོ་བ་བསྐྱལ་བས་ཁོ་ཚོའི་སྡུག་བསྔལ་དང་དགའ་ཕྱོགས། རིག་གནས་སོགས་ལ་རྒྱུས་མངའ་གཏིང་ཟབ་ཡོད་པ་གཞིར་བཞག་ཐོག དེང་རབས་ཀྱི་སེམས་ཁམས་རིག་པ་སོགས་སེམས་འདུལ་སྦྱོང་གི་ཐབས་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་འགྲོ་དོན་ཆེན་པོ་ཡོང་ངེས་རེད་མ་གཏོགས། རྒྱུད་ན་ཉམས་དང་རྟོགས་པས་དབུལ་ཞིང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་རྒྱུས་ལོན་ཉུང་བ་བདག་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས། ཆོས་ཁྲིད་འགའ་ཞིག་བཤད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། ཁོ་ཚོ་ལ་ནུས་པ་ཆེར་མི་ཐོན་ཞིང་ཕན་ཅི་ཐོགས་འདི་ཐོགས་མི་འདུག་སྙམ།^p150
དེས་ན་འདིར་གཙོ་བོ་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་གསུང་རྣམས་སྒྲིག་སྦྱོར་བྱས་པ་ལས། གཞན་པའི་འཆད་ཁྲིད་རྣམས་ནི་རེ་ཞིག་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་གོ །^p151
བླ་མ་མུ་མཚོ།^p152
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༩ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། བླ་མ་མུ་མཚོས་འདུས་པ་ཡོངས་ལ་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་ཀྱི་དབང་གསུངས་ཤིང་། ད་ལན་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་པའི་རིང་ལ། ཕལ་ཆེར་ས་ཚུགས་རེ་རེ་བཞིན་ཆོས་ཚོགས་སོ་སོས་དབང་གང་བསྐུར་བར་གསོལ་བ་ལྟར། ཁོང་གིས་ཕུར་པ་མགུལ་ཁུག་མ་དང་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ། རྟེན་འབྲེལ་ཉེས་སེལ། སྤྱན་རས་གཟིགས་སོགས་ཀྱི་དབང་མང་པོ་གནང་བར་མཛད།^p153
ཕོ་མོ་འདྲ་མཉམ་ལ་གཙིགས་ཆེན་བྱེད་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས། བླ་མ་མུ་མཚོ་མཆོག་ལ་ལྷག་པར་དུ་དགའ་གུས་བྱེད་ཅིང་། ཆོས་ཚོགས་རེ་རེ་བཞིན་ཁོང་ལ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་སུ་ཆོས་གསུང་བར་ཕེབས་པའི་བླ་མ་དག་གི་ཁྲོད་དུ་བུད་མེད་གྱི་རྟེན་ཅན་ཡིན་པ་ཧ་ཅང་ཉུང་ཞིང་། དབང་ཁྲིད་གནང་མཁན་གྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་བུད་མེད་སྤྲུལ་སྐུ་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པས་ཡིན། བླ་མ་མུ་མཚོ་མཇལ་བའི་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས། ཁོང་ནི་བྱམས་བརྩེའི་རང་གཟུགས་སུ་མཐོང་ཞིང་། བརྩེ་སེམས་དང་འཛུམ་མདངས་ཀྱིས་མི་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་དྲོད་ཁོལ་བྱིན་པར་མ་ཟད། ཁོང་གི་ཞལ་ཐེངས་གཅིག་མཇལ་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་། ཐུན་མིན་ཆོས་པའི་རང་གཤིས་ཀྱིས་ཡིད་དབང་འཕྲོག་གིན་འདུག ལྷག་པར་དུ་བུད་མེད་ཆོས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་རེ་འདུན་དང་སྤོབས་སེམས་གསར་བ་སྟེར་གྱིན་ཡོད་པར་བཤད།^p155
བདག་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་ཕྱིར་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གི་ས་ཆ་མང་པོར་སོང་བའི་སྐབས་དག་ལ། བླ་མ་མུ་མཚོ་མཆོག་ལའང་ཅུང་ཟད་ཐག་ཉེ་བའི་སྒོ་ནས་བསྙེན་བཀུར་ཞུ་མྱོང་ཡོད། ཁོང་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཉམས་རྟོགས་དང་། མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མཁྱེན་རྒྱ་ཡངས་བའི་ཁྱད་མཚར་གྱི་ཤེས་རབ་མངའ་བར་མ་ཟད། རྒྱུན་ལྡན་གྱི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་གཞན་ལ་འབྲེལ་འདྲིས་དང་བྱ་བ་སྒྲུབ་སྟངས་ཐད་ནས་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་བུད་མེད་དཀྱུས་མ་འགའ་རེ་ལྟར་སྤོབས་པ་ཆུང་བ་དང་ཚོར་བ་སྐྱེན་པོ། དགའ་སྡུག་མ་ངེས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། ལྷན་སྐྱེས་སུ་རང་བཞིན་ཞི་ཞིང་དུལ་ལ་ངག་སྨྲ་བ་ཉུང་བ། འཇིག་རྟེན་གྱི་འདོད་ཡོན་ལ་མངོན་ཞེན་ཆུང་བ། བཟའ་བཏུང་དང་སྡོད་གནས་སོགས་ཀྱིས་མ་འགྲིགས་པ་མེད་པར་སྤྱོད་ལམ་གང་ལའང་ཆོག་ཤེས་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན།^p156
ལྷག་པར་དུ། དུས་རྟག་ཏུ་ཁོང་གི་ཞང་པོ་ཆོས་རྗེ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དང་མ་ཡུམ་ཨ་ནེ་མེ་སྒྲོན་གཉིས་དང་འབྲལ་བ་མེད་པར། བློ་གཅིག་སེམས་གཅིག་གིས་བསྙེན་བཀུར་ཞུ་བ་ལས་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་ཏེ་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་ཐེངས་གཅིག་ཀྱང་མཐོང་མ་མྱོང་ལ། ཆོས་རྗེ་ཉིད་དང་འཁོར་སློབ་རྣམས་ཀྱི་བར་ལའང་། དབྱེན་སྦྱོར་དང་ཕྲ་མས་རྩོད་སློང་གི་ལས་སོགས་ཡེ་མི་བྱེད་པར། དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩེ་སེམས་འབའ་ཞིག་གིས་ཐུགས་ཁུར་མཛད་མཁན་ཞིག་ཡིན།^p157
ཁོང་ལ་མི་ཕལ་བ་ལས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཡིད་འཛིན་མངའ་བའང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། བདག་ཅག་གི་ཅ་ལག་གང་ཞིག་གནས་གང་ལ་བཞག་པ་བརྗེད་ཙ་ན། ཁོང་གིས་ལམ་སང་ཐུགས་ལ་འཆར་ཡོང་ཞིང་། གནས་ཚུལ་གང་བྱུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞིབ་ཕྲའི་དུས་ཚོད་ཚུན་ཆད་ཀྱང་གསལ་པོར་དྲན་ཐུབ་པ་མ་ཟད། རྒྱུན་དུ་སྔགས་བཟླ་བ་དང་ཁ་ཏོན་འདོན་པ། རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་ལ་ཐུགས་དགྱེས་པོ་ཡོད་པ་ལས། རང་བཞིན་གྱི་གཏམ་འཁྱར་སྨྲ་བ་སོགས་ལ་སྤྲོ་བ་ཁྱོན་ནས་མེད།^p159
བདག་རང་ཉིད་ལ་མཚོན་ན། ཁོང་ནི་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གང་ཐད་ནས་ཀྱང་བཀའ་དྲིན་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཞིང། ད་ལྟ་ཡང་བླ་རུང་ལྔ་རིག་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་དགེ་འདུན་པ་སྤྱིའི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཉིད་དུ་སྐུ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་ལ། རྟག་ཏུ་དབང་ཁྲིད་གནང་བཞིན་བཞུགས་ཡོད། ཁོང་གི་སྐུ་ཚེ་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྟག་ཏུ་བསྐོར་བའི་གསོལ་བ་ཡང་ཡང་འདེབས་པ་ལགས།^p161
མཛེས་ལྗོངས་ལ་མྱོང་རོལ།^p162
བླ་མ་མུ་མཚོས་དབང་གནང་བའི་རྗེས་སུ། བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེས་གདན་ཞུ་བྱས་པ་ལྟར། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ལས་རབ་གླིང་གི་རྒྱབ་རིའི་རི་རྩེ་རུ་བསང་མཆོད་ལ་འབྱོན་པར་ཞལ་བཞེས་མཛད།^p163
བདག་ཅག་རླངས་འཁོར་དུ་བསྡད་ནས་རི་རྩེར་སོང་བ་ན། དེར་གེ་སར་དང་རྟེན་འབྲེལ་ཉེས་སེལ་གྱི་དར་སོགས་དར་ཆ་མང་དུ་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། ལས་རབ་གླིང་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་མ་རྣམས་དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་སུ་གནས་འདིར་ཡོང་ནས་རི་བསང་བྱེད་སྲོལ་ཡང་ཡོད་འདུག རི་རྩེ་འདི་ནི་ཧ་ཅང་ཁོད་ཡངས་ཤིང་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་ལུང་ཐམས་ཅད་ཧྲིལ་གྱིས་མིག་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་མ་ཟད། རྒྱང་ཐག་མི་རིང་བའི་སར་སི་ཕེན་དང་ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་མཚམས་ཀྱི་ཕི་རཱེ་ནེ་ཨོ་སིའི་རི་རྒྱུད་（Pyrenees）ཀྱང་གསལ་བོར་མཐོང་ཐུབ། ཁོང་ཚོས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ལ་ཉེ་འཁོར་གྱི་རི་རྒྱུད་དང་ཡོ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་གནས་ཕྱོགས་སོགས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་དང་། དེ་རྗེས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཚང་མ་དང་མཉམ་དུ་དབྱངས་རྟ་ཧ་ཅང་སྙན་མོའི་སྒོ་ནས། རི་ཁྲུས་དང་བསང་མཆོད་ཀྱི་ཆོ་ག་རྒྱས་སྤྲོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གསུངས་ཤིང་། བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པའི་ཐུགས་སྨོན་རྒྱ་ཆེར་གནང་།^p166
དེ་ནས་རི་ལས་བབས་ཏེ་གུང་ཚིགས་གསོལ་རྗེས། ཆོས་རྗེ་ཉིད་དེར་འཁོད་ཀྱི་བླ་མ་འགའ་དང་མཉམ་དུ་ཇ་ཁང་（Teahouse）ཞེས་པ་རུ་བྱོན། ཇ་ཁང་ཞེས་པ་ནི་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེས་ནགས་གསེང་དུ་བསྐྲུན་པའི་ཤིང་ཁང་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཁོང་གིས་ཆོས་ཁྲིད་གསུང་སའི་གུར་ཆེན་གྱི་འོག་ཕྱོགས་ཀྱི་འབབ་ཆུའི་བཞུར་སྒྲ་ལྷུང་ལྷུང་སྒྲོག་པའི་ལུང་ཁུག་ཏུ་གནས་ཡོད། དེར་བགྲོད་པར་རི་ལམ་ཀྱག་ཀྱོག་ཅིག་ལས་མེད་སྟབས་རླངས་འཁོར་ཐོན་ཐབས་མི་འདུག དེར་བརྟེན། བདག་ཅག་གིས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་ནས་བསྐྱོར་ཏེ་ཡར་མར་གཉིས་ལ་བྱོན་པས། སྐུ་ལ་འོ་བརྒྱལ་ཅུང་ཟད་མྱོང་དགོས་པ་བྱུང་།^p169
ཇ་ཁང་ཞེས་པ་དེར་ཐོན་པ་ན། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁོར་ཡུག་གི་མཛེས་ལྗོངས་ལ་མྱོང་རོལ་གནང་བཞིན། གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཁན་པོ་བོ་དྷི་ས་ཏྭ་བོད་ཡུལ་དུ་བྱོན་ནས་ཆོས་གསུངས་པའི་སྐོར་དང་། ལས་རབ་གླིང་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ད་ལྟའི་གནས་བབས་སོགས་ཡུན་རིང་དུ་བག་ཕེབས་ངང་གསུང་མོལ་ལྷོད་པོར་གནང་།^p171
སེམས་ངོ་མཛུབ་ཚུགས་ཀྱི་མན་ངག^p173
ཕྱི་དྲོར་ཇ་ཁང་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་རྗེས་སློབ་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཚིག་དོན་བཅུ་གཅིག་དང་ཀ་དག་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་སྐོར་འདི་ལྟར་གསུང་།^p174
དེ་ལ་འདིར་གང་གསན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩེ་རྒྱལ། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཚིག་ཁ་ཤས་ཤིག་ཁྱེད་རྣམས་ལ་ཞུ་བར་བྱེད་པ་ལ། དེང་སང་གི་དུས་སུ་དར་བའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་འདི་མིའི་ཡུལ་དུ་ཐོག་མར་རིག་འཛིན་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་ལ་བཀའ་བབས། ཁོང་གིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤོ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་རུ་བཀའ་བསྡུས་པར་མཛད། དེ་ཉིད་སློབ་དཔོན་འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཕྱི་སེམས་སྡེ། ནང་ཀློང་སྡེ། གསང་བ་མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དུ་བསྡུས། མན་ངག་གི་སྡེ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཤྲཱི་སེངྷས་ཕྱི་སྐོར་དང་། ནང་སྐོར། གསང་སྐོར། ཡང་གསང་སྙིང་ཐིག་གི་སྐོར་ཏེ་སྐོར་ཚོ་ཆེན་པོ་བཞི་རུ་བསྡུས། དེ་ཉིད་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་བི་མ་ལ་མི་ཏྲས་ཚེ་འདིར་གྲོལ་བའི་མན་ངག་ཐམས་ཅད་ལ་བཤད་བརྒྱུད་དང་། བར་དོ་རང་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་མན་ངག་ཐམས་ཅད་ལ་སྙན་བརྒྱུད་ཅེས་པའི་བཤད་ཐབས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མཛད།^p175
བོད་གངས་ལྗོངས་འདིར་བཤད་བརྒྱུད་དང་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་ཆེན་པོ་དེ་གཉིས་ཀྱང་། ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱིས་མཛོད་ཆེན་བདུན་དང་ངལ་གསོ་སྐོར་གསུམ་ལ་སོགས་པར་རྒྱ་ཆེ་བ་པཎྜི་ཏའི་ལུགས་ཀྱི་བཤད་སྟངས་ལྟར་དང་། སྙིང་ཐིག་མ་གཉིས་བུ་གཉིས་ཀྱིས་ཟབ་པ་ཀུ་སཱ་ལིའི་བཤད་སྟངས་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ། དེ་ལྟ་བུའི་མན་ངག་གི་བརྒྱུད་པ་དེ་ལ་ཡང་ཡིག་ཆའི་དབང་དུ་བྱས་ན། དེང་སང་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་གསུམ་དུ་བཞུགས། རྒྱུད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། གཙོ་བོ་ཡང་ཟབ་སྙིང་པོའི་རྒྱུད་ཆེན་བཅུ་བདུན་དང་། ཀློང་གསལ་འབར་མའི་རྒྱུད་དང་བཅོ་བརྒྱད། བཀའ་སྲུང་ནག་མོ་ཁྲོས་མའི་རྒྱུད་དང་བཅུ་དགུ་སྟེ་རྒྱུད་རྣམ་པ་བཅུ་དགུར་བཞུགས། ལུང་གི་དབང་དུ་བྱས་ན། གསེར་ཡིག་ཅན་དང་། གཡུ་ཡིག་ཅན། དུང་ཡིག་ཅན། ཕྲ་ཡིག་ཅན་ཏེ་ཟབ་པ་པོད་བཞིར་བཞུགས་ཡོད་པ་ཡིན། མན་ངག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན། མན་ངག་སྙིང་པོ་བརྒྱ་དང་བཅུ་དགུ་རུ་བཞུགས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚུལ་ནི། ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱི་བླ་མ་ཡང་ཏིག་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུར་ཆོས་སྡེ་ལྔ་བཅུ་ང་གཅིག་བཞུགས་པ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་བླང་ན་ཆ་ཚང་ལ་མ་འདུས་པ་མེད་པ་ཡིན།^p176
ཚིག་དོན་བཅུ་གཅིག^p177
བླ་མ་ཡང་ཏིག་གི་མན་ངག་དེ་ཡང་རྒྱུད་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཙོ་བོ་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ཚིག་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ཡིན། ཚིག་དོན་བཅུ་གཅིག་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གཞི་དང་འཁྲུལ་ཚུལ་ཁྱབ་ཚུལ་དང་། །གནས་དང་ལམ་དང་སྒོ་དང་ཡུལ། །ཉམས་ལེན་ཚད་དང་བར་མ་དོ། །གྲོལ་ས་ཉིད་དང་བཅུ་གཅིག་གོ །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན།^p178
དེ་ཡང་ཚིག་དོན་དང་པོ་གཞི་ནི། ཐོག་མར་རྟོགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་མ་བྱུང་། མ་རྟོགས་ཏེ་སེམས་ཅན་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་རོལ་ན། གཞི་རང་གི་ངོ་བོ་ལུང་མ་བསྟན་དུ་བཞུགས། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྟོང་པ། རང་བཞིན་གསལ་བ། ཐུགས་རྗེའི་གདངས་འཆར་རུང་གི་ཚུལ་དུ་བཞུགས། དེ་ལ་ཡང་ཆ་ཤས་ཀྱིས་དབྱེ་ན་སྐུ་ལྔ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལྔ། རླུང་ལྔ། མཁའ་འགྲོ་ལྔ། འོད་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ཚན་ལྔའི་ཡོན་ཏན་དུ་མ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན།^p179
ཚིག་དོན་གཉིས་པ་འཁྲུལ་ཚུལ་ནི། ངོ་བོས་གོ་ཕྱེས། རང་བཞིན་ཡུལ་དང་ཐུགས་རྗེ་སེམས་སུ་བཟུང་སྟེ། རྒྱུ་གསུམ་དང་རྐྱེན་བཞིའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བའི་གནས་སུ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འཁྱམས། དེ་ལས་རྒྱུ་གསུམ་ནི། བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་མ་རིག་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ། ཀུན་ཏུ་བརྟག་པའི་མ་རིག་པ་སྟེ་གསུམ་གྱི་དབང་གིས་འཁྲུལ་བ་ཡིན། རྐྱེན་བཞི་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་དང་། དམིགས་པའི་རྐྱེན། རྒྱུའི་རྐྱེན། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཏེ་བཞིའི་སྒོ་ནས་འཁྲུལ། གཞི་ལས་གཞི་སྣང་ཤར་བའི་གནས་སྐབས་ན། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་གཞི་སྣང་ལ་རང་སྣང་དུ་ཤེས་པས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གྲོལ། གྲོལ་ཚུལ་དེ་ལའང་ཁྱད་ཆོས་དྲུག་གམ་དེ་ཡང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་ཡོད། ཁྱད་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ། ལུང་ལས་མ་བྱུང་བའི་མན་ངག སེམས་ལས་མ་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་གྲོལ་བར་གྱུར་བ་ཡིན།^p180
ཚིག་དོན་གསུམ་པ་ཁྱབ་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་མུ་མེད་པ་ཞིག་ཤར་ཡང་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལས་གཞན་དུ་གཡོས་མ་མྱོང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་མདོ་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། བཀའ་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པའི་མདོ་བཅུ་དང་། དེ་དག་གི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བར་བྱས་པ་ལ་རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་པ་མགོན་པོའི་རྒྱུད་བླ་མར་དཔེ་དགུ་དོན་དགུ་དང་། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས་དཔེ་དྲུག་དང་དོན་དྲུག་གིས་གཏན་ལ་ཕབ། སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྒྱུ་འཕྲུལ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་དང་སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ། རོང་ཟོམ་ཆོས་ཀྱི་བཟང་པོས་སྣང་བ་ལྷ་རུ་སྒྲུབ་པ་དང་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་སུ་སྒྲུབ་པ། གཞན་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོའི་ལེགས་བཤད་མང་པོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན།^p181
ཚིག་དོན་བཞི་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ནི། རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་གང་ལ་གནས་ན། དངོས་ནི་ཙིཏྟ་རིན་པོ་ཆེ་ཟུར་བརྒྱད་པ་ལ་གནས། དེའི་གདངས་ནི་དུང་ཁང་བྷནྡྷའི་གཞལ་ཡས་དང་། ལྟ་བྱེད་མིག་གི་གཞལ་ཡས་དང་། འགྱུ་བྱེད་རྩ་ཡི་གཞལ་ཡས་ཏེ་གཞལ་ཡས་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་བཞུགས། དེ་ཡང་སྙིང་ཁ་རིན་ཆེན་གྱི་གཞལ་ཡས་ན་ཞི་བ་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་བཞུགས་ཡོད། དུང་ཁང་བྷནྡྷའི་གཞལ་ཡས་ན་ཁྲོ་བོ་ལྷ་ཚོགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་ཡོད། ལྟ་བྱེད་མིག་གི་གཞལ་ཡས་ན་ཟེར་གྱི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་ཡོད། འགྱུ་བྱེད་རྩ་ཡི་གཞལ་ཡས་ན་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་བཞུགས་ཡོད་པ་ཡིན།^p183
ཚིག་དོན་ལྔ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ནི། རྩ་ཀ་ཏི་ཤེལ་གྱི་སྦུ་གུ་ཅན་ཡལ་ག་གཉིས་སུ་གྱེས་པ་ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་བ་དང་། དར་དཀར་སྣལ་མ་བཞིན་དུ་མིག་གཡས་གཡོན་གཉིས་ལ་ཟུག་པ་ལས་བརྒྱུད་དེ་འཆར།^p184
དྲུག་པ་སྒོ་གང་ལ་འཆར་ན། ཆུ་བུར་གྱི་མིག་འདི་ཡི་དབུས་ན་རྩ་བ་ཕྲ་ལ། རྩེ་མོ་ཆེ་བ། བ་མེན་གྱི་རྭ་ལྟ་བུ་འོད་དྭངས་ལ་གསལ་བ་རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཆར།^p185
བདུན་པ་ཡུལ་གང་ལ་འཆར་ན། ནམ་མཁའ་རྐྱེན་བྲལ་ལ། ཆོས་སྐུའི་རྟེན་ཉི་མ་དང་། ལོངས་སྐུའི་རྟེན་ཟླ་བ། སྤྲུལ་སྐུའི་རྟེན་མར་མེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དང་པོའི་དུས་སུ་འཆར་ལ། དེ་ཡང་དབྱིངས་རྣམ་དག་གི་སྒྲོན་མ་མཐིང་དབྱིངས་ཁྱབ་པ་ཆེན་པོ་འོད་ལྔའི་མུ་ཁྱུད་ཅན་དང་། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་བཀོད་མའི་ཆུ་ལ་རྡོ་བསྐྱུར་བ་ལྟ་བུ་ཕྱི་ནང་རིམ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བ་དང་། རིག་གདངས་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་སྐུད་པ་ལ་ཤེལ་ཕྲེང་གིས་བརྒྱན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་།^p186
ཚིག་དོན་བརྒྱད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་སྟངས་ནི། གཞི་ཀ་དག་གིས་བཟུང་ན་ལམ་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱིས་བསྐྱངས་ཏེ་འབྲས་བུ་རྡུལ་ཕྲན་དུ་དེངས་བ་དང་། གཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས་བཟུང་ན་ལམ་ཐོད་རྒལ་གྱིས་བསྐྱངས་ཏེ་འབྲས་བུ་འོད་སྐུ་རུ་གྲོལ་དགོས་པ་ཡིན།^p187
ཚིག་དོན་དགུ་པ་གོམས་པའི་ཚད་ནི། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དང་། ཉམས་གོང་འཕེལ། རིག་པ་ཚད་ཕེབས། ཆོས་ཉིད་ཟད་ས་སྟེ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིས་འཛིན།^p188
ཚིག་དོན་བཅུ་པ་བར་དོའི་མན་ངག་ནི། གསང་སྐོར་མན་ཆོད་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་བར་དོ་དྲུག་དང་། ཡང་གསང་སྙིང་ཐིག་གི་བཤད་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་བར་དོ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལ་ཡང་ཞིབ་ཕྲའི་སྒོ་ནས་བཤད་ན། པད་འབྱུང་དང་བི་མ་གཉིས་ལ། ས་མཚམས་འཇོག་ཚུལ་ཅུང་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་། སྤྱིར་བཤད་ན་རང་བཞིན་གྱི་བར་དོ་དང་། འཆི་ཁའི་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ། སྲིད་པ་བར་དོ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞི་རུ་འདུ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་བར་དོར་ཐོས་བསམ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་ཐི་བྱ་ཚང་ལ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་པ་དྲན་པ། འཆི་ཁའི་བར་དོར་མི་གསལ་བ་ལ་གསལ་འདེབས་པ་སྒེག་མོ་ལ་མེ་ལོང་བསྟན་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་པ་དྲན་པ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོར་རང་སྣང་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་མ་པང་དུ་བུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་པ་དྲན་པ། སྲིད་པའི་བར་དོར་ལས་བཟང་པོས་འཕྲོ་མཐུད་པ་ཡུར་བ་རྐང་ཆད་པ་ལ་ཝ་འཛུགས་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་པ་དྲན་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ཡིན།^p189
ཚིག་དོན་བཅུ་གཅིག་པ་གྲོལ་ས་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། རྣམ་པ་གཉིས་གང་རུང་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན།^p190
ཚིག་དོན་བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་དག་གིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་གི་གནད་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བསྡུས་ལ། དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་པདྨ་སཾ་བྷ་ཝས་བསམ་ཡས་མི་འགྱུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་བར་ཁང་གཡུ་ཞལ་འབར་བ་རུ། སྔགས་པ་རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་ལ་ཇི་ལྟར་གནང་བའི་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་རྒྱ་ཆེ་བ་པཎྜི་ཏའི་ལུགས་ཀྱི་བཤད་སྟངས་རེད། དེ་རིང་ཐད་ཀར་འུ་ཅག་ལ་གོ་རྒྱུ་ཆེན་པོ་ཞིག་མེད་ཀྱང་། ངས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་མཐའ་དག་གི་གནད་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་ཞིག་ལས་རབ་གླིང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་གདན་ས་འདི་ཉིད་ནས་བཤད་པ་ཡིན།^p191
ཀ་དག་ཁྲེགས་ཆོད།^p192
ད་སྐབས་སུ་བབས་པའི་སྙིང་དོན་དངོས་ནི། བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེས་ཀ་དག་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་བཤད་དགོས་ཞེས་གསུངས་པས་དེ་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་ཞིག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྲེགས་ཆོད་དེ་ཡང་རིག་འཛིན་སོ་སོའི་དགོངས་པའི་གནད་གཅིག་ཡིན་ཡང་སོ་སོར་བཤད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་དེ། རིག་འཛིན་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེས་ངོ་རང་ཐོག་ཏུ་སྤྲད་པ་དང་། ཐག་གཅིག་ཐོག་ཏུ་བཅད་པ། གདེང་གྲོལ་ཐོག་ཏུ་བཅའ་བ་སྟེ་ཚིག་གསུམ་གྱི་གནད་དུ་བརྡེག་ནས་གསུངས། དེ་ནས་རྒྱ་ནག་པོའི་སློབ་དཔོན་ཤྲི་སིངྷས་ཆོས་ཟད་ཀ་དག་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ་དང་། བྱ་བྲལ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པར་འགག་བསྡམ་པ། ཡོངས་གྲོལ་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་ཆིངས་སུ་བཅིངས་བ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་གསུངས། པདྨ་ཀ་རས་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཆོས་སྐུ་རུ་ངོ་སྤྲད། རང་བཞིན་གསལ་བ་ལོངས་སྐུ་རུ་ངོ་སྤྲད། ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་སྤྲུལ་སྐུ་རུ་ངོ་སྤྲད་དེ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད། ཛྙཱ་ན་སུ་ཏྲའི་བཞག་ཐབས་ཀྱི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྟ་བ་ཅོག་བཞག་དང་། སྒོམ་པ་ཅོག་བཞག སྤྱོད་པ་ཅོག་བཞག འབྲས་བུ་ཅོག་བཞག་སྟེ་རྣམ་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད། ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ལ་སྤྱིར་བཤད་སྟངས་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་། ཁྱད་པར་དུ་གནས་ལུགས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། མེད་པ་དང་། གཅིག་པུ། ཕྱལ་བ། ལྷུན་གྲུབ་སྟེ་བཞིའི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། དཔལ་རོང་ཟོམ་མ་ཧཱ་པཎྜི་ཏས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཤེས་བཞིན་ཆེན་པོའི་སྣོད་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་གནས་པ་སྟེ་ཚིག་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་གི་གནད་མཐའ་དག་བསྡུས་ཏེ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན།^p193
དེ་ལྟ་བུའི་རིག་འཛིན་བརྒྱུད་པ་དང་བཅས་པའི་མན་ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་མདོར་བསྡུས་པའི་ཚིག་གཅིག་ཞུ་བ་ལ། དེ་ཡང་བླ་མའི་ལག་ཁྲིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཞི་གནས་སྒོ་ཅན་གྱི་ཁྲིད་དང་ལྷག་མཐོང་སྒོ་ཅན་གྱི་ཁྲིད་དེ་ཁྲིད་སྟངས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་སྟེ། ཞི་གནས་སྒོ་ཅན་གྱི་ཁྲིད་ནི་སྒོམ་ཐོག་ནས་ལྟ་བ་འཚོལ་བ་ཞེས་ཕྱག་ཆེན་དང་ཆ་འདྲ་བའི་བཤད་སྲོལ་ཞིག་དང་། ལྷག་མཐོང་སྒོ་ཅན་གྱི་ཁྲིད་ནི་ལྟ་ཐོག་ནས་སྒོམ་པ་འཚོལ་བ་ཞེས་རྫོགས་ཆེན་སྤྱི་ཁྱབ་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་དང་མཚུངས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་ལྷག་མཐོང་སྒོ་ཅན་གྱི་ཁྲིད་དེ། ངོ་བོ་སྟོང་པའི་ལྟ་བ་རྩལ་དུ་བཏོན་པ་དེ་ནི། ཀུན་མཁྱེན་རོང་ཟོམ་ཆོས་བཟང་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཏན་ལ་འབེབ་སྟངས་ཡིན། དེ་ནས་རང་བཞིན་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྩལ་དུ་བཏོན་པ་དེ་ནི། ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པས་དེང་སང་གི་བར་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་སྟངས་གཙོ་བོ་ཡིན། ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོས་རོང་ཀློང་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཆུ་བོ་གཅིག་འདྲེས་སུ་སྦྱར་ཏེ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པ་ཡིན།^p194
དེ་ལ་ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་རྒྱ་ཆེ་ན་ཡང་། ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་གནད་བསྡུ་ན་རང་ངོ་ཤེས་པ་དང་། རང་བབས་སུ་བཞག་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་གཉིས་མ་གཏོགས་གཞན་པའི་རྫོགས་ཆེན་གྱི་གནད་བཤད་རྒྱུ་མེད་པར་དེའི་ནང་དུ་འདུ་བ་ཡིན། དེ་ཡང་གང་ལ་ཟེར་ན། སེམས་འདི་གནས་ཀྱང་རུང་འགྱུ་ཡང་རུང་། རང་གི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་ལྷན་ནེར་བལྟས་པའི་ཚེ་ན། སེམས་འདི་ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་བར་སྣང་སྟོང་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ངོ་ཤེས་པ་འདི་ལ་རང་ངོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ། སེམས་སྟོང་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངོ་ཤེས་པ་དེའང་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་། རང་གི་རང་བཞིན་ལ་རང་གིས་ཁོ་ཐག་ནང་ནས་ཆོད་པ་ཉིན་པར་མིག་ལྡན་གྱིས་གཟུགས་ལ་བལྟས་པ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་མངོན་དུ་གྱུར་བ་དེ་ནི་རང་བབས་སུ་བཞག་པ་ཡིན། དེ་ཡང་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པ་དང་རང་ངོ་རང་གསལ་དུ་ཤེས་པ་གཉིས་ལ་ནི་རང་བཞིན་སྐྱོང་བའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ།^p195
སྒོམ་པའི་ཚེ་ན་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ངང་མ་ཤོར་བར་གནས་པ་དང་རྣམ་རྟོག་གི་འགྱུ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ངང་དུ་འཇོག་པ་སྟེ། སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པ་དེ་ལ་སྔར་རོང་ཟོམ་ཆོས་བཟང་གིས་ཤེས་བཞིན་ཆེན་པོའི་སྣོད་ཀྱིས་ཟིན་པ་ཞེས་དང་། རྣམ་རྟོག་གི་བྱ་ར་གང་ཡང་མ་ཞུགས་པར་དེའི་རང་ངོ་ཤེས་བཞིན་པའི་ངང་དུ་འཇོག་པ་དེ་ལ། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་གནས་པ་ཞེས་པ་དེར་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན།^p197
སྤྱོད་པ་ནི། རྣམ་རྟོག་བཟང་ངན་གང་ཤར་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ལ་མི་བལྟ། རྗེས་སུ་མི་འབྲང་། གཉེན་པོས་རྡུང་རྡེག་མི་བྱེད་པ། རིག་པ་ཁོ་རང་གིས་རང་ས་བཟུང་ནས་རྒྱུན་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རང་ངོ་ཤེས་པ་དང་རང་བབས་སུ་འཇོག་པའི་མན་ངག་ཡིན།^p198
དེ་གཉིས་ཀྱི་རྩལ་རྫོགས་པ་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ན་ནི། ཆོས་སྐུ་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། ཡང་ན་མན་ངག་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་ངོ་སྤྲོད་གནད་བསྡུས་བྱས་ན། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་ཞེས་པ་དེ་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པ་ལ་ཟེར། སྐྱེ་མེད་ཅེས་པ་ལ་ཅང་མི་ཤེས་རྒྱུ་མེད། རང་གི་སེམས་ལ་ལྟོས་དང་སེམས་འདི་འཕྲོ་རུང་གནས་རུང་གཞི་གཏན་ནས་གྲུབ་མ་མྱོང་བ་དཔེར་ན་མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་ཧ་གོ་ན། དེའི་མིང་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ། འདི་ལ་ཧ་མི་གོ་རྒྱུ་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད། རྡོ་གྲུབ་བསྟན་པའི་ཉི་མས། ཁ་ནང་དུ་ལོག་ཙམ་པའི་མཚམས་ནས་རྙེད་པར་གསུངས་པ་ཡིན། དེའི་རྗེས་ནས་བཙལ་དགོས་དུས་གཏན་ནས་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པ་དཔེར་ན་ཆུ་ནང་དུ་ཟླ་གཟུགས་ཤར་བའི་ཚེ་ལྟ་དགོས་པ་མ་གཏོགས། ཟླ་གཟུགས་གར་ཡོད་དབྱུག་པས་དཀྲུག་ན་གཏན་ནས་མི་འཆར་བ་ལྟ་བུ་རེད། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ནང་དུ་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ལ་ལྟོས་དང་། སེམས་ཁོ་རང་ཡེ་ནས་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་རིག་པ་ཡིན། སླར་ཡང་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ལ་ལྟོས་དང་། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་མཐོང་ཡོང་རྒྱུ་རེད། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ས་ལེ་བ་མཐོང་ན་དེའི་མིང་ལ་རིག་པའང་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་ལས་གཞན་པའི་རིག་པ་ཞིག་མེད། རང་བབས་སུ་བཞག་པའི་སེམས་ལ་ལྟོས་དང་། སྒྲོ་མ་བཏགས་ལ་སྐུར་བ་མ་བཏབ་པར་ད་ལྟའི་སེམས་འདི་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་ལ་རིག་པ་ཟེར་བ་ཡིན། ཨོ་རྒྱན་ཆེན་པོས་ཀྱང་། ད་ལྟའི་ཤེས་རིག་མ་འགགས་ས་ལེ་བ། །ཀུན་བཟང་གདོད་མའི་མགོན་པོ་དེ་ཀའོ། །ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་སྟོང་དབྱིངས་ཀུན་བཟང་མོ། །དེ་ཉིད་རྟོགས་ན་སྐད་ཅིག་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཞེས་གསུངས་པས། རང་གི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ལ་ལྟོས་དང་ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཆ་དེ་ལ་ཡུམ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བཏགས། སྟོང་བཞིན་དུ་ཡང་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུ་བའི་རྩལ་མི་འགག་པ་དེ་ལ་ནི་ཡབ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ངོ་ཤེས་པར་གྱུར་ན། སྐད་ཅིག་དེ་ལ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ཡོད། དོན་ངོ་མར་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་། དེ་འདྲའི་སླ་མོ་ཞིག་ཡིན་ནམ། དེ་ལས་ཅུང་ཟད་དཀའ་མོ་ཞིག་ཨེ་ཡོད་བསམ་པ་དེ་གོལ་ས་ཡིན། བླ་མ་མི་ཕམ་གྱིས། སླ་བས་ཡིད་མ་ཆེས་པ་སེམས་ཀྱི་གསང་། །བླ་མའི་མན་ངག་སྟོབས་ཀྱིས་མཐོང་གྱུར་ཅིག །ཅེས་གསུངས་པས། ཧ་ཅང་སླ་མོ་ཞིག་ཡིན་པས་ཡིད་མི་ཆེས་པ་དེ་ནི་བླ་མའི་གསུང་གི་སྟེང་ནས་ཐག་བཅད་དེ་ངོ་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན། དེའི་ངང་དུ་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་སྐྱོང་པ་དེ་ལ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ།^p199
སྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་དེའི་ངང་མི་བརྗེད་པར་འདུག་པ་མ་གཏོགས་སྒོམ་འོང་རྒྱུ་ཞིག་མེད་དེ། བདུད་འཇོམས་གླིང་པའི་ཞལ་ནས། སྒོམ་པའི་ཚེ་ན་ཅི་ཡང་མི་བསྒོམ་པར། །ནམ་མཁའ་མིག་གིས་མ་བོར་ཙམ་གྱིས་ཆོག །ཅེས་གསུངས།^p200
སྤྱོད་པ་ནི། བོགས་འདོན་ཆེད་རྩལ་སྦྱོང་བའི་མིང་ལ་ཟེར། དེ་ཡང་རྣམ་རྟོག་གང་ཤར་ན་དགའ་སྡུག་གང་ཡང་མེད་པར་རྒན་པོས་བུ་ཆུང་གི་རྩེད་མོ་ལ་བལྟས་པ་ལྟ་བུ་དགོས་ཏེ། རིག་པ་ཁོ་རང་གིས་རང་ས་འཛིན་པ་མ་གཏོགས་རྣམ་རྟོག་བཟང་ངན་ལ་དགའ་སྡུག་མི་བྱེད་པ་དེ་ཡིན།^p201
འབྲས་བུ་ནི། ད་ལྟར་རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཤིག་མེད་ཀྱང་། རིག་པའི་རྩལ་ལས་ཤར་བའི་རྣམ་རྟོག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས། ནམ་ཞིག་ན་རིག་པ་ཁོ་རང་གིས་རང་ས་ཟིན་ནས་རྣམ་རྟོག་གང་གིས་ཀྱང་བསྐྱོད་དུ་མེད་པར་གྱུར་བའི་གནས་སྐབས་ན་འབྲས་བུའི་རྩལ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ། དེར་ང་ལ་བཤད་སྟངས་གཉིས་ཡོད་དེ། སྐབས་རེར་རྫོགས་ཆེན་ལས་སླ་ཞིག་དང་སྐྱིད་ཅིག་མི་འདུག་སེམས་པར་བྱེད་པའི་བཤད་སྟངས་ཤིག་དང་། སྐབས་རེར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལོ་ནས་ལོ་དང་བསྐལ་པ་ནས་བསྐལ་པའི་བར་དུ་བསྒོམས་ཀྱང་ཤེས་ཐུབ་རྒྱུ་མ་རེད་སྙམ་པ་གཉིས་ལས། དེ་རིང་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་པ་ཡིན། དེས་ནི་ཁྱེད་རྣམས་ལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན།^p202
མཇུག་སྡུད་དུ་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་ལུང་གཉིས་འདྲེན་ན། ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་པས་ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་དུ། འུ་བུ་ཅག་དཔོན་སློབ་རྣམས་ཆོས་ཅན། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་མང་པོར་ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས་བ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བཟང་ཐུགས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་འཕྲད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འུ་ཅག་གིས་དེ་སྔ་ཡན་ཆོད་ཀྱི་བསྐལ་པ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས་ནས། ད་རེས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་བསྟན་པ་དང་འཕྲད་པ་ཡིན་པས་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ཨེ་བྱུང་། ཡང་འོ་སྐོལ་དཔོན་སློབ་ཆོས་ཅན། ཚེ་འདིའམ་བར་དོའམ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་གང་རུང་དུ་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་འགྲུབ་ངེས་ཀྱི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་བསྟན་པ་དག་པ་འབྲས་བུའི་ཐུས་ཀ་དང་ཕྲད་ནས་དེ་ལ་མོས་པས་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཁོང་གིས་གསུངས་པ་དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་གམ་འཁྲུལ་བ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། ཚང་མས་བླ་མ་ལ་འགལ་བ་འགྲོ་རུ་མ་འཇུག ཆོས་ལ་ལོག་ལྟ་མ་སྐྱེ་དང་། ངེས་པར་དུ་རབ་ན་ཚེ་འདི་དང་མིན་ན་ཡང་ཤི་ནས་ཅུང་ཙམ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་གཏན་ནས་བསླུ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན། དེས་ན་འུ་ཅག་སྐལ་བ་བཟང་པོ་རེད། དེ་ནི་དཔལ་སྤྲུལ་ཚང་གིས། དབེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་སྨྱོན་པ་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་གཅེས་ཕྲུག །ལྷག་བསམ་བྱང་སེམས་འབྱུང་བ་འགྲོ་ཀུན་གྱི་སྐྱབས་མགོན། །ང་ཁྱོད་ཕྱོགས་རིས་སྤངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱམས་ཡུལ། །ང་ཅག་གང་དུ་སོང་ཡང་སྐྱིད་པོ་རང་འདུག་གོ །ཞེས་གསུངས་ཡོད་པས་འུ་ཅག་ཚེ་འདི་ལ་ཡང་སྐྱིད་པོ། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སྐྱིད་པོ། མདོར་ན་སྐྱིད་པོ་མ་གཏོགས་སྡུག་པོ་ཤར་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་དགའ་སྤྲོ་ཨེ་འདུག ༼དགོད་སྒྲ།༽ དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོས་ཀྱང་། སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཆོས་ལ་བག་ཆགས་ཤིག་བཞག་ཡོད། །མ་བསྒོམ་དེ་གར་ལུས་ཀྱང་སྐྱིད་པོ་རང་འདུག་གོ །ཇི་བཞིན་ཕྱོགས་ཙམ་མི་ཤེས་ཆོ་ངེ་རང་སྒྲོག་མོད། །བརྒྱུད་གསུམ་བླ་མའི་མན་ངག་ཡིད་གཏིང་དུ་ཁེལ་བས། །བློ་འདས་ཡེ་ཤེས་རྩི་སྨན་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཐེབས་པས། །མ་གོམས་དེ་གར་ལུས་ཀྱང་སྐྱིད་པོ་རང་འདུག་གོ །ཞེས་འུ་ཅག་གིས་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཆོས་ལ་བག་ཆགས་བཞག་ཚར་བ་ཡིན་པས། བསྒོམ་ན་རབ་རེད། མ་བསྒོམ་ནས་ཉལ་བསྡད་ཀྱང་འུ་ཅག་ལས་སྐྱིད་ཅིག་ས་འདིའི་སྟེང་ན་མི་འདུག དེ་ལྟར་དགའ་དགའ་སྐྱིད་སྐྱིད་ཀྱིས་ཆོས་མཚམས་བྱས་པ་ཡིན།^p204
མཐོང་དུ་ཡོད་པའི་ལས་དབང་།^p205
ཆོས་རྗེ་ཉིད་ལས་རབ་གླིང་དུ་བཞུགས་ཡུན་མི་རིང་མོད། འོན་ཀྱང་བགྲང་བྱ་སུམ་ཅུ་འདས་པའི་དེང་གི་དུས་སུའང་། ཁོ་ཚོ་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཆོས་རྗེ་ཉིད་གནས་དེར་ཕེབས་པའི་སྐོར་གླེང་བ་ན། ཡིད་ལ་གསལ་ལྷང་ངེར་དྲན་ཐུབ་ཅིང་ཚོར་སྣང་ཡང་ཟབ་མོ་བཞག་འདུག ཉེ་ཆར་ང་ཚོས་ལས་རབ་གླིང་གི་འཛམ་གླིང་སོ་སོར་ཡོད་པའི་རིག་པ་ཆོས་ཚོགས་ཞེས་པའི་སློབ་མ་རྒན་པ་འགའ་ལ་བཅར་འདྲི་བྱེད་སྐབས། ཁོ་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་མྱོང་བ་གླེང་བ་གཤམ་གསལ་ལྟར།^p206
༡ ལྕམ་ཁཱེ་རིན་སྦེ་རེན་ཐི་（Karin Behrendt）ནི་རིག་པ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་མ་རྒན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། མོས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་གླེང་སྐབས་འདི་ལྟར་བཤད།^p207
ངས་ནམ་རྒྱུན་ཆོས་རྗེ་ཉིད་དྲན་ཡོང་དུས། ཚོར་བ་ཧ་ཅང་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་འབྱུང་གིན་འདུག ཁོང་ནི་གཟུགས་སྟོབས་ཆེ་ལ་གཟི་བརྗིད་ལྡན་པ་དང་། བསམ་ཡུལ་འདས་པའི་ཁེངས་སྐྱུང་ཅན་ཞིག་སྟེ། ང་ཚོ་ལ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་བྱམས་བརྩེ་དང་དྲོད་ཁོལ་གྱི་སྣང་བ་ཚད་མེད་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན།^p208
ང་རང་ཆེས་སེམས་འགུལ་ཐེབས་པ་ཞིག་ནི། ཆོས་རྗེ་མཆོག་དང་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་ཀྱིས་ནང་ཕན་ཚུན་ལ་ཧ་ལས་པའི་གུས་བཀུར་དང་སྙིང་ཉེ་པོ་མཛད་ཀྱིན་ཡོད་པ་དེ་རེད།^p209
ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཕངས་པ་མེད་པའི་ཆོས་སྦྱིན་དང་བསྟན་འགྲོར་བརྩོན་པའི་ཐུགས་སྟོབས་ལ་ངས་བཀའ་དྲིན་ཚད་མེད་ཞུ་བ་མ་ཟད། ཁོང་ལས་རབ་གླིང་དུ་བྱོན་ནས། ང་ཚོ་ཁོང་དང་མཉམ་གཅིག་ཏུ་གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པའི་མཛད་རྣམ་ལ་འཇུག་ཏུ་བཅུག་པ་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་ཆེས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་ཡིན། ཐེངས་གཅིག་མཇལ་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཁོང་གི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཤེས་རབ་དང་གཏིང་ཟབ་པའི་མངོན་རྟོགས་རྣམས་གསལ་པོར་མཐོང་ཐུབ་ཅིང་། དེས་ང་ཚོའི་མི་ཚེ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ལེགས་པོ་ག་འདྲ་ཐེབས་པ་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་རིང་དུ་འདས་པ་ཞིག་རེད་སྙམ་དུ་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད།^p210
༢ ལྕམ་ལྗ་པོར་ཨར་ནོལ་（Jaborah Arnoul） ནི་འཇར་མན་དུ་ཡོད་པའི་རིག་པ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དགེ་རྒན་ཞིག་ཡིན། མོས་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༣ལོར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ལས་རབ་གླིང་དུ་འབྱོན་སྐབས་མཇལ་མྱོང་ཞིང་འདི་ལྟར་གླེང་།^p212
ངས་ཐེངས་དང་པོར་ཆོས་རྗེ་མཆོག་མཇལ་བ་ན། སེམས་ལ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་གཏིང་ཟབ་ཅིང་ཤུགས་དྲག་པའི་དད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་སྐྱེས་སོང་། ངས་ཁོང་ལ་ཡོད་ཚད་ནས་ཡོད་ཚད་དབུལ་བར་བགྱི་སྙམ་ཡང་། སྐབས་དེར་ང་ལ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཆ་རྐྱེན་དེ་ཙམ་བཟང་པོ་མེད་པས། སྒོར་མོ་དང་རིན་པོ་ཆེ་ཉུང་ཤས་ཙམ་ལས་དབུལ་རྒྱུ་མ་རྙེད་པས་སེམས་ཧ་ཅང་ཕམ་པོ་བྱུང་། ཡིན་ན་ཡང་། སྐབས་དེར་ངས་སེམས་ལ་དེ་ལྟར་བསམ་པ་མ་ཟད་ལག་ལེན་དུའང་དེ་བཞིན་དུ་བགྱིས་པ་ཡིན།^p214
༣ ལྕམ་ལྗ་ནཱེས་ཕཱེ་ཁི་ཧཱམ་（Jane Peckham）ནི་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེའི་སློབ་མ་རྒན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ་མོས་འདི་ལྟར་གླེང་།^p215
ངས་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༤ལོར་གཟོད་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་བླ་མར་བསྟེན་པ་ཡིན་པས། སེམས་ཤིན་ཏུ་ཕངས་པ་ཞིག་ལ། ང་ལ་ཆོས་རྗེ་མཆོག་དངོས་སུ་མཇལ་བའི་གོ་སྐབས་མ་བྱུང་། ཡིན་ན་ཡང་། བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱུན་དུ་ཁོང་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཀྱིན་ཡོད་པར་མ་ཟད། ད་དུང་ལས་རབ་གླིང་དང་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཆ་སོ་སོའི་རིག་པ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱིས་ཉིན་རེ་བཞིན་མཉམ་གཅིག་ཏུ་རྟེན་འབྲེལ་ཉེས་སེལ་གྱི་ཚོགས་འཁོར་སྐོར་སྐབས། ཆོས་རྗེ་མཆོག་གིས་གསུངས་པའི་དབང་སྡུད་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་སྒྲ་དེ་ཚང་མ་ལ་གཏོང་གིན་ཡོད་ཅིང་། སྲོལ་རྒྱུན་དེ་ད་ལྟའི་བར་དུ་ལེགས་པར་རྒྱུན་བསྐྱངས་ནས་གནས་ཡོད།^p217
དེ་བས་ངས་ཆོས་རྗེ་སྐུ་དངོས་ཀྱི་ཞལ་རས་མཇལ་མ་མྱོང་ཡང་། ཉིན་རེའི་ཚོགས་འཁོར་གྱི་སྐབས་སུ། ཁོང་གིས་གསུངས་པའི་གསོལ་འདེབས་ཀྱི་སྒྲ་ལས་ང་ཚོ་ཚང་མར་བྱིན་རླབས་ཐོབ་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་ཐུབ་ཀྱིན་འདུག^p218
༤ ལྕམ་རཱེ་ནཱ་ཐུ་ཧན་དྷོལ་（Renate Handel）ཞེས་པ་ནི། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༣ལོར་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་ཞུ་མཁན་ཞིག་ཡིན་ལ་མོས་འདི་ལྟར་བཤད་བྱུང་།^p219
ཆོས་རྗེ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་རིན་པོ་ཆེས་ང་ལ་བཞག་པའི་ཚོར་བ་ཧ་ཅང་ཟབ་པ་སྟེ། ངས་དེ་སྔོན་མཇལ་མྱོང་བའི་བླ་མ་སུ་དང་གང་ལའང་མི་འདྲ་བར་ནམ་ཡང་བརྗེད་དུ་མེད། ཁོང་ནི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་ཐུགས་གཤིས་འཇམ་པ། བྱམས་བརྩེ་ལྡན་པའི་བླ་མ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན།^p220
སྐབས་དེར་ཁོང་གིས་ཆོས་ཁྲིད་གསུངས་པའི་ནང་དོན་རྣམས་ད་ལྟ་གསལ་པོར་དྲན་གྱིན་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་ནི་དེ་འདྲའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་ད་དུང་ཡང་དྲན་ཐུབ་པར་འདུག དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་ན། གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པ་ཞེས་པ་དེའང་། སྐབས་དེ་དུས་གཞན་གང་དང་ཡང་མི་འདྲ་བའི་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་ཐག་ཆོད་རེད།^p221
ངས་ད་དུང་དྲན་སོས་པ་ཞིག་ལ། བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེས་ཆོས་རྗེ་མཆོག་དང་ཁོང་གི་སྐུ་འཁོར་རྣམས་ལ་སྣེ་ལེན་ཆེས་ལེགས་པོ་ཡོང་བར་ཧ་ཅང་གཙིགས་ཆེན་གནང་བ་སྟེ། ཆོས་རྗེ་མཆོག་ལས་རབ་གླིང་དུ་བྱོན་རྗེས། བཞུགས་ས་སྐྱིད་པོ་ཡོང་ཡོད་མེད་དང་གསོལ་བཅའ་འཕྲོད་མིན་སོགས་ལ་ཧ་ཅང་དོ་སྣང་བྱེད་པར་མཐོང་། དེ་སྔོན་ང་ཚོས་བླ་མ་དེ་འདྲའི་མང་པོ་ཞིག་གདན་ཞུ་བྱེད་མྱོང་ཡང་། སྐབས་དེའི་ཆོས་རྗེ་མཆོག་གི་སྣེ་ལེན་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཐུགས་ཁུར་མཛད་པ་ལྟ་བུ་ནི་ཡེ་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་།^p222
སྐབས་དེར་ང་རང་གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པའི་སྐུ་སྐྱེ་དངོས་ལ་མཇལ་བའི་སྐལ་བ་ཐོབ་པ་ནི། མི་ཚེ་འདིའི་ནང་གི་ཆེས་ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་ངེས།^p223
༥ ལྕམ་ལྗ་ནེན་ཤོའུ་ཚི་（Janine Schulz）ཞེས་པས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་གླེང་སྐབས་ཕྱིར་དྲན་གྱི་སྐད་ཆ་འདི་ལྟར་བཤད།^p224
ཕྱི་ལོ་༡༩༩༣ལོར། བོད་ཡུལ་གྱི་གཏེར་སྟོན་ལས་རབ་གླིང་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཆོས་རྗེ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་ལས་རབ་གླིང་དུ་འཚམ་འདྲིར་ཕེབས་ནས། བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཇལ་ཕྲད་གནང་།^p225
སྐབས་དེར་ང་ལ་དོན་དག་གཉིས་ཀྱིས་ཚོར་སྣང་ཟབ་མོ་བཞག་བྱུང་། དོན་དག་དང་པོ་ནི། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ལས་རབ་གླིང་དུ་བྱོན་ནས་ཅང་མ་འགོར་བར། ཐེངས་ཤིག་གུར་ཆེན་པོའི་ནང་ནས་ཆོས་ཁྲིད་གསུང་སྐབས། ཁོང་གིས་དེར་འཁོད་ཀྱི་མི་ཚང་མ་ལ། བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པའི་ཡང་སྤྲུལ་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་རོལ་གར་གྲུབ་སྨྱོན་དངོས་རེད་ཅེས་གསུངས། ཁོང་གིས་དེ་ལྟར་གསུང་དོན་ནི་ངེད་ཅག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པས་མ་ཡིན། དོན་དག་གཉིས་པ་ནི། ཆོས་རྗེ་མཆོག་གིས་རྒྱུན་དུ་བསྙེན་སྒྲུབ་སོགས་གནང་མི་དགོས་པའི་སྐབས་སུ། བསྙེན་ཕྲེང་དམར་པོ་དེ་ཁོང་གི་སྙན་ཆེན་པོ་དེ་ལ་བཀལ་ནས་བཞུགས་ཀྱིན་ཡོད།^p226
ལྷུན་གྲུབ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཁྲིད།^p228
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༣༠ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་དབང་གནང་། དེ་མཚུངས་སུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྷུན་གྲུབ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཁྲིད་འདི་ལྟར་གསུང་།^p229
དེ་ལ་གང་གསན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི། འདིར་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་རྩེ། ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་འགྲེལ། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཟབ་པ་ལས་ཀྱང་ཆེས་ཟབ་པ་ཡང་གསང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཡང་། ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས། སྐབས་འདིར་ཡང་གསང་སྙིང་ཐིག་གི་ལུགས་སྲོལ་དྲི་མ་མེད་པ་གསང་སྐོར་མན་ཆད་དུ་ཟུར་ཙམ་ཡང་མ་གྲགས་པའི་འོད་གསལ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཉམས་ལེན་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་ཞུ་བར་བྱེད་པ་ལ། སྔོན་འགྲོ་དང་། དངོས་གཞི། རྗེས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་གསུམ་དུ་ཡོད་པ་ལས།^p230
སྔོན་འགྲོའི་རིམ་པ་ལ། སྒོ་གསུམ་གྱི་སྣ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ། སྐུ་གསུམ་གྱི་སྣ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་འབྱུང་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར། རིག་པའི་སྣ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་འཁོར་འདས་རུ་ཤན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ། སྒོ་གསུམ་གྱི་སྣ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་སྟེ། ལུས་རྡོ་རྗེ་སྔོན་པོ་རྩེ་གསུམ་པ་ཉིད་དུ་གསལ་ལ་རྡོ་རྗེའི་འདུག་སྟངས་ཡུན་རིང་དུ་བྱས་པས། རྣམ་རྟོག་གི་འཕྲོ་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པར་གྱུར་པའི་ཚེ། རྗེས་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་ཏེ་རང་བབས་སུ་བཞག་ལ་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་བསྐྱང་བར་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན།^p231
དེ་ནས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཆུན་གཅིག་སྒྲིལ་དུ་ཧཱུྃ་ལ་དམིགས་པ་བཟུང་སྟེ། རྒྱས་གདབ་པ་དང་། རྩལ་སྦྱང་བ་དང་། མཉེན་བཙལ་བ་དང་། ལམ་དུ་གཞུག་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སྙིང་ཐིག་ཆེན་པོའི་ཡིག་ཆ་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་སྔོན་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན།^p232
དེ་ནས་སེམས་ལ་དང་པོ་བྱུང་ས་དང་། བར་དུ་གནས་ས། ཐ་མར་འགྲོ་ས་རྣམས་རྣམ་པར་བཙལ་བའི་གནས་སྐབས་ན། དང་པོ་བྱུང་ས་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རུ་ངོ་སྤྲད། བར་དུ་གནས་ས་མེད་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་རུ་ངོ་སྤྲད། ཐ་མར་འགྲོ་ས་མེད་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རུ་ངོ་སྤྲད་པར་བྱས་པ་ཡིད་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་སྟེ་འདི་དག་ལ་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན།^p234
གཉིས་པ་སྐུ་གསུམ་གྱི་སྣ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་འབྱུང་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ནི། ཕལ་ཆེར་ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྐུ་དུས་སུ་སྦྱང་སྲོལ་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཡོད་ཀྱང་། དེ་མན་ཆད་ནས་དེང་སང་གི་ཕྱག་བཞེས་ལ་ཆེར་མེད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་མོད། འོན་ཀྱང་རྒྱུད་རང་གི་དགོངས་པ་ལྟར་དུ་བྱས་ན། ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་སྒྲ་ལ་སེམས་ཐིམ་འགྲོ་བ་ལྟར་གཏད་དེ་རིག་པའི་ངོ་བོའི་ངང་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་ལ་བྱ་བ་ཡིན།^p235
གསུམ་པ་རིག་པའི་སྣ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་འཁོར་འདས་རུ་ཤན་གྱི་སྤྱོད་པ་ནི། འགྲོ་དྲུག་གི་བསམ་སྤྱོད་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་བློ་ཡིས་བླངས་ལ་ངག་གིས་བརྗོད་དེ་འཕྲོ་བདོ་བ་ན། ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཕཊ་སྒྲ་དྲག་པོས་གློ་བུར་དུ་མཚམས་བཅད་ཅིང་། རྗེས་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བལྟས་ཏེ། འཁོར་བའི་རུ་དང་མྱང་འདས་ཀྱི་རུ་གཉིས་ཀྱི་ཤན་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་བྱ་བ་ཡིན།^p236
དེ་ལྟར་རུ་ཤན་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་ལུས་མི་གཡོ། ངག་མི་སྨྲ། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་རྣལ་དུ་དབབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པར་བྱ། དེའི་རྗེས་སུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལམ་ལ་གཞུག་པའམ་སོར་གཞུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ། དང་པོ་ཉན་ཐོས་དང་མཐུན་པར་སྤྱོད་ལམ་ཞི་བ། བར་དུ་བྱང་སེམས་དང་མཐུན་པར་སྤྱོད་ལམ་འབྲིང་པོ། མཐར་ཁྲོ་བོའི་སྤྱོད་པ་དང་བསྟུན་པའི་སྤྱོད་ལམ་དྲག་པོ་དང་བསྲེས་ཏེ་རྒྱུན་གྱི་སྤྱོད་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ནི་སྔོན་འགྲོའི་རིམ་པ་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་ཞིག་ཡིན།^p237
བར་དུ་དངོས་གཞི་ཐོད་རྒལ་གྱི་རིམ་པ་དེ་ལ་ཡང་། སྤྱིར་རིག་འཛིན་སོ་སོའི་ཁྲིད་ཚུལ་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་། འདིར་གཙོ་བོ་ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་གནད་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་པར་བྱ་བ་ལ། ཐོག་མར་ལུས་ཀྱི་གནད་སྐུ་གསུམ་གྱི་བཞུགས་སྟངས་ཏེ། ཆོས་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་སེངྒེ་འགྱིང་བ་ལྟ་བུ། ལོངས་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་གླང་ཆེན་ཉལ་བ་ལྟ་བུ། སྤྲུལ་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་དྲང་སྲོང་ཙོག་པུ་ལྟ་བུ་ལས་གང་རུང་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། ངག་གི་གནད་སྨྲ་བ་བཅད་ལ་རླུང་ཁ་ནས་དལ་བུར་བུད་དེ་རང་བབས་སུ་བཞག་སྟེ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང་། ཡིད་ཀྱི་གནད་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟ་དུས་གསུམ་གྱི་རྟོག་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དབྱིངས་སུ་བཅད་ལ་རང་བབས་སུ་བཞག་སྟེ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་གནད་ཡིན།^p238
དེ་ནས་སྒོའི་གནད་ནི་ཆོས་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་མིག་གྱེན་དུ་ལྟ་བ་དང་། ལོངས་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་ཟུར་ལ་མིག་གཉིས་མཉམ་པོར་ལྟ་བ་དང་། སྤྲུལ་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་ཐུར་དུ་ལྟ་བ་སྟེ་གཟིགས་སྟངས་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒོམ་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་གནད་ནམ་མཁའ་རྐྱེན་བྲལ་དང་ཉི་ཟླ་མར་མེ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས། སྣང་བའི་གནད་དབྱིངས་རྣམ་དག་གི་སྒྲོན་མ་མཐིང་དབྱིངས་ཁྱབ་པ་ཆེན་པོ་འོད་ལྔའི་མུ་ཁྱུད་ཅན་དང་། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་བཀོད་མའི་ཆུ་ལ་རྡོ་བསྐྱུར་བ་ལྟ་བུ་ཕྱི་ནང་རིམ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བ་དང་། རིག་གདངས་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་སྐུད་པ་ལ་ཤེལ་ཕྲེང་གིས་བརྒྱན་པ་ལྟ་བུ་གཡོ་ལ་འཁྱོག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བ་ལ། ནང་དུ་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་ཁྲེགས་ཆོད་ཅོག་བཞག་བཞིའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས། རིག་གདངས་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་གར་འགྲོ་སའི་རྗེས་སུ་ཡིད་མིག་རླུང་གསུམ་མི་འགྲོ་བར་དབྱིངས་ཐིག་གི་ར་བར་བཙོན་དུ་བཟུང་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི། ཐོད་རྒལ་སྒོམ་པའི་དངོས་གཞིའི་གནད་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་ཆ་ཚང་བ་ཡིན།^p239
དེ་ལྟར་སྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་ན། དང་པོ་དབྱིངས་ཐིག་རིག་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྣང་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དང་། དེ་ཉིད་ཇེ་གསལ་དང་ཇེ་བརྟན། ཇེ་རྒྱས་སུ་གྱུར་བ་ནི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དང་། དེ་ནས་མ་དག་པའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དག་ནས། དབྱིངས་སྣང་ཞིང་ཁམས་སུ་དག ཐིག་ལེ་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་རྫོགས། རིག་པ་སྐུར་སྨིན་ཏེ། དག་པ་འབའ་ཞིག་གི་རྩལ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་ནི་རིག་པ་ཚད་ཕེབས་ཡིན། མཐར་དག་པའི་སྣང་བ་དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་ནང་གསལ་གཞོན་ནུ་བུམ་སྐུའི་ཀློང་དུ་བཙན་ས་ཟིན་པར་གྱུར་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན།^p241
མཐར་རྗེས་ཀྱི་རིམ་པ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་མི་འགུལ་བ་གསུམ་ལ་གཞི་བཅའ་བ་དང་། སྡོད་པ་གསུམ་གྱིས་ཚད་བཟུང་བ། ཐོབ་པ་གསུམ་གྱིས་གཟེར་གདབ་པ། གདེང་བཞིའི་གྲོལ་ཚད་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་ལ་ཇི་བཞིན་དུ་འཇུག་དགོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འོད་གསལ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཉམས་ལེན་གནད་བསྡུས་ལ་ཆ་ཚང་ཞིང་མ་ནོར་བ་རིག་འཛིན་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་བཞིན་དུ་བཤད་གྲུབ་པ་ལགས།^p242
གྱེས་ཁའི་སྙིང་གཏམ།^p243
དེ་ནས་ཆོས་ཐུན་མཇུག་རྫོགས་ལ་ཉེ་སྐབས་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་ལྟར་གསུང་།^p244
ད་རེས་ངེད་ཅག་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས་འགྲོ་དྲུག་འདྲེན་པའི་ཐུབ་པ་དྲུག་གི་གྲངས་ལྡན་གྱི་ཁྲིམས་ལྡན་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པའི་མིང་ཙམ་འཛིན་པ་དཔོན་གཡོག་དྲུག ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་རང་འགྲོས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་བསྟུན་ནས་འཛམ་གླིང་ལ་སྐོར་བ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ། ཁྱེད་རིག་པ་འཛིན་པའི་ཆོས་ཚོགས་དང་འཕྲད། འཕྲད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་དབུར་བཞུགས། ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་མ་ཡོངས་ཀྱིས་མའི་དྲུང་དུ་བུ་ཐོན་པ་ལྟ་བུའི་བརྩེ་གཟིགས་བྱམས་སྐྱོང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཛད་པ་དེ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་བ་ཡིན། ཁྱེད་རྣམ་པས་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད་པ་ལ་ངོ་མཐོང་གི་སྐད་ཆ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞུ།^p245
ད་རེས་གོང་དུ་ལས་རབ་གླིང་པའི་སྐུ་ཚབ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་སྐུ་ཚེགས་ཧ་ཅང་ཆེ་ཟེར་བ་དེ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་བདེན་པ་རེད། དེ་ནི་ཁོང་གིས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁོང་ལ་མགོ་སེར་པོ་ཅན་རྣམས་གདུལ་བར་དཀའ་བ་བཞིན་དུ། ང་ལ་ཡང་མགོ་ནག་པོ་ཅན་རྣམས་གདུལ་བར་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་འདུག ༼དགོད་སྒྲ།༽ ཡིན་ན་ཡང་ངེད་གཉིས་ཀའི་ཚེ་འདིའི་དཀའ་བ་དེ་དཀའ་བ་ཆུང་ཆུང་ཡིན། ད་རུང་ཡང་མདུན་ལམ་དེ་དཀའ་ངལ་ཆེ་བ་དང་ཀྱག་ཀྱོག་མང་བ་ཞིག་ཡིན། ངེད་གཉིས་ཀྱི་བསམ་སྤྱོད་དེ་ཡང་རྒྱལ་སྲས་སྤྱིའི་མཛད་སྤྱོད་དང་མཐུན་པར་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་དགོས་ན། སྙིགས་མའི་རྒུད་པ་ཤིན་ཏུ་འཁྲིགས་བཞིན་པས་ཧ་ཅང་དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་སྒང་ཡིན། དེ་འདྲའི་དཀའ་ངལ་དེ་ཁྱེད་སློབ་ཚོགས་ཚང་མས་ཀྱང་མཐོང་ན། ངེད་གཉིས་ཀ་ལ་ཚེ་འདིའི་སྟེང་གི་ཟ་རྒྱུ་འཐུང་རྒྱུ་རེ་བྱིན་ན་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཡང་མ་བྱིན་ནའང་རང་མགོ་ཐོན་འོང་རྒྱུ་རེད། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་དེ་ནི་དཀའ་ངལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁྱེད་ཅག་གིས་བླ་རྒན་གཅིག་པུ་ས་མཐར་བསྐྱལ་ནས་སྐྱུར་མི་འཇོག་པར་རྣམ་པ་ཚང་མས་ཀྱང་དཔུང་གྲོགས་བྱས་ཏེ་བསམ་པ་བཟང་པོ་དང་། སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་རྒྱུ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་རེ་ཞུ་བྱས་པ་ཡིན།^p246
རང་རེ་དཔོན་སློབ་ཀྱི་མཛད་ཕྲིན་དེ་ནི། བོད་ཀྱི་ཁ་དཔེ་ལ། སྔར་བཤད་ཚིག་གི་དར་གྱི་མདུད་པ། ཕྱི་གཏམ་དར་ཐོག་ཐམ་བཞག་ཟེར་བ་བཞིན། ཚེ་འདི་ཙམ་མ་ཟད་སྐྱེ་བ་ཚེ་རབས་ཀྱི་བར་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་ནི་རྒྱལ་བ་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོས། བྲིས་པའི་ཡི་གེ་ནག་ཆུང་། །ཆུ་དང་ཐིགས་པས་འཇིག་སོང་། །མ་བྲིས་སེམས་ཀྱི་རི་མོ། །བསུབས་ཀྱང་བསུབ་རྒྱུ་མི་འདུག །ཅེས་པ་ནང་བཞིན་ཡིན།^p248
དེ་ནས་རྗེས་མའི་རྗེས་མ་སོགས་ལའང་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་སྨོས་མ་དགོས་པ་རེད། ཁོང་གི་སློབ་ཚོགས་ཡིན་ངེས་པའི་གང་ཟག་སུ་དང་སུ་འདྲ་བ་ཞིག་བོད་ཡུལ་དུ་འོང་ན་ཡང་། རང་གིས་ཞེ་ཐག་པ་ནས་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ངས་ཞབས་ཞུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་འགྲུབ་ཟེར་ན་རྫུན་ཡིན་ཏེ། ང་ལ་ས་འདིའི་སྟེང་ན་ད་ལྟ་གྲུབ་དབང་པད་མ་ནོར་བུ་ལས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞིང་གཉན་པོ་ཞིག་མེད་ཀྱང་། ཁོང་ན་ནིང་བོད་ལ་འབྱོན་སྐབས་འབྱོར་བའི་ཐད་ནས་སྒོར་ཟུར་གཅིག་ཀྱང་འབུལ་རྒྱུ་མ་ལོན། དེ་ལྟར་ཡིན་པས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་མི་འགྲུབ་རུང་། ཞབས་ཞུ་མི་བསྒྲུབ་བསམ་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མེད། རང་ནུས་གང་ཡོད་ཀྱིས་ཚང་མ་ལ་ཞབས་ཞུ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན།^p249
དེ་ནས་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་དཔང་པོར་བཞག་སྟེ་བདག་གིས་སྨོན་འདུན་གྱི་ཚིག་ཁ་ཤས་ཞུས་ན། བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེ་བརྟན་ཅིང་མཛད་ཕྲིན་རྒྱས་པའི་སྨོན་འདུན་དང་པོ་ཞུ། རིག་པ་འཛིན་པའི་ཆོས་ཚོགས་འདི་ཡང་ཡར་རྒྱས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྡེ་བཞིའི་དཔལ་ལ་ངང་གིས་སྤྱོད་པའི་སྨོན་འདུན་གཉིས་པ་ཞུ། སློབ་ཚོགས་ཚང་མ་ཡང་བསམ་པ་བཟང་པོ་དང་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་རྩ་དོན་ལ་བརྩོན་ལེན་བྱས་ཏེ། ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཇི་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པའི་སྨོན་འདུན་གསུམ་པ་ཞུ། རང་རེ་དཔོན་སློབ་ཚང་མ་ཚེ་འདིར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཕྲད་ཅིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། ཚེ་འདི་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་སྐྱེས་ཏེ་མགོན་པོ་འོད་དཔག་མེད་པའི་ཞལ་མཇལ་གསུང་ཐོས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཐོབ། དེ་ནས་རྒྱལ་སྲས་འཇམ་དཔལ་དཔའ་བོ་དང་རྟག་ཏུ་འགྲོགས་ནས་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པའི་སྨོན་འདུན་ཐ་མའང་ཞུ་བ་ཡིན།^p251
དེ་ལྟར་ཕྱོགས་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཚོགས་པ་འདིར་བཞུགས་པའི་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྲངས་མང་ཞིང་ཚར་དུ་དངར་བ་དེ་དང་། དད་པ་དང་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྡན་པའི་སློབ་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་འགྲུབ་པའི་མཐུན་འགྱུར་དམ་པ་གནང་བར་ཞུ་ཞུ།^p253
སླར་ཡང་དྲི་བ་ཉི་ཤུ་བཏོན།^p254
ཕྱི་དྲོར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ལ་ལས་རབ་གླིང་གི་འཕྲིན་སྦྱོར་སྡེ་ཁག་གི་གསར་འགོད་པས་བཅར་འདྲི་བྱས་པ་གཤམ་གསལ།^p255
༡ དྲི་བ། བཀའ་འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་འདི་མི་ཚང་མའི་སློབ་སྦྱོང་གི་ཆེད་ཡིན། ང་ཚོར་དྲི་བ་མང་པོ་ཞུ་རྒྱུ་འདུག་ཀྱང་དེ་དག་གི་ལན་ཉེ་སྔོན་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་ཆོས་གནང་སྐབས་གསུངས་ཚར་སོང་། དེའི་ནང་ནས་འགའ་ཞིག་འདིར་ཞུས་ན་འགྲིག་གམ།^p256
ལན། ཡ་ཡ།^p257
༢ དྲི་བ། ད་ཐེངས་རིན་པོ་ཆེ་ཁྱེད་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཐོག་མར་ཕེབས་པ་ཡིན་ཞིང་། དུས་ཚོད་འདིར་ཁྱེད་ཕེབས་པར་དགོས་དོན་དམིགས་བསལ་བ་ཡོད་དམ།^p258
ལན། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་ཅུང་ཟད་རེ་ཨེ་ཐོགས་བསམས་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ལུང་པ་རུ་ཡོང་བ་ཡིན། དེའི་སྐབས་སུ་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་དང་སེམས་ཁམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་སོགས་ཕྱོགས་གང་ལ་བལྟས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པས་ཁོང་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་ས་རེད་སྙམ་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱུང་། དེ་མིན་དུས་ཚོད་འདི་འདྲར་གཏད་དགོས་པའི་དམིགས་ཡུལ་ཅི་ཡང་མེད།^p259
༣ དྲི་བ། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་ཆོས་པ་རྣམས་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ཁྱེད་ཀྱིས་གཟིགས་སྣང་ག་འདྲ་བྱུང་། ཁྱེད་ཀྱིས་བོད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་པ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་ཆོས་པ་གཉིས་ལ་མི་འདྲ་ས་ག་རེ་གཟིགས་སོང་།^p260
ལན། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་པ་རྣམས་ཧ་ཅང་ཡག་པོར་འདུག རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་བོད་ལུང་པ་ན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་རེད། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་རབ་བྱུང་བ་དཀོན་ཡང་ཆོས་ལ་དད་མོས་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མང་པོ་རེད། དེ་མ་གཏོགས་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་མེད་པ་འདྲ།^p261
༤ དྲི་བ། སྤྱིར་བཏང་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེ་བོད་ཡུལ་དང་རྩ་བ་ནས་མི་འདྲ་ཞིང་། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་གཡེང་གི་རྒྱུ་ཆེས་མང་པོ་ཡོད། ནང་པའི་ཆོས་ལ་ཐབས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པས། རྣམ་པ་གང་ཞིག་ཁྱབ་སྤེལ་བྱས་ན་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་རྣམས་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བའི་ཐད་ལ་དགོངས་ཚུལ་ག་འདྲ་ཡོད།^p262
ལན། སྤྱིར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཟེར་བ་དེའི་རྩ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་མགོ་སྙོམས་ཅི་ཐུབ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡང་བྱམས་སྙིང་རྗེ་འབའ་ཞིག་ཡིན། ཡིན་ནའང་ཉི་མ་གཅིག་གིས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་མགོ་སྙོམས་ཐུབ་དགོས་ན་དཀའ་མོ་ཡིན་པས། ག་ལེར་བྱས་ནས་དེའི་མགོ་སྙོམས་ཅི་ཐུབ་བྱེད་དགོས། དེ་ནས་བྱམས་སྙིང་རྗེ་ཡིས་སློབ་གསོ་གཙོ་བོར་བྱས་ན་དེ་དག་ལ་ཕན་ཆེན་པོ་ཐོགས་རྒྱུ་རེད།^p263
༥ དྲི་བ། ལགས་སོ། །ནུབ་ཕྱོགས་པས་ཀྱང་དེའི་སྐོར་ཉམས་བཞེས་བྱ་རྒྱུ་དེ་གཙོ་བོ་རེད་དམ།^p264
ལན། རེད།^p265
༦ དྲི་བ། ཁྱེད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ནང་བཞིན་བསོད་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་དུས་རྟག་ཏུ་གསུངས་པས། བླ་མ་ལ་དད་པ་དང་མོས་གུས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གནད་འགག་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པ་ང་ཚོས་ཤེས་ཡོད། རིན་པོ་ཆེ་ཁྱེད་ཀྱི་རྩ་བའི་བླ་མ་དེ་མཁན་པོ་ཐུབ་དགའ་ཡིན་པར་གོ་བྱུང་། མཁན་པོ་ཐུབ་དགའི་ལོ་རྒྱུས་དང་མཛད་རྣམ་གྱི་གཙོ་བོ་གང་དག་ཐུགས་ལ་དྲན་སོས་ཀྱིན་འདུག་གསུང་རོགས།^p266
ལན། དེ་ནི་རྫོགས་ཆེན་མཁན་པོ་ཨ་བུ་ལྷ་དགོངས་ཀྱིས། ཐུབ་བསྟན་འདུལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག །ལུང་རྟོགས་ཆོས་ཚུལ་བཤད་སྒྲུབ་མཛད་བཟང་སྤེལ། །ཆོས་བརྒྱད་བདུད་སྡེའི་འཆིང་ཞགས་གཅོད་མཛད་པའི། །དཔལ་ལྡན་བླ་མ་མཆོག་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཐུབ་དགའ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་མཛད་རྣམ་གྱི་གཙོ་བོ་རེད།^p267
༧ དྲི་བ། ལགས་སོ། །ཁོང་གིས་སློབ་མ་རྣམས་ལ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་བཀའ་ཆོས་གནང་སྟངས་ཐད་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཅི་ཞིག་ཡོད།^p268
ལན། ཁོང་གིས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་རེ་རེ་གཉིས་རེ་ཙམ་མ་གཏོགས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྨིན་ཁྲིད་རྒྱ་ཆེན་པོར་བྱས་ནས་གསུང་བའི་སྲོལ་མེད།^p269
༨ དྲི་བ། ལགས་སོ། །སྤྱིར་ཁོང་གིས་གཙིགས་ཆེན་གནང་ས་དེ་གང་ཡིན།^p270
ལན། གོང་དུ་གསོལ་འདེབས་ལས་བསྟན་པ་བཞིན། ཁོང་རང་དང་འཁོར་སློབ་ཚང་མས་གཙིགས་ཆེན་གནང་ས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་རྒྱུ་དང་། ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་རྒྱུ། ཆོས་བརྒྱད་བདུད་སྡེའི་འཆིང་ཞགས་གཅད་རྒྱུ་བཅས་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་རྣམ་པས་སྐུ་ཚེ་གཅིག་གི་ཉམས་བཞེས་དང་གཞན་ལ་སློབ་གསོ་མཛད་རྒྱུ་ཡང་དེ་ཡིན།^p271
༩ དྲི་བ། རིན་པོ་ཆེ་ཁྱེད་ནི་ད་ལྟ་གཏེར་སྟོན་ལས་རབ་གླིང་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་སམ་གསུམ་ཡོད་པའི་ནང་གི་གཅིག་རེད། སྤྱིར་ང་ཚོ་ནུབ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་སྤྲུལ་གཅིག་ཡོད་རྒྱུ་དེ་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་བདེ་པོ་འདུག་ཀྱང་། དུས་མཚུངས་སུ་ཡང་སྤྲུལ་མང་པོ་ཡོད་རྒྱུ་དེ་བློ་ཡུལ་དུ་མི་ཤོང་བ་ལྟ་བུར་འདུག་པས། དེའི་སྐོར་ནས་བཀའ་སློབ་གནང་རོགས།^p272
ལན། དཔེར་ན་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་ནས་བཟུང་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་ཡུན་ལ་སྤྲུལ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་འགྱེད་ནུས་པ་དང་། ས་གཉིས་པ་ལ་སྟོང་ཕྲག་དང་གསུམ་པ་ལ་འབུམ་ཕྲག་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་རྡུལ་གྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་སྤྲུལ་བ་འགྱེད་དགོས་ཀྱང་ཐུབ་པ་ཡིན། ལས་རབ་གླིང་པ་སྒེར་ངོས་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན། སྐུ་དངོས་སུ་བཞུགས་སྐབས་ཁོང་གི་སྤྲུལ་བ་རེ་རྒྱ་ནག་ཏུ་བྱོན་ཅིང་། སྤྲུལ་བ་རེ་དབུས་གཙང་ཕྱོགས་སུ་བྱོན་ནས་ཆོས་གསུངས་ཚུལ་རྣམ་ཐར་ནང་དུ་ཡོད། དེས་ན་སྤྲུལ་བ་གཉིས་སམ་གསུམ་ཙམ་འབྱུང་བ་ནི་ཆེས་སླ་མོ་རེད་ཨང་།^p273
༡༠ དྲི་བ། གཏེར་སྟོན་ལས་རབ་གླིང་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་གནང་རྒྱུ་ཡོད་དམ།^p274
ལན། གཏེར་སྟོན་ལས་རབ་གླིང་པ་ཁོང་གི་ལུང་བསྟན་ནང་དུ་སྤྲུལ་སྐུ་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་འབྱོན་ཞེས་གསུངས་ཡོད་ཟེར། དེ་ཁོང་གི་རྩ་བའི་ཆོས་བདག་དང་སློབ་མ་ཚོས་གསུངས་པ་ཚོར་མྱོང་བ་མ་གཏོགས་ཡིག་ཆ་གསལ་བོར་མ་མཐོང་། བཀའ་ཡོངས་རྫོགས་འདུས་པའི་མདོ་བྱང་ཕྱི་མ་ལས་དེའི་སྐོར་ཅུང་ཟད་གསལ་བོར་གསུངས་ཡོད།^p275
༡༡ དྲི་བ། ལས་རབ་གླིང་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམས་ཀྱི་མ་འོངས་མཛད་འཕྲིན་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཚུལ་གསུང་རོགས།^p276
ལན། ཁོང་གི་སྐུ་དུས་ཀྱི་མི་ཐོག་གཅིག་གི་འཕྲོར་འཕྲིན་ལས་སྔར་ལས་དར་བར་འགྱུར་ཅིང་། དེ་ཡང་མི་ལོ་ལྔ་བརྒྱའི་བར་དུ་བསྟན་པ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་དེས་གོ་ཐུབ་པ་ཡིན།^p277
༡༢ དྲི་བ། བླ་མ་ཆེན་པོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་རིན་པོ་ཆེ་ཁྱེད་ནི་གཏེར་སྟོན་ལས་རབ་གླིང་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རེད་ཅེས་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད་པས། ཁྱེད་ཉིད་ལ་སྔོན་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སོགས་ཡོད་དམ།^p278
ལན། ང་རང་ངོས་ནས་ཆེན་པོ་མེད། ཡོད་ཀྱང་དེ་ནང་བ་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་གསང་བ་ཡིན། ང་རང་དགེ་སློང་ཞིག་རེད། དགེ་སློང་གིས་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་ན་དེ་ལྟ་བུ་བཤད་པའི་སྲོལ་མེད།^p279
༡༣ དྲི་བ། གཏེར་སྟོན་ལས་རབ་གླིང་པ་དེ་ཧ་ཅང་ངོ་མཚར་བའི་གཏེར་ཆེན་ཞིག་རེད། ཁོང་གི་གཏེར་རྫས་དང་གཏེར་ཆོས་ལ་གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཅི་ཡོད།^p280
ལན། ཁོང་གི་གཏེར་རྫས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། ཞག་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་ཡུན་ལ་གསེར་སྐུ་དང་སྒྲོམ་བུ་སོགས་སྒམ་མང་པོ་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་ཅིང་། གཏེར་ཆོས་ལ་བསམ་ན་ཡང་ཚེ་སྒྲུབ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྟ་བུའི་སྔོན་གངས་རིའི་ལྗོངས་སུ་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་ཟབ་ཆོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དག་ཡོད་པ་རེད།^p281
༡༤ དྲི་བ། རྟེན་འབྲེལ་ཉེས་སེལ་དེ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་མཁན་གྱི་མཁའ་འགྲོ་མའམ་གཞན་ཞིག་གི་རོགས་རམ་ལ་བརྟེན་ནས་གཏེར་སྒོ་ཕྱེས་པ་རེད་ཅེས་བཤད་བཞིན་འདུག་པས། དེ་བདེན་པ་ཡིན་ནམ།^p282
ལན། དེ་ནི་རྣམ་ཐར་ནང་དུ་བལྟ་དགོས་པ་ལས་ངས་ད་ལྟ་ཐད་ཀར་ཡིད་ལ་གསལ་ཁ་ཅན་ཞིག་དྲན་གྱིན་མི་འདུག^p283
༡༥ དྲི་བ། ད་ལྟ་ང་ཚོའི་ཆོས་ཚོགས་ཚང་མས་རྟག་པར་རྟེན་འབྲེལ་ཉེས་སེལ་དང་ཕུར་བ་གཉིས་ཉམས་སུ་ལེན་བཞིན་ཡོད། གཏེར་སྟོན་ལས་རབ་གླིང་པའི་གཏེར་ཆོས་ལས་དེ་མིན་གཞན་གང་ཞིག་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པའི་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ་གནང་རོགས།^p284
ལན། ཁོང་གི་སྐུ་དུས་ན་ཡང་གཙོ་བོ་དེ་གཉིས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་རེད། ད་ལྟ་ཡང་གཏེར་སྟོན་ལས་རབ་གླིང་པ་ལ་གསུང་ཆོས་མང་པོ་ཡོད་པས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅི་ཐུབ་གང་ཐུབ་ཀྱིས་ཉམས་བཞེས་མཛད་ན་ཡག་རྒྱུ་མ་གཏོགས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཆེ་སོང་ཟེར་བ་ཞིག་མེད། གཙོ་བོ་རྟེན་འབྲེལ་ཉེས་སེལ་དང་ཕུར་བ་གཉིས་ཉམས་སུ་བླངས་ན་ཡག་པོ་རེད།^p285
༡༦ དྲི་བ། སྔོན་གཏེར་སྟོན་མང་པོ་བྱུང་ནས་གཏེར་མའི་ཆོས་སྐོར་རྒྱུན་བསྐྱངས་བ་རེད། མ་འོངས་པར་བོད་ཡུལ་སོགས་སུ་གཏེར་ཆོས་དར་ཁྱབ་ཅི་འདྲ་ཡོང་བའི་ཕྱོགས་ལ་གཟིགས་སྣང་ག་འདྲ་ཡོད།^p286
ལན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་མ་ནུབ་བར་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲིན་ལས་མི་ནུབ། ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲིན་ལས་མ་ནུབ་བར་དུ། ཇི་སྐད་དུ། གཏེར་སྟོན་ལང་མ་ལང་མ་འབྱུང་། །གཏེར་སྟོན་སྤང་ལ་ཤྭ་མོ་རྡོལ་བཞིན་འབྱུང་། །ཞེས་པ་ལྟར་ད་དུང་ཡང་གཏེར་སྟོན་དང་གཏེར་ཆོས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཅི་མང་འབྱུང་རྒྱུ་རེད།^p287
༡༧ དྲི་བ། འོ་ན་གཏེར་སྟོན་དེ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་འབྱུང་སྲིད་དམ།^p288
ལན། ལོས་སྲིད། གཏེར་སྟོན་འགྲོ་དོན་གང་དུ་ཡོད་ན་དེ་ལ་འབྱོན་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ས་ཆ་གཅིག་ནས་སྡོད་འདུག་རྒྱུ་ག་ལ་ཡིན།^p289
༡༨ དྲི་བ། རིན་པོ་ཆེ་ཁྱེད་སྐུ་ཚེ་གཅིག་ལ་བོད་ཡུལ་དུ་བཞུགས་པ་རེད། སྐབས་དེར་ཁོ་ཚོས་ནང་ཆོས་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་དུས། རིན་པོ་ཆེས་མཚམས་མ་བཞག་པར་རང་གིས་ཆོས་ཉམས་བཞེས་དང་གཞན་ལ་འཆད་སྤེལ་གནང་ཐུབ་པ་དེ་ག་འདྲ་བྱས་ནས་བྱུང་བ་ཡིན།^p290
ལན། བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཁོ་ནས། ང་རང་ལ་གནོད་འཚེ་དང་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་བྱུང་མ་སོང་ལ། ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་སོགས་ལའང་བར་ཆད་གང་ཡང་མ་བྱུང་། དེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཐུགས་རྗེ་ཡིས་ཡིན།^p291
༡༩ དྲི་བ། ཉེ་ཆར་རིན་པོ་ཆེ་ཁྱེད་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིང་གི་མཐོ་རིམ་ནང་བསྟན་སློབ་གྲྭ་རུ། དགེ་རྒན་ཆེན་མོའི་མིང་ཐོག་ནས་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཤིང་བཀའ་སློབ་གནང་རྒྱུ་བྱུང་བར་བཤད། དེའི་སྐབས་སུ་ཁོང་ཚོས་བཀའ་ཆོས་དེ་ཡག་པོ་ཞིག་མཉན་ཏེ་ཉམས་ལེན་བྱས་པ་ཡིན་ནམ། རྒྱ་མིའི་ལྟ་སྟངས་དེ་གཞི་རྩ་ནས་འགྱུར་བཞིན་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་དམ།^p292
ལན། དེར་སློབ་ཚོགས་ཧ་ཅང་མང་པོ་མེད་པར་ཉུང་ཤས་རེད། ཉུང་ཤས་དེ་ཚང་མ་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱིས་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བ། མོས་པ་ཡོད་མཁན་རེད་འདུག ངས་ཆོས་བཤད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཚང་མའི་སེམས་དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བར་འདུག་ལ། ཉམས་སུའང་ལེན་ས་རེད་སྙམ་པ་བྱུང་། དེ་མ་གཏོགས་རྒྱ་མི་སྤྱི་ཁྱབ་ཀྱི་གནས་བབས་ངས་ཧ་གོ་བ་མ་རེད།^p293
༢༠ དྲི་བ། མཇུག་མཐར་ང་ཚོ་ཚང་མ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་བསླབ་སྟོན་ཞིག་གནང་རོགས།^p294
ལན། ཡ་ཡ། ཁྱེད་རྣམ་པས་སྤྱིར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་། སྒོས་སུ་རང་གི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་དད་པ་ཞོག སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་སྒོམས། ཉེ་ལམ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དེ་ལ་ཉམས་བཞེས་ལྷོད་པ་མེད་པར་གྱིས་དང་དེ་ལས་ལྷག་པའི་བསླབ་བྱ་སྟོན་རྒྱུ་མེད།^p295
སྒེར་མཇལ་ཡུད་ཙམ་ཞིག^p296
རི་མགུལ་སྤྲུལ་སྐུ་ནི་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ལས་རབ་གླིང་དུ་བཞུགས་རིང་གི་ལོ་ཙཱ་བ་ཡིན་ཞིང་། ལོ་མང་འདས་པའི་རྗེས་སུ་ང་ཚོས་བཅར་འདྲི་བྱེད་སྐབས། ཁོང་གིས་འདི་ལྟར་གསུང་།^p297
མཁན་ཆེན་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་སྐུ་འཁོར་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༣ལོར་ཧྥ་རན་སི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ལས་རབ་གླིང་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཕེབས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་གནང་བའི་སྐབས་དེར་ཕྲན་ལ་དབྱིན་སྐད་ཀྱི་གསུང་བསྒྱུར་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཐོབ་པ་རེད། མཁན་ཆེན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ནི་ཉིད་ཀྱི་ལྕམ་སྲིང་དང་སྐུའི་ཚ་མོ་རྗེ་བཙུན་མ་མུ་མཚོ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་དུས་སྐུ་ན་གཞོན་ཡང་མཁྱེན་རབ་མཆོག་ཏུ་བཀྲ་བའི་མཁན་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཁན་ཆེན་རྣམ་གྲོལ་དང་མཁན་ཆེན་བསོད་དར་རྒྱས་ཀྱང་མཉམ་དུ་ཕེབས་འདུག མཁན་ཆེན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་མཆོག་གི་ངོ་མཚར་བའི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་གོ་མྱོང་ཡོད་པ་དང་བླ་རུང་སྒར་གྱི་སྐོར་ལ་ཡང་ཆ་རྒྱུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་དེ་དུས་ཟབ་གསང་བླ་ན་མེད་པའི་དབང་དང་གདམས་ངག་ཐོབ་པའི་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེའི་ནང་ཆེས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཏུ་གྱུར་སོང་།^p299
མཁན་ཆེན་སྐུ་གཟུགས་ཅུང་བདེ་མིན་ལ་བརྟེན་དམིགས་བསལ་མཇལ་ཁ་ཞུ་མ་ཕོད་ཀྱང་། སྔ་དྲོ་ཞིག་ལ་མཁན་པོ་ཞིག་གིས་ཕྲན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་གཟིམས་ཆུང་དུ་ཡིད་ལ་མེད་པར་ཁྲིད་ནས་མཇལ་ཁ་ཞིག་གནང་མཛད་བྱུང་། ནམ་རྒྱུན་དུ་ཡང་ཕྲན་ནི་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་སྐུ་མདུན་དུ་བསླེབས་སྐབས་དྲི་བ་དང་ཞུ་འདོད་ཐམས་ཅད་བརྗེད་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡིན་པས། ཅི་ཞུ་མེད་པར་ཕྲན་གྱི་དགོན་པའི་སྐོར་ལ་ཅུང་ཟད་ཞུ་རྒྱུ་རེད་སོང་། ཕྲན་གྱི་དགོན་པ་ནི་རི་མགུལ་དགོན་པ་ཟེར་བའི་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་དགོན་པ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡིན། དེ་སྐབས་དགོན་པ་དེ་ས་གནས་ཀྱི་མི་མང་དང་གསར་བརྗེ་སྐབས་ལུས་ཡོད་པའི་གྲྭ་རྒན་རྣམས་ནས་གསར་བཞེངས་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་ཡིན་པ་དང་། གྲྭ་པ་གསར་པ་རྣམས་ལ་སློབ་ཁྲིད་གནང་མཁན་མཁན་པོ་ཐོབ་དཀའ་ཚུལ། ཕྲན་ནས་ཀྱང་དངུལ་ཅུང་ཟད་ཐོབ་པ་རྣམས་དེར་བཏང་ནས་དེ་རྣམས་གྲྭ་པ་གཞོན་པ་ཚོར་སློབ་སྦྱོང་ཁོ་ནར་བེད་སྤྱོད་གནང་རོགས་ཞུ་གི་ཡོད་ཚུལ་སོགས་ཞུ་རྒྱུ་བྱུང་སོང་། མཁན་ཆེན་མཆོག་ནས་ཀྱང་སློབ་སྦྱོང་ཐོས་བསམ་གལ་གནད་ཆེ་ཚུལ་དང་། ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་མེད་ན་ཆོས་ངོ་མ་སྒྲུབ་མི་ཤེས་པའི་ཚུལ་སོགས་བཀའ་གནང་སོང་།^p300
དེ་ལྟར་ཕྲན་སྐུ་མདུན་དུ་ཡུན་རིང་བསྡད་མེད་ལ། ཁོང་གི་བཀའ་ཁྲིད་ཐོབ་པ་ལས་ལྷག་ཞུ་རྒྱུ་དང་དགོས་རྒྱུ་མེད་ཅིང་། དེ་ལས་ལྷག་པའི་རེ་བའང་ཅི་ཡང་བྱས་མེད།^p301
དེ་ནས་ལོ་འགའ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་ལ་གསར་འགྱུར་ཞིག་ཐོས་པ་དེས་ཡ་མཚན་དང་ངོ་མཚར་སྙིང་གཡོ་བ་ཞིག་བྱུང་། མཁན་ཆེན་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་བོད་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒར་དེ་ཉིད་དུ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བཤད་གྲྭ་ཞིག་བཙུགས་གནང་བ་མ་ཟད། དེར་རང་ཉིད་ཀྱི་མཁན་པོ་མཁས་ཤིང་ཉམས་མྱོང་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ལ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་ཁྲིད་བཅུག་གནང་འདུག ཕྲན་གྱིས་གོ་ཐོས་ལ། དེ་ལྟར་གནང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་གཅིག་ནི། ཁོང་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་སྐབས་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཁོང་ལ་གསུང་བསྒྱུར་ཞུ་མཁན་ཞིག་གིས་ཞུ་བ་ཕུལ་བྱུང་ཞེས་གསུངས་ཡོད་པར་གྲགས། འོན་ཀྱང་འདི་བདེན་པ་ཡིན་མིན་མི་ཤེས། ཁོང་ལ་བཀའ་བརྒྱུད་སྤྲུལ་སྐུ་གསུང་བསྒྱུར་བ་གཞན་ཡོད་མེད་ཀྱང་མི་ཤེས། གང་ལྟར་བཀའ་བརྒྱུད་བཤད་གྲྭ་འདི་ནས་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་མཁན་པོ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་མང་པོ་ཞིག་བསྐྱེད་བསྲིངས་ཡོད། ཕྲན་གྱི་དགོན་པ་ནས་ཀྱང་གྲྭ་པ་འགའ་བླ་རུང་སྒར་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་སོང་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་མཁས་པར་གྱུར་པ་མ་ཟད་ཆོས་པ་བཟང་པོ་རེ་ཡང་བྱུང་སོང་། བླ་རུང་སྒར་དུ་ཅུང་ཟད་རེ་སྡོད་མཁན་ཚང་མས་བཤད་རྒྱུར། ཆོས་སྒར་དེའི་ནང་དུ་ཞུགས་མ་ཐག་དེའི་ཆོས་པའི་འཁོར་ཡུག་གི་བྱིན་རླབས་ལྟ་བུས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚོར་སྣང་འགྱུར་འགྲོ་བ་མ་ཟད། དེར་སྡོད་རིང་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་འདོད་པ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་བསླེབ་ཡོང་བ་དང་། ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་དཀའ་ངལ་མེད་པ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག་ཅེས་བཤད་མཁན་མང་པོ་བྱུང་།^p302
བླ་རུང་སྒར་ནི་ད་ལྟར་ཡང་མཁན་ཆེན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་འབྱུང་གནས་མཆོག་གི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་གཟི་བྱིན་ལས། མཁན་པོ་བཀའ་དྲིན་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུན་དྲི་མ་མེད་པ་མ་ཉམས་པར་སྐྱོང་བཞིན་ཡོད་འདུག བླ་རུང་སྒར་ནི་སྔར་བཞིན་འཛམ་གླིང་འདིར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སྒར་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་པ་ཙམ་མ་ཟད། དེའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཡང་གླིང་འདིར་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་སྲིད་ཀྱི་རེད།^p303
བརྗེད་དུ་མེད་པའི་བྱིན་རླབས།^p304
སྐུ་ཞབས་ཕཱ་ཁྲཱེར་ཁི་གྷ་ཧྥི་ནེ་（Patrick Gaffney）ནི། ཁེམ་བྷི་རད་ལྗི་སློབ་ཆེན་ནས་སློབ་ཐོན་བྱུང་བའི་ལོ་ཙཱ་བ་དང་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ལས་རབ་གླིང་དུ་འབྱོན་སྐབས། ཁོང་ནི་ཆོས་ཚོགས་དེའི་བཀོད་སྒྲིག་ཚན་ཆུང་གི་མི་སྣ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ཁོང་ལ་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཕེབས་པའི་སྐོར་གྱི་ཕྱིར་དྲན་དང་ཚོར་སྣང་མང་དུ་ཡོད་པ་འདི་ལྟར་གླེང་།^p305
ཕྱི་ལོ་༡༩༩༣ལོར། ཆོས་རྗེ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་ཧྥ་རན་སིའི་ལས་རབ་གླིང་དུ་འབྱོན་སྐབས། ང་རང་ཆོས་ཚོགས་དེའི་བཀོད་སྒྲིག་ཚན་ཆུང་གི་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་པས་སྐལ་བ་ཧ་ཅང་བཟང་སོང་། ང་ཚོས་སྔོན་ཆད་ནས་ཆོས་རྗེ་མཆོག་གིས་ཡ་གླིང་དུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསླབ་སྒོམ་སྲོལ་རྒྱུན་སླར་གསོ་མཛད་པའི་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་རྣམས་གོ་ཐོས་བྱུང་མྱོང་ཞིང་། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པའི་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་མཆོག་རྣམ་གཉིས་དངོས་སུ་མཇལ་འཕྲད་ཡོང་བར་རེ་སྒུག་ཆེན་པོ་བྱས་པ་ཡིན།^p307
ལོ་སུམ་ཅུའི་སྔོན་དུ། ཆོས་རྗེ་མཆོག་ལས་རབ་གླིང་དུ་ཕེབས་ཏེ། གཞི་རྒྱ་ཡངས་པའི་གུར་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ནང་དུ་དད་ལྡན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཁྲིད་གནང་ཞིང་། སྐབས་དེའི་ཆོས་ཞུ་མཁན་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་གིས་ཕྱུག་པའི་བླ་མ་ཡོད་ལ། མང་ཆེ་བ་ནི་ལས་གླིང་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དབྱར་ཟླ་གསུམ་གྱི་མཚམས་སྒྲུབ་ལ་ཞུགས་པའི་ཆོས་པ་རྣམས་ཡིན། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ཐོས་མ་ཐག ཁོང་གི་བྱིན་རླབས་དང་སྤྲོ་སེམས། ཐུགས་བརྩེ་ཡི་ནུས་པ་ཆེན་པོས་ང་ཚོ་ཚང་མའི་ཡིད་སེམས་དབང་མེད་དུ་ཕྲོགས་ཤིང་། ཁྱད་པར་དུ་ཁོང་གི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཤེས་རབ་དང་གཏིང་ཟབ་པའི་མན་ངག་དེས་ང་ཚོ་ཧ་ལས་པར་བྱས་སོང་། ཆོས་རྗེ་མཆོག་སྐུ་བརྗིད་ཆགས་པའི་ངང་དུ་ཆོས་ཁྲིར་བཞུགས་པ་མཇལ་བ་དང་ཆོས་གསུང་བའི་སྒྲ་སྐད་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་། ང་ཚོ་ཚང་མར་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་བྱིན་མཐུ་ཞིག་བསྩལ་སོང་། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉིན་རེ་བཞིན་ང་ཚོར་ཆོས་གསུང་བའི་སྐབས། རྙིང་མ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྐོར་ཏེ། ཕུར་པ་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་ཀ་དག་ཁྲེགས་ཆོད། ལྷུན་གྲུབ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་རབ་དང་སྤོབས་པའི་རྩལ་ལས་འབད་མེད་ཀློང་བརྡོལ་དུ་བྱུང་བས། ང་ཚོ་ཚང་མའི་ཡིད་སེམས་དབང་མེད་དུ་བཀུག་སོང་ལ། དེར་བཞུགས་པའི་མཁས་པ་ཚང་མས་ཀྱང་ཁོང་གི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ལ་བསྟོད་བསྔགས་ཀྱི་མེ་ཏོག་ཆར་དུ་བསྙིལ།^p308
ཆོས་རྗེ་མཆོག་གིས་གཏེར་ཆེན་ལས་རབ་གླིང་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཉེས་སེལ་དང་ཕུར་པ་ཡང་གསང་སྙིང་པོ་གཉིས་ཀྱི་དབང་གསུངས་ཤིང་། ཆོས་སྐོར་དེ་གཉིས་ནི་རིག་པ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན། དེར་མ་ཟད། ཆོས་རྗེ་རང་ཉིད་ཀྱི་གཏེར་ཆོས་འཇམ་དཔལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དབང་ཡང་གསུངས། ང་ཚོར་དབང་གནང་བའི་སྐབས་སུ། ཁོང་གིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྟ་དགོངས་ཟབ་མོར་བརྟེན་ནས། དག་མཉམ་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ངོ་སྤྲོད་མཛད་དེ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དག་པ་རབ་འབྱམས་སུ་གྱུར་པའི་སྣང་ཤེས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཐོབ་པར་བྱས། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་གསུང་སྐབས། ཁོང་གིས་རང་རྟོན་དང་ཁོ་ཐག་ཆོད་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ངོ་སྤྲོད་གསལ་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་གནང་ནས། ང་ཚོ་ཚང་མར་རྫོགས་ཆེན་གྱི་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ལ་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་བཞག་སོང་། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐོག་མར་མི་ཡུལ་དུ་དར་བར་མཛད་པའི་སློབ་དཔོན་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་ནས་བཟུང་། ད་ལྟའི་རྩ་བའི་བླ་མ་ཡན་ཆོད་དུ་བར་མ་ཆད་པར་བྱོན་པའི་བླ་མ་རེ་རེ་བཞིན་ཁོང་ལ་སྒེར་ངོས་ནས་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་རེ་ཡོད་རྒྱུ་རེད་སྙམ་པའི་སྣང་བ་སྟེར་བར་མ་ཟད། ཁོང་ནི་དེ་འདྲའི་བྱམས་བརྩེ་དང་ལྷག་བསམ། ཁེངས་སྐྱུང་དང་དམན་ས་འཛིན་པའི་སྤྱོད་ལམ་ལྡན་པ་ཞིག་རེད།^p309
ཆོས་ཁྲིད་གསུངས་རྗེས་ངེད་ཅག་གིས་ཁོང་ལ་བཅར་འདྲི་བསྡུས་པ་ཞིག་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་། ཁོང་གིས་ངལ་གསོ་མཛད་པའི་དུས་སུ་བཅར་འདྲིའི་བཀའ་གནང་ཐོབ་ཅིང་། རུ་མགུལ་རིན་པོ་ཆེས་སྐད་སྒྱུར་མཛད། བཅར་འདྲི་བྱེད་ས་ནི་ལས་རབ་གླིང་གིས་ཆེས་ཐོག་མར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པའི་སྔོན་ཆད་ཀྱི་ཁང་ཤག་ཅིག་ཡིན། ཉིན་དེའི་ཕྱི་དྲོར། ཁོང་གཟིམས་ཁྲིའི་སྟེང་དུ་བཞུགས་ཤིང་སྐུ་བསྙེས་ནས་ངལ་གསོ་བྱེད་བཞིན་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་གནང་། བར་སྐབས་ཤིག་ཏུ་ངས་ཀྱང་སྙིང་སྟོབས་ཆེར་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཁོང་ལ། ཁྱེད་ཀྱིས་རིག་གསར་གྱི་དུས་ངན་དེ་ཇི་ལྟར་བརྒལ་བ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། ཁོང་གིས་ཚིག་ཉུང་ངུ་ཞིག་གིས་ང་རང་མི་སྨྲ་བའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པའི་གནས་སུ་བཀོད་སོང་སྟེ། ཁོང་གི་ཞལ་ནས། ངས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དད་པ་བྱས་པས། དཀའ་ཁག་ཐམས་ཅད་རང་ཤུགས་ཀྱིས་སེལ་ཐུབ་པ་བྱུང་། ཞེས་ཚིག་གཅིག་གིས་སུས་ཀྱང་བརྒལ་དུ་མི་བཏུབ་པའི་ལན་གསལ་བོར་བཏབ་པ་ལས། དད་པ་ཁོ་ནའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་གེགས་མེད་དུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་པར་བསྟན།^p310
རླབས་ཆེན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཁོང་ལ་ཐུན་མིན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ལྡན་པར་མ་ཟད། ཁོང་ང་ཚོའི་ལས་རབ་གླིང་དུ་བྱོན་པས་ཤུགས་རྐྱེན་ག་འདྲ་ཐེབས་པར་ངས་རྟག་ཏུ་བསམ་བློ་བཏང་བ་ན། ཁོང་ལས་རབ་གླིང་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཆོས་གསུངས་པ་ནས་བཟུང་། ང་ཚོའི་ཆོས་ཚོགས་དེ་ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་ནས། ཆོས་ཀྱི་འཆད་ཉན་དང་ཆོས་ཚོགས་འཚོགས་པ། མཚམས་བསྙེན་སྒྲུབ་ཀྱི་མཛད་སྒོ་རྣམས་ད་ལྟའི་བར་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ལེགས་པར་སྤེལ་ཐུབ་པ་ཆགས་ཡོད། ཆོས་རྗེ་ཉིད་གནས་འདིར་ཕེབས་པས། ང་ཚོ་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སུ་བརྗེད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དྲན་བཞག་པར་མ་ཟད། ལས་རབ་གླིང་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་མ་འོངས་འཕེལ་རྒྱས་ལའང་གཏིང་ཟབ་ལ་རྒྱུན་རིང་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་བཟང་པོ་ཐེབས་སོང་།^p311
ང་ཚོ་ལ་མཚོན་ན། ཆོས་རྗེ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་རིན་པོ་ཆེ་གནས་འདིར་ཕེབས་པ་ནི། དོན་སྙིང་ཆེ་ཞིང་བརྗེད་ཐབས་བྲལ་བའི་བྱིན་རླབས་དང་ལྡན་པའི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་རྡོ་རིང་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་དེ་འདྲའི་བླ་ན་མེད་མའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་བཟང་དག་ནི། དུས་རྟག་ཏུ་ང་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་ཀློང་ནས་བརྗེད་དུ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། ཞེས་ཟེར།^p313
སྐུ་ཞབས་ཕཱ་ཁྲཱེར་ཁི་གྷ་ཧྥི་ནེས་ཕྱིན་དྲན་ལྟར་གླེང་བའི་ཆོས་ཚོགས་ལ་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་དེ་འདྲ་བ་ནི་ལས་གླིང་ཆོས་ཚོགས་ཙམ་དུ་མ་ཟད། སྐབས་དེར་དབུ་བརྙེས་ནས་ཡུན་རིང་མ་ལོན་པའི་རྡོ་རྗེ་འདན་མ་གླིང་དང་འཛི་སྒར་ཀོང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཆོས་ཚོགས། རྒྱ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་གླིང་དང་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོའི་ཆོས་ཚོགས་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཆོས་ཀྱི་མཛད་པ་བསྐྱངས་ནས་དར་ཞིང་རྒྱས་པའི་ངང་གནས་ཡོད་པས། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༣ལོར་རྗེ་ཉིད་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཆོས་གསུང་བར་ཕེབས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས། ཆོས་ཚོགས་མང་པོ་ཞིག་ལའང་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱུང་ཞིང་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེས་ལེགས་པོར་ཐེབས་ཡོད་ས་རེད་སྙམ་མོ། །^p314
དྲན་ངོགས་ཀྱི་ནུབ་བསྐྱོད་ལས་ཡུལ་མོན་ཐི་ཕཱེ་ལེར་གྱི་མཛད་རིམ་ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་སྐབས་ཏེ་དགུ་པའོ། །^p315
