འབབ་ཚུགས་ལྔ་པ། ཨ་རིའི་ཝ་ཧྲིང་ཐོན།^p1
འབབ་ཚུགས་ལྔ་པ། ཨ་རིའི་ཝ་ཧྲིང་ཐོན།^p2
༼ ༧·༢༣~༧·༣༡ ༽^p3
མཛད་རིམ།^p4
ཕྱི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༢༣ཉིན། ཝ་ཧྲིང་ཐོན་དུ་འབྱོར།^p5
ཕྱི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༢༤ཉིན། བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་གསུངས།^p6
ཕྱི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༢༥ཉིན། ཕྱི་དྲོར་ཕུར་པ་མགུལ་ཁུག་མའི་དབང་གནང་།^p7
ཕྱི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༢༦ཉིན། རྒྱལ་ཁབ་མདུན་ཐང་དུ་སྤྲོ་འཁྱམ་མཛད། དགོང་མོར་འཇམ་དཔལ་ཞི་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་གནང་།^p8
ཕྱི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༢༧ཉིན། མཁའ་འགྲུལ་དབྱིངས་བསྐྱོད་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་བྱོན། དགོང་མོར་སངས་རྒྱས་ལག་སྟེར་གྱི་ཁྲིད་ཐུན་དང་པོ་གསུངས།^p9
ཕྱི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༢༨ཉིན། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་བའི་ཕན་ཡོན་དང་དགོང་མོར་སངས་རྒྱས་ལག་སྟེར་གྱི་ཁྲིད་ཐུན་གཉིས་པ་གསུངས།^p10
ཕྱི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༢༩ཉིན། དགོང་མོར་སངས་རྒྱས་ལག་སྟེར་གྱི་ཁྲིད་ཐུན་གསུམ་པ་གསུངས།^p11
ཕྱི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༣༠ཉིན། ཕོ་བྲང་དཀར་པོར་གཟིགས་སྐོར་དང་ཀྲུང་གོའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་དུ་བྱོན།^p12
ཕྱི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༣༡ཉིན། གྱེས་ཁའི་ཞལ་གདམས་གནང་།^p13
རྒྱལ་ས་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་དུ་འབྱོར།^p14
ནུབ་མཚོའི་འགྲམ་ནས་ཆུ་ཚོད་དྲུག་ལ་མཁའ་ལམ་དུ་འཕུར་སྐྱོད་བྱས་ཏེ། ཤར་མཚོའི་འགྲམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་དུ་འབྱོར་བ་དང་། གནམ་གྲུ་ལས་བབས་མ་ཐག མི་རྒྱུད་དཀར་པོ་དང་ནག་པོ། སེར་པོ། བོད་ཀྱི་བླ་སེར། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་རབ་བྱུང་སོགས་སྐྱ་སེར་མང་པོས་ལག་ཏུ་ཁ་བཏགས་བཟུང་ཞིང་ཕྲེང་བསྒྲིགས་ནས་རྗེ་ཉིད་བྱོན་པ་ལ་དགའ་བསུ་ཞུས། ཁོང་ཚོས་ལོ་དང་ཟླ་བར་བསྒུགས་པའི་ཆོས་རྗེ་ཉིད་དངོས་སུ་གནས་འདིར་ཕེབས་པ་ལ་དགའ་སྤྲོ་ཚད་མེད་སྐྱེས་ཤིང་བཞིན་རས་འཛུམ་གྱིས་ཁེངས་འདུག^p15
གནམ་ཐང་ལས་ཕྱིར་ཐོན་པ་ན། རང་བྱུང་གི་བཀོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ས་ཚིགས་སྔོན་མའི་ཨ་རིའི་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྣམས་དང་བསྡུར་ན། ཝ་ཧྲིང་ཐོན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མཁའ་དབུགས་ཧ་ཅང་རྔམ་མཐུག་པར་འདུག གྲོང་ཁྱེར་འདིར་ལོ་ངོ་སུམ་བརྒྱ་ལ་ཉེ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་མེད་ཀྱང་། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་གྱི་ལྟེ་གནས་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་དང་རྒྱལ་ཚོགས་མཁར་ཆེན་སོགས་འཛུགས་སྐྲུན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པས་མཛེས་སྡུག་དང་རྔམ་བརྗིད་ལྡན་ཞིང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྷག་པར་མངོན།^p18
ས་གནས་དེ་གའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར་ན། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུགས་ནས་རྒྱལ་ས་གཏན་ཁེལ་བྱེད་པ་ལ། ལྷོ་ཕྱོགས་དང་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མངའ་སྡེ་སོ་སོས་རང་རང་གི་ས་ཆར་གཟུག་འདོད་ཆེ་བས་ཕན་ཚུན་རྩོད་པར་གྱུར། རྗེས་སུ་མཉམ་གཅིག་ཏུ་གྲོས་མོལ་བྱས་ཏེ་ལྷོ་བྱང་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ། དབྱིན་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་བརྒྱ་ཡོད་པའི་ནགས་ཚལ་མང་བའི་རི་གྲོང་ཐར་ཐོར་ལས་མེད་པའི་ས་ཆ་ཞིག་ཏུ་གཟུག་རྒྱུའི་གྲོས་ཆོད་བྱུང་། རྒྱལ་སའི་གྲོང་ཁྱེར་དེར་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་དང་པོ་ལྗོར་ལྗི་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་གྱི་མིང་བཏགས།^p20
ང་ཚོ་གནས་འདིར་བསྡད་ནས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་གཟའ་འཁོར་གཅིག་གི་རིང་ལ་ཆོས་ཁྲིད་གསུངས།^p22
བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར།^p23
ཕྱི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༢༤ཉིན། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ལན་སཱི་པེར་ཀི་ཟློས་གར་གླིང་（Lansberg Thesatre）དུ། རྒྱལ་ས་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་ལ་འབྱོར་བའི་ཐེངས་དང་པོའི་སྤྱི་བསྒྲགས་འཆད་ཁྲིད་གནང་། ཉིན་དེར་བོད་རྩིས་ཀྱི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༤སྟེ། སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་དུས་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་དང་། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་བཞིའི་ཆོས་གསུངས་པ་གཉིས་རྟེན་འབྲེལ་ལེགས་ཕྱོགས་སུ་འགྲིགས།^p24
ཆོས་ཁྲིད་མ་གསུངས་སྔོན། གཙོ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་འདི་ལྟར།^p26
ཕྱི་དྲོ་བཟང་། དེ་རིང་འདི་ནས་ཆོས་རྗེ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་རིན་པོ་ཆེ་ངོ་སྤྲོད་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་བ་ནི་ང་རང་གི་བསོད་ནམས་དང་གཟི་བརྗིད་ཡིན།^p27
ཆོས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་ནི། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ན་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བའི་ཕུལ་བྱུང་གི་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཞིག་ཡིན་ལ། ང་ཚོས་ཁོང་ཉིད་རྒྱལ་ས་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་ལ་གདན་ཞུ་བྱས་ཏེ་གསེར་ཞལ་མཇལ་ཐུབ་པ་ནི་རང་རེས་བསོད་ནམས་མང་དུ་བསགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན། དེ་བས། ཚང་མས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གོ་སྐབས་འདི་འབད་བརྩོན་དང་བཅས་ཏེ་དམ་འཛིན་བྱེད་པ་ནི་བདག་གི་རེ་བ་ཡིན།^p28
ཆོས་པ་ལས་དང་པོ་པས་ངེས་པར་སློབ་དགོས་པའི་གདམས་ངག་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི། ཆོས་སྒོར་ཞུགས་ནས་བཟུང་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ལས་ལ་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁྱད་དུ་བསད་ནས། རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་ན་ལག་སྟོང་དུ་ཕྱིར་ཡོང་མི་རིགས་པ་བཞིན། ངེས་པར་དུ་གྲུབ་འབྲས་ལོན་ཐབས་ལ་འབད་དགོས་པ་དེ་ཡིན། དེ་རིང་གི་སྤྱི་བསྒྲགས་གསུང་བཤད་ཀྱི་ཁ་བྱང་ནི་བདེན་བཞི་དང་རྫོགས་ཆེན་སྐོར་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཉིང་བཅུད་ཀྱང་ཡིན་པས། རྣམ་པ་ཚོ་ཕྱིར་ཁྱིམ་ལ་ལོག་སྐབས་ལག་སྟོང་མཆན་དུ་བཅུག་ནས་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པར་ཕན་འབྲས་ལེགས་པོ་འཐོབ་པའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་བ་ཡིན།^p29
མཇུག་ཏུ། ངས་གོ་སྐབས་འདི་ནི་ཁྱེད་ཅག་གི་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་གོ་སྐབས་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་ལས། གོ་སྐབས་འདིའི་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་ནི་སྒྲ་ཚིག་གི་ལམ་ནས་བརྗོད་ཐབས་བྲལ་བས། ཁྱེད་ཅག་འདིར་སླེབས་པར་དགའ་བསུ་ཞུ། འདི་ལྟར་ཚོགས་ལེགས་པོ་བསགས་ནས་ལྷན་དུ་ཆོས་ཞུ་བའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བར་སླར་ཡང་བཀའ་དྲིན་ཞུ།^p30
ཞེས་གཙོ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་གཏམ་གླེང་སོང་བའི་རྗེས་སུ་ཆོས་རྗེ་མཆོག་གིས་སྤྱི་བསྒྲགས་གསུང་བཤད་འདི་ལྟར་གནང་།^p31
ཐོག་མར་བཤད་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐལ་པ་མང་པོའི་གོང་རོལ་ནས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད། བར་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་དུ་མའི་རིང་ལ་ཚོགས་བསགས། མཐར་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། ཞག་བདུན་ཕྲག་བདུན་གྱི་རྗེས་སུ་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་དུས་ཚེས་ཀྱང་དེ་རིང་གི་ཉི་མ་འདི་རེད། འདི་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་མ་བསྒྲིགས་རང་འགྲིགས་སུ་གྱུར་བས་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་བཀྲ་ཤིས་དགེ་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བའི་རྟགས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན།^p32
དེ་ལྟ་བུའི་དུས་ཚེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་གནས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། འཛམ་བུ་གླིང་འདིར་རྒྱལ་ཁབ་ཉིས་བརྒྱ་ལ་ཉེ་བ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་བོའི་གཙུག་གི་རྒྱན་ལྟ་བུའི་སྟོབས་འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། འགྲན་པའི་ཟླ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་རེད། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་རྒྱལ་སའི་ལྟེ་བ་འདི་ལ་དེ་རིང་དངོས་སུ་ཐོན་པར་ང་རང་ལ་དགའ་སྤྲོ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བྱུང་།^p33
དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད། དང་པོ། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མགོ་ཁྲིད་རྣམས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། ཁོང་རྣམ་པ་ཚང་མ་འཛམ་བུ་གླིང་གི་མིའི་རིགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ཞི་བདེའི་ལམ་ལ་འགོད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་ཡོན་ཏན། བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ་སོགས་གཞན་གང་དང་ཡང་མི་འདྲ་བའི་ཡོན་ཏན་ཅན་མང་པོ་ཞིག་ས་གནས་འདི་རུ་བཞུགས་མྱོང་ཡོད་པ་རེད་བསམ་ནས་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་ཞིག་སྐྱེས་སོང་། གཉིས་པ། ཨ་རིའི་མི་དམངས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཡང་། ཚང་མ་སྟོབས་འབྱོར་དང་ལྡན་ཞིང་རང་དབང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བདེ་སྐྱིད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་བའི་གནས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཡུལ་ཁམས་འདིའི་ཁོར་ཡུག་མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པ། རྩྭ་རི་ནགས་ལྗོངས་སྡོད་ཁང་ལ་སོགས་པ་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་ཀྱང་། ལྷའི་གྲོང་ཁྱེར་མི་ཡུལ་དུ་འཕོས་པ་ལྟ་བུའི་གནས་འདི་ལ་ཐོན་པས་དགའ་སྤྲོ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་སྐྱེས། གསུམ་པ། ང་རང་ཤར་ཕྱོགས་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ན་ཡོད་པའི་དུས་སྐབས་སུ། འདི་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ཁམས་ཤིག་ཡོད་པ་ཚོར་མྱོང་ཞིང་། དེ་ལ་ཐོན་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཡོད་ན་སྙམ་ནས་རེ་སྨོན་ཡུན་རིང་ལ་བྱས་པ་ཡིན། དེ་རིང་གི་དུས་ཚོད་འདིར་རེ་འབྲས་དོན་སྨིན་དུ་བྱུང་སོང་བས། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བ་བླ་ལྷག་ཏུ་འཕེལ་བྱུང་།^p35
ཁྱེད་ཅག་ཆོས་ཚོགས་སོ་སོའི་གཙོ་འགན་པ་དང་འཁོར་སློབ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང་བླ་མ་ལ་དད་པ་ཆེ་བ། ཐ་ན་བརྩི་བཀུར་གྱི་རྣམ་འགྱུར་ཚུན་ཆད་ཀྱང་ཧ་ཅང་བཟང་པོ་འདུག ཁྱེད་རྣམ་པའི་མཛད་ཚུལ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཀུན་སྤྱོད་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་དང་མཐུན་པས། ང་ལ་ཡིད་འགུལ་ཐེབས་ཤིང་དགའ་སྤྲོ་ཡང་ཆེན་པོ་སྐྱེས།^p36
ཨ་རིའི་ལུང་པ་འདིར་བོད་ཀྱི་བླ་མ་ཡང་ཆེས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བྱོན་མྱོང་བ་དང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱིས་ཀྱང་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་བསྟན་པ་ལ་མཛད་རྗེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བཞག་ཡོད། དེ་རིང་འུ་ཅག་གི་ཚོགས་ཁང་འདིར་མཚོན་ནའང་། དགེ་ཚུལ་སློང་དམར་སེར་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པའི་སྡེ་འདི་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་བཞུགས་པ་ནི་ལྷག་པར་དུ་དགའ་སྤྲོ་སྐྱེ་བའི་གནས་ཤིག་རེད།^p37
དེ་ཡང་ཡུལ་ཁམས་གང་དང་གང་ཡིན་ཡང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དགེ་ཚུལ་སློང་དང་། གོས་དཀར་འཆང་བའི་སྡེ་དགེ་བསྙེན་ཕ་མ་གཉིས་ཏེ་དེ་བཞི་པོ་ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཡོད་ཟེར་དགོས་པ་ཡིན། དེ་དག་ལས་གང་རུང་མེད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཁ་འཐོར་བ་ཞིག་ཡིན་གསུངས་པས། རབ་བྱུང་རྐྱང་པའམ་ཁྱིམ་པ་རྐྱང་པའི་གནས་ཤིག་ཡིན་ན་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཁ་མ་ཚང་བ་རེད། ཡིན་ཡང་ས་ཆ་འདི་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཁ་ཚང་བས་བསྟན་པའི་ཡུལ་དབུས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཆོག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།^p38
ཁྱད་པར་དུ་དགེ་ཚུལ་སློང་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ཅི་རེད་ཟེར་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་གནས་མི་གནས་ཟེར་བ་དེ་དགེ་ཚུལ་སློང་ཡོད་མེད་ལ་ལྟོས་ནས་བཏགས་པ་མ་གཏོགས། སྔགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་དྲི་ཟ་དང་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་རྣམས་སུ་གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་པ་ཡོད་པས། སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ནམ་ཡང་ནུབ་པར་འགྱུར་བའི་དུས་ཤིག་ཡོད་པ་མིན། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡུལ་གང་ལ་ནུབ་པ་དང་། གང་ལ་དར་གྱིན་ཡོད་ཟེར་བ་དེ་ཡང་དགེ་ཚུལ་སློང་ཡོད་མེད་ཁོ་ན་ལ་གསུངས་པ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ན་ཡུལ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་དགེ་ཚུལ་སློང་འདི་འདྲའི་མང་པོ་ཡོད་པ་ནི་ཧ་ཅང་ངོ་མཚར་བའི་གནས་ཤིག་ཡིན།^p39
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་གནས་པའི་ཡུན་ཅི་ཙམ་ཡིན་ཞེ་ན། ལྔ་བརྒྱ་བ་ཕྲག་བཅུའི་བར་དུ་གནས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལུང་གི་ནང་དུ། བསྟན་པ་འཇིག་ལ་ཉེ་བའི་དུས་སུ་བྱང་ནས་བྱང་དུ་དར་བར་འགྱུར་ཞེས། ལི་ཡུལ་དང་བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཡུལ་སོགས་ལས། གཞན་རྒྱ་གར་སོགས་ཚང་མ་ལ་བསྟན་པ་ནུབ་པར་འགྱུར་བར་གསུངས་པ་ནི་དམ་ཆོས་འདུལ་བའི་བསྟན་པ་ནུབ་པར་འགྱུར་བ་ལ་གོ་དགོས་ན། ད་ལྟ་ཁ་བ་ཅན་དུ་མ་ཟད་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་འདི་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། ཡུལ་ཁ་བ་ཅན་དུ་བསྟན་པ་བསྡུ་མ་རན་པར་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་ཡང་བསྟན་པ་ད་རུང་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་དར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་འགྲིགས་པ་ཡང་ཧ་ཅང་བཟང་པོ་རེད།^p40
དེས་ན་རྗེས་སུ་ཡང་ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚང་མས་སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་དགེ་ཚུལ་སློང་གི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་ཞིག་འབྱུང་བར་བྱས་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་བདེ་སྐྱིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོང་བ་དང་། ནད་མུག་འཁྲུག་རྩོད་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་རེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལུགས་ཐུགས་ལ་འཛིན་པར་ང་རང་གིས་ཅིས་ཀྱང་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ཡིན།^p41
དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚུལ་ལུགས་ལ་བསྟུན་ཏེ་འཚམས་འདྲི་དང་འབྲེལ་བའི་སྐད་ཆ་ཚིག་གསུམ་སྔོན་དུ་བཤད་པ་ཡིན།^p42
ད་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་དང་བསྟུན་ནས་གཏམ་བཤད་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་ཞུ་རྒྱུ་ཡོད། བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་ཝ་ར་ཎཱ་སིའི་དྲང་སྲོང་ལྷུང་བ་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་ཚལ་དུ། མིའི་འཁོར་ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་དང་ལྷ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཅས་པ་ལ། བཀའ་དང་པོ་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ནས་དེ་རིང་ཡན་ཆད་ལ་ཕལ་ཆེར་ལོ་སུམ་སྟོང་ལ་ཉེ་བ་ཞིག་སྟེ། དཔལ་ལྡན་ཕུག་པའི་ལུགས་ལ་འདས་ལོ་༢༨༧༣དང་། གཞན་ཡང་གནས་བརྟན་པའི་ལུགས་སུ་འདས་ལོ་༢༥༣༧ཙམ་སོང་ཟིན། གང་ལྟར་ཡང་དེ་རིང་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་རྗེས་དྲན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཁོང་གིས་གསུངས་པའི་ཆོས་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།^p43
བདེན་བཞི་སྤྱིར་བསྟན་པ།^p45
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོང་གིས་ཆོས་གང་གསུང་ན། རྟེན་འབྲེལ་སྙིང་པོ་འདི་གསུངས་ཏེ། ཨོཾ་ཡེ་དྷརྨཱ་ཧེ་ཏུ་པྲ་བྷ་ཝཱ་ཧེ་ཏུནྟེ་ཥཱནྟ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཧྱ་བ་དཏ། ཏེ་ཥཱཉྩ་ཡོ་ནི་རོ་དྷ་ཨེ་ཝཾ་བཱ་དཱི་མ་ཧཱ་ཤྲཱ་མ་ཎཿ སྭཱ་ཧཱ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལས་བྱུང་། །དེ་རྒྱུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས། །རྒྱུ་ལ་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ། །དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་གསུངས། །དེ་དག་གི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐོག་མར་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་གསུངས་སྐབས་འཁོར་རྣམས་ལ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །ཞེས་བདེན་པ་བཞིའི་ངོ་བོ་ལ་བཟླས་པ་དང་། དེ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱའོ། །འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱའོ། །ལམ་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཟླས་པ་དང་། དེ་ནས་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་སླར་ཤེས་པར་བྱར་མེད་དོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱས་ཏེ་སླར་སྤང་བར་བྱར་མེད་དོ། །འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་སླར་མངོན་དུ་བྱར་མེད་དོ། །ལམ་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་པར་བྱས་ཏེ་སླར་བསྟེན་པར་བྱར་མེད་དོ། །ཞེས་མཐར་ཐུག་པ་ལ་བཟླས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བཟླས་པ་གསུམ་དང་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ན། མིའི་འཁོར་ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་དང་། ལྷ་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཅས་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ཡིན། དེའང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གོང་གི་ཚིག་རྐང་བཅུ་གཉིས་པོ་མ་གཏོགས་གཞན་གང་ཡང་མ་གསུངས་མོད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་མཐུ་དང་། དེའི་འཁོར་དུ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་ཡིན་པས། དེ་ཙམ་ཞིག་གིས་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་སྤང་བ་དང་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་བྱས་སོང་བ་ཡིན། དེས་ན་དེ་ལྟར་གདམས་པའི་དང་པོའི་ཚིག་རྐང་བཞི་དེའི་དོན་ད་སྐབས་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།^p46
ད་ལྟ་དགའ་ལྡན་ལྷའི་ཡུལ་ན་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་ཡོད་པའི་བྱམས་པ་མགོན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཡིན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུད་བླ་མ་ལས་བདེན་བཞིའི་དོན་གསལ་བར་བཀྲལ་ཡོད་པ་དེའི་དོན་བཞིན་དུ་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་ཞུས་ན། དང་པོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དཔེའི་སྒོ་ནས་གསུངས་ཡོད་པ་འདི་ལྟར། གང་ཟག་ཅིག་ནད་ཚབས་ཆེན་གྱིས་མནར་བཞིན་ཡོད་ན་དང་པོ་ནད་ངོས་ཟིན་དགོས་པ་བཞིན། དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས་པར་གསུངས། གཉིས་པ། ནད་ཞི་བར་འདོད་ན་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ཟ་མ་དང་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་བསྐྱེད་ཡོང་ན་དེ་སྤང་དགོས་པ་བཞིན་ཀུན་འབྱུང་སྤང་དགོས་པར་གསུངས། གསུམ་པ། ནད་དེ་མེད་པར་གྱུར་ན་ལུས་སེམས་ལ་དགའ་བདེ་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་སྡུག་ཀུན་གཉིས་འགོག་པའི་བདེན་པ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་བྱ་དགོས་གསུངས། བཞི་པ། དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་ཀུན་དང་བྲལ་བའི་འགོག་པ་ཟེར་བ་ཡང་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་དུ་མི་འབྱུང་བས། དཔེར་ན་ནད་ལས་གྲོལ་དགོས་ན་སྨན་བསྟེན་དགོས་པ་བཞིན་དུ། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལམ་ཡང་དག་པ་ཞིག་བསྒོམ་དགོས། དེའི་ཕྱིར་ལམ་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས།^p47
སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ།^p48
དེའི་ནང་གི་དང་པོ་ནད་ངོས་ཟིན་དགོས་པ་བཞིན་དུ། ང་ཚོས་སྲིད་པ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གནས་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཡོ་ལང་། དཔེར་ན་མེའི་འོབས་དང་རལ་གྲིའི་སོ་སྟེང་དུ་མཆོངས་པ་ལྟ་བུ་མ་གཏོགས་བདེ་བའི་གོ་སྐབས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་པ་ངོ་ཤེས་དགོས། འོ་ན་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་གི་ནང་དུ་ཇི་ལྟར་ཆུད་ཡོད་པ་རེད་ཅེ་ན། ང་ཚོའི་ལུས་ལ་ན་ཚ་དང་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་རྫས་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་མངའ་ཐང་སོགས་མི་ཐོབ་པ་དང་། གནས་སྐབས་མཐོན་པོ་གནམ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་དམའ་མོའི་ས་ལྟ་བུ་ལ་ལྷུང་བ་དེ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པར་སུས་ཀྱང་ཤེས་སླ་བ་ཡིན། དེ་ལ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཟེར།^p49
དེ་ནས་ང་ཚོས་བདེ་བར་རློམ་པའི་སྟོབས་འབྱོར་དང་མངའ་ཐང་། སྙན་གྲགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འབྱོར་བ་གཅིག་པུ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། འབྱོར་བ་གཅིག་ཡོད་ན་གཉིས་ཨེ་འཐོབ་བསམ། གཉིས་ཡོད་ན་གསུམ་ཨེ་འཐོབ་བསམ། དཔེར་ན་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་སྲིད་འབྱོར་མཐའ་དག་ལ་དབང་བྱེད་རྒྱུ་ཡོང་ན་ཡང་། ད་དུང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཞིག་གི་འབྱོར་བ་ཨེ་འཐོབ་བསམ། སེམས་ཁ་མི་གང་བར་སླར་ཡང་འདོད་པ་ཁོ་ནས་གཡེང་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལས་བདེ་བ་གཏན་ནས་ཡོད་པ་མིན། དེ་བཞིན་རྒྱུ་རྫས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཡང་། དང་པོ་གསོག་དུས་ངལ་རྩོལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་མྱོང་དགོས་པ་ནི་གསོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། བར་དུ་དགྲ་རྐུན་ལ་སོགས་པས་བརླག་འགྲོ་བར་བསམ་ནས་དོགས་པ་སྐྱེ་བ་བསྲུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། ཐ་མ་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་རྫས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་གཅིག་གི་ཁར་གཉིས་དང་གཉིས་ཀྱི་ཁར་གསུམ་ཨེ་སོག་སྙམ་ནས་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་མྱོང་བ་མ་གཏོགས། རྒྱུ་རྫས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་བདེ་བ་ཐོབ་ཚར་ཟེར་བ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མིན།^p50
རང་གིས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཚུལ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། དཔེར་ན་ཨ་རིའི་རྒྱབ་ཁབ་གཅིག་གི་རྒྱུ་རྫས་ཚང་མ་མི་གཅིག་ལ་དབང་སྲིད་ན། དེས་ཀྱང་རང་གིས་ཟ་མ་ཞིམ་པོ་ལྟོ་འགྲངས་རེ་ཟོས། གོན་པ་འཇམ་པོ་དང་ཡག་པོ་རེ་གོན། ཉལ་ས་དང་གནས་ཁང་སྐྱིད་པོ་རེ་ལོས་དགོས། དེ་མ་གཏོགས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་ནུས་པ་དང་སྤྱོད་པའི་དུས་ཚོད་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན། དེའི་ཕྱིར་ན་ཁ་ཟས་རྒྱབ་གོས་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས་གཞན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་དགོས་པ་ཆེར་མེད་ལ། སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན། གཞན་ཡང་འཛམ་བུ་གླིང་གི་རྒྱུ་རྫས་ཚང་མ་མི་གཅིག་ལ་དབང་ཡང་། རང་ཉིད་ཤི་བའི་སྐབས་སུ་རྒྱུ་རྫས་ཁབ་གཅིག་ཀྱང་འཁྱེར་བའི་དབང་ཆ་མེད། དེ་བཞིན་དུ་འཛམ་བུ་གླིང་གི་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔོན་པོ་ཡིན་ན་ཡང་། འཆི་བའི་སྐབས་མི་གཅིག་ཀྱང་འཁྲིད་དབང་མེད་པར་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་རྒྱུས་མེད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྲོགས་མེད་ཁེར་རྐྱང་ལ་ལག་སྟོང་མཆན་དུ་བཅུག་ནས་འགྲོ་དགོས་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཡོད་ན། ཡུན་ཐུང་འདི་ལ་རྒྱུ་རྫས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཆགས་བསྡད་ནས་དགོས་པ་ཡོད་པ་མིན།^p52
དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་ནང་ན། འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ཟེར་བ་ནི་བདེ་བ་དང་འབྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཀྱང་རྙེད་དུ་མེད་པའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའང་དངོས་གནས་དྲང་གནས་རེད། ཚང་མས་རྒྱུ་རྫས་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་ལ་ཞེན་ཅིང་ཆགས་པར་མི་བྱ་བར་ཆོས་རྣམ་དག་རེ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། གཉེན་ཉེ་དུ་དང་གྲོགས་དགའ་མཛའ་སོགས་ཅི་ཙམ་མང་ན་དེ་ཙམ་ཞིག་དགའ་སྣང་འཆར་ཡང་། ངོ་མ་བཤད་ན་ཅི་ཙམ་མང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བ་ཡིན། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁ་ལ་ཟ་རྒྱུ་དང་རྒྱབ་ལ་གོན་རྒྱུ། འགལ་སྤང་མཐུན་སྒྲུབ་ཀྱི་བྱ་བ་མང་པོར་གཡེང་གཡེང་ནས་རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བ་མ་གཏོགས་ཕན་པ་ཅུང་ཙམ་ཡང་ཡོད་པ་མིན། དེ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣོན་པ་རེད།^p53
དེ་བཞིན་དུ་ཐོབ་མངའ་ཐང་མཚན་སྙན་གྲགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ལས་མ་འདས་པ་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་སྤྲང་པོ་ཞིག་གིས་རྒྱུ་རྫས་རེ་འཐོབ་པའི་རེ་བ་འགྲུབ་ཕྱིར་དང་། མི་དཀྱུས་མ་ཞིག་གིས་བྱ་བ་ལེགས་པོ་ཞིག་དང་གོ་ས་མཐོན་པོ་རེ་རང་གི་ལག་ཏུ་ལོན་པའི་ཆེད་ཅི་འདྲའི་དཀའ་ངལ་དང་སྡུག་བསྔལ་མང་དུ་མྱོང་དགོས་འདུག དེ་བས་ཀྱང་མཐོན་པོ་རྣམས་ལ་གོ་ས་དམའ་སར་ལྷུང་བའི་དོགས་པ་དང་། ད་རུང་དེ་ལས་ཡར་ལ་ཨེ་འགྲོ་བསམ་ནས་མཐོ་བའི་རེ་བ་སོགས་སེམས་སྡུག་མང་བ་ཡིན། རང་བཞིན་གྱི་མི་དཀྱུས་མ་ཞིག་ལས་མཚན་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་དཔོན་པོ་སོགས་རེ་བ་དང་དོགས་པ་གཉིས་ཀ་བརྒྱ་འགྱུར་སྟོང་འགྱུར་གྱིས་་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྣོན་མ་རེད།^p54
དཔེར་ན་དམའ་མོས་ཁོ་རང་ལ་ཟ་རྒྱུ་གོན་རྒྱུ་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་ཡར་ལ་ཨེ་འགྲོ་བསམ་པ་མ་གཏོགས་དམའ་སར་ལྷུང་བའི་དོགས་པ་ཡོད་པ་མིན། མཐོན་པོ་རྣམས་ཡར་མཐོན་པོའི་གོ་སར་རེ་བ་ཆེ་བའི་སྟེང་དམའ་སར་ལྷུང་བའི་དོགས་པ་ཡང་ཡོད་པས་རེ་དོགས་གཉིས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པ་ཡིན། ངན་པ་དེར་རེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ན་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཙམ་མེད། དེའི་ཕྱིར་ན་མཐོ་བ་ལའང་སྡུག་བསྔལ་ཡོད། མི་ཕལ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་བྱ་བ་ཡག་པོ་ཞིག་ལོན། ཟས་གོས་སོགས་ལ་དཀའ་ངལ་མ་ཡོད་ན་མཚན་སྙན་དང་ཐོབ་གོ་ས་སོགས་གཞན་རེ་དོགས་མང་པོ་ཞིག་དེ་ཙམ་མེད་པས་མཚན་མོར་གཉིད་ཀྱང་སྐྱིད་པོ་ཁུག་པ་ཡིན། མི་གོ་གནས་ཅུང་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ན། མཚན་གང་བོར་རང་གཞན་གྱི་དོན་དག་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་གཉིད་མི་ཁུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཡོང་རྒྱུ་རེད།^p55
དེ་ནས་རྒྱུ་རྫས་ལོངས་སྤྱོད་དང་མཚན་སྙན་གྲགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཛོམས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་། རྟག་པ་དང་བརྟན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན། དཔེར་ན་ཚེ་སྟོད་ཕྱུག་པོ་ཡིན་ཡང་ཚེ་སྨད་སྤྲང་པོ། ཚེ་སྟོད་མཐོན་པོ་ཡིན་ཡང་ཚེ་སྨད་དམའ་མོ། དེར་མ་ཟད་ཟླ་བ་སྔོན་མ་ལ་རྒྱུ་རྫས་སྟོབས་འབྱོར་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནའང་། ཟླ་བ་རྗེས་མ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་པ་དང་སྡུག་པོ་ཡོང་རྒྱུ་མང་པོ་རེད། དེས་ན་གང་ལ་ཡང་ཞེན་ཆགས་མེད་པ་ནི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན། སྟོབས་འབྱོར་དང་སྙན་གྲགས་མི་བསྒྲུབ་མཁན་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད། ཡིན་ནའང་རང་ལ་སྔོན་བསགས་ཀྱི་ལས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་ན་ཆེད་དུ་མ་བསྒྲུབས་ཀྱང་འགྲུབ་ཡོང་རྒྱུ་རེད། ལས་བཟང་པོ་མ་ཡོད་ན་སྐྱེས་ནས་ཤི་མ་སོང་གི་བར་དུ་འབད་རྩོལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ནའང་། དེ་ལ་རྒྱུ་རྫས་དང་མཚན་སྙན་གྲགས་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཐམས་ཅད་ཆམ་གྱིས་འཇོག་པ་མ་གཏོགས། སྒྲུབ་ཁུལ་བྱས་རུང་འཁོར་བའི་བྱ་གཞག་གྲུབ་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་དཀའ་མོ་ཡིན།^p56
དེ་སྔོན་ཡོད་མྱོང་བའི་འཁོར་བའི་བདེ་འབྱོར་སྙན་གྲགས་སོགས་དང་། མི་ཚེ་གཅིག་ལ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དྲན་རྒྱུ་ཞིག་ལོས་ཡོད་མ་གཏོགས། ཚུར་ལ་ཡོང་རྒྱུ་མེད་པ་དཔེར་ན་མདང་སུམ་རྨིས་པའི་རྨི་ལམ་དང་གཅིག་པ་ཡིན། རྨི་ལམ་དུ་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་བདེ་བ་མྱོང་བ་རྨིས་ན་འདྲ། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་རྨིས་ནའང་འདྲ། ཕྱིར་དྲན་ཙམ་མ་གཏོགས་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་སླར་ཡང་ཡོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་མིན། དེ་བཞིན་དུ་ནམ་ཞིག་འཆི་བའི་གནས་སྐབས་སུ། མི་ཚེ་གང་པོར་བདེ་མོ་སྐྱིད་པོ་མྱོང་བ་དང་མི་ཚེ་གང་པོར་སྡུག་བསྔལ་དང་མི་འདོད་པ་མྱོང་བ་གཉིས་ཀ་སྙིང་པོ་མེད་པ་འདྲ་མཉམ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ན་བདེ་འབྱོར་སྙན་གྲགས་སོགས་ལ་ཆགས་མི་རུང་། སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས། དཔེར་ན་མི་གཙང་བའི་ཁང་པའི་ནང་དུ་བསྣམས་ན་དྲི་ངན་མ་གཏོགས་དྲི་ཞིམ་རྩ་བ་ནས་བྲོ་རྒྱུ་མེད། དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་། སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས་བདེ་བའི་གོ་སྐབས་རྩ་བ་ནས་མེད་གསུངས་པ་ལ་ཞིབ་མོར་བསམ་བློ་བཏང་ན། བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཆར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པས་བདེ་བ་མེད་པ་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་འཁོར་བ་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ཤེས་ན། འཁོར་བ་འདི་ལས་ཐར་འདོད་དང་། འདིར་མི་འདུག་སྙམ་པའི་བསམ་པ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ཡོང་བ་ཡིན།^p57
ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ།^p58
སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲལ་བར་འདོད་ན་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་སྤང་བར་བརྩོན་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། སྡུག་བསྔལ་ཁོ་རང་ཐད་ཀར་སྤང་ཐབས་མེད། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ཡིན་ཞིང་། ཀུན་འབྱུང་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་གཉིས་ཡོད། ཉོན་མོངས་པ་ཡང་རིགས་བསྡུ་ན་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་། གཏི་མུག་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། འདོད་ཆགས་ཞེས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་རྫས་ལོངས་སྤྱོད་དང་། ཐོབ་མངའ་ཐང་། གྲོགས་དགའ་མཛའ། མདོར་ན་ཡིད་འོང་གི་དངོས་པོ་གང་དང་གང་ལ་ཆགས་ཀྱང་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ཟེར་བ་ཡིན། དེའི་དབང་དུ་སོང་ན་སྡུག་བསྔལ་མུ་མཐའ་མེད་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་པས། ཐོག་མར་འདོད་ཆགས་སྤང་བའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་དགོས།^p59
ཞེ་སྡང་ཞེས་པ་གཞན་ལ་ཁོང་འཁྲུགས་ནས་གཞན་གྱི་སྟེང་ལ་ཚིག་པ་ཟ་བ་ལ་ཟེར། ཞེ་སྡང་ནི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་གིས་བསྐྱེད་ཅེ་ན། རང་དང་རང་གི་དགའ་ས་མཐུན་གྲོགས་དང་ཉེ་རིང་རྩ་གསུམ་ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་པ་བསྐྱལ་སོང་བསམ་པ་དང་། རང་གི་དགྲ་ལ་གཞན་གྱིས་ཕན་བཏགས་པ་དེ་ཡང་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་ནས་མ་སྤངས་ན་སྡུག་བསྔལ་མུ་མཐའ་མེད་པ་མྱོང་བས་ཞེ་སྡང་ཡང་སྤང་དགོས།^p61
གཏི་མུག་ཅེས་པ་ནི་བླང་དོར་གྱི་གནས་ལ་རྨོངས་པས་དགེ་བ་བསྒྲུབ་མི་ཤེས་པ་དང་སྡིག་པ་སྤང་མི་ཤེས་པ་སོགས་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པ་ལ་ཟེར། གཏི་མུག་ལ་ནང་གསེས་སུ་མ་རྟོགས་པ་དང་ལོག་པར་རྟོགས་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། མ་རྟོགས་པ་ཟེར་བ་ནི་ད་ལྟའི་རང་ཅག་ཚང་མ་ལྷོ་རྒྱལ་འཛམ་བུ་གླིང་དུ་སྐྱེས། རིགས་བཟང་པོ་འགྲོ་བ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་མིའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་ཡོད་ནའང་། དགེ་སྒྲུབ་སྡིག་སྤོང་གི་ཐབས་ལ་མི་བརྩོན་པ་དང་། གྲུབ་མཐའ་གཞན་གང་ལ་ཡང་མི་ཞུགས་པར་ཅི་འབྱུང་གང་ཤར་གྱིས་བསམ་བློ་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདུག་པ་ནི། དཔེ་བཞག་ན་རྟ་དང་བ་གླང་ལྟ་བུ་རེད། རྟ་དང་བ་གླང་གིས་ཀྱང་ཟ་མ་ཟ་བ་དང་མི་འདོད་པ་ལ་གཟུར་བ་ཙམ་ཞིག་ཤེས་པ་ཡིན། དེས་ན་རྟ་དང་བ་གླང་ལ་གོན་པ་མེད་པ་དང་མི་རྣམས་ལ་གོན་པ་གྱོན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་ཁྱད་མེད་པ་ཡིན།^p62
སྤྱིར་འཛམ་བུ་གླིང་འདིར་ཆོས་ལུགས་ཆེན་པོ་གསུམ་དང་ཆོས་ལུགས་ཆུང་ཆུང་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད། དེ་དག་གང་རུང་ཞིག་ལ་རང་ཉིད་ཞུགས་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། གང་ལའང་མི་ཞུགས་པར་རང་དགར་ཅི་འབྱུང་གང་ཤར་བྱས་ནས་བསྡད་ན་རྨོངས་པ་ཚབས་ཆེན་ཡིན། དཔེར་ན་ང་ཉེ་སྔོན་ཁཱ་ལི་ཧྥོར་ནེ་ཡ་（State of California）ཟེར་བའི་ཡུལ་ཁམས་ལ་ཐོན་དུས། དེ་ན་གསོད་ངེས་ཅན་གྱི་བ་གླང་མང་པོ་འདུག ཁོ་ཚོས་རྩྭ་ཁ་ན་སྐྱིད་སྐྱིད་ངང་རྩྭ་ཟོས་ནས་བསྡད་འདུག་པ་ལས། གཅིག་ཀྱང་འབྲོ་བའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་གྱིན་མི་འདུག དེ་བཞིན་དུ་མི་རྣམས་ལ་ཕུགས་བསམ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་ཆོས་ལུགས་གང་ཡང་མི་དགོས་བསམས་ནས་ཟ་རྒྱུ་འཐུང་རྒྱུ་རྐྱང་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་བསྡད་ན། བ་གླང་ལས་ཀྱང་ཐ་ཆད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྩ་བ་ནས་མི་རུང་།^p63
ལོག་པར་རྟོགས་པ་ནི་དད་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཀྱང་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པ་ལ་ཟེར། དེ་ནས་རང་ཉིད་ཞུགས་སའི་ཆོས་ལུགས་ལའང་གཟབ་གཟབ་བྱས་ཏེ། ཡང་དག་ཡིན་མིན་ལ་རང་གིས་དཔྱད་པ་དང་གཞན་ལ་འདྲི་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། བརྟག་དཔྱད་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པར་ཆོས་ལུགས་གང་ཐུག་ལ་ཞུགས་པ་དེའང་བཟང་པོ་མ་རེད། དཔེར་ན་ངེད་ཅག་གིས་ཉིན་གཅིག་གི་ཟ་མ་ལའང་ཞིམ་མི་ཞིམ་དང་ཡག་བརྩོག དུག་སོགས་འདྲེས་ཡོད་མེད་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་མོར་དགོས་ན། ཚེ་རབས་གཏན་གྱི་དོན་ཆེན་ཆོས་ལ་ཞིབ་མོར་བརྟག་དགོས་པ་ནི་སྨོས་མ་དགོས་པ་ཡིན། མི་ལ་ལ་ཞིག་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཆོས་ལུགས་གཅིག་ལ་དགའ་བ་དང་ཆོས་ལུགས་གཞན་ལ་སྡང་བ་དེ་འདྲ་བྱ་མི་རུང་། རིགས་པ་དྲང་པོའི་ལམ་ནས་རང་གི་ཚེ་གང་གི་འགྲོ་ཆུས་འདུག་ཆུས་ལ་གཟབ་གཟབ་བྱས་ནས། ཆོས་ཡང་དག་པ་གང་ཡིན་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་གང་ཡིན། ཕན་འབྲས་ཆེ་བ་དང་ཕན་འབྲས་དེ་ཙམ་མེད་པའི་ཆོས་གང་རེད་བསམས་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་མོ་བྱེད་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། ཆོས་ལུགས་ལ་ཐད་ཀར་ཞུགས་པ་ལས་དཔྱད་པ་ཅི་ཡང་བྱེད་མི་ཤེས་པ་ལ་གཏི་མུག་ཟེར་བ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་སྤང་དགོས།^p64
དེ་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ཆོས་ལུགས་ནང་དུའང་། འགའ་རེས་གཞན་ལ་ལོག་གཡེམ་བྱེད་པ་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུ་རྫས་རྐུ་འཕྲོག་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་དགེ་བ་ཡིན་ཟེར་ནས་བཤད་མཁན་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མི་མང་པོ་གསད་རྒྱུ་དང་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་འཚེ་བ་བྱེད་པ་ཡང་དགེ་བ་ཡིན་ཟེར་ནས་བཤད་མཁན་ཡང་ཡོད་མོད། དེ་དག་ལ་བསམ་བློ་ཞིབ་པར་ཐོང་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གི་ལས་ནི་ཚེ་འདིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ལུགས་དང་ཡང་འགལ་བ་ཡིན་ན། ཕྱི་མའི་བདེ་བ་ཐོབ་ཐབས་ཤིག་མིན་པ་སྨོས་མ་དགོས། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལུགས་ངན་པ་ལ་རྩ་བ་ནས་ཞུགས་མི་རུང་ལ། གཞན་ལ་གནོད་བསྐྱལ་བས་རང་ལ་ཕན་པ་མི་འབྱུང་བ་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན། ཡང་ཆོས་ལུགས་འགའ་རེས་ནི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་ཐབས་ལ་བརྩོན་གྱིན་ཡོད་ཀྱང་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་དང་། རང་གི་འཁོར་འདབ། རང་གི་ཆོས་ལུགས་འཛིན་མཁན་རྐྱང་པ་ལ་ཕན་གདགས་རྒྱུ་མ་གཏོགས་གཞན་ལ་བསམ་བློ་མི་གཏོང་བ་ལྟ་བུའང་ཡོད། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕལ་བ་ཞིག་ལས་ཅུང་ཙམ་བཟང་བ་ལྟ་བུ་ཡོད་ཀྱང་། རང་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབས་པས་ཆོས་ལུགས་བཟང་པོ་མིན།^p65
དེས་ན་ཆོས་ལུགས་གང་དང་གང་ཡིན་ཡང་རང་དང་སེམས་ཅན་གཞན་ཚང་མ་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ནི་བཟང་པོ་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བུ་གང་ན་ཡོད་པ་དེ་དང་དུ་ལེན་དགོས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་དོན་དུ་བསམ་པ་བཟང་པོ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱུང་ཐུབ་པ་མིན། དཔེར་ན་རྒན་མོ་ལག་རྡུམ་མའི་བུ་ཆུས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒན་མོ་ལག་པ་གཉིས་ཀ་མེད་པ་ཞིག་གི་བུ་ཆུས་ཁྱེར་སོང་ན། བུ་འདི་ཆུས་མ་ཁྱེར་ན་སྙམ་པའི་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་སྐྱེས་པ་ལས་ཕན་མི་ཐོགས། དེས་ན་ཕ་དཔའ་བོའི་བུ་གཡུལ་དུ་ལུས་པ་ལྟ་བུའི་སྙིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས། རང་གཞན་གཉིས་ཀ་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་གང་ན་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཞུགས་དགོས་པ་ཡིན།^p66
དེ་ལྟ་བུའི་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་ཕན་པའི་ཐབས་ཡང་དག་པ་ནི་རིགས་པ་རྣམ་དག་གིས་གྲུབ་ཅིང་། ཉམས་མྱོང་གིས་གྲུབ་པ། ཡིད་ཆེས་པའི་ཁུངས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཚད་མ་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས། དེ་ཡང་སྔོན་ཆད་ཀྱི་མཁས་པ་དང་གྲུབ་པ་མང་པོས་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཁུངས་ཡོད་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། མི་གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱིས་བསམ་བློ་བཏང་ནས་དེའི་སྟེང་དུ་ཚོད་འཇོག་བྱས་ཏེ་བཞག་པ་ཙམ་ཞིག་གིས་གནད་ཐོག་ཏུ་ཁེལ་མི་ཐུབ་པས་ཆོས་ལ་ཐོག་མར་ཁུངས་ཤིག་ཡོད་དགོས། དེ་བཞིན་རིགས་པས་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཁོས་བཤད་པ་དེ་ཡིན་དགོས་ཟེར་བའི་དབང་ཆ་ཆེན་པོ་ཅན་གྱི་མི་ཞིག་གི་སྐད་ཆ་ལྟར། ཁོ་བོའི་ཆོས་ལ་འབྲེལ་བ་བཞག་ན་བདེ་མོ་སྐྱིད་པོ་ཡོང་རྒྱུ་དང་། འགལ་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་མི་འདོད་པ་ཡོང་བ་རེད་ཟེར་བ་ཙམ་གྱིས་ཡིད་མི་ཆེས་པར་རིགས་པ་རྣམ་དག་གིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས། དེ་ནས་ཉམས་མྱོང་གིས་ཀྱང་གྲུབ་དགོས་ཏེ། ཆོས་ལུགས་འདི་བསྒྲུབས་ན་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་འདི་འདྲ་འབྱུང་ཞེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། འབྲས་བུ་འདི་ཡིན་མེད་པར་རང་དགར་མང་པོ་ཞིག་བཤད་ཀྱང་ཕན་པ་མེད།^p67
དེས་ན་འཛམ་བུ་གླིང་འདིར་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་པའི་ཆོས་ལུགས་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་འཕྲིན་ལས་དང་ཐུགས་རྗེ་ཁོ་ནའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན། དཔེར་ན་ཧུན་དྷུའི་ཆོས་ལུགས་རང་གི་ཟེར་སྲོལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཁྱབ་འཇུག་གི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཟེར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཟེར། དེའང་ཆོས་ལུགས་དེར་གནས་སྐབས་སམ་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པ་ཙམ་ཡོད་པ་དེའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཡིན། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། རྩ་བ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་སྒོམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན། དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྣང་བ་ཡིན།^p69
དེས་ན་སུ་དང་སུ་ཡིན་ཡང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིར་དར་བའི་ཆོས་ལུགས་ལ་ཕྱོགས་རིས་དང་ཆགས་སྡང་མི་བྱེད་པར། ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་ཕན་ཚུན་འགྲིག་པོ་དང་མཐུན་མོ་བྱེད་པ་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་རྩ་བ་ཞིག་ཡིན། ངོ་མ་བཤད་ན། ལུང་དང་རིགས་པ། ཉམས་མྱོང་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་པ་ལས་གཞན་པ་ཚོ་ལ་ཅུང་དཀོན་མོ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་ཞིབ་ཀྱིས་ཤེས་པར་འདོད་ན་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ལ་བལྟས་ན་གོ་བ་སྐྱེ་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད་མ་གཏོགས། དེ་རིང་ཉི་མ་གཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ཆོས་ལུགས་གཞན་པའི་འདོད་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་འཆད་དགོས་ན་བཤད་ཐུབ་རྒྱུ་དཀའ་མོ་རེད། མདོར་ན་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་གཉིས་རིང་གི་ཡིག་བཞག་ཚང་མ་ལ་ལྟོས་དང་གསལ་པོར་ཡིད་ཆེས་སྐྱེ་ཡོང་བ་ཡིན།^p70
ང་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན་སྐྱེས་ཙམ་ཉིད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ལྷག་ཞབས་སུ་སྐྱེས་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཞིག་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་ང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་བསམས་ནས་རང་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་ཞེན་དང་གཞན་ཕྱི་རོལ་པའི་ཆོས་ལུགས་ལ་སྡང་བ་བྱེད་མ་མྱོང་། ངས་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་ཆོས་ལུགས་རྣམས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བཟང་ངན་འབྱེད་ཤེས་པ་ཙམ་ཡིན།^p71
སྤྱིར་དེང་སང་གི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་བརྒྱུད་པ་དང་། རྒྱ་ནག་ནས་བརྒྱུད་པ། བོད་བརྒྱུད་དང་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། ངས་བོད་བརྒྱུད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ལ་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་སློབ་སྦྱོང་དང་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ནི་རྨད་དུ་བྱུང་བའམ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་རྙེད་པས་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཞུས་པ་ཡིན། ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚང་མས་ཀྱང་དུས་ད་ནས་བཟུང་ཆོས་ཀྱི་བཟང་ངན་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་མོ་གྱིས་ལ། རང་ཉིད་འཇུག་དགོས་ས་གང་ཡིན་སོགས་ལ་གཟབ་གཟབ་བྱས་ནས་ཞུགས་དགོས། རང་དགར་བརྟག་དཔྱད་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པར་ཆོས་སྒོར་འཇུག་རྒྱུ་ནི། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ལ་ཁྱི་ལྟོགས་དང་གློ་བ་འཕྲད་པ་ལྟ་བུ་ཟེར་བ་ཡིན། སེམས་ཅན་གྱི་ཁོག་པའི་ནང་གི་གློ་བ་ནི་ཤ་གཞན་ལས་ཆེས་ངན་པ་དེ་ཡིན་ཡང་། ཁྱི་ལྟོགས་ཀྱིས་བརྟག་ལོང་མེད་པར་ཟ་བ་བཞིན་དུ། ཆོས་ལུགས་གང་གི་གྲུབ་མཐའ་དང་འཕྲད་ཀྱང་དཔྱད་པ་མི་བྱེད་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་རྩ་བ་ནས་མི་རུང་བ་ཡིན།^p72
སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་། གཏི་མུག་གསུམ་ཐོག་མར་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ནས་སྤོང་བའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་དགོས། དེའི་འཕྲོར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་གཉིས་པ་ནི་ལས་མི་དགེ་བ་ཡིན། དེ་ཡང་དང་པོ་འགྲོ་བ་གཞན་གྱི་སྲོག་གཅོད་པ་སུ་དང་སུ་ཡིན་རུང་སྤང་དགོས། ཆོས་ལུགས་གཞན་པ་འགའ་རེས་མི་མ་བསད་ན་གཞན་བསད་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་ཟེར་བའང་ཡོད་མོད། དེ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། སེམས་ཅན་སུ་ཡིན་ཡང་འཆི་བ་ལ་འཇིགས་སྐྲག་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་གསོད་མི་རུང་། དཔེར་ན་གྲོག་མ་ཆུང་ཆུང་གཅིག་ལ་མཚོན་ན། རང་གི་སྲོག་ལ་ཕངས་སེམས་ཆེ་ཞིང་སྲོག་ལ་གནོད་པ་མི་འབྱུང་པའི་ཕྱིར་དུ་འབྲོ་བ་དང་སྲུང་བའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་པ་བཞིན་ཐམས་ཅད་འདྲ་བ་ཡིན། རང་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཅི་འདྲ་ཡོད་ན་གཞན་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡོད་པས་དོན་དང་པོ་སྲོག་གཅོད་པ་རྩ་བ་ནས་སྤང་དགོས།^p73
གཉིས་པ་རྐུ་བྱེད་མི་རུང་སྟེ། གཞན་གྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་རྒྱུ་རྫས་ལོངས་སྤྱོད་ཅིག་རང་འདོད་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བསམ་པས་བརྐུས་ན། གཞན་སྡུག་བསྔལ་དང་གནོད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་མ་ཟད་རང་ཡང་བརྒྱུད་ནས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན། གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཆེ་ཕྲ་གང་ཡིན་ཡང་མི་བརྐུ་བའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་དགོས།^p74
གསུམ་པ་རྫུན་བཤད་མི་རུང་སྟེ། རྫུན་གྱིས་གཞན་ལ་མགོ་སྐོར་ཆེན་པོ་བཏང་ན་གཞན་ལ་གནོད་པ་ཚབས་ཆེན་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱོར་བ། རང་ཡང་དམ་པའི་ཚུལ་ལུགས་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་རྫུན་སྨྲ་བ་དེའང་སྤང་དགོས།^p75
བཞི་པ་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ནི། གཞན་གྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་སུ་ཡིན་རུང་དེ་དག་ལ་ལོག་པར་སྤྱོད་ན། གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ཉེས་པ་ཚབས་ཆེན་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཕ་རོལ་པོར་རང་གི་ཆུང་མ་དང་རང་གི་སྐྱེས་པ་ལས་ཆེས་ཞེན་ཆགས་སྐྱེ་ས་དང་ཆེས་བདག་ཏུ་འཛིན་ས་ཞིག་མེད་པས་རྐུ་བ་ལས་ཀྱང་ཉེས་ཚབས་ཆེ་བ་ཡིན།^p76
ལྔ་པ་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཆང་སྤང་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། ཆང་འཐུང་ན་རང་གི་ལུས་ལ་ནད་མང་པོ་བསྐྱེད་པ་དང་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་འགལ་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ། སེམས་རང་དབང་དུ་མ་གྱུར་ནས་བསླབ་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་པས་སྤང་དགོས། དེ་ལྟར་སྤང་བྱ་ལུས་ངག་གི་མི་དགེ་བ་བཞི་དང་ཆང་བཅས་ལྔ་ལ་རྩ་བཞི་ཆང་ལྔ་ཟེར་བ་ཡིན་པས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ཅིག་ཡིན་ནས་བཟུང་སྟེ་སུ་ཡིན་རུང་སྤང་དགོས། སྤངས་ན་ཕན་ཡོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད། ཁྱད་པར་དུ་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་རེ་བླངས་ནས་བསྲུངས་ན། ལྷག་པར་དུ་ཡང་ཕན་ཡོན་བརྒྱ་འགྱུར་སྟོང་འགྱུར་གྱིས་ཆེ་ལ། རྗེས་མ་ཁྱེད་རྣམ་པས་དགེ་བསྙེན་སོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་རེ་བླངས་ནས་དགེ་བ་བསྒྲུབ་ན་ཧ་ཅང་བཟང་པོ་ཡིན།^p77
ཁྱེད་རྣམ་པ་འདིར་ཡོད་པའི་དགེ་ཚུལ་དང་དགེ་སློང་། དགེ་སློང་མ་དང་དགེ་ཚུལ་མ་ཚང་མའི་བསྲུང་བྱ་ཕལ་ཆེར་གཅིག་པ་ཡིན་ཡང་ཁྱིམ་པ་རྣམས་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་གཉིས་ཡོད། དང་པོ་ནི་བླ་སེར་གྱི་ན་བཟའ་རྒྱུན་དུ་གྱོན་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས་ན་བཟའ་མ་གོན་ན་ཁྱིམ་པ་དང་འདྲ་འདྲ་ཡིན་པ་ལས། རབ་བྱུང་གི་རྟགས་ཅན་ཟེར་བ་མིན་པས། གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པའི་བསྲུང་བྱ་གཅིག་པུ་དེ་ན་བཟའ་རྒྱུན་དུ་གོན་དགོས་པ་ཡིན། གཉིས་པ་ནི་ཁྱིམ་པ་ཞིག་ཡིན་ན་རང་གི་ཆུང་མ་དང་ཁྱོ་བོར་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་ནའང་ལོག་གཡེམ་གྱི་ཉེས་པ་མི་འབྱུང་མོད། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ནས་བཟུང་སྟེ་མི་ཚངས་སྤྱོད་པ་རྩ་བ་ནས་སྤང་དགོས། དེ་མ་སྤངས་ན་སྡོམ་པ་རྩ་བ་ནས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། ཁྱད་པར་དེ་རིང་གི་ཆོས་ཚོགས་འདིར་རབ་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་གཙོས་མི་སྣ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞུགས་ཡོད་པས། ངས་ཁྱེད་རྣམ་པའི་ཆེད་དུ་རྩ་བཞི་ཆང་ལྔ་གསལ་པོར་བཤད་པ་ཡིན། རྗེས་མ་ཁྱེད་རྣམ་པས་སེར་གོས་ཡག་པོ་མནབ་རྒྱུ་དང་རྩ་བཞི་ཆང་ལྔ་སྲུངས་དང་། དེ་ལས་གཞན་ཆེན་པོ་སྲུང་མ་ཐུབ་ཀྱང་སྐྱོན་རྒྱུ་མ་རེད།^p78
སྤྱིར་བོད་ཀྱི་ལུང་པ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་རྒྱུད་ལ་མ་བླངས་བར་སེར་གོས་གོན་རྒྱུའི་སྲོལ་ཆེར་མེད། འོན་ཀྱང་ཡུལ་ཁམས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་གནས་སྐབས་སུ་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་དང་ལོ་ཁ་ཤས་ལ་དགེ་ཚུལ་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་མི་འཛོམས་ན། ན་བཟའ་རེ་གོན་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་བསྲུང་བྱ་སྲུང་བསྡད་ན་དེ་ཡང་ཧ་ཅང་བཟང་པོ་རེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ན་བཟའ་ལུས་ལ་གྱོན་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་། དེ་མཐོང་བའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཐར་བའི་ས་བོན་ཐེབས་པ་དང་། རང་ཉིད་ལ་འདྲེ་བགེགས་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་ཆད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པ། རྒྱུད་ལ་ཡང་ཉམས་རྟོགས་བདེ་མྱུར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན། ནམ་ཞིག་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པའི་དུས་ན་ངེས་པར་དུ་ཉིན་གཅིག་ཀྱང་ཕྱིར་འགྱངས་མི་བྱེད་པར་དགེ་ཚུལ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཞུ་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་བཞིན་དུ་དགེ་ཚུལ་སློང་གི་སྡོམ་པ་རང་རྒྱུད་ལ་མི་ལེན་པར་འདུག་པ་ནི་གཏན་ནས་མི་འགྲིག^p79
འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ།^p80
དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་གང་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཡིན། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་དང་བདེ་བ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པས། དེའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱའོ་ཞེས་གསུངས། དེ་ལྟ་བུའི་འགོག་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ལམ་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཡོད།^p81
ལམ་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་པ་ནི། ལམ་ཡང་དག་པ་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ལ་འཛམ་བུ་གླིང་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཐེག་པ་དམན་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། ཐེག་ཆེན་ལའང་མདོ་དང་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་སྟེ་གསུམ་ཡོད། ཐེག་པ་དམན་པ་ཟེར་བ་ནི། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས། དེའི་སྟེང་དུ་གཞན་ལ་གནོད་པའི་བསམ་པ་དང་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་རང་དོན་རྐྱང་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན། ཐེག་པ་དམན་པའི་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་མཁན་ནི་དེང་སང་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་སིངྒ་ལ་དང་འབར་མ། ཐེ་ལན་དི་སོགས་སུ་མང་པོ་ཡོད།^p82
ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་པ་རྣམས་ཀྱིས། རང་དོན་ལས་ཀྱང་གཞན་དོན་གཙོ་བོར་འཛིན་ཞིང་། གཞན་དོན་འབའ་ཞིག་ལ་བསམ་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ཡང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་བཀོད་པའི་ལམ་གྱི་སྲོག་ཤིང་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དུ་ལེན་པ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཟེར། ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིན་ན་གཞན་གནོད་གཞི་བཅས་སྤོང་བ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ནི་གཞན་གནོད་གཞི་བཅས་སྤོང་བར་མ་ཟད་གཞན་ལ་ཕན་པ་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་མཁན་ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་གི་ཡུལ་གྲུ་ཕལ་ཆེར་དང་ཉི་ཧོང་གི་ལུང་པ་སོགས་ན་ཡོད།^p84
ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་གཞིར་བཞག་སྟེ་མན་ངག་གི་ཁྱད་པར་ཆེས་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ལ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ཟེར། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ནི། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡུན་རིང་པོའི་དཀའ་ཚེགས་མི་དགོས་པར། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་མང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཚེ་ལུས་གཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ཐབས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ནི་རང་ཉིད་ལྷ་རུ་བསྒོམ་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། ཤེས་རབ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་དུ་སྒོམ་པ་སོགས་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ལམ་གཉིས་ལ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ཟེར། དེ་ལྟ་བུའི་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་མཁན་ནི་བོད་ཀྱི་ལུང་པ་དང་འབྲུག་ཡུལ་སོགས་སུ་དར་བ་ཡིན།^p85
ད་ལྟ་ཨ་རི་ན་ཡང་བོད་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཚོགས་དང་སློབ་མ་མང་པོ་ཡོད་ལ། དེ་ཚང་མས་ཀྱང་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ཉམས་སུ་ལེན་གྱིན་ཡོད། ཡུལ་གཞན་ན་ཡང་བོད་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཚོགས་མང་པོ་སྤེལ་ནས་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཆོས་སྤེལ་དང་སྤེལ་བཞིན་པ་ཡིན།^p86
གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་ལའང་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ། མ་དང་མཁའ་འགྲོ་བྱེ་བའི་སྙིང་ཁྲག་གི་དྭངས་མ་ལྟ་བུ་དེ་གང་ཡིན་ན་འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཆོས་འདི་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་མན་ངག་དེ་ཡག་པོ་ཞིག་ཤེས་ན་ཆོས་རང་གི་ངོ་སྐལ་གྱིས་ཉིན་བསྒོམས་ན་ཉིན་སངས་རྒྱས། ནུབ་བསྒོམས་ན་ནུབ་སངས་རྒྱས། གང་ཟག་ལས་འཕྲོ་ཅན་ཡིན་ན་མ་བསྒོམས་ཀྱང་འཚང་རྒྱ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་གསུངས། ཆོས་འདི་ནི་རྣ་བར་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ངན་སོང་གི་སྐྱེ་སྒོ་བཀག་ནས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་གླེགས་བམ་ལ་བྲིས་ཡོད་པ་མཐོང་བ་དང་རེག་པ། ཡིད་ལ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བདེ་མྱུར་དུ་བགྲོད་པར་བྱེད་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ལམ་འདི་ལྟ་བུ་ནི། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱུང་མ་མྱོང་བ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུ་ཡིན་གསུངས།^p87
དེས་ན་ཆོས་འདི་ནི། དོན་མང་བའམ་བྱ་བ་མང་བ། ཚེ་འདིའི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་གང་ཟག་ཅིག་གིས་ཀྱང་ཉམས་སུ་བླང་ན་ལེན་བདེ་མོ་ཡིན་ལ། དུས་ཡུན་ཐུང་ཐུང་ཙམ་གྱིས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། ཆོས་འདི་ལ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་མ་གཏོགས་འཕྲད་མི་སྲིད་ལ། འཕྲད་ན་ཆོས་འདིས་མི་གྲོལ་བའང་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།^p88
བོད་ཀྱི་ལུང་པ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། ཐོག་མར་གསང་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛུགས་པ་པོ་ཨོ་རྒྱན་ཆེན་པོ་དང་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་ཁོང་གཉིས་ལས་ལྷག་པའི་གྲུབ་བརྙེས་ཀྱི་གང་ཟག་ཅིག་བོད་ལ་བྱོན་མ་མྱོང་ཞིང་། ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་སློབ་མ་སྙིང་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ལ་གཅེས་ནོར་གྱི་ཚུལ་དུ་གནང་བའི་ཟབ་ཆོས་ཡིན། བོད་ཀྱི་ལུང་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་ཆོས་འདི་འཐོབ་དགོས་ན་ཧ་ཅང་དཀའ། བོད་ཡུལ་དུ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཤིང་རྟ་བརྒྱད་ཟེར་བའི་ཆོས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི་གསང་སྔགས་རྙིང་མ་པ་ཁོ་ནའི་སྒེར་ཆོས་ཡིན། ངས་དེ་སྔོན་སན་ཧྥི་རན་སའེ་སི་ཁོ་（San Francisco）ནས་སྐད་ཆ་འདི་འདྲ་བཤད་མྱོང་། ཁྱེད་ཨ་རི་ལུང་པ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན་ཕལ་ཆེར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གདུལ་བྱ་ཡིན་རྒྱུ་རེད། དཔེར་ན་ངས་ཆོས་གཞན་མང་པོ་བཤད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདི་ལྟ་བུའི་དགའ་བསུ་མི་བྱེད་ཀྱང་། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བཤད་ཡོང་དུས་ཚང་མས་ཀྱང་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བའི་སྒོ་ནས་དད་གུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ལྷག་པར་ཆེ་བས། ཁྱེད་རང་ཚོའི་ས་ཆ་འདི་སྟོབས་འབྱོར་ཆེ་བས་མི་རྣམས་ལ་བྱ་བ་དང་དོན་ཡང་མང་པོ་ཡིན། ཆོས་གཞན་བསྒྲུབས་ནས་དོན་འབྲས་མངོན་དུ་འགྱུར་དཀའ་མོ་ཡིན་ཡང་། བྱ་སླ་ལ་ཆོད་ཆེ་བའི་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཁྱེད་ཚོ་ལ་འོས་པ་ཞིག་རེད་བསམ་ནས། ཁྱེད་ནུབ་ཕྱོགས་ལུང་པའི་མི་སེར་ཆོས་ལ་དགའ་བ་ཕལ་ཆེར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གདུལ་བྱ་ཡིན་རྒྱུ་རེད་ཅེས་ངས་ངོས་འཛིན་ཞིག་བྱས་ཡོད།^p89
ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚང་མས་ད་ལྟ་དང་རྗེས་མ་རྣམས་སུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཉམས་ལེན་རེ་བྱེད་པ་ནི་ངའི་རེ་བ་ཡིན། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས།^p90
ཀུན་བཟང་དཔལ་ཡུལ་ཆོས་གླིང་དུ་བཞུགས་པ།^p91
ཝ་ཧྲིང་ཐོན་ནས་ཆོས་ཁྲིད་གསུང་བའི་རིང་ལ། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀུན་བཟང་དཔལ་ཡུལ་ཆོས་གླིང་དུ་བཞུགས། གནས་འདིའི་ཁོར་ཡུག་ནི་ཤིན་ཏུ་དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའ་ལ། རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་གྱིས་མཐའ་ནས་བསྐོར་ཞིང་རི་དྭགས་མང་པོ་ཅི་དགར་རྒྱུ་བས། སྟོན་པའི་དུས་ཀྱི་དྲང་སྲོང་ལྷུང་བ་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་ཚལ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན།^p92
ཆོས་ཚོགས་འདི་ནི་རྗེ་བཙུན་མ་ཨ་དཀོན་ལྷ་མོས་ཕྱག་བཏབ་གནང་བ་དང་། ཁོང་ནི་གྲུབ་དབང་པད་མ་ནོར་བུ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་ངོས་འཛིན་གནང་བའི་མཁའ་འགྲོ་མ་ཞིག་ཡིན། ལུས་རྟེན་ཁྱིམ་པ་ཡིན་ཡང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མི་ཉུང་བ་གསོ་སྐྱོང་བྱས་འདུག་པ་ནི། ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ལ་མཚོན་ན་ཆེས་མཐོང་བར་དཀོན་པ་ཡིན།^p94
ཁོང་མཁའ་འགྲོ་མར་ངོས་མ་བཟུང་བའི་སྔོན་དུ། ཆུ་ཤེལ་སྣ་ཚོགས་བསྡུ་ཉར་བྱེད་པར་དགའ་པོ་ཡོད་པས། ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་སོ་སོའི་ནང་དུ་མདོག་དབྱིབས་མི་འདྲ་བའི་རང་བྱུང་གི་ཆུ་ཤེལ་ཆེས་མང་པོ་བཞག་འདུག ཁོང་གིས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཆེད་དུ་གདན་ཞུ་བྱས་ཏེ་ཆུ་ཤེལ་རྣམས་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང་བྱིན་རླབས་གནང་དུ་བཅུག ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་མཁོ་བའི་ཟུར་བརྒྱད་པའི་ཆུ་ཤེལ་ཞིག་བཙལ་གནང་མཛད་ཀྱང་ཐུགས་ལ་འབབ་པ་ཞིག་རྙེད་མ་སོང་།^p97
དེ་རྗེས་ཉིན་འགའ་ཤས་ཀྱི་རིང་ལ། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཉིན་རེ་བཞིན་ཉིན་དཀར་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་གྱི་ཡུལ་ལྗོངས་གྲགས་ཅན་རྣམས་སུ་སྤྲོ་གསེང་དང་གཟིགས་སྐོར་ལ་ཕྱིན་ཅིང་། དགོང་མོར་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ལུང་སོགས་ཆོས་ཁྲིད་གསུངས།^p98
རྟེན་འབྲེལ་བཟང་པོའི་དུས་ཚེས།^p99
ཕྱི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༢༥ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར། ཕུར་བ་མགུལ་ཁུག་མའི་དབང་གི་སྐབས་སུ་འདི་ལྟར་གསུང་།^p101
ཟས་གང་ཟ་བའི་ཐོག་མར་མཆོད་ཅིག་དང་བྱ་བ་གང་བསྒྲུབ་པའི་ཐོག་མར་གཏམ་ཞིག་དགོས་ཟེར་བའི་དཔེ་ལྟར་དུ། ངས་ཆོས་དངོས་སུ་མ་བཤད་པའི་སྔོན་དུ་གཏམ་བཤད་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་ཞུ་བ་ཡིན།^p102
ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལྟར་ཐོག་མར་ཆོས་ཚོགས་འདིའི་གཙོ་འཛིན་ལ་ཁམས་བདེ་དང་འཚམ་འདྲི་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་བ་ཡིན། དེ་ནས་ཨ་རིའི་ལུང་པའི་མི་ཡུན་རིང་ལ་བོད་ཡུལ་ནས་ཆོས་ཞུས་ཤིང་གདམས་པ་ཉན་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ལའང་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་བ་ཡིན། ང་ཚོ་བོད་ཡུལ་ནས་འོངས་པའི་ང་དང་ཕ་ཡུལ་གཅིག་པའི་གསེར་རྟའི་བན་དེ་དེ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བལ་བོའི་ཡུལ་ནས་ཁོ་དང་ལྷན་དུ་འགྲོགས་ནས་ཡོང་བའི་བོད་པ་སྟོད་གངས་དཀར་ཕྱོགས་ནས་ཡོང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཚོགས་ར་འདི་ན་ཡོད་པའི་ཆོས་ཞུ་རུ་ཡོང་མཁན་ཐམས་ཅད་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་བ་ཡིན། དེ་ལས་གཞན་རྣམས་ནི་ང་རང་ཚོ་དང་ལྷན་དུ་ཡོང་བའི་མགྲོན་པོ་ཡིན་པས་བཀའ་དྲིན་ཞུ་དགོས་མི་འདུག ༼དགོད་སྒྲ།༽ ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཁམས་དྭངས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་བ་ཡིན།^p104
ད་ཐེངས་ངེད་ཅག་གིས་གནས་འདིར་ཆོས་འཆད་པ་དེ་ཡང་། གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་ཧ་ཅང་གི་རྟེན་འབྲེལ་བཟང་པོ་འགྲིགས་པས་དགའ་སྤྲོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཁ་རྩང་ཞུས་པ་ནང་བཞིན་དུ་གནས་འདི་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། འཛམ་བུ་གླིང་གི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་ཡིན། ཕྱོགས་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བ་ནི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་དགའ་འོས་པ་ཞིག་རེད།^p105
དེ་ནས་ཆོས་དང་སྟོན་འཁོར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། དེང་སྐབས་འཛམ་བུ་གླིང་གི་སྟེང་དུ་སྟོབས་དང་འབྱོར་བ་ལ་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་བཟང་ཤོས་ཡིན་ཞིང་། ཆོས་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་འདིར་བོད་ཁ་བ་ཅན་དེ་བཟང་ཤོས་ཡིན། དེས་ན་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཆོས་དང་ཨ་རིའི་སྟོབས་འབྱོར་གཉིས་ཀ་ཟུང་དུ་འཇུག་ཐུབ་ན། འཛམ་བུ་གླིང་ཀུན་ཏུ་བདེ་ཞིང་དགེ་བའི་དཔལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་འཆར་རྒྱུ་ཡིན་པས། དུས་ཚོད་འདི་ལྟ་བུ་ལ་འཛོམས་པ་ནི་བཀྲ་ཤིས་ཤིང་དགའ་སྤྲོ་ཧ་ཅང་འཕེལ་བའི་གནས་ཤིག་ཡིན།^p106
དུས་ཚོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཁ་རྩང་གི་དུས་ཚོད་དེ་ནི་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོ་བསྐོར་བའི་དུས་ཆེན་ཡིན། འདིའི་ཚེས་པ་བཅུའི་ཉིན་ནི། ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་ལྷོ་ནུབ་འོ་མ་ཅན་གྱི་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ཕ་ཡི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་མ་ཡི་རྐྱེན་ལས་མ་བྱུང་བར་རང་བྱུང་རིག་པ་ཐོལ་སྐྱེས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འཁྲུངས་བའི་དུས་ཆེན་དང་། དེར་མ་ཟད་རྔ་ཡབ་སྲིན་པོའི་གླིང་དུ་སྲིན་པོ་རྣམས་གདུལ་བར་བྱོན་པའི་དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ་དུས་ཚོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ལ་ཐུག་འདུག^p107
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་སོ་འཚལ་གྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཚང་མས། གཙོ་བོ་འདུལ་བ་གཞི་གསུམ་གྱི་ཆོ་ག་ཉམས་བཞེས་མཛད་པའི་དུས་ཚེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ། ཟླ་འདིའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་བཟུང་དབྱར་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་དབྱར་གནས་པར་བྱས། རིམ་བཞིན་གསོ་སྦྱོང་དང་དགག་དབྱེ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་འདུལ་བའི་སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བའི་དུས་ཚེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་སོ་འཚལ་གྱི་སྔགས་པ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་མཚོན་ན། ཚེས་བཅུ་ནི་དཔའ་བོ་དང་མཁའ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དབང་མེད་དུ་འདུ་བའི་དུས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པས། ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེས་ཀྱང་། བྱུང་ངོ་ཟླ་བའི་ཚེས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ལ། །ཨོ་རྒྱན་བོད་ཁམས་ཀུན་ཏུ་བྱོན་པར་འགྱུར། །དབང་ཆེན་སྤྲེལ་ལོ་སྤྲེལ་ཟླའི་ཚེས་བཅུ་ལ། །སྤྲུལ་བས་བོད་ཁམས་ཁྱབ་པར་མི་འགྱུར་རེ། །ཞེས་བོད་ཁམས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ཡུལ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ། ཨོ་རྒྱན་སངས་རྒྱས་གཉིས་པས་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས། གསང་སྔགས་གསར་མའི་རྒྱུད་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་ལྟར་ན་ཡང་། དཔའ་བོ་དང་མཁའ་འགྲོ་རང་བཞིན་གྱིས་འདུ་བའི་དུས་ཚེས་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་ལ། སྔགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་གསང་སྔགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གཉན་པོའི་སྒོ་ཕྱེ་བའི་དུས་ཡིན། ཁྱད་པར་དུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉམས་བཞེས་མཛད་མཁན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། བོད་ཟླ་དྲུག་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཟླ་བ་དྲུག་གི་བར་དུ་ནམ་མཁའ་སུམ་སྤྲུགས་སོགས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་ལ་གཙོ་བོར་ཉམས་བཞེས་མཛད་པའི་དུས་ཚེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ལ་ཐུག་ཡོད།^p108
སྤྱིར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་འདི་ནམ་ཉམས་སུ་བླངས་ཀྱང་བྱིན་རླབས་དང་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་བ་ཡིན། དཔེར་ན་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་དང་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་ནི་ཚད་པ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་རེད། ད་སྐབས་ཚད་པ་ཅུང་དམའ་རུ་ཕྱིན་ནས་འབྱུང་ཁམས་སྙོམས་པའི་དུས་ལ་ཐུག་འདུག འབྱུང་ཁམས་སྙོམས་པའི་དུས་སུ་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟླ་འདིའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་ཟླ་བ་དྲུག་གི་རིང་ལ་བསྒོམས་ན། རིག་པ་ཧ་ཅང་འཆར་བདེ་བ་དང་ཉམས་ལེན་སྐྱོང་བདེ་བ་ཞིག་ཡོང་བས་ན། རིག་འཛིན་གོང་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱག་བཞེས་གཙོ་བོ་ཟླ་བ་འདིའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཕན་ཆོད་ནས་ཉམས་ལེན་མཛད་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་དུས་ཚོད་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་དགོངས་ནས། བསྟན་རྒྱམ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་བར་སྐབས་འདིར་གནས་འདིར་འབྱོན་པའི་ཐུགས་བཞེད་ཡོད་ཅེས་ཁྱེད་རྣམ་པའི་ངག་སྒོ་ནས་གོ་སོང་། འོན་ཀྱང་གནས་སྐབས་སུ་ཁོང་ཟླ་བ་རེ་རེ་དང་གཉིས་རེ་ཙམ་ལ་ཕྱིར་འགྱངས་སུ་གྱུར་ཀྱང་། ཁོང་གི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐུགས་བཞེད་མཐའ་དག་ཀྱང་རང་རེ་ཚང་མས་བསྒྲུབ་ཐུབ་རྒྱུ་རེད་སྙམ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད།^p109
དེས་ན་བོད་ཀྱི་ཚིག་དཔེ་ལ། རྟེན་འབྲེལ་བསྒྲིགས་ན་འགྲིགས་པ་མིན། རྟེན་འབྲེལ་འགྲིགས་ན་འགྲིག་པ་ཡིན། ཟེར་བ་ལྟར། རྟེན་འབྲེལ་ཆེད་དུ་བསྒྲིགས་ནས་འགྲིགས་སོང་ན་དེ་ཙམ་བཟང་བ་མིན་པར། རྟེན་འབྲེལ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲིགས་སོང་ན་ཧ་ཅང་བཟང་བས། ངས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆུ་སྟོད་ཟླ་བའི་ཆོས་འཁོར་སྐོར་བའི་དུས་ཚེས་འདི་ལ། ཨ་མེ་རི་ཀའི་རྒྱལ་ས་འདིར་ཡོང་ནས་བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཤིག་བཤད་རྒྱུ་བྱུང་ན་སྙམ་པའི་བསམ་པ་མེད་ལ། ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཐུགས་རྗེ་ཡིས་རྟེན་འབྲེལ་འདི་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲིགས་སོང་བ་ནི། རང་གཞན་ཐམས་ཅད་དགའ་འོས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན།^p110
ང་རང་སྒེར་ལ་མཚོན་ན། རང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་དུས་ནས་ད་ལ་མ་ཐུག་གི་བར་དུ། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གང་བསྒྲུབ་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ཟླ་བ་འདིའི་ནང་དུ་མགོ་རྩོམ་རྒྱུ་ཡིན། ཟླ་བ་འདིའི་ནང་དུ་མགོ་བརྩམས་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་གེགས་མེད་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲུབ་པ་དང་། འགལ་རྐྱེན་བར་ཆད་གང་ཡང་མ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། ངས་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་འདས་པའི་ལོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ནང་དུ་བྱ་བ་ལེགས་འགྲུབ་ཡོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་མདོ་ཙམ་ཞིག་ཞུ།^p111
ཕྱི་ལོ་༡༩༨༥ལོར་ང་རང་གཏེར་སྟོན་ལས་རབ་གླིང་པའི་གདན་སར་སོང་ནས་ཁོང་གི་ཁྲི་སྟེང་དུ་བསྡད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐྱངས། དུས་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་གངས་རིའི་ལྗོངས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་དགེ་འདུན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐུགས་མཐུན་པ་དང་ཁྲིམས་གཙང་བ། སྤོང་བ་བསམ་གཏན་དང་ཀློག་པ་ཐོས་བསམ་གྱི་ལས་ལ་བརྩོན་པའི་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་བརྗོད་པར་དཀའ་བ། སྔོན་གྱི་དུས་ན་འགྲུབ་མ་མྱོང་བ་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་ཡག་པོ་འགྲུབ་སོང་།^p113
ཕྱི་ལོ་༡༩༨༦ལོའི་ཆུ་སྟོད་ཟླ་བའི་ཚེས་༤ཉིན། ང་རང་གིས་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་མདོ་ཁམས་སྨད་ཀྱི་གནས་ཆེན་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་ཡུལ་ཁམས་སོ་སོའི་དགོན་སྡེ་རྣམས་ལ་ལྟ་སྐོར་ལ་སོང་བ་ཡིན། དེའི་སྐབས་སུ་གནས་ཆེན་ཉེར་ལྔ་རྣམས་སུ་ཡང་སྔོན་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་ཡིག་འབྲུ་དུ་མ་དང་། སྐུ་གཟུགས་དང་མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པ་རང་བྱུང་གི་ཚུལ་དུ་བརྡོལ། དེ་བཞིན་ཟབ་མོའི་གཏེར་ཁ་མང་པོ་བརྡོལ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་མཚན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བྱུང་། ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་འདུན་པ་ལས་རབ་བྱུང་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པའི་སྡེ་རྐྱང་པ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། སྔོན་ཆད་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་པོ་སོགས་ཀྱི་དུས་སུ་བསྟན་པ་ཉམས་དམས་སུ་གྱུར་སྐབས། ཡུལ་ཁམས་རེ་རེ་ལ་དགེ་སློང་དང་དགེ་ཚུལ་རེ་རེ་གཉིས་རེ་ཙམ་ལས་མེད། དེ་ནས་ང་རང་དང་གཙོ་བོ་ང་རང་གི་སློབ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤེལ་བའི་དགེ་ཚུལ་སློང་བསྒྲུབས་པ་དེ་དག ད་སྐབས་ང་རང་གི་ཕ་ཡུལ་གྱི་ཉེ་འཁོར་དུ་ཡང་གཙང་ངེས་ཅན་གྱི་འདུལ་བ་འཛིན་པའི་དགེ་འདུན་པ་ཁྲི་གཉིས་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པའི་མཛད་པ་ཆེན་པོ་ཡང་འགྲུབ་པ་ཡིན།^p114
ཕྱི་ལོ་༡༩༨༧ལོར་ང་རང་གིས་གཙོ་འགན་ཁུར་ནས། བོད་ཀྱི་གྲྭ་པ་དང་མི་སེར་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་ཙམ་ཞིག་དང་། གཞན་ཡང་རྒྱ་དང་སོག་པོ་ལ་སོགས་པའི་མི་ཆེས་མང་པོ་དང་མཉམ་དུ་ཤར་ཕྱོགས་རི་བོ་རྩེ་ལྔ་ལ་སོང་ནས་བཟང་སྤྱོད་སྨོན་ལམ་བྱེ་བ་ཁ་ཤས་བཏོན་པ་ཡིན། དེ་ལ་ཡོང་བའི་བོད་མི་ཚང་མས་ལས་དང་སྐལ་བ་དང་འཚམ་པར། རབ་རྣམས་ཀྱིས་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཞལ་མཇལ་གསུང་ཐོས་ཐུགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་འཕོས་པ་དང་། ཐ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇའ་དང་འོད་དང་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་རྟགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མ་མཐོང་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་ལྟ་བུའི་གྲུབ་འབྲས་མངོན་དུ་གྱུར་བ་ཡིན།^p115
ཕྱི་ལོ་༡༩༨༨ལོའི་དུས་ཚེས་འདི་ལ་ཉག་རོང་གི་དགོན་ཁག་བཅུ་གསུམ་གྱི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལ་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་དང་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྟན་གཞི་བཙུགས།^p116
ཕྱི་ལོ་༡༩༨༩ལོར་མི་ཉག་བེ་ལོའི་རི་ཁྲོད་དུ་འཁོར་སློབ་སུམ་སྟོང་ཙམ་ལ་སྙིང་ཐིག་ཡ་བཞིའི་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན། ལོ་དེ་དག་གི་རིང་ལ་ངའི་སློབ་གླིང་གི་དགེ་འདུན་པའི་འདུ་བ་ཇེ་རྒྱས་ཇེ་འཕེལ་ལ་སོང་ནས། མང་བའི་གནས་སྐབས་ན་དགེ་འདུན་པ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཙམ་ཡོད་པའི་དུས་ཀྱང་ཡོད་ཅིང་། དུས་རྟག་ཏུ་དུས་ཚོད་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན།^p117
ཕྱི་ལོ་༡༩༩༠ལོར་གྲུབ་དབང་པདྨ་ནོར་བུ་དང་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་འགའ་ཞིག་གི་ཐུགས་བཞེད་བཞིན་དུ་ང་རང་རྒྱ་གར་དུ་སོང་ཞིང་། ཟླ་བ་འདིའི་ཚེས་བཞི་ཉིན་འདི་ན་ཡོད་པའི་མཁན་པོ་རྣམ་གྲོལ་དང་། དངོས་གྲུབ་རྡོ་རྗེ། བསོད་དར་རྒྱས་དང་ངེད་བཟའ་མི་གསུམ། གཞན་ཡང་བན་དེ་གཉིས་བཅས་ངེད་ཅག་དཔོན་གཡོག་བརྒྱད་པོ་ཚང་མ་བསྟན་རྒྱམ་རིན་པོ་ཆེའི་གཟིམས་ཆུང་ནང་མའི་ནང་དུ་སོང་ནས། སྐྱིད་གྲོང་ཇོ་བོ་ཝ་ཏི་ཤྭ་རའི་སྐུ་མདུན་ལ་སོང་སྟེ་བསྟན་རྒྱམ་རིན་པོ་ཆེ་དང་གདན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་བསྡད་ནས། བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དུས་ཀྱང་ཟླ་བ་འདིའི་ཚེས་བཞིའི་ཉིན་ཡིན།^p118
ཟླ་བ་འདིའི་ཚེས་བཅུའི་ཉིན་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་མའེ་སོར་（Mysore）གྱི་ས་ཆ་ལ་ཐོན་ནས། གྲུབ་དབང་པདྨ་ནོར་བུ་མཆོག་གི་གདན་ས་ཐེག་ཆེན་རྣམ་གྲོལ་དར་རྒྱས་གླིང་དུ། མཁན་སྤྲུལ་བཞི་བཅུ་ལ་ཉེ་བ་དང་བཅས་པའི་དགེ་འདུན་པ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ལ་འཇམ་དཔལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ང་རང་གི་བྱ་བ་གང་བརྩམས་ཐམས་ཅད་ལམ་འགྲོ་ཡོད་པ་དང་འགལ་རྐྱེན་མེད་པ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན།^p119
དེ་ཚོ་བཤད་དགོས་དོན་ནི་ང་རང་གི་ཆེ་བ་འདོན་པའི་ཆེད་ཙམ་ཡང་མིན་པར་ཁྱེད་རྣམས་དགའ་སྤྲོ་འཕེལ་བའི་ཆེད་ཡིན། དེས་ན་ད་རེས་ས་གནས་འདི་ནས་འུ་ཅག་གིས་རྟེན་འབྲེལ་མ་བསྒྲིགས་རང་འགྲིགས་སུ་གྱུར་ནས་ཆོས་འཆད་ཉན་བགྱིས་པས། བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་རྒྱུ་དང་ང་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་རྒྱུ་རེད་བསམ། འདི་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་ནི་ཧ་ཅང་དགའ་འོས་པ་དང་སྤྲོ་འོས་པ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས། རང་བཞིན་གྱི་སྟབས་ལྟེས་དབང་གིས་མ་ཡིན། དེས་ན་ངས་སྐད་ཆ་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་ཞུ་དོན་ཡང་ཁྱེད་རྣམ་པའི་དགའ་སྤྲོ་འཕེལ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན།^p120
གོང་དུ་ཞུས་པ་ལྟར་ཁྱེད་ཨ་རི་བའི་སྟོབས་འབྱོར་ནི་ཟ་མ་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་དང་ངེད་བོད་ཀྱི་ཆོས་ནི་སྤོད་ཡ་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ཡ་བྲལ་མི་རུང་མ་གཏོགས། སྤོད་ཡ་མེད་པའི་ཟ་མ་ཇི་ལྟར་བཟང་ཡང་ཟ་སྙིང་མི་བྲོད་པ་བཞིན་དུ། སྟོབས་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ཆེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་མ་འབྲེལ་ན་ཚེ་འདི་ཙམ་ཞིག་ལ་སྐྱིད་ཀྱང་ཕྱི་མར་སྐྱིད་པོ་ཡོང་དཀའ། ཆོས་སྤོད་ཡ་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་དེ་ཡང་སྟོབས་འབྱོར་གྱི་ཟ་མ་དང་སྦྱར་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། ཟ་མ་མེད་ན་སྤོད་ཡ་རྐྱང་པའང་ཟ་ལོ་རྒྱུ་མ་རེད། ད་སྐབས་སྤོད་ཡ་བཟང་པོ་དང་ཟ་མ་བཟང་པོ་མཉམ་དུ་བསྡེབས་ནས་ཟ་བའི་དུས་ཚོད་ལ་ཐོན་པ་ཡིན། ༼དགོད་སྒྲ།༽^p121
ང་མ་ཡིན་པའི་འབྱོར་བ་ཅན་ཞིག་དེ་རིང་ས་གནས་འདི་ལ་ཐོན་ན། ཁྱེད་ཚོའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་པ་ཚང་མ་ལ་ཟས་ཀྱི་མགྲོན་སྟོན་ཆེན་པོ་ཞིག་བཤམ་སྲིད་ཀྱང་། ང་རང་གིས་ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚང་མ་ལ་ཆོས་ཀྱི་མགྲོན་སྟོན་ཞིག་འགྱེད་པ་ཡིན་ན། ཁྱེད་རང་ཚོ་མགྲོན་སྟོན་དེར་རོལ་འདོད་དམ། ༼ཐལ་སྒྲ།༽^p122
རྒྱལ་ཁབ་མདུན་ཐང་དུ་ཉིན་གཅིག་ལ་སྤྲོ་འཁྱམ་མཛད།^p123
ཕྱི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༢༦ཉིན། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་གྱི་ལྟེ་གནས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་མདུན་ཐང་（National Mall）དུ་བྱོན། འདི་ནི་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་མཛད་སྒོ་གལ་ཆེན་སྤེལ་སའི་གནས་ཡིན་ཞིང་། སྤྲོ་འཁྱམ་བྱ་སའི་ལྗོངས་གནས་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་འདིར་འདུས་ཡོད།^p124
ངེད་ཅག་གིས་ཐོག་མར་ལྗོར་ལྗི་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་གྱི་རྗེས་དྲན་རྡོ་རིང་（Washington Monument）ལ་ལྟ་སྐོར་བྱས་པ་ཡིན། རྡོ་རིང་འདི་ནི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མཚོན་རྟགས་ལྟ་བུར་གྱུར་འདུག་པ་དང་། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་དང་པོ་ལྗོར་ལྗི་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་ལ་དྲན་རྟེན་དུ་བཙུགས་པ་ཡིན་ཞིང་མཐོ་ཚད་ལ་སྨི་༡༦༩འདུག སྔོན་ཆད་ཨ་རིའི་སྲིད་གཞུང་གིས། ཝ་ཧྲིང་ཐོན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་གང་ཡིན་ཡང་དྲན་རྟེན་གྱི་རྡོ་རིང་འདི་ལས་མཐོ་མི་ཆོག་པའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱང་བྱས་མྱོང་། རྡོ་རིང་འདི་ནི་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་མོ་ཝུའུ་ཙེ་ཐེན་གྱི་ཡི་གེ་མེད་པའི་རྡོ་རིང་ཇི་བཞིན་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་བྲིས་མི་འདུག དེ་ལ་འགའ་རེས་ཁོང་གི་བྱས་རྗེས་རྣམས་ཚིག་གི་ལམ་ནས་མཚོན་དུ་མེད་པས་ཡིན་ཟེར། འགའ་རེས་ཁོང་གི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ལ་མི་རབས་ཕྱི་མ་དག་གིས་དཔྱད་འཇོག་བྱ་ཆེད་ཡིན་ཟེར།^p125
དེ་ནས། སྲིད་འཛིན་ལིན་ཁིན་གྱི་དྲན་རྟེན་ཁང་（Lincoln Memorial）དུ་ཕྱིན། དྲན་རྟེན་ཁང་འདི་ནི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཁྲི་རབས་བཅུ་དྲུག་པ་སྐུ་ཞབས་ཨེ་པཱར་ཧམ་ལིན་ཁིན་ལ་རྗེས་དྲན་བྱ་ཆེད་བཞེངས་པ་ཡིན་ལ། རྗེས་དྲན་ཁང་གི་དཀྱིལ་དུ་ཁོང་གི་བརྐོས་བརྙན་ཆེན་པོ་ཞིག་འདུག་ཅིང་། དེའི་སྟེང་ཕྱོགས་སུ་ཁོང་གིས་ཨ་རིའི་མི་དམངས་རྣམས་གཅིག་གྱུར་བྱས་པའི་དྲན་རྟེན་ཞུ་ཚིག་བྲིས་འདུག འདི་ནི་ཞི་བདེ་བརྩོན་ལེན་པ་མཱར་ཐིན་ལུའུ་དྷེར་ཁིང་（Martin Luther King）གིས་ང་ལ་རེ་བའི་རྨི་ལམ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་པའི་སྤྱི་བསྒྲགས་གྲགས་ཅན་སྤེལ་བའི་གནས་ཀྱང་ཡིན།^p127
དེ་རྗེས་ང་ཚོ་ཝེད་ནཱམ་དམག་འཁྲུག་གི་དྲན་རྟེན་རྡོ་རིང་（Vietnam Veterans Memorial）ལ་བལྟ་རུ་སོང་། རིང་ཚད་ལ་དབྱིན་ཁྲི་༥༠༠ལྷག་གི་རྡོ་ནག་པོའི་ངོས་སུ། ཝེད་ནཱམ་དམག་འཁྲུག་ཁྲོད་འདས་གྲོངས་སུ་སོང་བའི་དམག་དཔོན་དང་དམག་མི་རྣམས་ཀྱི་མིང་བཀོད་ཡོད་པ་དང་། ཆོས་རྗེ་མཆོག་གིས་དེར་དུས་ཡུན་རིང་ཙམ་དུ་ཤི་བོ་རྣམས་ལ་ཐུགས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ་གནང་།^p130
མཇུག་ཏུ་རྒྱལ་ཚོགས་མཁར་ཆེན་（United States Capitol）དུ་ལྟ་སྐོར་ལ་ཕྱིན། འདི་ནི་ཨ་རིའི་དཀྱིལ་སྙིང་ལྟ་བུའི་འཛུགས་སྐྲུན་ཡིན་ལ་ཁྱོན་ཐོག་བརྩེགས་ལྔས་གྲུབ་ཡོད། སྲིད་འཛིན་མང་ཆེ་བའི་ཁྲི་འདོན་མཛད་སྒོ་ཡང་འདི་ནས་སྤེལ་བ་ཡིན། དེ་དག་ལས་ཆེས་མིག་དབང་འཕྲོག་པ་ནི་དཀྱིལ་གྱི་ཚོམས་ཆེན་སྒོར་དབྱིབས་ཅན་དེ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཡོད་རྔམ་བརྗིད་ལྡན་པའི་ལྡེབས་རིས་དང་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་མི་སྣའི་འཇིམ་བརྙན་སོགས་ཀྱིས་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་པ་རྣམས་གསལ་བར་མཐོང་ཐུབ། ཚོམས་ཆེན་གྱི་ལྷོ་བྱང་གཉིས་སུ་གྲོས་ཚོགས་ཁང་གོང་མ་དང་འོག་མ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། དེས་ཨ་རིའི་གལ་ཆེའི་ཇུས་གཞི་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་མཇུག་གི་ཐག་གཅོད་ལ་མཐོང་དཔང་བྱས་ནས་ཡོད།^p133
འཇམ་དཔལ་ཞི་སྒྲུབ་ཀྱི་བྱུང་བ།^p137
ཉིན་དེའི་དགོང་མོར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་ཞི་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་གནང་བའི་སྔོན་དུ་ཚང་མར་འདི་ལྟར་གསུང་།^p138
འཇམ་དཔལ་ཞི་སྒྲུབ་བྱིན་རླབས་མྱུར་སྩོལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའི་སྐབས་སུ་བབས་པ་ཡིན།^p140
ཆོས་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཞུ་ན། ཁ་སང་བཤད་པ་བཞིན་ཐོག་མར་ཕྱི་ལོ་༡༩༨༧ལོར། ང་རང་བོད་ཀྱི་སེར་སྐྱ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་མཉམ་དུ་ཤར་ཕྱོགས་རི་བོ་རྩེ་ལྔའི་གནས། མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པའི་ས་ཆ་ལ་ཕྱིན། དེའི་དུས་སུ་བོད་རིགས་ཙམ་དུ་མ་ཟད་རྒྱ་ནག་དང་། སོག་པོ། གཞན་ཡང་ལྟ་སྐོར་དུ་ཕེབས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ལུང་པའི་མི་མང་པོ་དང་མཉམ་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་རིང་བསྲེལ་མཆོད་རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་བཟང་སྤྱོད་སྨོན་ལམ་བྱེ་བ་ཁ་ཤས་བཏོན་པ་ཡིན། དེ་དུས་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་རྩལ་ལས། དེར་འཁོད་པའི་སྐྱེ་བོ་མཆོག་དམན་རབ་འབྲིང་ཚང་མ་ལ་རང་རང་གི་ལས་དང་མཐུན་པར། རབ་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཞལ་མཇལ་གསུང་ཐོས་ཐུགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་རྒྱུད་ལ་འཕོས་པ་དང་། འབྲིང་ཉམས་ལ་དེ་ལྟར་བྱུང་བ། ཐ་མ་རྨི་ལམ་དུ་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཞལ་མཇལ་བ། ཡང་ཐ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་རྟགས་མཚན་རྣམ་པ་བཅུ་གནས་ཡིག་ཏུ་བཤད་པ་བཞིན་བྱིན་རླབས་མ་བྱུང་བ་གང་ཡང་མེད་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་།^p141
སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་མཇུག་དྲིལ་བ་དང་མཉམ་དུ། མི་སྐྱ་ཕལ་མོ་ཆེས་རང་རང་གི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མའི་རེ་འདོད་ཐམས་ཅད་གྲུབ་ནས་རང་ཡུལ་དུ་བདེ་འཚམས་ངང་ཕྱིར་ལོག་ཅིང་། ཚེ་གཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་བླ་སེར་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་གནས་ཆེན་རི་བོ་རྩེ་ལྔ་དེ་ཉིད་དུ་ཞག་བརྒྱའི་བར་དུ་བཞུགས་ནས། མགོན་པོ་འཇམ་དབྱངས་རིགས་ལྔ་བཞུགས་པའི་རི་བོའི་རྩེ་ལྔ་ཀ་དང་། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་མང་པོ་བྱོན་པའི་ས་ཆ་དུ་མ་ལ་སོང་ནས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་བྱས་པ་ཡིན།^p142
ཁྱད་པར་དུ་ངེད་ཅག་བླ་སེར་མང་ཆེ་བ་སྡོད་པའི་ས་ཁུལ་འགའ་ཞིག་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་རི་བོ་རྩེ་ལྔའི་ནུབ་རིའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་བཞེངས་པའི་བཞུགས་ཁྲི་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་སྟེང་དུ། ང་རང་གིས་ཟླ་བ་འདིའི་ཚེས་བཞི་ནས་བཅུའི་བར་དུ་འཁོར་སློབ་མང་པོ་ལ་ཆོས་བཤད་པ་ཡིན། ཚེས་བཅུའི་ཉིན་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེར་སྐོར་པའི་གནས་སྐབས་ན། ནམ་མཁའ་ནས་འཇའ་དང་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་སྐུ་དང་། སེངྒེ་། ཡིག་འབྲུ། ཕྱག་མཚན་ལ་སོགས་པ་དེར་འཁོད་ཀྱི་བླ་སེར་ལྔ་བརྒྱ་པོ་ཚང་མས་ཀྱང་མ་མཐོང་བ་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་མཇལ།^p143
དེའི་སྔོན་དུ་ངེད་ཅག་རྣམས་ཤར་རིའི་ཉེ་འདབས། མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་སྐུ་དྲུང་དུ་གཞོན་ནུ་ནོར་བཟང་གིས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལ་རང་དབང་འབྱོར་ནས། བཟང་སྤྱོད་སྨོན་ལམ་གསུངས་པའི་ས་གནས་ནོར་བཟང་ཕུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རུ་འགྲོ་བའི་སྐབས་སུ། དེར་འཁོད་ཀྱི་རྒྱ་རིགས་དད་ལྡན་མི་སྐྱ་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ལ། ཕལ་ཆེར་གྱིས་ནམ་མཁའ་ནས་འཇམ་པའི་དབྱངས་གནས་དེར་གཤེགས་པའི་སྣང་བ་དང་། འགའ་ཞིག་གིས་སེངྒེ་སོགས་གཤེགས་པའི་སྣང་བ་ཡང་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན།^p145
དེ་ནས་ངེད་ཅག་དཔོན་སློབ་རྣམས་སྡོད་གནས་གཞན་ཞིག་ནི། ཤར་རིའི་རྩེ་ཡི་ཉེ་འདབས་ཨ་སུ་ར་ཡི་ཕུག་པའམ་སྲེད་མེད་བུའི་ཕུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མདོ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། བསྐལ་པ་ཐོག་མའི་དུས་ནས་ཐ་མའི་བར་དུ་འཇམ་པའི་དབྱངས་འཁོར་ཁྲི་ཕྲག་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་བཞུགས་ཡོད་པར་ལུང་གིས་བསྟན་པའི་གནས་ཡིན། ཕུག་པ་དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་འདི་ཉིད་ཡིག་ཐོག་ཏུ་ཕབ། ཆོས་འདི་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཉམས་རྟོགས་རྩོལ་མེད་དུ་སྐྱེས་པ་དང་། ཐ་ན་ཡང་དད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་སྔར་དང་མི་འདྲ་བ་སྐྱེས་པ་སོགས་ཆོས་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་གྱུར་པས། གངས་རིའི་ལྗོངས་ཀྱི་མཐའ་དབུས་ཀུན་ཏུ་དར་ཁྱབ་ཧ་ཅང་ཆེ་བར་གྱུར།^p147
རྗེས་སུ་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༠ལོར། ང་རང་རྒྱ་གར་དུ་འགྲོ་བའི་སྐབས་སུ་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པ་བརྙེས་པའི་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་དུ་མ་ལ། ཆོས་འདིའི་དབང་དང་ཁྲིད་དང་གདམས་པ་མ་ལུས་པ་ང་རང་གིས་ཕུལ་བ་ཡིན། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་འདི་སྔར་ལས་ཀྱང་རྒྱ་གར་དང་བལ་པོ། འབྲུག་པ། རྒྱ་ནག་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཀུན་ཏུ་དར་ཁྱབ་རྒྱ་ཆེ་བར་གྱུར།^p149
ད་ལོའི་གནས་སྐབས་སུ་སྔོན་གྱི་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་རུ་འབྱོར་བ་ན། ཐོག་མར་ང་རང་ལ་ཆོས་འདིའི་དབང་བསྐུར་འདོད་ཀྱི་བཀོད་སྒྲིག་ཆེར་མེད་ཀྱང་། ཁོང་རྣམ་པས་བསྐུལ་མ་ཡང་ཡང་བྱས་པ་དང་། སྨོན་ལམ་དུས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས། གནས་ཆུང་རྡོ་རྗེ་སྒྲ་དབྱངས་གླིང་དུ་ཐོན་ཏེ་ཆོས་འདི་ཉིད་སྤེལ་བའི་སྐབས་སུ། ཐམས་ཅད་ལ་དད་གུས་ཚད་མེད་པ་སྐྱེས་ནས་ཆོས་འདིའི་རྒྱུད་འཛིན་དངོས་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་གྱུར།^p150
དེ་ནས་ཁོ་ལོར་རཱ་ཏོའི་ས་ཁུལ་གྱི་ཆོས་ཚོགས་སུ་སོང་ནས་འཁོར་ཚོགས་མང་པོ་ལ་དབང་འདི་ཉིད་སྐུར་བའི་དུས་སུ། སྔོན་ཆད་ང་རང་རི་བོ་རྩེ་ལྔ་ལ་ཐོན་སྐབས་གློ་བུར་དུ་བྲིས་པའི་ལུང་བྱང་ཡིད་ལ་དྲན་ནས་ཀུན་ལ་བསྒྲགས་པ་ཡིན། དེར་ཅི་ཞིག་གསུངས་ཡོད་ཅེ་ན། ཆོས་འདི་བྱུང་ས་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་ཡིན་ཡང་འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེན་དར་ས་ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་པར་གསུངས་པས། ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ནས་ཚང་མས་ཉམས་བཞེས་བྱེད་པར་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་བྱས་སོང་། དེས་ན་ཁོང་རྣམ་པའི་དད་པ་དེ་ལ་མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དད་པ་ཟེར།^p151
ཁྱད་པར་དུ་ཁཱ་ལི་ཧྥོར་ནེ་ཡའི་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ཏུའང་ཆོས་འདི་ཉིད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་ཞིང་ཁྲིད་བཤད་པ་ཡིན། ཆོས་ཚོགས་དེའི་བླ་མ་རྣམ་པར་མཚོན་ན། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ནང་དུ་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རེད། སྐབས་དེར་ཆོས་འདི་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས་དཔོན་སློབ་འཁོར་ཚོགས་མང་ཆེ་བའི་རྒྱུད་ལ། ཤེས་ནས་བྱུང་བའི་དད་པའམ་མི་ལྡོག་པའི་དད་པ་སྟེ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ལ་སྐྱེ་བའི་དད་པ་བླ་ལྷག་ཏུ་འཕེལ་བ་ཡིན།^p152
དེས་ན་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལའང་མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དད་པ་ཙམ་སྐྱེས་པས་མི་ཆོག་པར། ཆོས་འདི་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་སྐྱེ་དགོས་པ་ཡིན། ཤེས་ནས་དད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་འདི་ཆོས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར། ཚིག་དང་དོན་གྱི་ཆ་ལ་བྱིན་རླབས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པ་ལ་ངེས་པ་འདྲོངས་ནས་གཟོད་དད་པ་སྐྱེ་དགོས་པ་མ་གཏོགས། རང་གར་མིའི་ཁ་ལ་ཉན་ནས་དད་པ་སྐྱེས་ན་དེ་ལྡོག་སླ་བ་སྟེ་དེ་རིང་དད་ཀྱང་སང་ཉིན་མི་དད་པ་ཡོང་སྲིད།^p153
གཞན་ཡང་ཁྱེད་རྣམ་པས་བདག་ལ་དད་གུས་བྱེད་ཚུལ་འདི་ཡང་ཤེས་ནས་དད་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་ཆོག་པར་སྙམ། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྱེད་རྣམ་པའི་བླ་མ་དང་ངེད་གཉིས་བསྡུར་བ་བྱས་ན། མཚན་སྙན་གྲགས་དང་ཐོབ་གོ་གནས། ནང་གི་ཡོན་ཏན་སོགས་ཀྱི་ངོས་ནས་དངོས་གནས་བརྒྱ་འགྱུར་སྟོང་འགྱུར་གྱིས་བཟང་བ་ནི་ཁོང་ཡིན་ཡང་། ད་སྐབས་ཁོང་རྣམ་པ་ངའི་ཕྱི་བཞིན་དུ་འབྲངས་ནས། བྲན་གཡོག་ཐ་མ་ལས་ཀྱང་ཐ་མ་ལྟ་བུའི་གུས་བཀུར་ཁྱད་པར་ཅན་ཞུ་རྒྱུ་འདི་ནི། ཐམས་ཅད་ལ་གུས་པ་ཁྱུ་མཆོག་རྭ་ཆད་པ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་གསུངས་ཡོད་པས། དངོས་གནས་དད་གུས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པས་རེད་མ་གཏོགས་འདི་ལྟ་བུ་རྩ་བ་ནས་འབྱུང་མི་སྲིད།^p154
ཁོང་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ད་སྐབས་ང་རང་གི་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་ལྔ་ཡོད་པ་ལས། མེ་སྒྲོན་དང་མུ་མཚོ་ངེད་ཅག་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་རེད། ཁོང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དད་གུས་ཀྱང་ངོ་མ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་བཞིན་མཁན་པོ་རྣམ་གྲོལ་དང་། མཁན་པོ་བསོད་དར་རྒྱས། དངོས་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་ཁོང་རྣམ་པ་ཡིན་ཡང་། དགུ་ནིང་ངེད་ཅག་རྒྱ་གར་དུ་འགྲོ་སྐབས། ཟླ་བ་དྲུག་གི་རིང་དུས་རྟག་ཏུ་ང་ལ་གཡོག་པོ་ལྟ་བུ་བྱས་ནས་ཞབས་ཕྱི་བསྒྲུབས་ནས་སུན་པར་མ་གྱུར། ད་ལོ་ཡང་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནས་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་སྐྱོ་ངལ་མེད་པར་ང་ནི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་དང་། ཁོང་རྣམ་པ་ནི་སྤྲང་པོ་མུ་ཏོ་བ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་བཞག་ནས་ཞབས་ཕྱི་སྒྲུབ་པ་ནི་དངོས་གནས་མི་ལྡོག་པའི་དད་པ་ཡོད་པར་མཚོན་པ་ཡིན།^p155
བླ་མ་ལ་གུས་པ་དང་དད་པ་ཡོད་པ་དེ་མི་ལྡོག་པའི་དད་པ་ཡིན་པའི་རྟགས་མཚན་གང་གིས་ཤེས་ཤེ་ན། སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་ཤེས་པར་ནུས་ཏེ། སྔོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དངོས་སུ་བཞུགས་པའི་སྐབས་སུ། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ཞེས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད། ཁོང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མི་ལྡོག་པའི་དད་པ་སྐྱེས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དངོས་མ་ཟད་དེའི་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་ཡན་ཆད་མཐོང་ཡོང་སྐབས། དུས་རྟག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་བ་རེད། ཉིན་ཞིག་འཚོ་བ་པོ་མང་པོ་ཐོན་ཡོང་དུས། རྒྱལ་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་རེད་སྙམ་ནས་གླང་ཆེན་ལས་བབས་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་བ་ན། ཡུལ་ཁམས་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞིག་གིས་འཚོ་བ་པོ་མང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་མི་འོས་སོ་ཞེས་འཕྱ་བརྗོད་བྱས། དེས་ན་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། ཁྱེད་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཚོ་བ་པོ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཆ་བྱད་ཅིག་གནང་བར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞུས་པས། ད་ལྟ་བླ་སེར་རྣམས་ཀྱིས་མནབས་པའི་ཆོས་གོས་རྣམ་གསུམ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐབས་དེར་གནང་བ་ཡིན། སྔོན་རྒྱ་གར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་། བླ་མ་ལ་དད་པ་དང་གུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པ་དེ་མི་ལྡོག་པའི་དད་པ་ཡོད་པའི་རྟགས་ཡིན།^p156
བོད་ཡུལ་ལ་མཚོན་ན་སྔོན་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད། ཁོང་ཡང་ཡུལ་གྲུ་མང་པོ་དབང་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་གྱུར། ཁོང་ལ་རལ་པ་ཧ་ཅང་རིང་པོ་ཡོད་ལ། དགེ་འདུན་པ་རྣམས་འབྱོན་ཡོང་སྐབས་རལ་པ་དེ་ཉིད་གདན་དུ་བཏིངས་ནས་ཚང་མ་རལ་བའི་གདན་ཐོག་ནས་འབྱོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ཁོང་དགེ་འདུན་པར་གུས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་མཚན་ལ་ཡང་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས། དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ལ་ཡང་བླ་མར་གུས་པ་ཁྱད་པ་ཅན་ཡོད་ན་མི་ལྡོག་པའི་དད་པ་ཡོད་པའི་རྟགས་ཡིན།^p157
ང་ཨ་རིའི་ལུང་པར་ཐོན་རྗེས། ཧཱ་ཝ་ཡའེ་དང་ཁཱ་ལི་ཧྥོར་ནེ་ཡ་ལས་ལྷག་པའི་འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་ནས་ཡོང་རྒྱུ་རེད་བསམ་པའི་རེ་བ་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ཡང་ད་ལྟ་སྤྱི་ཁྱབ་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན། གྲུབ་དབང་པདྨ་ནོར་བུ་ཁོང་ནི་གསང་སྔགས་རྙིང་མ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བསྟན་པའི་བདག་པོ་ཉིད་དུ་མངའ་གསོལ་ཡོད།^p158
རྙིང་མ་པར་ཁོང་ལས་ལྷག་པའི་སྐད་ཆ་བཤད་མཁན་དང་དབང་ཆ་འཛིན་མཁན་ཞིག་ད་ལྟའི་དུས་ན་མེད། ང་རང་ཉིད་ལ་མཚོན་ན། ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་ཁོང་གི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་འཇིག་རྟེན་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་མོ་བྱས་མྱོང་བ་ཡིན། ཁོང་ནི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐད་ནས་མཁས་པ་དང་གྲུབ་པ། བཟང་པོའི་མཛད་སྤྱོད་སུས་ཀྱང་འགྲན་དུ་མེད་པ་དང་། མི་ལུགས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཀྱང་ངང་བཟང་བ་དང་ཕྱི་ཐག་རིང་བའམ་འདྲིས་རྟག་པོ། མངོན་ལྐོག་མེད་པའི་བླ་མ་ཁོང་འདྲ་བ་ནི། དེང་སང་སའི་སྟེང་དུ་དངོས་གནས་མི་འདུག་སྙམ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཁྱད་པར་བ་སྐྱེས་སོང་།^p160
གྲུབ་དབང་རིན་པོ་ཆེས་ངོས་འཛིན་མཛད་པའི་ཨ་དཀོན་ལྷ་མོ་ལ་མཚོན་ན། ད་ལྟ་སྐད་གྲགས་ཆེ་ལ་མཛད་འཕྲིན་ཡང་རྒྱས་འདུག དེས་ན་མིང་སྟོང་བ་ཙམ་དུ་མི་འགྱུར་བར་དོན་དངོས་ཐོག་ཏུ་གནས་པ་ཞིག་ཡོང་དགོས། རྩ་བའི་བླ་མ་བརྒྱ་ཡོད་ཀྱང་གཙུག་གི་ནོར་བུ་གཅིག་པུ་ནི་གྲུབ་དབང་པདྨ་ནོར་བུ་རེད། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་ཀུན་ཏུ་ཁོང་གི་ཐུགས་བཞེད་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་འགྲུབ་པར་འབད་བརྩོན་བྱེད་པ་ནི་དོན་དག་དང་པོ་ཡིན། ཁོང་གིས་སྒྲིབ་མེད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས་གཟིགས་ནས་ས་ཆ་འདི་ལུང་བསྟན། མོ་རང་ཡང་ས་ཆ་འདིའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་ཉིད་དུ་མངའ་གསོལ་ཡོད་ན། ས་ཆ་འདི་ནི་ཡུལ་ཁམས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ཡིན་པས། འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་གཞན་གང་དང་ཡང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཅན་དང་བསྟན་པའི་རྨང་གཞི་ངེས་པར་དུ་གདིང་ཐུབ་དགོས་པ་དོན་དག་གཉིས་པ་ཡིན།^p161
དེ་ལྟ་བུའི་བསྟན་འགྲོའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་དུ་མི་འབྱུང་ཕྱིར་དང་པོ་རང་ཉིད་ཡོན་ཏན་ལྡན་པར་བྱ་དགོས། དེས་ན་མོ་ལ་མཚོན་ནའང་། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ཡོད་རྒྱུ་རེད་བསམ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་དུ་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་འཁོར་སློབ་ཀྱི་ཚོགས་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་ལ། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྐྱང་བས་མི་ཆོག་པར་སྦྱངས་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་ངེས་པར་དུ་ཡོད་དགོས། སྦྱངས་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི། རང་ཉིད་ལ་མཁས་པ་དང་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གཞན་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཡིད་ཆེས་པ་དང་དད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཆོས་ལ་སྦྱང་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱ་དགོས།^p162
དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདིར་མཚོན་ན། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལས་ལྷག་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཅན་ཞིག་ཡོད་མི་སྲིད། ཁོང་གིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་དད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་རིང་འཕུར་དང་ལྷག་སྤྱོད་ཅེས་པའི་བླ་མ་གཉིས་བསྟེན་པ་དང་། ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་ལས་ལྷག་པའི་གྲུབ་པ་བརྙེས་པའི་གང་ཟག་ཅིག་ཡོད་མི་སྲིད་ཀྱང་། ཁོང་གིས་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་བླ་མར་བསྟེན། དེ་བཞིན་དུ་བི་མ་མི་ཏྲས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་ཤྲཱི་སིངྷ་ལོ་ཉེར་གཅིག་གི་བར་དུ་བསྟེན་ནས་གདམས་པ་མ་ལུས་པ་ཞུས་པ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བླ་མ་བསྟེན། གདམས་ངག་ཉན། དེ་ལ་སྦྱང་བ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱ་བ་ཅི་ནས་ཀྱང་གལ་ཆེ།^p163
གཉིས་པ་ནི། བླ་མ་ཕལ་ཆེ་བ་ཞིག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། སྐུ་སྐྱེ་གོང་མར་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་མངལ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོན་ཏན་ཕལ་ཆེར་སྒྲིབ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས། དེ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ། རང་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཡང་བླ་མ་བསྟེན་ཅིང་ཆོས་ལ་སྦྱང་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱ་དགོས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་ཡོངས་བཟུང་གི་རྒྱུད་ལས། བླ་མ་མེད་པའི་གོང་རོལ་ན། །སངས་རྒྱས་བྱ་བའི་མིང་ཡང་མེད། །བསྐལ་པ་སྟོང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་། །བླ་མ་དག་ལ་བསྟེན་ནས་བྱུང་། །ཞེས་གསལ་པོར་གསུངས་ཡོད།^p164
ངས་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་གོ་ཚོད་ལྟར་ན། མོ་རང་གིས་གྲུབ་དབང་པདྨ་ནོར་བུ་སོགས་བསྟེན་ནས་རིན་ཆེན་གཏེར་གྱི་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་ཞུས་ཤིང་། གཞན་ཡང་བོད་ཡུལ་ནས་བྱོན་པའི་བླ་མ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་བསྟེན་པ་རེད་ཅེས་གོ་སོང་། དེས་ན་ཁོང་ལ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་ཡོད་རྒྱུ་རེད་བསམ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སློབ་མ་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དཀྱུས་མ་ཞིག་གིས་མི་ཆོག་པར་ཡོན་ཏན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡོད་དགོས། དེ་ལྟར་དགོས་ཚུལ་ཡང་། སངས་རྒྱས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དངོས་སུ་མི་གཟུགས་སུ་ཤར་བ་མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་དཱི་པཾ་ཀ་རས་ཀྱང་། སྐུ་ཚེ་གཅིག་ལ་བླ་མ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ཙམ་བསྟེན་ནས་གདམས་ངག་ཐམས་ཅད་ཞུན་མཐར་བཅད་པ་ཡང་སློབ་མ་སྐྱོང་བའི་ཆེད་ཡིན།^p165
དེས་ན་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ལ། རང་ཉིད་འཚང་རྒྱ་བའི་ལམ་ཆ་ཚང་ཤེས་དགོས་པ་སྨོས་མ་དགོས་ཀྱང་། དེ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་གདུལ་བྱ་དབང་པོ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་དང་འཚམ་པའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཤེས་དགོས་པས་ཡོན་ཏན་སྣ་གཅིག་ཙམ་གྱིས་དོན་མི་ཐོན། དཔེར་ན་ནད་ཅིག་ལ་མཚོན་ན། ཚ་བའི་ནད་ལ་ཚ་བའི་སྨན་དང་གྲང་བའི་ནད་ལ་གྲང་བའི་སྨན་བསྟེན་དགོས་པ་ལྟར། ནད་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་སྨན་ཡང་སྣ་ཚོགས་གཏོང་ཤེས་དགོས་པ་མ་གཏོགས། སྨན་གཅིག་གིས་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་མི་ནུས། ཨ་རིའི་ལུང་པའི་སྨན་ཁང་ཚང་མས་ཀྱང་ནད་སོ་སོ་ལ་སྨན་སོ་སོར་གཏོང་གིན་ཡོད་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས། སྨན་གཅིག་གིས་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་རྒྱུ་མ་རེད་སྙམ། དེས་ན་གདམས་ངག་གཅིག་གིས་མི་ཆོག་པར་གདམས་ངག་མང་པོ་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན།^p166
མོ་རང་གིས་ཀྱང་སྔར་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྟེང་ལ་ད་དུང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཚད་དང་ལྡན་པའི་བླ་མ་མང་པོ་བསྟེན་ཏེ། ཡོན་ཏན་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ལ་འབད་པ་ཅི་ནས་ཀྱང་གལ་ཆེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཁྱོད་ཉིད་མི་སློབ་གྱུར་ཀྱང་སློབ་ཚུལ་སྟོན། །ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཐོན་ཚར་ཡང་ད་རུང་ཆོས་ལ་སློབ་ཚུལ་སྟོན་དགོས་པར་གསུངས་པ་ལྟར། མོ་རང་གིས་ཀྱང་ད་དུང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྦྱང་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡོད།^p167
ཁྱེད་འཁོར་སློབ་ཚང་མའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཚེ་འདིའི་ཟས་ནོར་དང་སྙན་གྲགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་གཙོ་བོར་མི་བསྒྲུབ་པར་ཐམས་ཅད་དོར་ནས་ཆོས་འདི་ཞུས་ཏེ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི། ངའི་ཆོས་འདི་ཉིད་གཏད་སའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་རྒྱུ་རེད་སྙམ་ནས་དགའ་སྤྲོ་ཧ་ཅང་ཆེ། དེས་ན་ངས་དེ་རིང་དབང་བསྐུར་བ་དང་སང་ཉིན་ཁྲིད་འཆད་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ཡང་ཁྱེད་རྣམ་པར་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་མི་གསང་བར་ཚང་མ་འཆད་རྒྱུ་ཡིན་པས། ཁྱེད་རྣམ་པས་ཀྱང་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་གཏོང་བ་གལ་ཆེ། ཉིན་གཅིག་གཉིས་ཙམ་ལ་ཉམས་སུ་ལེན་ཁུལ་བྱས་ནས། ང་སོང་རྗེས་སྣང་མེད་བྱེད་མི་རུང་མ་གཏོགས་ངས་ཆོས་བཤད་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་འགྲོ།^p168
ད་རེས་ཁྱེད་གཙོ་འཁོར་ཚང་མ་ལ་ངས་རེ་བ་ཚིག་གསུམ་བཅོལ་རྒྱུ་ཡིན། དོན་དང་པོ་ནི་གྲུབ་དབང་རིན་པོ་ཆེ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་བཞེད་ཅི་ནུས་སུ་སྐོང་བར་བྱེད་པ་དང་། གཉིས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡུལ་ཁམས་འདི་ལ་དར་རྒྱས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་འབྱུང་བའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་པ། གསུམ་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་འདི་ཆུད་ཟོས་སུ་མི་གཏོང་བར་ཉམས་བཞེས་མཛད་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡིན། རྗེས་མ་ཡང་ང་དངོས་སུ་ཨ་རིའི་ལུང་པ་འདིར་ཐོན་ཐུབ་རྒྱུ་དཀའ་མོ་ཡིན། གལ་ཏེ་མ་ཐོན་རུང་ཡི་གེ་ལ་བཀག་འགོག་མེད་པས། ཕན་ཚུན་ལ་ཡི་གེ་བསྐུར་ནས་ངས་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཉམས་བཞེས་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཚུལ་གསལ་པོར་གོ་དགོས། དེས་ན་ཁྱེད་རྣམ་པས་ཀྱང་མུ་མཐུད་དུ་ཉམས་བཞེས་མཛད་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡིན།^p169
དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་སྣ་གཅིག་མེད་ལ་སྐྱོན་གྱི་ཆ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ངས་སློབ་སྟོན་མང་པོ་བྱེད་པ་ནི། དཔེར་ན་ཁྱིས་སེངྒེ་ལ་ཁ་ཏའམ་སློབ་སྟོན་བྱས་པ་ལྟར་མི་འོས་པ་ཡིན་ནའང་། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་འདི་སྐད་གྲགས་ཆེ་བ་དང་ང་རང་སྡོད་སའི་ཆོས་ཁྲི་འདི་དཔངས་མཐོ་བ། དེ་རིང་ནད་ཁམས་ཀྱང་ཧ་ཅང་དྲག་སྐྱེད་བྱུང་འདུག་པའི་དབང་གིས་སྐད་ཆ་མང་པོ་ཤོར་ཐལ། ཐུགས་ལ་འཕྲོད་ཡོད་ན་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱན་དུ་བཞེས་པར་མཛོད། གལ་ཏེ་ཐུགས་ལ་མ་འཕྲོད་ན་བཟོད་པར་གསོལ།^p170
མཁའ་འགྲུལ་དབྱིངས་བསྐྱོད་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་བྱོན།^p171
ཕྱི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༢༧ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཨ་རི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཁའ་འགྲུལ་དབྱིངས་བསྐྱོད་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་（National Air and Space Museum）དུ་བྱོན་ནས་གཟིགས་སྐོར་མཛད། མཁའ་འགྲུལ་དབྱིངས་བསྐྱོད་ཀྱི་བྱུང་འཕེལ་ལ་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལས་མེད་པས། དེར་ལོ་རབས་མང་པོ་ལོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་དངོས་བཤམས་སྟོན་བྱས་མི་འདུག་ཀྱང་། མིའི་རིགས་ཀྱི་ཆེས་ཐོག་མའི་ཚན་རྩལ་གྲུབ་འབྲས་ཡོངས་སུ་མངོན་ཡོད།^p172
བཤམས་སྟོན་ཁང་གི་ཚོམས་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་དུ། ལོ་རྒྱུས་བསླབ་དེབ་ཏུ་བཀོད་པའི་རའེ་ཐུ་སྤུན་མཆེད་གཉིས་（Brother Wright）ཀྱིས་ཐོག་མར་བཟོས་པའི་མི་ཐེག་སྒུལ་ཤུགས་གནམ་གྲུ་འཕུར་སྐྱོད་པ་དང་པོ་དང་། སྒྲ་ལས་མྱུར་བའི་དངོས་བརྟག་གནམ་གྲུ་རབས་དང་པོ། ཨ་རིའི་འཁོར་སྐར་དང་པོ་སོགས་མཐོང་ཐུབ་ཅིང་། དེ་མིན་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ལྟ་བུའི་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་གསར་གཏོད་དེ། གནམ་གྲུ་དང་མེ་ཤུགས་འཕུར་མདའ། བསྒྱུར་མདའ། འཇིག་རྟེན་འཕུར་གྲུ། དབྱིངས་འགྲུལ་པས་བེད་སྤྱོད་བཏང་མྱོང་བའི་འཕུར་སྐྱོད་ཡོ་བྱད་སོགས་བསྡུ་ཉར་བྱས་འདུག བཤམས་སྟོན་བྱས་པའི་དངོས་རྫས་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི་དག་མ་ཡིན་ཞིང་། ལད་བཟོ་བྱས་པ་འགའ་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་ཚད་མཐོའི་ལག་རྩལ་གྱིས་བཟོས་པས་ཕལ་ཆེར་དངོས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལྟ་བུར་འདུག ཚད་ཡོད་པའི་བཤམས་སྟོན་ཁང་གི་བར་སྟོང་དེ་ནས། གནམ་གྲུ་དང་ཤེད་འཕྲུལ། མེ་ཤུགས་འཕུར་མདའ་སོགས་དངོས་སུ་མཐོང་བས་སེམས་ལ་གོ་རྟོགས་དང་ཚོར་སྣང་བརྗོད་ལས་འདས་པ་སྐྱེས་བྱུང་།^p173
ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆེད་དུ་མིའི་རིགས་ཐོག་མར་ཟླ་བའི་གོ་ལའི་སྟེང་དུ་བསྐྱོད་པར་བཀོལ་བའི་ཨ་ཕོ་ལོ་ཟླ་འཛེག་འཕུར་གྲུ་ལ་ཞིབ་གཟིགས་གནང་། དེ་ནི་མཁའ་འགྲུལ་པ་མ་གྲུ་ལས་གྱེས་ཏེ་ཐད་ཀར་དུ་ཟླ་བའི་སྟེང་ལ་འབབ་བྱེད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན། ཟླ་འཛེག་འཕུར་གྲུ་ནི་ཐེངས་གཅིག་མ་གཏོགས་བེད་སྤྱོད་མེད་ཅིང་། མཁའ་འགྲུལ་པ་ཟླ་བའི་ཐོག་ཏུ་བབས་ཚར་རྗེས་ཟླ་བའི་ཕྱི་ངོས་སུ་གཡུགས་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན་བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཐེབས་བཀོལ་གྱི་ཨ་ཕོ་ལོ་གཉིས་པ་ཡིན་པ་ལས། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༩ལོར་ཐོག་དང་པོར་ཟླ་བའི་སྟེང་ལ་འཕུར་བའི་ཨ་ཕོ་ལོ་བཅུ་གཅིག་པ་དེ་མིན། ཟླ་འཛེག་འཕུར་གྲུའི་འཁྲིས་སུ་བརྙན་འཕྲུལ་ཞིག་ཏུ་ཨ་ཕོ་ལོ་བཅུ་གཅིག་པ་ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་འཕུར་བའི་དངོས་ཟིན་གློག་བརྙན་བསྐྱར་ཟློས་སུ་གཏོང་གིན་འདུག^p176
འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དུ་བཀོད་ཅིང་དུས་རབས་ཀྱི་དབྱེ་མཚམས་འབྱེད་པའི་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་ཟླ་འཛེག་གྲུབ་འབྲས་དེ་ནི། མི་སྒེར་གྱི་གོམ་ཆུང་ཞིག་མིའི་རིགས་ཀྱི་གོམ་ཆེན་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅེས་ཤིན་ཏུ་གྲགས་ཆེ་བ་ཡིན། ཆོས་རྗེ་ཉིད་འདི་དག་ལ་ཐུགས་མོས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་མིའི་རིགས་ཐེངས་དང་པོར་ཟླ་བའི་གོ་ལའི་ཐོག་ཏུ་འཕུར་བསྐྱོད་བྱས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོར་རྒྱུས་ལོན་ཞིབ་མོ་མཛད། ལྟད་མོ་འདི་དག་མཐོང་རྗེས། ཨ་རི་ནི་དངོས་གནས་ཚན་རྩལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་སྟོབས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པའི་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་ཤིང་། ཁོ་ཚོའི་ཚན་རྩལ་གསར་གཏོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འདི་ཡང་། ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དང་བསྡུར་ན་ཧ་ལས་པའི་བྱས་རྗེས་ཤིག་ཡིན་ངེས་པར་སེམས།^p179
སངས་རྒྱས་ལག་སྟེར་གྱི་ཁྲིད་ཐུན་དང་པོ།^p181
སྤྱིར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ནུབ་གླིང་དུ་ཕེབས་ནས་ཁྲིད་ཡིག་འདི་ཐེངས་ལྔར་གསུངས་ཤིང་། དེ་དག་ལས་དེང་དུས་ཀྱི་མིའི་ཁམས་དང་མཐུན་པའི་ཉམས་ལེན་སྟབས་བདེ་ལ་ཆ་ཚང་བ་ནི་འདི་ཉིད་ཁོ་ནར་མཐོང་བས། འདིར་ཆེད་དམིགས་ཀྱིས་བཀོད་པ་ཡིན།^p182
ཁྱོན་ཁྲིད་ཐུན་གསུམ་ཡོད་པ་ལས་དགོང་མོ་འདིར་ཁྲིད་ཐུན་དང་པོ་གསུངས།^p183
དེ་ལ་གང་གསན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི། འཇམ་དཔལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཁྲིད་ཡིག་སངས་རྒྱས་ལག་སྟེར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་བབས་པ་ཡིན།^p184
དེ་ལ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་ཁྲིད་ཡིག་དངོས་བཤད་པ་གཉིས་ལས། ལམ་གྱི་རིམ་པ་སྤྱིར་བཤད་པ་ནི། འདི་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ལག་སྙིང་གཏམ་སྙིང་གི་ཐིག་ལེ་ལས་ལམ་གྱི་གོ་རིམ་འདི་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མར་འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པའི་གང་ཟག་ཅིག་གིས་ཆོས་འདི་ཉིད་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། དེ་ཡང་རང་ལ་རྒྱུ་རྫས་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་མངའ་ཐང་ཅི་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ནས་ཆོག་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཆོག་ཤེས་པ་ཟེར། འདོད་པ་ཆུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་གྱི་རྒྱུ་རྫས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ལག་ཏུ་ཐོབ་ན་སྙམ་པའི་འདོད་ཆེན་མེད་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། ཚེ་འདིའི་རྒྱུ་རྫས་ལོངས་སྤྱོད་བདེ་འབྱོར་སྙན་གྲགས་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་པ་དང་། འདོད་པ་གང་དང་གང་ཡིན་ཡང་ལོངས་སྤྱད་ཅིང་སྤྱད་ཅིང་དེ་ལྟར་དུ་འདོད་པ་དང་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་ཡོང་བའི་ཕྱིར་ན་འདོད་པ་ལའང་དགོས་པ་ཡོད་པ་མིན། དེར་མ་ཟད་འདོད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་ཀྱང་རང་གི་སྔོན་གྱི་བསོད་ནམས་ཙམ་མ་གཏོགས་འགྲུབ་པའི་སྐལ་བ་ཡང་མེད་པས། ཚེ་འདིའི་བདེ་འབྱོར་སྙན་གྲགས་གང་ལ་ཡང་འདོད་ཅིང་ཆགས་པ་མེད་པ་ཞིག་གིས་ལམ་དེ་བསྒྲུབ་དགོས།^p185
རང་གི་ཁ་ལ་ཟ་རྒྱུ་དང་རྒྱབ་ལ་གོན་རྒྱུ་ཙམ་མི་བསྒྲུབ་ཐབས་མེད་ཡིན། དེ་མ་གཏོགས་རྒྱུ་རྫས་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ལ་རྩ་བ་ནས་ཞེན་པ་མེད་པ་ཞིག་དགོས། དེ་བཞིན་དུ་ཐོབ་མངའ་ཐང་ཡང་རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་བའི་ཐོབ་གོ་གནས་ཤིག་མ་གཏོགས། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཐོབ་གོ་ས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཨེ་རྙེད་བསམ་པའི་ཞེན་པའང་རྩ་བ་ནས་ཡོད་མི་ཉན་ལ། མཚན་སྙན་གྲགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་ན་སྙམ་པའི་བསམ་པ་ཡང་རྩ་བ་ནས་ཡོད་མི་རུང་།^p186
ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་ཆོས་བཞི་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས། འདོད་པ་ཟད་ན་འཕགས་པ་དངོས་ཡིན་ལ། །འདོད་པ་ཆུང་བ་འཕགས་པའི་རིགས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་འདོད་པ་ཆུང་བ་ནི་འཕགས་པའི་རིགས་ཡིན་ལ། འདོད་པ་ཟད་སོང་ཚེ་འཕགས་པ་དངོས་ཡིན་གསུངས། དེའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སུ་དང་སུ་ཡིན་ཡང་ཟས་གོས་ལོངས་སྤྱོད་མཚན་སྙན་གྲགས་སོགས་ཚེ་འདི་འབའ་ཞིག་གི་དོན་དུ་གཡེང་འདུག་པ་དེ་ལ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒྲུབས་ཀྱང་འགྲུབ་པའི་སྐལ་བ་རྩ་བ་ནས་མེད། སུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས། ཚེ་འདིའི་བྱ་གཞག་ལ་ཞེན་པ་མེད་ཅིང་ཆོས་འབའ་ཞིག་ཉམས་སུ་ལེན་འདོད་པའི་གང་ཟག་ལ་ཆོས་འདི་སྒྲུབ་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་པས་འཕགས་པའི་རིགས་ཟེར་བ་ཡིན།^p187
དེས་ན་ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚང་མས་ཀྱང་ཆོས་ལ་འཇུག་པའི་ཐོག་མར་རང་གི་རྒྱུད་ལ་བརྟག་དགོས། རང་ལ་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་འདུག གལ་ཏེ་ད་སྔོན་མེད་ཀྱང་ད་ཕྱིན་ཆད་འཇིག་རྟེན་ཚེ་འདིའི་བྱ་གཞག་ཐམས་ཅད་ཆེ་བཞག་ཆུང་བསྐྱུར་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་། རང་ལ་ཆོས་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ཐུབ་སྙམ་པའི་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ཆོས་འདི་ལ་ཞུགས་ན་བཟང་བ་ཡིན། དེ་མིན་ཆོས་འདི་ནི་གལ་ཆུང་དང་ཞོར་ལ་སྒྲུབ་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་མོས་པ་མེད་པར། འཇིག་རྟེན་ཚེ་འདིའི་ཟ་རྒྱུ་གོན་རྒྱུ་དང་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ལ་ཆེས་ཆེར་བརྩོན་དགོས་སྙམ་ན། ཆོས་འདི་ལ་འཇུག་ཁུལ་བྱས་ཀྱང་ཕན་པ་དེ་ཙམ་ཡོད་པ་མིན་པས། ཐོག་མར་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ཀྱི་བསམ་པ་བཟང་པོ་སྐྱེ་བར་འབད་དགོས་པ་ཡིན།^p188
དེ་ལྟར་འདོད་པ་ཆུང་བ་དང་ཆོག་ཤེས་པའི་གང་ཟག་དེ་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལ། ཐོག་མར་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞིག་བསྟེན་དགོས། བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མ་བསྟེན་ན་ཡོན་ཏན་སྣ་གཅིག་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འབྱོར་བའི་གོ་སྐབས་མེད། དེ་ཡང་སུ་ཡིན་ཡིན་གྱི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་བླ་མ་རུ་བསྟེན་ན་མི་རིགས་ཏེ། བླ་མ་ལའང་ཡང་དག་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་བླ་མ་བསྟེན་དགོས་ཤིང་། མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པའི་བླ་མ་བསྟེན་མི་རུང་།^p189
མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་བླ་མ་དེ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ལ་ཟེར་ཞེ་ན། དཔེར་ན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་བཤད་དགོས་ན་བླ་མ་ཁོང་གི་ཐུགས་རྒྱུད་ནའང་དེའི་ཉམས་རྟོགས་ཡོད་པ་དང་གཅིག གདུལ་བྱ་གཞན་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་མོས་པའི་བརྩེ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཡོད་པ་དང་གཉིས། དེ་དག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ལོག་རྟོག་དང་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་ནུས་ཤིང་གཞུང་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང་གསུམ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དེ་གསུམ་ཆར་ཚང་ན་བླ་མ་བཟང་པོའམ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཟེར། དེ་གསུམ་པོ་ཁ་མ་ཚང་ཞིང་རེ་རེ་ཙམ་ལས་མེད་ན་ཡང་བླ་མ་ཡང་དག་པ་མིན། སྣ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་ནི་རྩ་བ་ནས་བསྟེན་མི་རུང་བའི་བླ་མ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་བླ་མ་ནི་རང་གི་མིག་དང་སྙིང་ལས་ཀྱང་ལྷག་པར་གཅེས་ཤིང་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟེན་དགོས།^p190
བསྟེན་ཚུལ་དེ་ཡང་བླ་མའི་ཐུགས་མཉེས་བྱེད་ངོ་མ་དེ་རང་གི་སེམས་འདུལ་བ་དང་དགེ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བརྩོན་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པས་རབ་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པར་མ་ནུས་ཀྱང་། ཆོས་དང་མཐུན་པའི་བླ་མའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཅི་ནུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པ་ལ་འབྲིང་ཞབས་ཏོག་གི་མཆོད་པ་དང་། དེ་ཡང་མི་ཐུབ་ན་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་བླ་མའི་བྱ་བ་དགེ་སྒྲུབ་སྡིག་སྤོང་གི་ཕྱོགས་སུ་རང་གིས་ཀྱང་རྒྱུ་རྫས་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཕངས་པ་མེད་པར་ཅི་ནུས་ཅི་ལྕོགས་སུ་འབུལ་རྒྱུ་དེ་ནི་ཐ་མ་ཟང་ཟིང་གི་མཆོད་པ་ཡིན། དེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བླ་མ་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་བསྟེན་དགོས།^p191
བླ་མ་བསྟེན་ནས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། བླ་མའི་དྲུང་ནས་ཆོས་མཉན་དགོས་པ་ཡིན། ཆོས་ཉན་ཚུལ་ཡང་དད་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་ནས་མཉན་དགོས། དད་པ་དེ་ཡང་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས་ཤེ་ན། མདོ་ཡི་ཆོས་ཤིག་ཉན་ན་བླ་མ་དང་སངས་རྒྱས་གཉིས་ཀ་མཉམ་པའམ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་མོས་པ་བསྐྱེད་ནས་མཉན་དགོས་ལ། སྔགས་སྤྱི་ཁྱབ་ཀྱི་ཆོས་ཤིག་ཉན་ན་བླ་མ་ལ་སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཞག་ནས་མཉན་དགོས། འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་འདི་ཉན་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་བཀའ་དྲིན་གྱི་ངོས་ནས་སངས་རྒྱས་སྟོང་ལས་ཀྱང་བླ་མ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་དད་པ་དང་གུས་པ་བཞག་སྟེ་བླ་མའི་དྲུང་ནས་ཆོས་མཉན་དགོས་པ་ཡིན།^p192
དེས་ན་རང་རེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་དཔེ་མཚོན་ན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པས། བླ་མ་ལ་སངས་རྒྱས་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་དད་པ་ཡོད་དགོས་ཀྱང་། དེ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་དམ་མེད། རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་བས་ཀྱང་དགའ་ཞིང་། དེ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་དད་པ་ཡོད་ན་གོང་ན་མེད་པ་རེད། མིན་ན་ཡང་དེ་དག་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཞིག་དགོས། དེ་ཡང་མ་ཡོད་ན་བླ་མ་མི་རུ་བཟུང་ན་བྱིན་རླབས་ཆུ་ལས་མེད་ཟེར་བ་ལྟར་དུ། བླ་མ་དེ་རང་བཞིན་གྱི་མི་ཕལ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་བཟུང་ན་བླ་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་བྱིན་རླབས་རང་རྒྱུད་ལ་འཇུག་ཐབས་ཡོད་པ་མིན། གལ་ཏེ་བྱིན་རླབས་ཤིག་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་ནི་ཐང་ན་བཞུར་བའི་ཆུ་ཙམ་ལས་བྱིན་རླབས་དངོས་གྲུབ་གཞན་འབྱུང་བ་མིན།^p194
འདིའི་སྐབས་སུ་ཁྱེད་རྣམ་པས་གོ་དགོས་པ་ཞིག་ལ། འདི་དག་ནི་ལམ་རིམ་ཡིན་ཞིང་། ངས་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་དག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་གོ་རིམ་བྱས་ནས་འགྲོ་དགོས་ཏེ། དེ་ཡང་དང་པོ་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་བླ་མ་ཚོལ། བླ་མ་བསྟེན། བླ་མ་ལ་དད་པ་བསྐྱེད་པ་སོགས་ད་དུང་འོག་ཏུ་བཤད་པ་ཚང་མ་ཡང་ལམ་རིམ་ཡིན། སྔ་མ་སྔ་མ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་དགོས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐུགས་ལ་འཛིན་དགོས།^p195
བླ་མ་ལ་དད་པ་བཞག་རྗེས་ཅི་དགོས་ཟེར་ན། ཐོག་མར་ལམ་གྱི་གཞི་རྟེན་ཚུལ་ཁྲིམས་སམ་སྡོམ་པ་ཞིག་རང་རྒྱུད་ལ་ལེན་དགོས། སྡོམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་མ་ཡོད་ན་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་རྒྱུ་ག་ལ་ཡོད་དེ། གནས་སྐབས་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ཡང་འཐོབ་པའི་གོ་སྐབས་རྩ་བ་ནས་མེད། དེ་བཞིན་དུ་སྡོམ་པའམ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་གང་ཟག་དེས་ཡར་དཀོན་མཆོག་གི་ཞིང་ས་ལ་མཆོད་པ་དང་། མར་ངན་སློང་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལོ་འབུམ་ཕྲག་མང་པོའི་བར་དུ་བྱས་ནའང་། ངེས་པར་དུ་ངན་སོང་གི་ལུས་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བ་མ་གཏོགས་མཐོ་རིས་ལྷ་མིའི་ལུས་རྟེན་འཐོབ་མི་ཐུབ། དེས་ན་སྡོམ་པ་དེ་རང་རྒྱུད་ལ་བླངས་རྗེས་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་གང་ཟག་ནི་ངེས་པར་དུ་ངན་སོང་གི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་མ་གཏོགས་དེ་ལ་འགྲོ་ས་གསུམ་པ་ཞིག་གང་ནའང་ཡོད་པ་མིན།^p196
རང་གི་རྒྱུད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་དང་། གསང་བ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་ནས་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་གང་དང་གང་ཞིག་སྐྱེ་དགོས་ཀྱང་། ངེས་པར་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་གཞན་ལ་འབྱུང་ཐབས་མེད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཟེར་བ་དེ་དཔེར་ན་ས་གཞི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པར་གསུངས། ས་འདིའི་སྟེང་ལ་འགྲོ་ཐུབ་པའི་མི་དང་རྟ་ནོར་ལ་སོགས་པ་དང་། འགྲོ་མི་ཐུབ་པའི་རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་བརྟེན་ཡོད། གལ་ཏེ་ས་གཞི་གཏན་ནས་མེད་ན། དེ་དག་གང་ཡང་གནས་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་མེད་ན་ཡོན་ཏན་གང་ཡང་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བའི་གོ་སྐབས་མེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད།^p197
སྤྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཡང་ནང་གསེས་ཀྱིས་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས། གསང་བ་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། ད་རེས་ངེས་པར་ཡོད་དགོས་ཟེར་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་ཡིན། འོ་ན་སོ་ཐར་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྐྱང་བ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་། བྱང་སེམས་དང་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོད་ན་དེས་ཀྱང་ཐར་བ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་ཐུབ་བམ་སྙམ་ན། དེ་ནི་རྩ་བ་ནས་འཐོབ་ཐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ནི་ཐོག་མར་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་སྟེང་ནས་ལེན་དགོས། གསང་བ་སྔགས་ཀྱི་དབང་གང་ཞུས་ཀྱང་། སོ་ཐར་བྱང་སེམས་གཉིས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ནས་དེའི་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལེན་དགོས་པ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ན་བྱང་སེམས་དང་སྔགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་གཙོ་བོ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ལ་འབྱུང་བ་ཡིན།^p198
འོ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དེ་རྒྱུད་ལ་ཡོད་དགོས་ན། གྲྭ་པ་དང་བཙུན་མ་ཁོ་ན་མ་གཏོགས། གཞན་མི་སྐྱ་ཕོ་མོའི་རྒྱུད་ན་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་མེད་པས་ཡོན་ཏན་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཙོ་བོ་ནི་དགེ་ཚུལ་དང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཞུས་ཡོད་ན་འཇིག་རྟེན་ལྷ་དང་བཅས་པའི་མཆོད་སྡོང་ཟེར་བ་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་ཅིང་གོང་ན་མེད་པ་ཡིན། དེ་མིན་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་བསྙེན་ཕ་མ་དང་། གསོ་སྦྱོང་གི་སྡོམ་པ་བླངས་ན་ཡང་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཟེར།^p199
དེ་ལྟར་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། དཔེར་ན་བོད་དང་རྒྱ་གར། འབྲུག་པ་ལ་སོགས་པར་ཆོས་རྣམ་དག་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་དགེ་ཚུལ་སློང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཆེས་མང་པོ་ཡོད་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཨ་རིའི་ལུང་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན་དགེ་ཚུལ་སློང་སྒྲུབ་ཟེར་བ་ནི་ཡུལ་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་ཧ་ཅང་དཀའ་མོར་གྱུར་འདུག ངས་ཀྱང་ཨ་རིའི་ལུང་པ་འདིར་ཐོན་ནས་དགེ་ཚུལ་སློང་བསྒྲུབ་དགོས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཅིག་རྩ་བ་ནས་བཤད་མ་མྱོང་བར། གཙོ་བོ་དགེ་བསྙེན་དང་གསོ་སྦྱོང་གི་སྡོམ་པ་ལེན་དགོས་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཆོས་ཚོགས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན་དགེ་ཚུལ་སློང་ཡང་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་འདུག དེ་ནི་ཧ་ཅང་ངོ་མཚར་བའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ད་རུང་ཡང་སྲ་ཞིང་བརྟན་པ་དང་རྗེས་མ་གོང་འཕེལ་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་པས། འཁོར་སློབ་དང་གཙོ་འཛིན་ཚང་མས་ཐུགས་ལ་ནན་ཟབ་ཅིག་འཛིན་པ་ནི་ང་རང་ཉིད་ཀྱི་རེ་བ་ཡིན།^p200
ངའི་ངོས་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཡང་། ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཉིས་ཀ་ལས་གཙོ་བོ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྡེ་ཧ་ཅང་མང་ན་དགའ་ཚོར་ཆེ་འདུག དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཁྱིམ་པ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཙོ་བོ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་གྲུབ་དབང་པདྨ་ནོར་བུ་དང་། བསྟན་རྒྱམ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ཚང་མའི་རྒྱུད་འཛིན་གཙོ་བོ་དང་ཐུགས་ཀྱི་བུ་ཆུང་ལྟ་བུ་དེ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཤ་སྟག་ཡིན།^p201
རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྡོམ་པ་ལེན་པ་ལ། སྡོམ་པ་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ། ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་བར་ཆད་བཅས་གསུམ་པོ་མེད་པ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ནས་དགེ་ཚུལ་སློང་སྒྲུབ་དགོས་པ་ལས། རང་བཞིན་གྱིས་ཅི་འབྱུང་གང་ཤར་དུ་དགེ་ཚུལ་སློང་བསྒྲུབ་མི་རུང་། དེ་ཡང་སྡོམ་པ་རྒྱུད་ལ་གཏན་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་གང་ཟག་ནི་ཕ་བསད་པ་དང་མ་བསད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་ལ་མི་སྐྱེ་བར་གཞུང་དུ་བཤད་ཡོད་པས་དེས་ཀྱང་སྡོམ་པ་ལེན་མི་རུང་།^p202
གནས་པའི་བར་ཆད་ཅེས་པ་ནི། སྡོམ་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་ལ་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཕ་མས་མ་གནང་བ་དང་། ཁྱོ་ཕོ་དང་ཁྱོ་མོ་སྟེ་བཟའ་རོགས་ཀྱིས་མ་གནང་བ། དབང་ཆེ་བའི་རྒྱལ་པོས་མ་གནང་བ་སྟེ། དེ་དག་གིས་མ་གནང་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ན། རྗེས་མར་བསླབ་པ་ལ་བར་ཆད་དུ་སོང་ནས་ཕྱིར་ཁྱིམ་དུ་འབབ་དགོས་ཐུག་པས། དེ་འདྲ་མེད་པ་ཡང་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། འོ་ན་རྒྱལ་པོ་དང་ཕ་མ་དང་བཟའ་རོགས་རྣམས་ཀྱིས་མ་གནང་བའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་སྡོམ་པ་བླངས་ནའང་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མི་སྐྱེ་བ་མིན་ཡང་སྡོམ་པ་ལ་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། གལ་ཏེ་བར་ཆད་དུ་མ་སོང་ན་དེ་ལ་ཉེས་འགལ་ཆེན་པོ་མེད་དེ། ཕ་མས་མ་གནང་ན་ཡང་རབ་ཏུ་འབྱུང་ཆོག་ལ། བཟའ་རོགས་ཀྱིས་མ་གནང་ན་ཡང་རབ་ཏུ་འབྱུང་ཆོག གཙོ་བོ་དེ་ལ་བར་ཆད་འབྱུང་མི་འབྱུང་ལ་བསམ་བློ་གཏང་དགོས།^p203
སྡོམ་པའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་བར་ཆད་ཟེར་བ་ནི། ནད་པ་ཚབས་ཆེན་དགེ་བ་གཏན་ནས་བསྒྲུབ་མི་ཐུབ་པའི་གང་ཟག་རབ་ཏུ་འབྱུང་མི་རུང་། དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་མང་པོ་བསྒྲུབ་དགོས་མཁན་ལ་དགེ་བ་སྒྲུབ་པའི་སྐལ་བ་གཏན་ནས་མེད་པ་ཡིན་པས་རབ་ཏུ་འབྱུང་མི་རུང་མ་གཏོགས་སྡོམ་པ་གནས་ཀྱང་བསླབ་པ་ལ་སྦྱོར་མི་བཟོད་པས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་མི་ནུས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་བར་ཆད་དུ་མ་གྱུར་ན་རབ་ཏུ་འབྱུང་ཆོག་པ་ཡིན།^p204
ཁྱེད་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དགེ་ཚུལ་སློང་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ན་དགེ་བསྙེན། ཐ་ན་ཡང་གསོ་སྦྱོང་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྡོམ་པ་རེ་མ་བླངས་ཐབས་མེད་རེད་མ་གཏོགས་མི་ལུས་ཐོབ་པ་དོན་མེད་ཡིན། དེ་དག་གི་བསྲུང་བྱ་ནི། ཉེ་ཆར་འུ་ཅག་གིས་རྒྱལ་ས་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་ནས་ཆོས་འཆད་སྐབས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ཡིན། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་སེར་གོས་གོན། འདོད་པ་རྩ་བ་ནས་སྤང་དགོས། ཁྱིམ་པ་ཞིག་ཡིན་ནས་བཟུང་སྟེ་དགེ་བསྙེན་དང་གསོ་སྦྱོང་ཡིན་ན་ཡང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཆས་གོས་གོན་མི་དགོས་ལ། རང་གི་བཟའ་རོགས་ལ་འདོད་པ་ཡང་སྤང་མི་དགོས། དེ་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་མ་གཏོགས་ཧ་ལམ་གཅིག་པ་ཡིན།^p205
དེ་རིང་སྡོམ་པ་རྒྱུད་ལ་ལེན་ཚུལ་རྒྱས་པར་འཆད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ས་གནས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་ཆོས་ཚོགས་འདི་ན་རབ་བྱུང་དང་ཁྱིམ་པ་གཉིས་ཀ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པས་ཆེད་དུ་གསལ་བཤད་བྱས་པ་ཡིན། རྗེས་མར་སྐབས་གང་བདེ་ཞིག་ལ་དགེ་ཚུལ་སློང་ཁ་ཤས་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན། ད་རུང་བསྒྲུབ་འདོད་ཡོད་པ་ཚང་མས་ཀྱང་གོང་གི་བར་ཆད་གསུམ་པོ་ཡོད་མེད་ལ་ཞིབ་པར་བརྟགས་ཏེ་གཟོད་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ཧ་ཅང་བཟང་པོ་ཡིན། མ་འོངས་པར་བླ་མ་རྣམས་ས་ཆ་འདི་ལ་འབྱོན་སྐབས་ཀྱང་དགེ་ཚུལ་སློང་བསྒྲུབ་རྒྱུ་རེད།^p206
རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྡེ་འདི་ཇེ་མང་ཇེ་རྒྱས་སུ་སོང་ན་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད། དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་བའི་ཡུལ་དབུས་དང་མི་དར་སའི་མཐའ་འཁོབ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། ཡུལ་དབུས་ནི་གང་དུ་དགེ་སློང་ཕ་མ་དང་དགེ་བསྙེན་ཕ་མ་སྟེ་འཁོར་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་ས་དེ་ལ་ཟེར། དེ་གང་རུང་མེད་པའམ་གཏན་ནས་མེད་པའི་ཡུལ་ཡིན་ན་མཐའ་འཁོབ་ཟེར་བ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཨ་རིའི་ལུང་པ་འདི་ཡང་དེ་སྔོན་ཡན་ཆད་དུ་ཧ་ལམ་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་ཡུལ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། ཡིན་ཡང་རྗེས་སུ་ཆོས་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་དབུས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་སོང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དགོས་པ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པས། ད་རེས་དང་རྗེས་མའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀུན་གྱིས་འབད་རྩོལ་ཆེར་བཞེས་སུ་མཛད་པར་མ་འཆུགས།^p207
འོ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལྡན་ན་དེ་རྐྱང་པས་ཆོག་གམ་ཞེ་ན། དེ་རྐྱང་པས་ཆོག་པ་མིན། ད་རུང་དེའི་སྟེང་དུ་ཐོག་མར་ཐོས་པ་འཚོལ་དགོས་ཏེ། མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་བླ་མའི་དྲུང་ནས་མདོ་སྔགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཐོས་པར་བྱེད་དགོས། ཐོས་པས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཐར་བའི་ས་བོན་འཇོག་པ་དང་། མ་རིག་པའི་རྨོངས་པའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ། སྡིག་སྒྲིབ་ཉེས་ལྟུང་ཐམས་ཅད་འདག་པར་འགྱུར་བའི་དགོས་པ་ཡོད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐོས་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། ཆོས་དངོས་སུ་ཐོས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ལོས་ཡོད་དེ་ཐ་ན་ཆོས་ཉན་པའི་དུས་ཚོད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དུ་རྔ་བརྡུངས་བ་དང་། དུང་བུས་པའི་སྒྲ་ཐོས་པའི་དུད་འགྲོ་ཡན་ཆད་ལའང་ཐར་བའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་འགྱུར་བར་གསུངས་ཡོད་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་མཉན་པ་ལ་ལྷག་པར་བརྩོན་པ་བྱ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན།^p208
འོ་ན་ཐོས་པ་རྐྱང་པས་ཆོག་གམ་ཞེ་ན་ཆོག་པ་མིན་ཏེ། ཐོས་པའི་དོན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་བའི་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་དགོས། དཔེར་ན་དེ་རིང་འུ་ཅག་གིས་ཆོས་བཤད་པ་ཐོས་ཀྱང་མར་སོང་རྗེས་ལས་ཀར་གཡེངས་ནས་བསྡད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲིག་པར། ཚིག་ཅི་གསུངས་དང་དོན་ཅི་ཡིན་ལ་རང་གིས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསམ་བློ་བཏང་། གཞན་ལ་དྲིས། དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་བརྟག་དཔྱད་བྱ་དགོས། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་མེད་ན། འུ་ཅག་གིས་ཁྲིད་ཡིག་སངས་རྒྱས་ལག་སྟེར་ད་ལྟ་བཤད་མ་རག་པ་རེད། ཆོས་འདི་ནི་ཚིག་ཉུང་ལ་དོན་འདུས་པ་གཞན་ལ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་། རང་གར་བསམ་བློ་མ་བཏང་བར་ཚར་གཅིག་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་སུས་ཀྱང་ཉམས་སུ་ལེན་མི་ཤེས། དེའི་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཕན་པའི་ཆོས་དེ་ལ་བསམ་བློ་ཡང་དག་པ་ཞིག་བཏང་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་ངེས་ཅན་ཞིག་བྱ་དགོས་མ་གཏོགས། ཚོད་འཇོག་དང་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ན་ཐང་སྙམ་པ་ལྟ་བུས་སྒོམ་ཁུལ་བྱས་ནའང་དོན་ཡོད་པ་མིན།^p209
དེ་ནས་སྒོམ་པའི་སྐབས་སུ། དང་པོ་བསམ་པ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཤེས་དགོས། ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཚུལ་ནི་བླ་མའི་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་ཚིག་དང་། ཡིག་ཐོག་གི་དོན། རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གསུམ་པོ་ཕན་ཚུན་བསྡུར་ནས་སྦྱོང་བརྡར་ཡང་དག་པ་ཞིག་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས། འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་གཞག་ཕལ་བ་ཞིག་ལ་བསམ་བློ་ཐོང་དང་། དེ་ལ་ཡང་བསམ་པ་ཞིག་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་རླངས་འཁོར་ཞིག་སྐོར་དགོས་ཀྱང་དེ་ལ་དུས་ཡུན་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་སྦྱོང་བརྡར་མ་བྱས་ན་སྐོར་མི་ཤེས། སྒོམ་ཟེར་བ་དེ་བས་ཀྱང་དཀའ་བ་ཡིན། སྔོན་ལ་རླངས་འཁོར་སྦྱོང་པ་ལྟ་བུ་དེ་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པ་ཡིན། རྗེས་སུ་རླངས་འཁོར་གཞུང་ལམ་དུ་སྐོར་ཤེས་པ་དེ་སྒོམ་པ་ཡིན། སྒོམ་པ་ལ་དང་པོ་བསམ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གཟབ་ནན་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། བསམ་པ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར་སྒོམ་ཁུལ་བྱས་ན་ཕན་པ་ལས་ཀྱང་གནོད་པ་ཆེ་བ་ཡིན།^p210
བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པ་ཞིག་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར་སྒོམ་ཁུལ་བྱས་པ་ལ། བོད་ཀྱི་བླ་མ་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ཟེར་བ་དེས། བླུན་པོས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་དུད་འགྲོར་སྐྱེ་བྱེད་ཡིན་ཞེས་བསམ་བློ་མ་བཏང་། བླ་མ་མ་བསྟེན་པར་ཚོད་འཇོག་བྱས་ནས་སྒོམ་ཁུལ་བྱས་པ་ཕལ་ཆེར་ནི། རི་བོང་དང་འཕྱི་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལེན་བྱེད་མ་གཏོགས་དགོས་པ་མི་འདུག་པར་གསུངས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་དན་དན་ཏིག་ཏིག་གི་གསུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། དང་པོ་ནས་གཟབ་གཟབ་བྱས་ཏེ་སྒོམ་ཤེས་ཐག་ཆོད་ཅིག་དགོས་པ་ལས། ཅི་ཡང་མ་ཤེས་པར་ཙོག་པུར་བསྡད་པ་ལ་སྒོམ་རྩ་བ་ནས་ཟེར་བ་མིན།^p211
དེས་ན་སྒོམ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཤེས་ན་གོང་ན་མེད་པ་ཡིན་པས་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་ནས་བསྒོམ་དགོས། གལ་ཏེ་སྒོམ་ཡང་དག་པ་ཞིག་མ་ཤེས་ན། མ་ཎི་དང་སིདྡྷི་བཏོན། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ན་དེའི་ཁེ་ཆེ་བ་ཡིན། སྒོམ་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པར་ཙོག་པུར་འདུག་པ་ནི་སྐེད་པ་ན་བྱེད་ཡིན་པས། སྒོམ་དེ་ཡང་དག་པ་ཤེས་དགོས། ཤེས་ནས་སྒོམ་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། ཤེས་པ་ཙམ་ལས་ཉམས་སུ་མ་བླངས་ན་ཕན་པ་ཡོད་པ་མིན།^p212
དེ་ཡིས་ལམ་གྱི་རིམ་པ་སོང་ནས་ད་སྒོམ་དངོས་ལ་ཐུག་པ་ཡིན། སྒོམ་ཚུལ་ངོ་མ་དེ་སྔོན་འགྲོ་བློ་ལྡོག་རྣམ་བཞི་ནས་བཟུང་སྟེ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བར་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་དགོས། དེ་སྒོམ་ཚུལ་གྱི་ཉམས་ལེན་དངོས་ནི་སངས་རྒྱས་ལག་སྟེར་འདི་ཡིན། ཁྱེད་རྣམ་པས་ཡི་གེའི་ཁ་ཕྱེས་ནས་ལྟོས་དང་རིམ་བཞིན་དུ་འགྲེལ་ཡོང་།^p213
འཇམ་དཔལ་ཞི་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆ་ལག་ཁྲིད་ཡིག་སངས་རྒྱས་ལག་སྟེར་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །^p214
ཞེས་འཇམ་དཔལ་ཞི་སྒྲུབ་ཟེར་བ་ནི། སྤྱིར་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཞི་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་། དྲག་པོ་གཤིན་རྗེ་གཤེད་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། འདིར་འཇམ་དཔལ་ཞི་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་དང་ལས་བྱང་ཐམས་ཅད་ཁ་སང་སྔོན་དུ་སོང་ཟིན་པ་ཡིན། དེའི་ཆ་ལག་ལ་ཁྲིད་ཡིག་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ལག་ནང་དུ་དངོས་སུ་སྦྱིན་འོང་བྱེད་ཀྱི་ཁྲིད་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།^p215
རིག་སྟོང་གདོད་མའི་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས། །^p216
འདུ་འབྲལ་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །^p217
ཞེས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མ་ནོར་བར་རྟོགས་ན་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱང་དེ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་གསར་དུ་འདུ་ཡོང་བ་དང་ཕར་འབྲལ་འགྲོ་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་དེ་ཉིད་རང་དང་ཡེ་ནས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ལ་རབ་ལྟ་བ་མཇལ་བའི་ཕྱག་ཟེར་བས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན།^p218
གནད་ཀྱི་མན་ངག་སྙིང་གི་བུ་ལ་གདམ། །^p220
དེས་ཀྱང་ཡལ་བར་མ་འདོར་ཉམས་སུ་ལོངས། །^p221
ཞེས་གནད་ཀྱི་མན་ངག་ཟེར་བ་དེ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནད་ཚུར་བསྡུས་པའི་ཚིག་ཉུང་ལ་དོན་འདུས་པ་དང་། དཀའ་མོ་ཞིག་བདེ་མྱུར་དུ་རྟོགས་འགྲོ་བ་ལ་ཟེར། དེ་ནི་སྙིང་དང་འདྲ་བའི་སློབ་མ་ཁྱེད་རྣམས་ལ་གདམས་པ་ཡིན་པས། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱུར་མི་འཇོག་པར་ཉམས་སུ་ལོངས་ཤིག་ཅེས་གསུངས།^p222
དེ་ཡང་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་འདི་ལྟར་བསམ་པར་བྱ་སྟེ།^p223
ཞེས་ཆོས་འདི་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྐལ་བ་ལྡན་ཞིང་ཆོས་འདི་ལ་མོས་པའི་གང་ཟག་སྣོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོ་འདི་ལྟར་བསམ་དགོས་གསུངས།^p224
ད་རེས་རྒྱུ་དཔེ་གྲངས་གསུམ་གང་ནས་བསམས་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་།^p225
ཞེས་དལ་འབྱོར་བཅོ་བརྒྱད་ཚང་བའི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་འདི་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན། ཇི་ལྟར་རྙེད་པར་དཀའ་ན། རྒྱུའི་སྒོ་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་བསྲུངས། སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དག་པས་མཚམས་སྦྱར། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་གྲོགས་མ་བྱས་པར་མི་འཐོབ། དཔེའི་སྒོ་ནས། གྱང་ངོས་འཇམ་པོ་ལ་སྲན་མ་གཏོར་ན་ཆགས་སྲིད་པ་དེ་བས་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན། གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས། ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ས་ཆེན་པོའི་རྡུལ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་ན། ལྷ་མི་གཉིས་ལ་ནི་སེན་མོའི་སྟེང་གི་རྡུལ་ཙམ་ཞིག་ལས་མེད། དེ་བས་ཀྱང་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་གང་ཟག་ནི་ཧ་ཅང་དཀོན་མོ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་དཔེ་གྲངས་གསུམ་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཡང་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་འདི་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་གསུངས།^p226
སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་གོ་འཕང་གང་བསྒྲུབས་ཀྱང་འགྲུབ་ནུས་པའི་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ།^p227
ཅེས་མི་ལུས་དེ་ཡང་རྙེད་དཀའ་བ་ཙམ་གྱིས་མི་ཚད་པར་རྙེད་ན་དོན་ཆེ་བ་ཡིན། ཇི་ལྟར་དོན་ཆེ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་ཞེས་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ནས། མཐོ་རིས་ལྷ་མིའི་གོ་འཕང་ཙམ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་འདོད་ན་ཡང་དེ་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཐོབ་ཡོད། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་ཞེས་འཁོར་བ་མཐའ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ནས་རང་དོན་དུ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་འདོད་ན་ཡང་ལུས་རྟེན་འདི་ཡིས་འགྲུབ་པ་ཡིན། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་རང་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གཏན་བདེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་རིན་པོ་ཆེ་འཐོབ་པར་འདོད་ན་ཡང་ལུས་རྟེན་འདིའི་སྟེང་ནས་འགྲུབ་ནུས། དེའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གང་བསྒྲུབས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་ནུས་པའི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ད་རེས་རང་ལ་ཐོབ་ཡོད་གསུངས།^p228
མ་ཟད་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འཕྲད་དེ།^p229
ཞེས་མི་ལུས་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚད་པར་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འཕྲད་པ་འདི་དེ་བས་ཀྱང་ཧ་ཅང་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་གསུངས།^p230
ཟབ་མོའི་ཆོས་ཀྱི་གདམས་པ་སྟོན་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྐབས་འདིར།^p231
ཞེས་ད་རུང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་སངས་རྒྱས་བྱོན། ཆོས་གསུངས། བསྟན་པ་གནས། མ་ཚད་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་རང་ཉིད་རྗེས་སུ་བཟུང་། རང་གི་སྐལ་བ་དང་འཚམ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་གསུང་རྒྱུ་འདི་ག་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཡང་། ད་རེས་མཐུན་རྐྱེན་ཚང་མ་རང་ལ་འབྱོར་ཡོད་པ་ཡིན་གསུངས།^p232
དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་ཐང་ལྷོད་མི་བྱ་སྙམ་དུ་དམ་བཅའ་ཡང་ཡང་བྱ།^p233
ཞེས་འདི་ལྟ་བུའི་ལུས་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་ཡོད་ཚེ། དོན་མེད་དུ་མི་གཏོང་བར་ངས་དམ་པའི་ལྷ་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་བསྒྲུབ་དགོས་བསམས་ནས་དམ་བཅའ་བྱ་དགོས། དེ་ནི་དལ་འབྱོར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ལ་བསམས་ནས་ཆོས་སྒྲུབ་པར་དམ་བཅའ་བ་སྟེ་ཁྲིད་རྐང་དང་པོ་ཡིན།^p234
ལུས་རྟེན་དེ་ཡང་ངེས་པར་འཆི་བ། ནམ་འཆི་ཆ་མེད། འཆི་ཚེ་ཆོས་མིན་པ་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་པའི་ཚུལ་ལ་བསམས་ནས།^p235
ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་ཀྱང་། དེ་ཡང་ངེས་པར་འཆི་བ་ཡིན། སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་འཆི་བ་མ་གཏོགས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད། འཆི་རྐྱེན་དེ་ཡང་ངེས་པ་མེད་ཅིང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནད་དང་གདོན། དགྲ་མེ་གཅན་གཟན་གཡང་ས་ལ་སོགས་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞིག་གིས་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། གསོན་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ནི་ཆེས་ཉུང་ཉུང་ཡིན། ཟ་མ་དང་གོན་པ་རྐྱང་བ་ཙམ་ཞིག་གསོན་རྐྱེན་ཡིན་ཡང་། དེ་ཡང་ཟས་ཟ་ཉེས་ཀྱིས་གཤེད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། གོས་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་དགྲ་དང་འཐབ་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་བས་འཚོ་རྐྱེན་ཡང་འཆི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་འགྱུར་མིན་མི་ཤེས། དེས་ན་གསོན་རྐྱེན་ཉུང་ལ་འཆི་རྐྱེན་མང་བའི་ཕྱིར་འཆི་རྐྱེན་ཡང་ངེས་མེད་ཡིན། སྔ་ཕྱིའི་འགྲོ་བ་ལ་བསམས་ན་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་ཡིན་ཏེ། ད་སྔོན་ཡན་ཆད་ཀྱི་ས་སྟེང་གི་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཡིན། ལོ་བརྒྱའི་གོང་རོལ་གྱི་མི་གཅིག་ཀྱང་ད་ལྟ་ས་སྟེང་འདི་ན་མེད་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་ན། རང་རེ་ཚང་མ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས། དེ་བཞིན་དུ་འཛམ་བུ་གླིང་གི་སེམས་ཅན་སྤྱི་ལ་བསམས་ན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ད་སྐབས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་འདི་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་བཅུ་བདུན་ཙམ་ཞིག་སོང་བ་ཡིན། ཐོག་མའི་སྐབས་ཀྱི་མི་རྣམས་ད་ལྟ་ཚང་མ་ཤི་ཚར་ལ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཁྲི་རབས་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཉིས་ལ་ཐོན་ཡོད་ཀྱང་ད་ལྟ་འགའ་རེ་ཙམ་མ་གཏོགས་ཕལ་ཆེར་ཤི་ཚར་བ་ཡིན། དེས་ན་སྔར་གྱི་སྐྱེ་འགྲོ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཡང་ཚང་མ་མི་རྟག་པ་ཡིན། ཕྱིས་འབྱུང་གི་སྐྱེ་འགྲོ་ལ་བསམས་ན་ཡང་། ལོ་བརྒྱ་སོང་བའི་རྗེས་སུ་ས་སྟེང་གི་འགྲོ་བ་འདི་དག་གཅིག་གཉིས་ཙམ་མ་གཏོགས་ཐམས་ཅད་ཤི་ཚར་བ་བཞིན་རང་ཉིད་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས། ཁྱད་པར་དུ་སང་ཕོད་ད་ཚོད་ཀྱི་དུས་སྐབས་ལ་མི་མང་པོ་ཞིག་ཕྱི་མའི་ཡུལ་ལ་འགྲོ་དགོས་ཐུག་པ་ཡིན། དེའི་ཁྲོད་དུ་རང་ཉིད་མེད་ཟེར་ནས་སྨྲ་ཐག་ཆོད་པ་མིན། དེའི་ཕྱིར་ན་རང་ཡང་ངེས་པར་འཆི་བ་དང་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཡི་ནང་དུ་སང་ཉིན་ཙམ་ན་ཁྱོད་མི་འཆི་ཟེར་བའི་དཔའ་གདེང་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། འཆི་བདག་གཤིན་རྗེ་དང་ཁྱོད་གཉིས་ཀ་ཁ་ཐུག་པའམ་གྲོས་བྱས་པ་ནི་མེད། ཁྱོད་ཀྱི་དགའ་ས་མཐུན་གནས་ཡིན་པས་ཁྱེད་མི་འཆི་བའི་ཐམ་ག་ནི་བརྒྱབས་མེད། དེས་ན་ཁྱོད་སང་ཉིན་ཙམ་ན་ཡང་ཡོད་པའི་དཔའ་གདེང་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མིན་པས། དེའི་སྔོན་དུ་དགེ་བ་བསྒྲུབ་དགོས་གསུངས།^p236
མྱུར་བ་ཉིད་དུ་དགེ་བ་སྒྲུབ་པར་དམ་བཅའ་ནན་པོ་བྱ།^p237
ཞེས་ནམ་འཆི་མི་གོ་ཞིང་མགྱོགས་མྱུར་དུ་ཨེ་འཆི་ཡང་མི་ཤེས་པས། ཆོས་དེ་སང་ཕོད་ལ་བསྒྲུབ། གནངས་ཕོད་ལ་བསྒྲུབ། ངས་ཟླ་བ་སྔོན་མའི་ནང་ལ་ལས་ཀ་མང་པོ་བསྒྲུབས་ནས་སྒོར་མོ་མང་པོ་བསགས། ཟླ་བ་རྗེས་མའི་ནང་ལ་གནང་བ་ཞུས་ནས་གཟོད་ཆོས་བསྒྲུབ་བསམས་ནས་དེ་ལྟར་ཕྱི་འགྱངས་བྱ་མི་རུང་ཞིང་། ཤི་བ་ཟེར་བ་ནམ་ཐོན་མི་ཤེས་པས་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ངས་དགེ་བ་ཞིག་བསྒྲུབ་དགོས་བསམས་ནས་དམ་བཅའ་བྱ་དགོས་གསུངས། དེ་ནི་ཚེ་མི་རྟག་པ་ལ་བསམས་ནས་མྱུར་དུ་དགེ་བ་སྒྲུབ་པར་ཐག་བཅད་པ་སྟེ་ཁྲིད་རྐང་གཉིས་པ་ཡིན།^p238
ཤི་ནས་མེད་དུ་མི་འགྲོ་བར་ལས་དཀར་ནག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ། བདེ་སྡུག་བསླུ་མེད་དུ་མྱོང་དགོས་ཤིང་།^p239
ཞེས་ཤི་ཚར་དུས་མེ་ཤི་བ་དང་ཆུ་ཆད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ན་དྲག་ཀྱང་། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ལས་དགེ་བ་བསྒྲུབས་ན་བདེ་འགྲོ་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་འཐོབ་ཡོང་བ་དང་། མི་དགེ་བ་བསྒྲུབས་ན་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་ཡོང་བ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་འབྲས་ནམ་ཡང་བསླུ་བ་མེད་པ་རེད་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་རླབས་དང་བྲལ་འགྲོ་བའི་གནས་སྐབས་ཤིག་སྲིད་ཀྱང་། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་འགྱུར་བ་གཏན་ནས་འབྱུང་མི་སྲིད་གསུངས། དེས་ན་ལས་དགེ་བ་ཆུང་ངུ་ནས་ཀྱང་བསྒྲུབས། མི་དགེ་བ་ཆུང་ངུ་ནས་ཀྱང་སྤངས་ནས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དགེ་སྡིག་སྤང་བླང་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། དེ་ནི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་བ་མེད་པ་ལ་བསམས་ནས་དགེ་སྡིག་བླང་དོར་ལ་བསྐུལ་བ་སྟེ་ཁྲིད་རྐང་གསུམ་པ་ཡིན།^p240
ཁྱད་པར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་རྒྱུན་རིང་བ་བཟོད་མི་ནུས་པའི་ཚུལ་བློ་ལ་ངེས་པར་བྱས་ཏེ།^p241
ཞེས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དབང་གིས་འཁོར་བའི་གནས་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་རྒྱུན་རིང་བ་ཡིན། དེ་རང་གི་བློ་ཡུལ་དུ་ལེན་དགོས། དེ་ཡང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་རྒྱ་ཅི་ཙམ་ཆེ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ངན་སོང་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མཚོན་ན། དེ་ལ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། འདི་ན་ཉིན་གཅིག་མདུང་ཐུང་སུམ་བརྒྱ་ཡིས། །རབ་ཏུ་དྲག་བཏབ་སྡུག་བསྔལ་གང་ལགས་པ། །དེས་ནི་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ལའང་། །འོལ་ཡང་མི་བགྱིད་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །ཞེས་དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་མི་ཉེས་ཆེན་ཞིག་ལ་ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་མདའ་མདུང་གྲི་ལ་སོགས་པས་གསོན་བཤའ་བྱས་ནས་བསད། སླར་ཡང་ཚུར་ལ་སོས། དེ་ལྟར་ངན་གསོད་བྱས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བར་བརྩི་ཡང་། དེ་ཡིས་ནི་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེས་ཆུང་ངུ་ཞིག་གི་དཔེ་ཙམ་ཡང་མི་འོས་ཤིང་། ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ནི་དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་གསུངས།^p242
ཁྱད་པར་དུ་ཚ་དམྱལ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་སྐྱེས་སོང་ན། ས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྕགས་སྲེག་གི་མེ་ལྕེ་རབ་ཏུ་འབར་བའི་སྟེང་དུ། རང་ལུས་དེ་ཡང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་མཁན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས། ལས་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་སྟ་རེ་དང་སོག་ལེ་ལ་སོགས་ཀྱིས་ལུས་སྟོད་འདྲ་གཅོད་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ལུས་སྨད་ཡར་ལ་སོས། སྨད་གཅོད་པ་ན་སྟོད་སོས། དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་མི་ནུས་པ་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་མྱོང་དགོས། རྒྱུན་རིང་ཚད་ལ་བསམས་ན་ཡང་། དམྱལ་བ་ཡང་སོས་ནི་དམྱལ་བའི་ནང་གི་ཚེ་ཐུང་ཤོས་ཡིན། མི་ལོ་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་སོང་ཡང་དམྱལ་བ་ཡང་སོས་ཀྱི་ཞག་མ་གཅིག་ཀྱང་སོང་མེད། དེ་ལྟར་མི་ལོ་བྱེ་བ་མང་པོའི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་བར་མ་ཆད་པར་མྱོང་ནས་སྡོད་དགོས་ཤིང་། དམྱལ་བ་ཡང་སོས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཤོས་ཡིན་པར་བཤད་ཀྱང་། དེ་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་བསྡུས་འཇོམས་དང་ངུ་འབོད་སོགས་ཚ་དམྱལ་གཞན་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་ཀྱང་རིམ་བཞིན་བདུན་འགྱུར་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བ་ཡིན། གཞན་ཡང་གྲང་དམྱལ་བརྒྱད་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་ཡང་གྲང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ན། ངན་སོང་དམྱལ་བའི་གནས་ན་ཚ་བ་དང་གྲང་བའི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་དུ་མེད་པ་ཡོད།^p243
དེ་ནས་ཡི་དྭགས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། ཡི་དྭགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཟས་ལྟ་ཅི། ཕལ་ཆེར་ལོ་བཅུ་གཉིས་རེ་ལའང་ཆུ་ཐིགས་པ་ཙམ་རེ་ཡང་འཐུང་རྒྱུ་མི་རྙེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད། ཟ་མ་དང་བཏུང་བ་མ་རྙེད་ཀྱང་ད་རུང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འཆི་མི་ཐུབ་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས། གལ་ཏེ་ཟ་མ་ཅུང་ཟད་ཙམ་རེ་རྙེད་ཀྱང་དེ་ལས་མེ་ལྕེ་འབར་ནས་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་ཐམས་ཅད་བསྲེགས། སླར་ཡང་སོས་ནས་བཀྲེས་སྐོམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས་པ་ཡིན།^p244
དུད་འགྲོ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། བྱིངས་ན་གནས་པའམ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་གནས་པའི་དུད་འགྲོ་ནི། སྲོག་ཆགས་ཆེན་པོའི་ལུས་ལ་ཆུང་ཆུང་རྣམས་ཀྱིས་ཚང་བཅས་ནས་དེའི་ཤ་ལ་རྟག་ཏུ་རོལ་བ་དང་། ཆེན་པོ་དག་གིས་ཆུང་ཆུང་རྣམས་ཁྱུར་མིད་བྱས་ནས་ཟ་བ། ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ཟ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བཟོད་དུ་མེད་པ་ཡོད། ཁ་འཐོར་བ་ནི་དཔེར་ན་མིའི་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་རི་དྭགས་དང་གཡུང་དྭགས་ལྟ་བུ་ཡིན། ལ་ལ་ཤ་ཡི་དོན་དུ་གསོད། ལ་ལ་པགས་པའི་དོན་དུ་གསོད། ལ་ལ་རུས་པའི་དོན་དུ་གསོད། ལ་ལ་བཀོལ་ཞིང་སྤྱོད་ནས་འགྲོ་འདོད་ཀྱང་འགྲོ་དབང་མེད། འདུག་བསམ་ཡང་འདུག་དབང་མེད་པར། ཁལ་བཀལ། ཞོན་པ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མྱོང་དགོས།^p245
དེ་ལྟར་དགེ་བ་མ་བསྒྲུབས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདུན་ན་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བསྒུག་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། རང་རང་སོ་སོས་བསམ་བློ་ཐོང་དང་། ཁྱོད་ཀྱིས་མི་ཚེ་གང་པོར་དགེ་བ་ཅི་འདྲ་བསྒྲུབས་ཡོད། སྡིག་པ་ཅི་འདྲ་ཞིག་བསགས་འདུག ངས་བསམས་ན་རེ་རེ་གཉིས་རེ་མ་གཏོགས་དགེ་བ་ཉུང་ཉུང་ལས་བསྒྲུབས་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད། མི་དགེ་བ་གྲངས་མང་པོ་བསགས་ཡོད་ན་ཐང་། དེས་ན་ཁྱོད་འགྲོ་ས་ངན་སོང་ལས་མེད། ངན་སོང་ན་དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པས་ད་ལྟ་རང་དབང་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ཚེ་སྟོད་དོན་མེད་དུ་གྱུར་ཀྱང་། ཚེ་སྨད་ལ་དགེ་བ་རྣམ་དག་རེ་བསྒྲུབ་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབད་དགོས། དེ་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བསམས་ནས་ཆོས་སྒྲུབ་པར་བསྐུལ་བ་སྟེ་ཁྲིད་རྐང་བཞི་པ་ཡིན།^p246
འཁོར་བ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་བར་ནུས་པའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྒྲུབ་པར་དམ་བཅའ།^p247
ཞེས་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས། ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་དམ་བཅའ་དགོས་གསུངས།^p248
དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་འགྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་སྙམ་དུ་བླ་མ་དང་ཡི་དམ་ལ་གསོལ་བ་དྲག་ཏུ་གདབ་པར་བྱའོ། །^p249
ཞེས་གོང་དུ་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ལ་བསམས་ནས་ཆོས་སྒྲུབ་པར་དམ་བཅའ། ཚེ་མི་རྟག་པ་ལ་བསམ་སྟེ་ཆོས་མྱུར་དུ་སྒྲུབ་པར་དམ་བཅའ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ལ་བསམ་སྟེ་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྒྲུབ་པར་དམ་བཅའ་བ་སྟེ། དམ་བཅའ་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་སྙམ་དུ་རྩ་བའི་བླ་མ་དང་ཡི་དམ་ལ་གསོལ་བ་གདབ། བླ་མའི་བཀའ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་ནི་གཙོ་བོ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ཁྲིད་ཡིན།^p250
དེ་ལྟར་བློ་ལྡོག་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ནི་ཐེག་དམན་ཉན་རང་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་གི་ཕྱིའི་སྔོན་འགྲོའི་ཁྲིད་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་བློ་ལྡོག་རྣམ་པ་བཞིས་ནི་འཁོར་བ་མཐའ་དག་ལ་ཞེན་པ་མེད་པའི་བློ་སྐྱོ་སང་ངེ་བ་ཞིག་སྐྱེས་དུས་གཟོད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་འཇུག་དགོས། དེ་རིང་གི་ཁྲིད་མཚམས་དེ་ཡིན།^p251
སྤང་ལྗོངས་སྟེང་གི་ཆོས་གོས་དམར་སེར།^p252
ཕྱི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༢༨ཉིན། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཚོགས་འདིའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་བའི་ཕན་ཡོན་དང་ཉམས་པའི་ཉེས་དམིགས་སྐོར་གྱི་གསུང་བཤད་གནང་། ཁོང་གིས་དུས་རྟག་ཏུ་འདུལ་སྡོམ་ལ་ཤིན་ཏུ་གཙིགས་ཆེན་མཛད་ཅིང་། དུས་རབས་དམིགས་བསལ་བའི་ནང་ལ་བོད་ཡུལ་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་རབ་བྱུང་བ་ཆེས་མང་པོ་གསོ་སྐྱོང་མཛད་པ་ཡིན། ཆོས་ཚོགས་འདིར་སྔར་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཅུང་མང་པོ་ཡོད་ལ། ཆོས་རྗེ་ཉིད་བྱོན་རྗེས་སླར་ཡང་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་སྡོམ་པ་ལེན་མཁན་ཡང་གང་མང་བྱུང་། འདིར་ཁྱོན་བསྡོམས་རབ་བྱུང་བཅུ་ཕྲག་འགའ་ཞིག་ལས་མེད་པས། བོད་ཡུལ་གྱི་དགེ་འདུན་པ་ཁྲི་སྟོང་མང་པོ་དང་བསྡུར་ཐབས་ཁྱོན་ནས་མེད་ཀྱང་། ཨ་རིའི་ས་ཆ་འདི་ལ་མཚོན་ན། རབ་བྱུང་བའི་ཚོགས་པ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་དངོས་གནས་ལས་སླ་པོ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན།^p253
ངས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ནམ་ཡང་བརྗེད་དུ་མེད་པ་ཞིག་ལ། ཉིན་དེར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་སྤང་ཐང་གི་ལྗོན་པའི་བསིལ་གྲིབ་འོག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ་འདུལ་བའི་གནང་བཀག་སྐོར་གྱི་བསླབ་བྱ་གནང་ཞིང་། ཆོས་གོས་དམར་སེར་མནབས་པའི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དད་གུས་དང་བཅས་མཐའ་སྐོར་དུ་བསྡད་ནས་ཆོས་ཉན་བཞིན་པའི་སྣང་ཚུལ་དེ་མཐོང་བ་ན། སྔོན་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་ཡུལ་དྲང་སྲོང་ལྷུང་བ་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་སུ་འཁོར་ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ངང་ཚུལ་ཡང་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཤས་ཆེ་སྙམ་པའི་ཚོར་བ་བྱུང་། བདག་གིས་ཚེ་འདིར་དགེ་འདུན་པའི་འདུ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་མཐོང་མྱོང་ཡང་། དེ་འདྲའི་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་བཞིན་རས་ཅན་གྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མང་པོ་ལྷན་དུ་འདུས་པ་ཐོག་དང་པོར་མཐོང་བས། དགའ་བ་དང་ཡིད་སྨོན་གྱི་ཚོར་སྣང་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་སྐྱེས།^p255
ཉིན་དེར། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་དང་འབྲེལ་བའི་གསུང་བཤད་གནང་བ་ན། དེར་འདུས་ཀྱི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལ་དགའ་སྤྲོ་དཔག་མེད་སྐྱེས་ཤིང་། ཆོས་ཚོགས་འདི་ལའང་སྔ་ན་མེད་པའི་ཁ་དོག་གསར་པ་ཞིག་བྱིན་པར་སྣང་ངོ་། །^p258
སངས་རྒྱས་ལག་སྟེར་གྱི་ཁྲིད་ཐུན་གཉིས་པ།^p259
ཉིན་དེའི་དགོང་མོར་སངས་རྒྱས་ལག་སྟེར་མུ་མཐུད་དུ་གསུང་།^p260
དེ་རིང་གི་སྐབས་འདི་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་ལ་ཤིན་ཏུ་དགེ་བའི་དུས་ཚེས་ཧ་ཅང་བཟང་པོ་ཡིན་ཏེ། བོད་ཡུལ་ལུང་པའི་གསང་སྔགས་རྙིང་མ་པ་ཡོད་དོ་ཅོག་གིས་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་རྗེས་དྲན་གྱི་དུས་མཆོད་འཚོགས་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན། དཔེར་ན་ང་ཚོའི་རི་ཁྲོད་དམ་སློབ་གླིང་ལ་དཔེ་མཚོན་ན། ན་ནིང་དགེ་འདུན་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་གྱིས་མཉམ་དུ་འཇམ་དཔལ་རྒྱུད་ལུགས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་དུས་ཚོད་ཡིན། ད་ལོའི་གནས་སྐབས་ལ་མཚོན་ན་ཡང་། དེ་རིང་གི་ཉི་མ་འདི་ལ་སྐལ་བ་ཧ་ཅང་བཟང་པོའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཤར་ཐལ། དེ་ཡང་གཙོ་བོ་མཁན་པོ་ཁོང་རྣམ་པའི་བདག་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྡེ་ཡང་ཁྱོན་བསྡོམས་སུམ་ཅུ་ལྷག་བསྒྲུབས་འདུག་པས། ངས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཚང་མ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།^p261
སྤྱིར་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་པ་མང་ཡང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྡེ་ཟེར་བ་དེ་ཧ་ཅང་དཀོན་མོ་རེད། དེ་རིང་གི་ཉི་མ་འདི་ལ་མཚོན་ན། བསྟན་པའི་སྒོར་ཞུགས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སླར་ཡང་རབ་ཏུ་བྱུང་མཁན་ཡང་མང་པོ་ཞིག་ཡོད། དེ་ཡང་བསྟན་པའི་སྒོར་ཞུགས་ཟེར་བ་ནི། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་དད་པ་སྐྱེས། སྐྱབས་འགྲོའི་སྡོམ་པ་བླངས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་སྒྲུབ་པ་དེ་ལ་ཟེར། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དེ་ནམ་ཚུགས་ན་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་བསྟན་པའི་གཞི་ཚུགས་ཟེར་བ་ཡིན། གཞན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་དང་དད་པ་སྐྱེ་བ་ཙམ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཆེ། རབ་ཏུ་བྱུང་ཚར་ནས་བཟུང་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་འཛིན་དག་མར་གྱུར་ཚར་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་ཕྱི་རོལ་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་དཀོན་པ་ཡིན།^p262
དེས་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཨ་རིའི་ལུང་པར་ཚུགས་ཡོད་པ་ནི། ངས་ལོ་རྒྱུས་གསལ་བོ་གོ་བ་མིན་ཡང་ཧ་ལམ་ཚོད་འཇོག་བྱས་ན། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དུའང་ངོ་མཚར་དང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བའི་དོན་ཞིག་ཡིན་རྒྱུ་རེད་བསམ། དཔེར་ན་བོད་ཡུལ་དུ་ཆོས་དར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། བོད་ལ་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མ་རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙད་པོ་ཟེར་བ་དེ་བྱོན་ཅིང་། དེ་ནས་རྒྱལ་རབས་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་སྙན་བཙན་གྱི་རིང་ལ་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་དབུ་བརྙེས་པ་ཡིན། དེའི་སྔོན་ལ་གནམ་ལ་ཁྲི་བདུན་དང་། སྟོད་ཀྱི་སྟེང་གཉིས། ས་ལ་ལེགས་དྲུག ཆུ་ལ་ལྡེ་བརྒྱད། བར་གྱི་བཙན་ལྔ་བཅས་རྒྱལ་པོ་མང་པོ་བྱོན་ཅིང་། ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་ནས་རིམ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྒོར་ཞུགས་པའི་ཆོས་ལ་དད་མཁན་དང་དགའ་མཁན། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་སྡོམ་པ་ལེན་མཁན་མང་པོ་བྱུང་ཡང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་གཞི་དེ་རྩ་བ་ནས་ཚུགས་མ་ཐུབ་པ་ཡིན། དེའི་རྗེས་སུ་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྐུ་རིང་ལ། མཁན་པོ་བོ་དྷི་ས་ཏྭ་རྒྱ་གར་ནས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བོད་ཀྱི་སད་མི་མི་བདུན་ཞེས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བདུན་ཐོག་མར་བྱུང་། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་བསྟན་པའི་གཞི་ཚུགས་ཞེས་བོད་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན།^p263
དེས་ན་ཁྱེད་རྣམ་པའི་ཡུལ་འདིར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྡེ་ལེགས་པོར་ཚུགས་ཡོད་པས། རྗེས་མ་ཡང་བོད་དུ་བསྟན་པ་དར་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྡེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་འབྱུང་བ་ལ་དཔོན་སློབ་ཚང་མས་འབད་རྩོལ་བརྒྱ་འགྱུར་དུ་བསྐྱེད་དགོས། དེས་ན་ཁྱེད་རྣམ་པ་ཤུལ་ན་ཡོད་པ་ཚང་མས་ཀྱང་ད་རུང་ཞིབ་ཏུ་བསམ་བློ་ཐོང་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བར་བྱེད་པ་ལ་བར་ཆད་གསུམ་པོ་མེད་ཅིང་། རང་མོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་མཁན་རེ་ཡོད་ན་མྱུར་དུ་བསྒྲུབས་ན་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ངེད་ཅག་ཀྱང་ད་ནི་ཉིན་གསུམ་མ་གཏོགས་འདུག་ཁོམ་མི་འདུག དེའི་རིང་ལ་རབ་བྱུང་སྒྲུབ་མཁན་ཡོད་ན་མཁན་པོ་རྣམ་པ་བཞུགས་ཡོད་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཆོག་པ་ཡིན། རྗེས་མ་ཁྱེད་རྣམ་པས་བསྒྲུབ་བསམས་ན་ཡང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྟགས་རེ་འཆང་ནས་ལོ་ཁ་ཤས་ལ་སྒུག་རྒྱུ་མ་གཏོགས། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྒྲུབ་མཁན་དེ་ས་ཆ་འདིར་ཐད་ཀར་འབྱོན་ཟེར་བ་ཧ་ཅང་དཀའ་མོ་ཡིན། གལ་སྲིད་བླ་མ་རེ་རེ་གཉིས་རེ་བྱོན་ཡང་དེས་ཨེ་བསྒྲུབ་མི་ཤེས་ལ། སྒྲུབ་ཨེ་ཁོམ་ཡང་མི་ཤེས། དེས་ན་ད་རེས་ཁོམ་ལོང་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ད་རུང་ཡང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རེ་རེ་གཉིས་རེ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་བྱུང་ན་ཧ་ཅང་བཟང་པོ་རེད།^p264
ཁྱེད་རྣམ་པ་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། དུས་རྒྱུན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྡེ་འདི་ལ་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་རོགས་རམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རེ་ཡོང་ཐུབ་ན། རང་གི་འདི་ཕྱི་ཀུན་ཏུ་བྱས་པ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་ངས་རེ་བ་བཅོལ་བ་ཡིན། དེས་ན་ཁྱེད་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བསླབ་པ་དོ་དོ་ཏན་ཏན་གྱིས་སྲུངས་དང་། རང་ངོས་ནས་ངན་པར་མ་གྱུར་ན་ཡུལ་རྐྱེན་དེ་ནི་ཧ་ཅང་བཟང་པོ་རེད་བསམ། ངས་ཁ་སང་ཁ་ཉིན་སྐད་ཆ་འདི་འདྲ་ཚོར། ཆོས་ཚོགས་འདིའི་གཟན་ཤམ་གྱོན་པའི་ཨ་ནེ་ཇོ་མོ་ཞིག་གིས་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་ནང་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ཟེར། དེ་ཡང་ཧ་ཅང་གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་ཡིན། སྲིད་འཛིན་རྒན་གཞོན་རྣམས་ཡོད་པའི་དྲུང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ན་བཟའ་གོན་ནས་ལས་ཀ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཧ་ཅང་དཀོན་མོ་ཡིན། ཁོང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ན་བཟའ་གོན་ནས་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་ནང་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་ལ། ངས་དགའ་རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་དར་ཁ་ཞིག་ཁོང་ལ་འབུལ་བ་ཡིན། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ༼ཐལ་སྒྲ།༽ དེ་དག་ནི་འཕྲོས་དོན་ཡིན། ད་ཆོས་ངོ་མ་འཆད་རན་པ་ཡིན།^p265
དེ་ལ་གང་གསན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི། འཇམ་དཔལ་ཞི་སྒྲུབ་ཀྱི་ཁྲིད་ཡིག་སངས་རྒྱས་ལག་སྟེར་འདི་ཉིད་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། ཐོག་མར་བློ་ལྡོག་རྣམ་བཞིའི་ཁྲིད་བཤད་གྲུབ་ནས། ཐུན་མིན་གྱི་སྔོན་འགྲོ་ལས་ཐོག་མར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཁྲིད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན།^p266
དེ་ནས་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་རྟེན།^p267
ཞེས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་གང་ཞིག་ཉམས་སུ་བླངས་ཀྱང་དེའི་གཞི་རྟེན་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན། སྐྱབས་འགྲོ་མ་ཡོད་ནས་བཟུང་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་ཉམས་སུ་ལེན་ཐབས་མེད་གསུངས།^p268
ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གྲལ་དུ་འཛུད་པར་བྱེད་པ་ནི།^p269
ཞེས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་འདི་ཡོད་ན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་འདི་མ་ཡོད་ནས་བཟུང་སྟེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་མི་ཟེར། དེའི་ཕྱིར་ན་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་འདི་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གྲལ་དུ་འཛུད་བྱེད་ཡིན་གསུངས།^p270
སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ན་འདི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ།^p271
ཞེས་སྐྱབས་འགྲོ་སྒོམ་ཚུལ་དེ་ལ་དང་པོ་ཚོགས་ཞིང་གསལ་གདབ་དགོས་ལ་ཚོགས་ཞིང་འདི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་གསུངས།^p272
རང་མདུན་ནམ་མཁར་འཇའ་འོད་སྤྲིན་དཀར་གྱི་བཀོད་པ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའི་ཀློང་ན། ངོ་བོ་རྩ་བའི་བླ་མ་ལ་རྣམ་པ་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་རྒྱན་ཆ་ལུགས་སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱི་བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་གཞུང་བཞིན་གསལ་ལ།^p273
ཞེས་རང་གི་མདུན་དུ་འཇའ་དང་འོད་དང་སྤྲིན་དཀར་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཁྲིགས་པའི་དབུས་ན། ངོ་བོ་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་ཡིན་པར་བསྒོམ་དགོས་ཤིང་། རྣམ་པ་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྐུ་མདོག་རྒྱན་ཆ་ལུགས་དང་བཅས་པ་གཞུང་བཞིན་དུ་གསལ་ལ་ཞེས་ཏེ། འཇམ་དཔལ་ཞི་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་ན་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་སྐུ་མདོག་སེར་པོ་དང་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས། ཕྱག་གཡས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རལ་གྲི་མཁའ་ལ་ཕྱར་བ། གཡོན་པས་ཨུཏྤལ་གྱི་སྟེང་ན་གླེགས་བམ་བསྣམས་པ། སྐུ་ལ་དར་དང་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། ཞབས་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་པད་ཟླའི་གདན་ལ་བཞུགས་པ། སྐུ་ལ་རང་བྱུང་རྒྱུད་སྡེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ། སྟེང་གི་ཆ་ལ་བླ་མ། བར་གྱི་ཆ་ལ་མཁའ་འགྲོ། འོག་གི་ཆ་ལ་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་ཐམས་ཅད་བཞུགས་ཡོད་པ་ཞིག་བསྒོམ་དགོས་གསུངས།^p274
དུས་ད་ནས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་བར་དུ།^p275
ཞེས་ད་ནས་བཟུང་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མ་ཐོབ་བར་དུ། དྲིན་ཆེན་རྩ་བའི་བླ་མ་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དང་དབྱེར་མེད་པ་ཁྱེད་ཁོ་ན་ལ་བསྟེན་གསུངས།^p276
ཁྱེད་ཁོ་ན་ལ་བསྟེན་ཏེ་ཅི་གསུང་གི་བཀའ་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་རང་དང་ལྟ་སྤྱོད་མཐུན་པའི་གྲོགས་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ།^p277
ཞེས་དྲིན་ཆེན་རྩ་བའི་བླ་མ་ཁྱེད་མ་གཏོགས་སྐྱབས་དང་སྐྱོབ་པ། མགོན་དང་དཔུང་གཉེན་གཞན་གང་ཡང་དངོས་སུ་མི་འཚོལ་བར་མ་ཟད། ཐ་ན་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་མི་འཚོལ་བར་ཁྱེད་ཁོ་ན་ལ་བསྟེན་བསམ་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་བཞག་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ཕྱོགས་འདྲ་བ་ཡིན། བླ་མ་དེས་ཅི་གསུངས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པ་མ་གཏོགས་གཞན་བྱ་བ་གང་ཡང་མི་བསྒྲུབ་ཟེར་བ་དེ། ཆོས་ལ་ལམ་གྱི་འདུ་ཤེས་བཞག་སྟེ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་གཅིག་ཡིན། དེ་ནས་བླ་མ་ཁྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སློབ་མ་རྣམས་དང་ལྟ་སྤྱོད་མཐུན་པར་བྱས་ནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་བསྒྲུབ་བསམ་པ་དེ་དགེ་འདུན་པ་ལ་གྲོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཞག་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། སྤྱི་ཁྱབ་ཀྱི་སྐྱབས་འགྲོ་དང་ཁོག་འདྲ་བ་ཡིན་པ་ལ་ད་རེས་བླ་མ་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།^p278
མགོན་པོ་ཁྱེད་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་འབད་པར་བྱ་སྙམ་དུ།^p279
ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་སྟོན་པ་ལམ་གྲོགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ལམ་ཡང་དག་པ་ཞིག་བསྒྲུབས་པ་དེ་རྒྱུའི་སྐྱབས་འགྲོ་ཡིན། མགོན་པོ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་དང་དབྱེར་མེད་པ་དྲིན་ཆེན་རྩ་བའི་བླ་མ་ཁྱེད་ཀྱི་གོ་འཕང་མ་ཐོབ་བར་སྒྲུབ་བསམ་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོ་ཡིན། དེ་འདྲའི་དམ་བཅའ་དེ་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་དགོས་གསུངས།^p280
དམ་བཅའ་བ་མདོ་དང་ཐུན་མོང་དང་།^p282
ཞེས་དེ་ལྟར་རྒྱུའི་སྐྱབས་འགྲོ་དང་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ནི་མདོ་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པ་དང་འདྲ་བར་ཐུན་མོང་ཡིན་པར་གསུངས།^p283
རང་རིག་ཀ་དག་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འཇམ་དཔལ་དཔའ་བོའི་བདག་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་ངང་སྐྱོང་བ་ཐུན་མིན་རང་ལམ་གྱི་སྐྱབས་འགྲོའི་འདུན་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་ངང་ནས།^p284
ཞེས་རང་གི་སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་ནི། ངེས་པ་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་ཡིན་པར་ངོ་ཤེས་ནས་རང་སེམས་རྣལ་མའི་ངང་དུ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རང་རྐང་གི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཚུལ་ཡིན་གསུངས།^p285
གཞི་དབྱིངས་ཀ་དག་སོགས། སྐྱབས་སུ་མཆི། ཞེས་ཅི་མང་བསགས།^p286
ཞེས་གོང་གི་སྐྱབས་འགྲོ་ཚིག་བཞི་དེ་བརྒྱ་སྟོང་ཁྲི་འབུམ་ཅི་ནུས་བསོག་དགོས། དེ་ལྟར་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་བསླབ་བྱ་ནི། བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དུས་རྒྱུན་དུ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ལས་མི་འདའ་བར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་མཆོག་དམན་རབ་འབྲིང་གང་ལའང་གནོད་པའི་ལས་མི་བྱ་བ། འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དད་གུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྒོ་ནས་འགྲོག་པར་བྱ་བ་ཡིན། སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། ཚེ་འདིར་ནད་དང་། གདོན། དགྲ། གཅན་གཟན་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་བརྒྱད་དང་བཅུ་དྲུག་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་ཞི། ཕྱི་མར་ངན་སོང་གནས་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་འབྲལ་བར་འགྱུར་བར་མ་ཟད། གནས་སྐབས་སུ་ལྷ་དང་མི་ཡི་ཡུལ་དུ་ཡིད་ལ་དགའ་བ་དང་ལུས་ལ་བདེ་བ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ལོངས་སྤྱད། མཐར་ཐུག་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡང་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་འདི་ཁོ་ནར་བརྟེན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབད་པར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་གསུངས།^p287
དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཁྲིད་ནི། སླར་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི།^p288
སྡུག་བསྔལ་མུ་མཐའ་མེད་པ་ལ་ཁོར་མོར་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དེ་དང་བྲལ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་སྙིང་རྗེ་ཤུགས་དྲག་པོ་མིག་ནས་མཆི་མ་ཐོན་གྱི་བར་ལ་བསྒོམ།^p289
ཞེས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཟེར་བ་དེ་ཅི་འདྲ་ཞིག་དགོས་ཟེར་ན། ནམ་མཁས་གར་ཁྱབ་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕ་མར་མ་གྱུར་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། ཕ་མར་གྱུར་པའི་དུས་སུ་ད་ལྟའི་ཕ་མ་བཞིན་དུ་ཟས་ཀྱི་ཕུད་བྱིན། གོས་ཀྱི་རྩེས་གཡོགས། ཤིན་ཏུ་བྱམས་པའི་བསམ་སྦྱོར་གྱིས་སྐྱེད་བསྲིངས་པའི་དྲིན་ཆེན་ཤ་སྟག་ཡིན། དྲིན་ཆེན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདོད་པ་བདེ་བ་འདོད་ཀྱང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དགེ་བ་ནི་སྒྲུབ་མི་ཤེས། མི་འདོད་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྲོག་གཅོད་པ་དང་མ་བྱིན་པ་ལེན་པ་སོགས་ལ་ཁོར་མོ་ཡུག་ཏུ་སྤྱད་ནས། ཞེ་ལ་འདོད་པ་དང་ལག་ལ་ལེན་པ་གཉིས་ཀ་རྒྱབ་འགལ་དུ་གྱུར་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་ན་ཕ་མར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྐྱབས་མེད་མགོན་མེད་ལོང་བ་ཐང་དཀྱིལ་དུ་ལུས་པ་འདྲ་བར་གྱུར་ཡོད་པ་རེད་བསམས་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་དགོས་གསུངས།^p290
སྙིང་རྗེ་ཟེར་བ་དེ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ལ་ཟེར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་སོང་ན་སྙམ་པའི་བསམ་པ་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་རེ་རེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་བསམ་པ་དེ་ཡུན་ཏུ་བསྒོམས་ན། ནམ་ཞིག་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ཞིག་མཐོང་ཚེ་མིག་ནས་མཆི་མ་ཤོར་ཡོང་བ་ཡིན། དེ་མ་ཡོང་གི་བར་དུ་བསྒོམ་དགོས། སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པའི་ཚད་ཅི་འདྲ་རེད་ཟེར་ན། ད་ལྟའི་ལུས་རྟེན་གྱི་དྲིན་ཆེན་ཕ་མ་གང་ཞིག་རྒྱལ་པོ་དབང་ཡོད་ཅིག་གིས་བཟུང་ནས། དེ་ལ་མདའ་མདུང་མཚོན་ཆ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ངན་གསོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ན། དེ་སྐྱོབ་པའི་ཐབས་དང་ནུས་པ་ནི་བདག་ལ་མེད་པས། དེ་ལ་ཤ་ཚ་ནས་རང་དབང་མེད་པར་མིག་ནས་མཆི་མ་ཐོན་ཡོང་བ་ལྟར། མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕ་མ་དངོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མ་སྐྱེས་བར་དུ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་ཟུར་གཉིས་བརྩི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལས་ཟུར་དང་པོ་སྙིང་རྗེས་གཞན་དོན་ལ་དམིགས་པའི་ཟུར་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་གསུངས།^p291
འགྲོ་ཀུན་སྒྲོལ་ནུས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དམ་པ་བདག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ།^p292
ཞེས་དེ་ལྟར་བསམ་བློ་བཏང་ན། འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྙིང་རྗེ་ཡང་འགྲོ་ཀུན་སྒྲོལ་བའི་ནུས་པ་ནི་ད་ལྟ་བདག་ལ་མི་འདུག ད་འགྲོ་ཀུན་སྒྲོལ་ནུས་བྱེད་ཅིག་ལ་ཅི་ཡིས་དགའ་བསམས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ལས་གཞན་མེད། དེའི་ཕྱིར་ན་རང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་བསྒྲུབ་སྙམ་པ་དེ་ཤེས་རབ་རྫོགས་བྱང་ལ་དམིགས་པའི་ཟུར་ཡིན། དེ་ལྟར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་བསྒྲུབ་སྙམ་པའི་དམ་བཅའ་ཡང་དག་པ་ཞིག་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ན། དེ་ནི་སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།^p293
དེ་ཉིད་ཡུན་རིང་པོའི་ཚེགས་ལ་མི་ལྟོས་པར་བདེ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པའི་ལམ་ནི་འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ།^p294
ཞེས་སྤྱིར་མདོ་ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཉམས་སུ་བླངས་ན་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་དང་མི་འདྲ་བར་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་སྟེ་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ནི་འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ན་རང་གིས་འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དེ་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་སྙམ་པ་དེ་འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་ཡིན་གསུངས།^p295
མཐའ་གྲོལ་ཅོག་གཞག་གི་ངང་ལ་གནས་བཞིན་དུ། གློ་བུར་འཁྲུལ་སྣང་སོགས། སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཞེས་ཅི་མང་བསགས་མཐར།^p296
ཞེས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་མཐའ་གྲོལ་ཅོག་གཞག་གི་ངང་དུ་འཇོག་དགོས། འཇོག་བཞིན་དུ་གཞི་དབྱིངས་ཀ་དག་ཅེས་པའི་གཞུང་གི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཚིག་དེ་ཡང་བརྒྱ་སྟོང་ཁྲི་འབུམ་གྱི་བར་དུ་བསོག་དགོས་གསུངས།^p297
སྐྱབས་ཡུལ་གྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཕྲོས། རང་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕོག སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་ལྷག་མེད་དུ་སྦྱངས། རང་ལུས་ཀྱང་འོད་དུ་ཡལ་ཏེ་སྐྱབས་ཡུལ་ལ་ཐིམ་པར་བསམས་ལ་འཛིན་མེད་དུ་མཉམ་པར་གཞག་གོ །^p298
ཞེས་དེ་ནས་སྐྱབས་འགྲོ་དང་སེམས་བསྐྱེད་གང་ཡིན་ཡང་རྗེས་སུ་སྐྱབས་ཡུལ་གྱི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་ཏེ། རང་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕོག་པས་སྡིག་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་དག མཐར་རང་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་འོད་དུ་ཞུ་ནས་བླ་མའི་ཐུགས་ཀར་ཐིམ་སོང་བར་བསམས་ནས་འཛིན་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་མཉམ་པར་གཞག མཐར་དགེ་རྩ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་དེ་ནི་སྐྱབས་འགྲོ་དང་སེམས་བསྐྱེད་གང་ཡིན་ཡང་རྗེས་སུ་ཐུན་འཇོག་རན་ཁར་དེ་ལྟར་བསྔོ་དགོས།^p299
སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི། དོ་ཞག་དབང་སྐུར་བའི་དུས་སུ་ཐོབ་ཚར་བ་ཡིན། དེའི་རྗེས་སུ་ཡང་སྐྱབས་འགྲོ་དང་སེམས་བསྐྱེད་བརྒྱ་སྟོང་ཁྲི་འབུམ་མང་པོ་གསོག་དུས། སྔོན་ཆད་བདག་ལ་དབང་བསྐུར་བའི་སྐབས་སུ་སྡོམ་པ་ཐོབ་ཡོད་སྙམ་པའི་བསམ་པ་རེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་དགོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཐོབ་དུས་བསླབ་བྱ་ལ་སྤྱིར་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། མདོར་བསྡུས་ན་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་འདིའི་ནང་དུ་འདུ་བ་ཡིན།^p300
ཚད་མེད་པ་བཞི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ལ་དགའ་བ་དང་ལུས་ལ་བདེ་བ་ཐོབ་སོང་ན་སྙམ་པའི་བསམ་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ལ་བྱམས་པ་ཟེར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ལ་ན་ཚ་དང་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་སོགས་མི་འདོད་པ་གང་ཡང་མ་བྱུང་ན་སྙམ་པ་དེར་སྙིང་རྗེ་ཟེར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་སྐྱིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དགའ་བ་སྐྱེས་པ་ལ་དགའ་བ་ཟེར། དེ་ནས་རང་གི་ཉེ་རིང་རྩ་གསུམ་ལ་ཆགས་པ་དང་གཞན་དགྲ་བོ་སོགས་ལ་སྡང་བ་མེད་པར། ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་བདེ་བ་དང་ལྡན་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་སྙམ་པ་དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་ཟེར། དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་ལ་ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ཏུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྩ་བ་ཡིན།^p301
སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་ཆར་གྱི་སྡོམ་པ་གཏོང་བྱེད་ཅིག་ཡོད་པས་དེ་ལ་ནི་གཟབ་གཟབ་བྱ་དགོས། སྐྱབས་འགྲོའི་སྡོམ་པ་དེ་ཅི་ཞིག་གིས་གཏོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཟག་སུ་ཡིན་ཡང་། བདག་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་མིན། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་མི་འགྲོ། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མི་ལེན་བསམ་ནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་རྒྱབ་འགལ་གྱི་ལས་དེ་དངོས་སུ་བསྒྲུབས་པའམ་སེམས་ཀྱིས་བསམས་ནའང་འདྲ། དུས་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྐྱབས་འགྲོའི་སྡོམ་པ་དེ་ཉམས་འགྲོ་བ་ཡིན། སྐྱབས་འགྲོའི་སྡོམ་པ་དེ་ཉམས་སོང་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཟེར་ན། སྐྱབས་འགྲོའི་སྡོམ་པ་ཉམས་པའི་གང་ཟག་དེར་ངན་སོང་གནས་གསུམ་མ་གཏོགས་མཐོ་རིས་ལྷ་མིའི་གོ་འཕང་ཡང་རྩ་བ་ནས་འཐོབ་མི་ཐུབ་པའི་ཉེས་པ་ཚད་མེད་པ་ཡོད་གསུངས།^p302
བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཉམས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ལ་དགོད་ཐུབ་ཀྱང་མི་འགོད་སྙམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་ན་བསམ་པའམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་དེ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཉམས་པར་གྱུར་ན་རང་གཅིག་པུའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགེ་བ་ཉམས་པས་མི་ཚད། མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་སྤྱོད་པ་ལས་ཉམས་སོང་བ་ཡིན་པས། སྡིག་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་སྡིག་པ་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་འགྲན་དུ་མེད་པའི་སྡིག་པ་ཚབས་ཆེན་ཡིན། རྣམ་སྨིན་ཡང་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ། ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་འཁོར་བའི་གནས་སུ་འཁོར་བྱེད་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་མྱོང་བྱེད་ཡིན།^p303
དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་ཏེ་ཚིག་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཞུས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གསུངས་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་ཟབ་པ་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན། འཁོར་བའི་གནས་ཀྱི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཞི་བར་འགྱུར་བ་དང་། བདེ་བ་དང་དགའ་བ། ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། གཞན་གང་གིས་ཀྱང་འགྲན་དུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ཡོད།^p304
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ཉིད་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱི་མོད་ལ་གང་དེའི་མིང་ལའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟེར། དོན་གྱི་ངོས་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དངོས་སུ་བཞུགས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ། གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་མངོན་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་བ་སྨོས་མ་དགོས། ཐ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཞབས་རྐང་གིས་བཅགས་པའི་སའི་རྡུལ་ལ་ཡང་སྤྱི་བོའི་གཙུག་ཏུ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན།^p305
བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་ལུས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་སྐོར་བ་བྱེད་པ། ངག་གིས་ཁ་ཏོན་བཟླས་བརྗོད་ལ་སོགས་པ་བྱས་པའི་དགེ་རྩ་རྣམས་ནི་ཁོང་ཁྲོ་ངན་པ་སྐྱེས་ན་ཟད་པར་འགྱུར་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་ནས་བཟུང་སྟེ་ཁོང་ཁྲོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་གནོད་པ་མི་ཚུགས་པར་དགེ་བ་དེ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་མ་ཟིན་ན་དགེ་བ་རང་གི་ཚོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཞིག་སྨིན་ཡང་། འབྲས་བུ་དེ་ལན་གཅིག་སྨིན་ནས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། དཔེར་ན་མ་ཎི་ཚིག་གཅིག་མ་གཏོགས་མ་བཏོན་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དགེ་རྩ་ནི་གནས་སྐབས་སུ་མིའི་གནས་སུ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དང་། ལྷའི་གནས་སུ་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་མང་དུ་བླངས། དེར་མ་ཟད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཡང་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན།^p306
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ན་རང་གའི་སྡིག་པ་ཆུང་ངུ་དག་ནི་རྩ་བ་ནས་འདག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཟད། སྡིག་པ་ཆེན་པོ་ཕ་བསད་པ་དང་མ་བསད་པ་ལྟ་བུ་ངན་སོང་གི་གནས་སུ་སྐྱེ་ངེས་ཀྱི་ལས་ཡིན་ཡང་། སེ་གོལ་རྡེབ་ཡུན་ཙམ་མ་གཏོགས་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་མི་དགོས་པར་ཐར་བར་འགྱུར་བ་སོགས་ཕན་ཡོན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད། དེས་ན་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་གཤེགས་ཤིང་འབྱོན་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་མམ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉམས་སུ་བླང་བྱ་མཐར་ཐུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ཁོ་ན་ཡིན། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ཉིད་མེད་ན་དེ་དག་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མིན།^p307
རང་རེ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་མ་བཟང་པོ་དང་བླ་མ་ངན་པ་ཟེར་བ་དེ་ཡང་། གང་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ཉིད་ཐུགས་རྒྱུད་དུ་ཡོད་ན་དེ་བླ་མ་བཟང་པོ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ཉིད་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་ལ་བླ་མ་སྡུག་པོ་ཟེར། བླ་མ་བཟང་མི་བཟང་ཟེར་བ་འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ཡོད་མེད་ཁོ་ནས་ཕྱེ་དགོས་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐུགས་རྒྱུད་ན་ཡོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོང་རང་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པ་ཡིན་པ་བཤད་མི་དགོས་ཀྱང་། དེར་མ་ཟད་དེ་ཉིད་གང་དུ་བཞུགས་པའི་ཡུལ་ཁམས་ཀུན་ཏུ་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་ཡོད། དེར་བརྟེན་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་སྐྱིད་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་རང་ཤུགས་ཀྱིས་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། དཔེར་ན་ཉི་མ་ཤར་ན་མུན་པ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་དེངས་ནས་འོད་སྣང་གསལ་ཡོང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་གསུངས།^p308
དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། བསླབ་བྱ། སྡོམ་པ་ཉམས་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ། ཕན་ཡོན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པའི་ཚུལ་དུ་བཤད་བ་ཡིན།^p309
དེ་བཤད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། འུ་ཅག་གི་ལས་རིམ་ནང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཁྲིད་དེ་ལས་རིམ་གཅིག་ལ་བཞག་འདུག་ཀྱང་། ཁ་སང་ཉིན་དང་པོའི་སྐབས་གཙོ་བོ་བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཁྲིད་བཤད་ནས་དུས་ཚོད་ཀྱི་ཁ་གང་སོང་བས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དང་བསླབ་བྱ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ཁོམ་མ་སོང་། དེ་རྗེས་ཀྱང་ཁྲིད་ཡིག་སངས་རྒྱས་ལག་སྟེར་ལ་སོགས་པའི་ཁྲིད་ཀྱིས་དུས་ཚོད་རྫོགས་སོང་བས་ཁྱེད་རྣམ་པའི་ཐུགས་བཞེད་དེ་བསྐངས་མ་ཐུབ། དེས་ན་དེ་རིང་གི་སྐབས་འདིར་ཧ་ཅང་བདེ་མོ་རེད་བསམས་ནས་རྒྱས་སྤྲོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཅུང་ཟད་ཞུས་པ་ཡིན།^p310
བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་བླ་མ་སྔར་ལྟར་དུ་གསལ་ལ།^p311
ཞེས་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཁྲིད་ནི། སྔར་སྐྱབས་འགྲོའི་ཚོགས་ཞིང་གི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་བསྒོམ་དགོས་གསུངས།^p312
ད་ནས་ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་སྐྱབས་གནས་ཀུན་འདུས་དྲིན་ཆེན་རྩ་བའི་བླ་མ་ཁྱེད་ལས་གཞན་པའི་རེ་ས་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་མི་འཚོལ།^p313
ཞེས་དུས་ད་ནས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ། བླ་མ་ཁྱེད་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་སྐྱབས་དང་སྐྱོབ་པ་མགོན་དང་དཔུང་གཉེན་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་མི་འཚོལ་བསམ་པ་དེ་བླ་མའི་སྐུ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཞག་སྟེ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་གསུངས།^p315
ཁྱེད་ཁོ་ན་སྐྱབས་གནས་སུ་བསྟེན་ནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་མཐའ་དག་ཁྱེད་ལ་འབུལ།^p316
ཞེས་དྲིན་ཆེན་རྩ་བའི་བླ་མ་ཁྱེད་ཁོ་ན་སྐྱབས་གནས་སུ་བསྟེན། རང་གི་གཅེས་པར་འཛིན་ཞིང་སེམས་ཀྱིས་རྩ་བ་ནས་གཏོང་མི་ཐུབ་པ་དེ་གང་ཡིན་ན་རང་གི་ལུས་པོ་འདི་ཡིན། དྲིན་ཆེན་རྩ་བའི་བླ་མ་ཁྱེད་ལ་རང་གི་ལུས་པོ་འདི་ཡང་འབུལ། དེ་ནས་གཅེས་རྒྱུ་དམར་རྒྱུ་དེ་རང་གི་རྒྱུ་རྫས་ལོངས་སྤྱོད་ཡིན། ལོངས་སྤྱོད་དེ་ཡང་རྩ་བའི་བླ་མ་ཁྱེད་ལ་འབུལ། དེ་རྗེས་ཆགས་ཤིང་ཞེན་འདུག་ས་དེ་རང་གི་དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་རྩ་ཅུང་ཟད་བསགས་པ་དེ་ཡིན། དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་རྩ་ཡང་ཁྱེད་ལ་འབུལ་ཞེས་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞི་གསུམ་པོ་ཁྱེད་ལ་འབུལ་བ་ཡིན། དེ་རྣམས་ཀྱིས་གཙོ་བོ་བྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན། བདག་ཏུ་བཟུང་བ་དང་མ་བཟུང་བའི་ཡིད་འོང་གི་དངོས་པོ་ཡོད་ཚད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དྲིན་ཆེན་རྩ་བའི་བླ་མ་ཁྱེད་ལ་འབུལ་བསམ་ནས། དངོས་སུ་ཡང་ཡོན་ཆབ་བཤམས་པ་དང་། མར་མེ་འབུལ་བ། བདུག་སྤོས་བདུགས་པ་སོགས་མཆོད་པ་འབུལ་རྒྱུ་དེ་ནི་གཙོ་བོ་བླ་རྣམ་དང་འབྲེལ་བའི་མཎྜལ་གྱི་ཁྲིད་ཡིན་གསུངས།^p317
ཐོག་མེད་ནས་བསགས་པའི་སྡིག་ལྟུང་མ་ལུས་པ་མཐོལ་ཞིང་བཤགས་ན།^p318
ཞེས་ཚེ་རབས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ད་ལ་མ་ཐུག་གི་བར་དུ། སེམས་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གི་དབང་གིས་མི་དགེ་བ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བསགས་པ་ཐམས་ཅད་བློ་ཡུལ་དུ་བླངས་ནས། རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཐམས་ཅད་ལ་མཐོལ་ཞིང་། སྔར་བྱས་ཀྱི་སྡིག་པ་ལ་འགྱོད་པ་སྐྱེས། ཕྱིན་ཆད་མི་བྱ་སྙམ་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་ནས་ཡོངས་སུ་བཤགས་པའི་གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞི་ཚང་བའི་སྒོ་ནས་བཤགས། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཤགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བླ་རྣམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲིབ་སྦྱོང་གི་ཁྲིད་ཡིན་གསུངས།^p319
བདག་གི་རྒྱུད་སྨིན་ཅིང་གྲོལ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་འདྲེན་མཆོག་ཁྱེད་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་སྙམ་དུ།^p320
ཞེས་འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཟབ་མོས་དང་པོ་རང་གི་རྒྱུད་མ་སྨིན་པ་དེ་དབང་གིས་སྨིན་པར་བྱས། མ་གྲོལ་བ་དེ་གདམས་ངག་གིས་གྲོལ་བར་བྱས། འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཀ་དག་ཁྲེགས་ཆོད་དང་ལྷུན་གྲུབ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ལམ་དེ་མཐར་ཕྱིན་ནས། མཐར་ཐུག་དྲིན་ཆེན་བླ་མ་ཁྱེད་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པའམ་ཁྱེད་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་སྙམ་ནས་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་གསོལ་འདེབས་འདི་གདོན་དགོས་གསུངས།^p321
གཞོན་ནུའི་སྐུ་ལུས་འཆང་བ་པོ། །ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མེས་རབ་ཏུ་བརྒྱན། །^p322
འཇིག་རྟེན་གཏི་མུག་མུན་སེལ་བ། །འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །^p323
ཞེས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གསོལ་བ་བཏབ་མཐར།^p324
ཞེས་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཁྱེད་ནི་ཕར་ལྟར་སྣང་ལ་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པའི་ན་ཚོད་ཅན་གྱི་གཞོན་ནུའི་སྐུ་ལུས་འཆང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲོན་མེས་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པ། འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མ་རྟོགས་ལོག་རྟོག་ཐེ་ཚོམ་གྱི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པ། མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཁྱེད་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་སོ་བདག་གི་རྒྱུད་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་མཛད་དུ་གསོལ་ཟེར་ནས་ཚིགས་བཅད་དེ་བརྒྱ་སྟོང་ཁྲི་འབུམ་གྱི་བར་དུ་ཅི་ནུས་སུ་བསོག་དགོས་གསུངས།^p325
བླ་མའི་གནས་གསུམ་ལས་འོད་ཟེར་དཀར་དམར་མཐིང་གསུམ་བྱུང་། རང་གི་གནས་གསུམ་དུ་ཐིམ་པས་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་དག སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་མངོན་དུ་གྱུར། མཐར་བླ་མའང་འོད་དུ་ཞུ་ནས་རང་ལ་ཐིམ་པར་བསམས་ལ་བློ་འདས་གཉུག་མའི་ངང་དུ་མཉམ་པར་གཞག^p326
ཅེས་ཐུན་འཇོག་རན་ཁར་བླ་མའི་སྤྱི་བོའམ་དཔྲལ་བ་ལས་འོད་ཟེར་དཀར་པོ་བྱུང་། མགྲིན་པ་ལས་འོད་ཟེར་དམར་པོ་བྱུང་། སྙིང་ཁ་ལས་འོད་ཟེར་མཐིང་ག་བྱུང་སྟེ། རང་གི་དཔྲལ་བ་མགྲིན་པ་སྙིང་ཁ་གསུམ་ལ་ཐིམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་དག བླ་མའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རང་ལ་ཐོབ། དེའི་རྗེས་སུ་བླ་མ་ཡང་འོད་ཀྱི་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་རང་གི་སྤྱི་བོ་ནས་མར་ཞུགས་ཏེ་སྙིང་དབུས་སུ་ཐིམ་པས། བླ་མའི་ཐུགས་དང་རང་སེམས་དབྱེར་མེད་པའི་ངང་ལ་ཅི་གནས་སུ་འཇོག་དགོས་གསུངས།^p327
སླར་དེ་ལས་ལྡང་བ་ན་སྣང་སྲིད་བླ་མའི་ངོ་བོར་མོས་ལ། དགེ་རྩ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །^p328
ཞེས་ཅི་གནས་སུ་བཞག སླར་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡི་ངང་ལས་ལྡང་བ་ན་སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་བླ་མ་ཡིན་པར་བསམ། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡང་བླ་མ་ཡིན། ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཡང་བླ་མའི་རྣམ་རོལ་ཡིན་བསམས་ནས་དག་སྣང་འབའ་ཞིག་གི་ངང་དགེ་རྩ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་དགོས་གསུངས།^p329
དེ་ནས་རྫོགས་རིམ་ནི། རང་ལུས་ཐ་མལ་དུ་གནས་པའི་དབུས་དྲང་པོར་དབུ་མ་སྔོ་བསངས་མདའ་སྨྱུག་ཙམ་ཡར་སྣེ་སྤྱི་བོ་དང་མར་སྣེ་ལྟེ་འོག་ཏུ་ཟུམ་པ།^p330
ཞེས་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཁྲིད་ནི། དང་པོ་རང་གི་ལུས་དེ་ལྷ་སྐུ་ལྟ་བུར་གསལ་མི་དགོས་པར། རང་གི་ལུས་དེ་ཅི་འདྲ་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་སྒོམ་རྒྱུ་དེར་རང་ལུས་ཐ་མལ་དུ་གནས་པ་ཟེར། དེའི་དབུས་སུ་ཡ་ཡོ་འཁྱག་འཁྱོག་མེད་པར་དྲང་པོར་གནས་ཡོད་པ་དེ་ལ་རྩ་དབུ་མ་ཟེར། དེ་མདོག་སྔོ་མདངས་ཅན་དང་སྦོམ་ཕྲ་མདའ་སྨྱུག་ཙམ་མམ་རང་གི་སྲིན་མཛུབ་ཀྱི་ཚད་ཙམ་ཞིག་བསྒོམ། དེའི་ཡར་སྣེ་སྤྱི་བོར་ཁ་ཕྱེས་ཡོད་པ་དང་། མར་སྣེ་ལྟེ་འོག་ན་ཚུར་ཁ་ཟུམ་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་བསྒོམ་དགོས་གསུངས།^p331
གཡས་སུ་རོ་མ་དམར་པོ་དང་གཡོན་དུ་རྐྱང་མ་དཀར་པོ་མར་སྣེ་དབུ་མ་དང་ཡི་གེ་ཆ་ཡི་དབྱིབས་སུ་འབྲེལ། ཡར་སྣེ་སྣ་བུག་གཉིས་ལ་ཟུག་པར་བསྒོམས་ལ་རླུང་རོ་བསལ།^p332
ཞེས་གཡས་སུ་རོ་མ་དམར་པོ་དང་གཡོན་དུ་རྐྱང་མ་དཀར་པོ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཡར་སྣེ་སྣ་བུག་གཡས་གཡོན་གཉིས་ལ་ཟུག་ཡོད་པ་དང་། མར་སྣེ་ལྟེ་འོག་ན་དབུ་མ་དང་འབྲེལ་ནས་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཆ་ཡི་དབྱིབས་འདྲར་གྲུབ་ནས་ཐམས་ཅད་འདུས་མདོ་གཅིག་ཏུ་སོང་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་བསྒོམ་དགོས། དེ་ནས་ལུས་ཀྱི་ནང་གི་ནད་གདོན་སྡིག་སྒྲིབ་ཉེས་ལྟུང་དྲི་མའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཞིང་དག་པར་བསམས་ནས། སྣ་བུག་གཉིས་ནས་རླུང་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ཕྱིར་བུས་ནས་རླུང་རོ་བསལ་དགོས་གསུངས།^p333
རླུང་ཚུར་རྔུབ་པ་སྣ་བུག་གཉིས་ནས་རོ་རྐྱང་གི་ལམ་བརྒྱུད་དེ་ལྟེ་འོག་རྩ་གསུམ་འདུས་མདོར།^p334
ཞེས་རླུང་ཚུར་རྔུབ་པའི་གནས་སྐབས་ན་རོ་རྐྱང་གཉིས་ཀའི་ལམ་ནས་ཚུར་བརྒྱུད་དེ་ལྟེ་འོག་རྩ་གསུམ་འདུས་མདོར་ཐོན་ཡོང་བར་བསམ་དགོས་གསུངས།^p335
གཏུམ་མོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་རྩ་བ་བརྟན་པ། རྩེ་མོ་རྣོ་བ། རེག་བྱ་ཤིན་ཏུ་ཚ་བ་ནས་འབྲུ་ཙམ་ལ་ཕོག་པས་མེ་ལྕེ་ཆེར་འབར། ཟག་བཅས་ཀྱི་ལུས་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་དང་བཅས་པ་ལྷག་མེད་དུ་བསྲེགས་ཏེ་མི་དམིགས་པར་ཡལ།^p336
ཞེས་ལྟེ་འོག་དེ་ན་གཏུམ་མོའི་མེ་རྩ་བ་བརྟན་པ། རྩེ་མོ་ཕྲ་བ། རེག་བྱ་ཤིན་ཏུ་ཚ་བ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་རླུང་དེ་ཕོག་སོང་བར་བསམ། དེ་ནས་རླུང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་མེ་ལྕེ་ཆེར་འབར་བས་རང་གི་ལུས་མ་དག་པའི་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་ཏེ་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་ཡལ་སོང་བར་བསམ་དགོས་གསུངས།^p337
སྟོང་པའི་ངང་ལས་རང་ཉིད་འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཕྱི་ནང་ཟང་ཐལ་བ་ཕྲུ་མ་ཕུས་བཏབ་པ་ལྟ་བུའི་དབུས་སུ།^p338
ཞེས་སྟོང་པའི་ངང་ལས་རང་ཉིད་འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ལུས་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་ཕྲུ་མ་ཕུས་བཏབ་པ་ལྟ་བུའམ། ཤེལ་སྒོང་ལྟ་བུ་རྒྱན་ཆ་ལུགས་ལ་སོགས་པ་གཞུང་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ་དེ་ནི་ཕྱི་ལུས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་གསུངས།^p339
རྩ་གསུམ་འཁོར་ལོ་བཞི་ལྟེ་བའི་ཨ་ཐུང་དང་བཅས་པ། དབུ་མའི་ཡར་སྣེར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ངོ་བོ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་བདེ་སྟོང་བསྐྱེད་ནུས་པ་ཧཾ་ཡིག་དཀར་པོ་མགོ་ཐུར་ལ་བསྟན་པ་གསལ་བཏབ་ལ།^p340
ཞེས་སྔར་བཤད་པའི་དབུས་སུ་དབུ་མ་དང་། གཡས་སུ་རོ་མ། གཡོན་དུ་རྐྱང་མ་སྟེ་རྩ་གསུམ་པོ་དང་། འཁོར་ལོ་བཞི་ཞེས་སྤྱི་བོ་བདེ་ཆེན་གྱི་འཁོར་ལོར་རྩ་འདབ་དཀར་པོ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་ཡོད་པ་དང་། མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོར་རྩ་འདབ་དམར་པོ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ། སྙིང་ཁ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་རྩ་འདབ་མཐིང་ག་བརྒྱད་ཡོད་པ། ལྟེ་བ་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོར་རྩ་འདབ་སེར་པོ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། རྩ་འདབ་ཟེར་བ་དེ་ཡང་གདུགས་ཀྱི་རྩིབས་མ་ལྟ་བུར་རྩ་བ་རེ་རེ་ནས་ཕར་ལ་གྱེས་ཡོད་པ་དང་། སྤྱི་བོ་དང་མགྲིན་པ་གཉིས་ཀའི་རྩ་འདབ་རྣམས་ཧ་ལམ་ཁ་ཡར་མར་ལ་འཁོར་ནས་སྦྱར་ཡོད་ཅིང་། ལྟེ་བ་དང་སྙིང་ཁ་གཉིས་ཀའི་རྩ་འདབ་ཀྱང་ཁ་སྦྱར་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཏུ་བསྒོམ། དེའི་སྤྱི་བོ་ན་དབུ་མའི་ཡར་སྣེར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ངོ་བོ། དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་བདེ་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་ནུས་པའི་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཧཾ་ལྟ་བུ་ཞིག་བསྒོམ། མདོར་ན་ཐིག་ལེ་དཀར་པོའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཞིང་ཐིག་ལེ་ཟག་ལ་ཁད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་བསྒོམ་རྒྱུ་ནི་ནང་རྩ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་གསུངས།^p341
སྣ་ནས་རླུང་རྔུབ་པ་ལྟེ་བའི་ཨ་ཤད་ལ་ཕོག དེ་ལས་མེ་ལྕེ་རྒྱ་ཁབ་ཙམ་ཡར་སོང་། སྤྱི་བོའི་ཧཾ་ལ་ཕོག་པའི་ཐིགས་པ་མེ་ལ་ཕོག་སྟེ་མེ་ལྕེ་ཆེར་འབར་བས་བདུད་རྩི་རྟག་ཏུ་བབས། མེ་དང་ཐིག་ལེ་བྲོས་དེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ།^p342
ཞེས་སྣ་བུག་གཉིས་ནས་རླུང་ཚུར་རྔུབ་དུས་ལྟེ་འོག་རྩ་གསུམ་འདུས་མདོ་ན་གཏུམ་མོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཕོག་ཚེ་མེ་ལྕེ་དབུ་མའི་ནང་ནས་གྱེན་དུ་འབར། སྤྱི་བོའི་ཧཾ་ལ་རེག་དུས་ཧཾ་ཞུ་ནས་ཐིགས་པ་གཅིག་མེ་ལྕེའི་སྟེང་ལ་བབས་པས། མེ་འབར་བ་ལ་སྣུམ་རེག་པ་ལྟར་མེ་ལྕེ་ལྷག་པར་འབར་བ་སྤྱི་བོའི་ཧཾ་བཞུས་ཡོང་དུས། ཇི་ལྟར་ཞུ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྩ་གནས་ཐམས་ཅད་རིམ་བཞིན་བདུད་རྩིས་གང་ཡོང་བ་ཡིན། མེ་དང་ཐིག་ལེ་བྲོས་དེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མར་མར་འབབ་ཡོང་གིན་ཡོད་པ་དེ་ལ་སེམས་འཛིན་དགོས་གསུངས།^p343
འཁོར་ལོ་བཞི་རིམ་བཞིན་གང་བས་དགའ་བ་བཞི་དང་སྟོང་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་ཉམས་སུ་མྱོང་། བདེ་སྟོང་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ངང་ལ་ཅི་གནས་སུ་བཞག་མཐར་དགེ་བསྔོ་བྱ།^p344
ཞེས་ཐིག་ལེ་མར་བབས་ནས་སྤྱི་བོ་བདེ་ཆེན་གྱི་འཁོར་ལོ་གང་། དེ་ལྟར་རིམ་བཞིན་མར་བབས་ནས་མགྲིན་པ་དང་སྙིང་ཁ། ལྟེ་བའི་རྩ་འཁོར་ཐམས་ཅད་གང་། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པར་རིམ་བཞིན་སྦྱར་ནས་དགའ་བ་དང་། མཆོག་དགའ། ཁྱད་པར་གྱི་དགའ་བ། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དགའ་བ་བཞི་ཐོབ། དེ་ནི་དགའ་བ་བདེ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན། དགའ་བ་དེ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆ་ནས་སྟོང་པ་བཞི་ཟེར། དེ་བཞི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྤྱི་བོ་ལ་བབས་དུས་སྟོང་པ་དང་། མགྲིན་པ་ལ་བབས་དུས་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ། སྙིང་ག་ལ་བབས་དུས་སྟོང་པ་ཆེན་པོ། ལྟེ་བ་ལ་བབས་དུས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ་དགའ་བ་བཞི་དང་སྟོང་པ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པར་བསམས་ནས་བརྗོད་མེད་ཀྱི་ངང་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་དགོས་གསུངས།^p345
རྫོགས་རིམ་དེ་ཡང་ལན་གཅིག་ཙམ་མ་ཡིན་པར། རང་གི་རྒྱུད་ལ་དགའ་བ་དང་སྟོང་བའི་ཉམས་མྱོང་ཁྱད་པར་ཅན་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྐྱར་ནས་བསྒོམ་དགོས། མཐར་དེ་ལས་ལྡང་བ་ན་རྫོགས་རིམ་བསྒོམས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་བསྔོ་དགོས་གསུངས།^p346
བླ་རུང་ལ་བྱིན་རླབས་གནང་།^p347
ཝ་ཧྲིང་ཐོན་དུ་བཞུགས་པའི་རིང་ལ། ནུབ་གཅིག་ཆོས་རྗེ་ཉིད་རྨི་ལམ་སྒྱུ་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིར་བླ་རུང་ལ་ཐེངས་གཅིག་བྱོན་ཡོད་ཚོད་འདུག^p348
ཕྱི་ཉིན་ནངས་མོར། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ངེད་ཅག་སློབ་མ་འགའ་ལ། མདང་དགོང་ང་རང་རྨི་ལམ་སྒྱུ་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིར་སློབ་གླིང་དུ་སོང་སྣང་ཤར། གྲྭ་པ་འགའ་རེ་ལ་ནད་ཚབས་ཆེན་ཞིག་ཕོག་གིན་ཡོད་ཤས་ཆེ་བས། ངེད་ཅག་གིས་ཚང་མ་ལ་ཐུགས་གཏད་སྐྱབས་འཇུག་རེ་བྱ་དགོས་གསུངས་ནས་འདོན་པ་འགའ་རེ་གསུངས།^p349
གཞན་ཡང་སྐབས་དེར་ཁོང་མཁན་པོ་སྒེག་རྡོར་སོགས་ཀྱི་གྲྭ་ཤག་ཏུ་བྱོན་ནས་དེ་ཚོས་ཁ་བརྡ་གནང་བར་གསན་པ་སོགས་སློབ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ལ་རྒྱུས་ལོན་མཛད་ཚུལ་གསུངས་པ་འགའ་རེ་ད་ལྟའང་དྲན་གྱིན་འདུག^p350
རྗེས་སོར་ཕྱིར་སློབ་གླིང་དུ་འབྱོར་དུས་གནས་ཚུལ་དེ་དག་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱས་པ་ན། སྐབས་དེ་དུས་དངོས་གནས་འགོས་ནད་ཅིག་མཆེད་ཀྱང་ཉིན་ཁ་ཤས་ལས་མ་འགོར་བར་སངས་དྲག་ཏུ་སོང་བར་བཤད། དེ་དང་ཆོས་རྗེ་ཉིད་རྨི་ལམ་ནས་བླ་རུང་དུ་བྱོན་པ་གཉིས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ཏག་ཏག་ཐོ་ཐུག་ནས་འདུག^p351
སངས་རྒྱས་ལག་སྟེར་གྱི་ཁྲིད་ཐུན་གསུམ་པ།^p352
ཕྱི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༢༩ཉིན་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལག་སྟེར་གྱི་ཁྲིད་ཐུན་རྗེས་མ་འདི་ལྟར་གསུང་།^p353
ད་རེས་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྐབས་འདིར། ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱིས་རང་མགོ་རང་གིས་མི་སྐོར་བར་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལ། དེའི་ངོ་བོ་ངོས་མ་ཟིན་ན་གང་ལ་འཇུག་པའི་ཡུལ་མི་ཤེས་པས། ཐོག་མར་དེ་ངོས་ཟིན་པ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཐོག་མར་འཇུག་པའི་སྒོ་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་དད་པ་ཡིན། བར་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གཞུང་ཤིང་ནི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་ཡིན། མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པའི་བྱེད་པ་ཡིན།^p354
ཐོག་མར་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་དམིགས་ནས་དང་བའི་དད་པ་དང་། ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་དམིགས་ནས་འདོད་པའི་དད་པ། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་དམིགས་ནས་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་གསུམ་བསྐྱེད་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་དམིགས་པ་སྟེ་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་འགྲན་དུ་མེད་པའམ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་དང་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་དང་བའི་དད་པ་དང་། ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་དམིགས་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བདེན་པ་བཞིའི་ནང་དུ་འདུ་ལ། དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གཉིས་སྤང་བར་འདོད་པ་དང་། འགོག་པ་དང་ལམ་གཉིས་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་འདོད་པ་ཡང་དག་པ་ཞིག་བསྐྱེད་པ་ནི་འདོད་པའི་དད་པ་དང་།^p355
དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་དམིགས་པ་སྟེ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་གང་དང་ཡང་མི་འདྲ་བར་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དགེ་འདུན་པ་ཞིག་ཡིན་ན། རང་རྒྱུད་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྡན་ཞིང་ཉེས་པའི་སྐྱོན་ལས་གྲོལ་བའི་ལྡན་གྲོལ་གྱི་ཡོན་ཏན་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལ་ཡིད་གཏིང་ནས་ཆེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་བསྐྱེད་ཚུལ་ཡིན།^p356
བར་དུ་བསྟན་པའི་གཞུང་ཤིང་ནི་རིས་སུ་མ་ཆད་པར་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པའི་བྱམས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་འདི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གོམས་པར་བྱ་བ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། ཆོས་ལུགས་དང་གྲུབ་མཐའ་གཞན་ཁ་ཅིག་གིས་འདོད་ཆགས་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་དང་ཞེ་སྡང་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ། གཏི་མུག་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ལོག་པའམ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན།^p357
ཁ་ཤས་ཀྱིས་བྱམས་སྙིང་རྗེ་ཙམ་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ནི་རང་གི་ཉེ་རིང་རྩ་གསུམ་ཙམ་ལ་བྱམས་སྐྱོང་བྱེད་པ་ལས་གཞན་རྣམས་ལ་སྡང་བ་དེ་ཡང་བྱམས་བརྩེ་ཉི་ཚེ་བ་ཡིན། ཁ་ཅིག་གིས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་མཐའ་དག་ལ་བྱམས་བརྩེ་བྱེད་ཀྱང་། གཞན་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱམས་བརྩེ་མེད་པ་ཡང་བྱམས་བརྩེ་ཉི་ཚེ་བ་ཡིན། སངས་རྒྱས་པས་ནི་སེམས་ཅན་ཡོད་དོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་རང་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་བསམ་པ་བཟང་པོ་དེ་དུས་རྟག་ཏུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཡིན།^p358
མཐར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་གྲུབ་དོན་ནམ་གྲུབ་འབྲས་མཐར་ཐུག་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པའི་ས་ལ་འགོད་ཐུབ་ན་དེ་ཡིན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ལྡན་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲལ་དགོས་ན། ཐབས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མི་ནུས་པས། རྒྱལ་བའི་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཉིད་དར་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་འདུ་བ་ཡིན།^p359
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། ལུང་གི་བསྟན་པ་ལ་འཆད་ཉན་བྱེད་པ་དང་རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་གང་ཟག་དེ་ལ་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན། དེ་གཉིས་འཛིན་མཁན་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་གཞན་ལ་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་མིན།^p360
དེས་ན་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད། བར་དུ་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས། མཐའ་མར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་དོན་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བར་བྱེད་པ་ལ་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན། རང་རེ་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། ཚང་མས་ཀྱང་ལུང་གི་ཆོས་ལ་འཆད་ཉན་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱེད་པ་ཅི་ནས་ཀྱང་གལ་ཆེ།^p361
ད་སངས་རྒྱས་ལག་སྟེར་གྱི་གཞུང་དོན་གྱི་མཚམས་ནས་འཆད་རྒྱུ་ཡིན།^p362
འདི་ལ་ཐོག་མར་དགེ་བ་དང་བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བའི་ཁྲིད་གསུམ་ཡོད་དེ། ཐོག་མར་དགེ་བ་མདོ་དང་མཐུན་པའི་ཁྲིད་དང་། བར་དུ་དགེ་བ་སྔགས་སྤྱི་ཁྱབ་དང་མཐུན་པའི་ཁྲིད་གཉིས་པོ་ནི་ཁ་སང་དང་ཁ་ཉིན་གཉིས་ལ་གྲུབ་ཚར་བ་ཡིན། ཐ་མར་དགེ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དངོས་ཀྱི་ཁྲིད་ལ། སྔོན་འགྲོ་དང་དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ཀྱི་ཁྲིད་བཅས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད།^p363
དེ་ནས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ལས། སྦྱོར་བ་ལ་གསུམ། དང་པོ་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྣ་འཁྲིད་པ་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་སྟེ། འདི་ལའང་གསུམ་ལས།^p364
ཞེས་རྫོགས་ཆེན་སྔོན་འགྲོ་ལ་ནང་གསེས་སུ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྣ་འཁྲིད་པར་བྱེད་པ་ལ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྔོན་འགྲོ་ཟེར་གསུངས།^p365
ཐོག་མར་རང་ལུས་རྡོ་རྗེ་སྔོན་པོ་མེ་ཡི་ཚ་ཚ་འཕྲོ་བ་ཅན་དུ་བསྒོམས་ལ།^p366
ཞེས་དང་པོ་རང་ལུས་རྡོ་རྗེ་སྔོན་པོ་རྩེ་གསུམ་པ་ཞིག་ཏུ་བསྒོམས།^p367
དེ་ནས་རྡོ་རྗེའི་འདུག་སྟངས་བྱས་ནས་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་བསྒོམ་དགོས་པར་གསུངས། རྡོ་རྗེའི་འདུག་སྟངས་ཡུན་རིང་པོར་བྱས་པས་ལུས་དབང་མེད་དུ་འགྱེལ། རྣམ་རྟོག་གི་འཕྲོ་བ་རྒྱུན་ཆད་པར་གྱུར་ཚེ་རང་བབས་སུ་བཞག་ལ་ངལ་གསོ། དེ་ལྟར་ཡང་ཡང་བྱ།^p368
ཞེས་རྡོ་རྗེའི་འདུག་སྟངས་ཡུན་རིང་དུ་བྱས་པས། ལུས་དབང་མེད་དུ་འགྱེལ་མ་སོང་གི་བར་དུ་བྱ། ལུས་དབང་མེད་དུ་འགྱེལ་སོང་དུས་འགྱེལ་དུ་བཅུག་ནས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་ནས་རང་བབས་སུ་འཇོག་དགོས་གསུངས།^p369
གཉིས་པ། སྙིང་ནང་དུ་གཞི་གནས་ཀྱི་རིག་པ་ཧཱུྃ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་གནས་པ་ལས།^p371
ཞེས་གཉིས་པ་ངག་གི་སྔོན་འགྲོ་ནི། རང་གི་སེམས་དང་རླུང་རྣམས་དབྱེར་མེད་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་སྙིང་ནང་དུ་ཧཱུྃ་སྔོན་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་བསྒོམ་དགོས་གསུངས།^p372
ཧཱུཾ་ཡིག་ཕྲ་མོ་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་རྗེས་གཅིག་མཐུད་དུ་འཕྲོས།^p373
ཞེས་གཞི་གནས་ཀྱི་ཧཱུྃ་དེ་ལས་ཧཱུྃ་ཕྲ་མོ་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་གི་མཇུག་ལ་གཅིག་མཐུད་དུ་འཕྲོས་གསུངས།^p374
རི་གླིང་ཁང་ཁྱིམ་སོགས་ལ་ཕོག་པས་ཐམས་ཅད་ཧཱུྃ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ཞེས་རི་བོ་དང་། གླིང་། ཁང་པ། ཁྱིམ་ཡོད་ཚད་ལ་ཕོག་པས་ཐམས་ཅད་ཧཱུྃ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་བར་བསྒོམས་གསུངས། སླར་ཕྱིའི་ཧཱུྃ་རྣམས་རང་གི་ལུས་ལ་ཞུགས། རང་ལུས་ཀྱང་ཧཱུྃ་དུ་གྱུར་མཐར་ཧཱུྃ་མཐའ་དག་དབྱིངས་སུ་ཡལ་བར་བསམ་ལ་རང་བབས་སུ་ངལ་གསོ།^p375
ཞེས་དང་པོ་ཕྱི་སྣོད་ཐམས་ཅད་ཧཱུྃ་དུ་གྱུར་སོང་བསམ། ཧཱུྃ་ཐམས་ཅད་ཚུར་བསྡུས་ནས་རང་གི་ལུས་ལ་ཐིམ། རང་གི་ལུས་ཀྱང་ཧཱུྃ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་སོང་བསམ། མཐར་ཧཱུྃ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ལ་གཅིག་བསྡུས་ནས་གཞི་གནས་ཀྱི་ཧཱུྃ་ལ་ཐིམ་སྟེ་དབྱིངས་སུ་ཡལ་སོང་བར་བསམ་གསུངས། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཧཱུྃ་གླུ་སྙན་ལ་རིང་བ་བྱ། ཞེས་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ངག་ནས་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཧཱུྃ་ཟེར་བཞིན་ཧཱུྃ་གླུ་སྙན་ལ་རིང་བ་ལེན་པ་དང་མཉམ་དུ་སྔོན་གྱི་སྒོམ་རིམ་དེ་བསྒོམ་དགོས་གསུངས།^p376
གསུམ་པ་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་ཐག་བཅད།^p377
ཅེས་གསུམ་པ་སེམས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་ནི། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་རྨི་ལམ་ཇི་ལྟར་རྨིས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཙམ་ལས་ཕྱི་རོལ་ན་རི་མཐོན་པོ་དང་། ཆུ་ཆེན་པོ། འཕྲང་དོག་མོ་གང་ཡང་མེད་པར་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་ཡང་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་སྣང་བ་ཙམ་ལས། ཕྱི་རོལ་དུ་མེད་པར་ཤེས་རྒྱུ་དེ་རྩ་བ་སེམས་སུ་ཐག་ཆོད་དགོས་གསུངས།^p378
སེམས་ཁོ་རང་གང་ལས་བྱུང་། གང་ལ་གནས། གང་དུ་འགྲོ་དཔྱད་པས།^p379
ཞེས་སེམས་ཁོ་རང་དང་པོ་གང་ལས་བྱུང་། ད་ལྟ་གང་ལ་གནས། མཐའ་མར་གང་དུ་བུད་འགྲོ་བསམ་ནས་དཔྱད་པ་བཏང་བས་གསུངས།^p380
བེམ་པོ་རྣམས་ནི་རགས་པ་རྡུལ་ཕྲན། རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད། ཆ་མེད་གཞི་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པས་སྐྱེ་འགག་གནས་པ་མེད་པར་ཐག་ཆོད།^p381
ཅེས་སེམས་དེ་བེམ་པོ་རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ་རགས་པ་ཀ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལས་བྱུང་བར་འདོད་ན། དེ་དུམ་བུ་གསུམ་དུ་བྱས་ཚེ། དེ་གསུམ་པོ་ལས་སེམས་གསུམ་བྱུང་ཐབས་མེད། དེའི་དབུས་མ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལས་བྱུང་ན། དེ་ཡང་དུམ་བུ་གསུམ་དུ་བྱོས། དེ་ལྟར་རགས་པ་རྣམས་རྡུལ་ཕྲན་དང་། རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད། དེ་ཡང་གཞི་མེད་ཀྱི་བར་དུ་གཏན་ལ་དབབ་དུས། བེམ་པོའི་སྟེང་དུ་སེམས་བྱུང་ས་དང་གནས་ས། འགྲོ་ས་ཡང་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པ་ཡིན་གསུངས།^p382
སེམས་ནི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་སྒྲ་དང་དྲི་རོ་རེག་བྱ་གང་ཡིན་བརྟགས་ན་གང་དུའང་མ་གྲུབ། གསལ་རིག་ཙམ་པོའང་ངག་གིས་བརྗོད་པ་ཙམ་མ་གཏོགས། བདེན་པར་ངེས་པའི་གཏད་སོ་ཅན་ཞིག་རྙེད་པའི་ཐབས་མེད་པས། བདེན་ཞེན་གྱི་ཁང་བུ་བཤིགས་ལ་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་ངེས་པ་འདྲོང་བར་བྱའོ། །^p383
ཞེས་སེམས་ཁོ་རང་ལ་བརྟག་ན་གྲུ་བཞི་ཟླ་གམ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་རྙེད་རྒྱུ་མེད་ལ། དཀར་པོ་དམར་པོ་སེར་པོ་མཐིང་ཁ་ལ་སོགས་ཁ་དོག་ཀྱང་མེད་པས་གཟུགས་མིན་པར་ཡང་ཐག་ཆོད། དེ་བཞིན་སེམས་ལ་སྙན་མི་སྙན་བར་མའི་སྒྲ་མེད་པས་སེམས་དེ་སྒྲ་མིན་པར་ཐག་ཆོད། སེམས་ལ་དྲི་ཞིམ་དང་མི་ཞིམ་བར་མ་ཨེ་ཡོད་བལྟས་ན་དེ་ཡང་མི་འདུག་པས་སེམས་དྲི་མིན་པར་ཐག་ཆོད། དེ་བཞིན་དུ་ལྕེ་ཡིས་མྱོང་བའི་རོ་མངར་བ་སྐྱུར་བ་ཁ་བ་བསྐ་བ་ཚ་བ་ལན་ཚྭ་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ལ་མེད་པས་རོ་མ་ཡིན་པར་ཐག་ཆོད། དེ་ནས་ལུས་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་རེག་བྱ་འཇམ་པ་ལྕི་བ་ཡང་བ་དྲོ་བ་སོགས་མེད་པས་རེག་བྱ་མ་ཡིན་པར་ཐག་ཆོད། སེམས་གསལ་ཞིང་རིག་པ་ཙམ་ཞིག་འདུག་ཟེར་ན། གསལ་ཞིང་རིག་པ་དེ་ཡང་ཁ་ཡིས་བརྗོད་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་དོན་ལ་གཏན་ནས་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན། མ་གྲུབ་པ་དེས་ནི་བདེན་པར་ཞེན་པའི་སེམས་ཀྱི་ཁང་བུ་འདྲ་བ་དེ་བཤིག་པ་ལ། སྔོན་འགྲོ་སེམས་ཀྱི་ཁང་བུ་བཤིགས་པ་ཞེས་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་བདག་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་ངེས་པ་འདྲོང་བར་འབད་དགོས་གསུངས།^p384
གཉིས་པ་སྐུ་གསུམ་གྱི་སྣ་འཁྲིད་པ་འབྱུང་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་སྒྲ་ལ་སེམས་ཐིམ་འགྲོ་བ་ལྟར་གཏད་ལ་བཞག་པས།^p385
ཞེས་གཉིས་པ་སྐུ་གསུམ་གྱི་སྣ་འཁྲིད་པའི་སྔོན་འགྲོ་འབྱུང་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་ནི། དཔེར་ན་ལག་པ་ས་ལ་བརྡབས་པའི་ས་ཡི་སྒྲ་ལྟ་བུ་དང་། ཆུ་བཞུར་བཞིན་པའི་སྒྲ། མེ་འབར་གྱིན་ཡོད་པའི་སྒྲ། ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་རླུང་གཡུག་པའི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་ཐིམ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུར་གཏད་ལ་བཞག་པས་གསུངས།^p386
འཛིན་རྟོག་གང་ཡང་མི་འཕྲོ་བ་ལྟར་གྱུར་དུས། དེའི་ངང་དུ་རང་བབས་སུ་གློད་ལ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་འདྲ་ཡིན་ངོས་ཟིན་པར་བྱའོ། །^p387
ཞེས་ཅི་ཡང་མི་བསམ་པར་འདུག་དུས་དེར་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅི་འདྲ་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས་གསུངས།^p388
གསུམ་པ་རིག་པའི་སྣ་འཁྲིད་པ་འཁོར་འདས་རུ་ཤན་ནི། འགྲོ་དྲུག་གི་བསམ་སྤྱོད་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་བྱུང་རྒྱལ་དུ་མངོན་དུ་བྱས་ལ་འཕྲོ་བདོ་བ་ན་ཕཊ་སྒྲ་དྲག་པོ་རེས་འཕྲོ་བཅད་ལ། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་པས་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་ལ་ངེས་པ་མ་རྙེད་བར་དུ་ཡང་ཡང་སྦྱང་།^p390
ཞེས་འཁོར་འདས་རུ་ཤན་འབྱེད་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་རུའམ་མཐའ་དང་། མྱང་འདས་ཀྱི་རུའམ་མཐའ་དེ་གཉིས་ཤན་འབྱེད་དགོས། ཤན་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ། ཐོག་མར་སེམས་ཀྱིས་དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་སོགས་འགྲོ་དྲུག་གིས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་བློ་ཡུལ་ལ་བླངས། ངག་གིས་ཀྱང་འགྲོ་དྲུག་གི་སྐད་སྣ་ཚོགས་བརྗོད། ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་འགྲོ་དྲུག་གི་སྤྱོད་ལམ་མང་པོ་བྱས། དེའི་སྐབས་སུ་ཕཊ་སྒྲ་དྲག་པོ་རེ་བྱས་ནས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་པའི་གནས་སྐབས་ན་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་ལ་མྱང་འདས་ཟེར་བ་ཡིན། དེའི་ངང་དུ་ཡང་ཡང་རྒྱུན་བསྐྱང་དགོས་གསུངས། མཐར་སྒོ་གསུམ་གཡོ་མེད་དུ་རྣལ་དུ་ཕབ་ལ། ཞེས་རྣལ་དབབ་ཀྱི་ཁྲིད་ཟེར་བ་ཡང་རུ་ཤན་གྱི་མཇུག་དེར་ལུས་མི་གཡོ། ངག་མི་སྨྲ། སེམས་ཀྱིས་མི་བསམ་པར་ཐང་ཆད་དུས་ངལ་གསོ་བ་ལྟར་རྣལ་དུ་ཕབ་ནས་འཇོག་པ་དེ་ལ་རྣལ་དབབ་ཀྱི་ཁྲིད་ཟེར་གསུངས།^p391
སེམས་གནས་པའི་ངོ་བོ་ལ་རང་བབས་སུ་བལྟས་པས་མི་རྟོག་ཆོས་སྐུའི་ལྟ་བ་ལ་ངེས་པ་འདྲོང་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཉན་ཐོས་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཞི་བ། བྱང་སེམས་ལྟར་སྤྱོད་ལམ་འབྲིང་པོ། ཁྲོ་བོ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དྲག་པོ་དང་བསྲེས་ལ་སྔོན་འགྲོའི་དུས་སུ་རྒྱུད་ལ་འབྱོར་པའི་ཞི་ལྷག་ལམ་དུ་བཅུད་དེ་སོར་གཞུག་པར་བྱའོ། །^p392
ཞེས་དང་པོ་སྤྱོད་ལམ་ཞི་ཞིང་དུལ་བ་དང་རྣམ་སྣང་ཆོས་བདུན་བྱས་པའི་སྟེང་དུ་ཞི་ལྷག་གི་ངང་ལ་འདུག་ཨེ་ཐུབ་བལྟ། བར་དུ་འགྲོ་འདུག་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་ལམ་འབྲིང་པོ་ཙམ་བྱས་ནས་དེའི་ངང་དུ་ཞི་ལྷག་བསྲེ་ཨེ་ཐུབ་བལྟ། མཐར་སྤྱོད་ལམ་དྲག་པོ་ཧ་ཧ་དང་ཧི་ཧི་ཟེར་བཞིན་རྒྱུག་མཆོང་རྩེད་འཇོ་ལ་སོགས་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་སུའང་ཞི་ལྷག་གི་ངང་དུ་འདུག་ཐུབ་དུས། དེར་སོར་གཞུག་པའམ་ལམ་དུ་བཅུག་ཐུབ་པ་ཡིན་པས། དེའི་བར་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་དགོས་གསུངས།^p393
སྤྱིར་སྔོན་འགྲོ་འབུམ་ལྔ་གསོག་ལུགས་ནི་ད་ལྟ་ཚང་མ་ལ་ཕྱག་བཞེས་ཡོད་པས་གསར་དུ་བཤད་དགོས་མི་འདུག ཁྱད་པར་དུ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་སྔོན་འགྲོ་ནི་ཧ་ཅང་ཞག་ཡུན་རིང་པོ་ལ་སྦྱང་དགོས། དེ་རིང་ང་ཚོས་ཁྲིད་བཤད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལས་ཁྲིད་སྦྱོང་བྱས་པ་མིན། ཁྲིད་སྦྱོང་བྱེད་པའི་དུས་སུ་རེ་རེ་ལ་ཞག་གྲངས་ཧ་ཅང་མང་པོ་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་རུ་ཤན་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་མཚོན་ན། སྔོན་གྱི་རིག་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ལོ་བདུན་གྱི་རིང་ལ་རུ་ཤན་སྦྱངས་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། ཐ་མ་དེང་སང་གི་དུས་སུ་ཇི་ལྟར་དམན་ཡང་རུ་ཤན་རྐྱང་བ་དེ་ཞག་བརྒྱ་ལས་ཉུང་བར་བྱས་ན་རུ་ཤན་གྱི་གོ་ཆོད་པ་མིན། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་དང་། འབྱུང་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་པས་རྗེས་མར་ཚང་མས་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་སྦྱང་རྒྱུ་གལ་ཆེ་གསུངས།^p394
གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ཀ་དག་ཁྲེགས་ཆོད་ནི།^p395
ཞེས་གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ལ་ཀ་དག་ཁྲེགས་ཆོད་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་དུ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གསུངས།^p396
རང་གི་སེམས་འདི་མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་ལ།^p397
ཞེས་དང་པོ་རང་གི་སེམས་འདི་གང་ལ་ཡང་མི་བསམ་པར་རང་བབས་སུ་འཇོག་དགོས་གསུངས།^p398
རང་གཤིས་ལ་བབས་ཀྱིས་བལྟས་ཚེ། ཡེ་སྟོང་རྩ་བྲལ་ཟང་ཐལ་ལེ་བ། ཕྱི་ནང་མཐའ་དབུས་དང་བྲལ་བ། རང་གདངས་འགག་པ་མེད་པ། འགྱུ་དྲན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། བརྗོད་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་ཁོ་ཐག་ཆོད་པས་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་དང་མ་དག་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་བཟང་ངན་མེད་པར་རིག་སྟོང་ཡེ་ཤེས་དེའི་ཀློང་དུ་འུབ་ཆུབ་པར་ངོ་ཤེས་པ་ལྟ་བ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །^p399
ཞེས་རང་གི་སེམས་འདི་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པ་ནི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན། སྐྱེ་བ་མེད་བཞིན་དུ་རང་གཤིས་ལ་སེམས་ཐག་ཆོད་པ་ནི་རང་བཞིན་གསལ་བ་ལོངས་སྐུ་ཡིན། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་ཡང་བཟང་ངན་མེད་པར་གསལ་སྟོང་གི་ངང་དུ་རོ་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་ཡིན། དེ་ནི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་བཞི་ཡོད་པའི་ནང་གི་ལྟ་བ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་ཟེར་གསུངས།^p400
ལྟ་བ་དེའི་རང་ངོ་ཤེས་བཞིན་རང་བབས་སུ་བཞག་ཚེ་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་དུ་འཛིན་པའི་དམིགས་གཏད་ཀྱི་བསྒོམ་བྱ་གང་ཡང་མེད་ལ། དགག་སྒྲུབ་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་བསླད་དང་བྲལ་བས་ཡེངས་པ་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་བབས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་རང་ངོ་རང་གསལ་གྱི་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་སྒོམ་པ་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །^p401
ཞེས་ལྟ་བ་དེའི་ངང་དུ་རང་བབས་སུ་བཞག་ན་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་གྱི་འཛིན་སྟངས་གང་ཡང་མེད། སྒོམ་དུ་ཡང་མེད། རྣམ་རྟོག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་སོང་ཟེར་བའི་ཡེངས་པ་ཡང་མེད། སྒོམ་དུ་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་ལྷག་མཐོང་དང་། རང་བབས་སུ་འཇོག་པ་ལ་ཞི་གནས་ཟེར་བ་ཡིན། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ངང་དུ་རྒྱུན་སྐྱོང་བ་ནི་སྒོམ་པ་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་གསུངས།^p402
སྒོམ་པའི་རྒྱུན་སྐྱོང་བ་དེའི་ཚེ་ཚོགས་དྲུག་གི་སྣང་ཤེས་གང་ཤར་ཐམས་ཅད་ལ་བཅོས་བསྒྱུར་སྤང་བླང་མི་བྱ་བར་རིག་སྟོང་གཉུག་མའི་རང་ཚུགས་མ་ཤོར་བར་བྱས་པས་རྩལ་སྣང་གང་གིས་ཀྱང་ཕན་གནོད་མེད་པ་རྦ་རླབས་རྒྱ་མཚོར་ཐིམ་པ་ལྟར་གྱུར་པ་སྤྱོད་པ་སྣང་བ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །^p403
ཞེས་སྒོམ་པའི་རྒྱུན་སྐྱོང་བའི་སྐབས་སུ། ཚོགས་དྲུག་ནི། མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཡིད་རྣམས་ཡིན། ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་རྟོག་གང་ཡིན་ཡང་རུང་། དེ་དག་ལ་ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་གང་སྣང་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེན་འཛིན་དང་དགག་སྒྲུབ་ཅི་ཡང་མི་བྱ་བར་རིག་པ་ཁོ་རང་གི་ངང་བསྐྱངས་ན། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོའི་རྦ་རླབས་དེ་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཐིམ་འགྲོ་བ་ལྟར་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཕན་གནོད་མེད་པར་རིག་པའི་ཀློང་དུ་ཐིམ་འགྲོ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་སྣང་བ་ཅོག་གཞག་ཟེར་གསུངས།^p404
དེ་ལྟར་གོམས་ཚེ་དང་པོ་རིག་པ་ངོ་ཤེས་ཚེ་རྣམ་རྟོག་རང་གྲོལ་བ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་ལྟ་བུ།^p405
ཞེས་སྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་ཐོག་མར་རྣམ་རྟོག་གང་སྐྱེས་ན་དེ་ངོས་ཟིན་ཚེ་རྣམ་རྟོག་དེའི་རྒྱུན་མཐུད་མི་ཐུབ་སྟེ། དཔེར་ན་སྦྲུལ་ལ་མདུད་པ་བརྒྱབ་ན་རྒྱག་ལོང་མེད་པར་ཞིག་འགྲོ་བ་བཞིན། རྣམ་རྟོག་རང་སར་རང་གྲོལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་གསུངས།^p406
བར་དུ་རྩལ་རྫོགས་ཚེ་རྟོག་ཚོགས་གང་གིས་ཀྱང་ཕན་གནོད་མེད་པ་ཁང་སྟོང་དུ་རྐུན་མ་ཞུགས་པ་ལྟ་བུ།^p407
ཞེས་བར་དུ་སེམས་སྟོང་ཉིད་དུ་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པའི་རྩལ་རྫོགས་དུས། རྣམ་རྟོག་བཟང་པོ་ཤར་བས་དགའ་བ་དང་སྡུག་པོ་ཤར་བས་སྡུག་རྒྱུ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མིན། དཔེར་ན་ཁང་སྟོང་དུ་རྐུན་མ་ཞུགས་ན། དེར་འཁྱེར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་རྫས་ཅི་ཡང་མེད་པས་སྡུག་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མི་འདུག་ལ། མ་ཞུགས་ནས་དགའ་རྒྱུའང་མེད། དེ་འདྲ་བའི་ཉམས་བར་གྱི་དུས་སུ་འབྱུང་བ་ཡིན་གསུངས།^p408
མཐར་བརྟན་པ་ཐོབ་ཚེ་མ་དག་པའི་ཆོས་བཙལ་ཀྱང་མི་རྙེད་པ་རང་བཞིན་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པས་གསེར་གླིང་དུ་ས་རྡོ་མི་རྙེད་པ་ལྟར་གྱུར་པ་འབྲས་བུ་རིག་པ་ཅོག་གཞག་ཅེས་བྱའོ། །^p409
ཞེས་མཐར་ཐ་མལ་བའི་རྣམ་རྟོག་གང་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་རིག་པ་འབའ་ཞིག་མ་གཏོགས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ། དཔེར་ན་གསེར་གླིང་དུ་ཐོན་དུས་གསེར་མ་གཏོགས་ས་རྡོ་ཕལ་བ་བཙལ་ཀྱང་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟར། ཆོས་སྐུ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་སོང་བ་ནི་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཐར་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་རིག་པ་ཅོག་གཞག་ཡིན་གསུངས།^p410
གསུམ་པ་རྗེས་ལྷུན་གྲུབ་ཐོད་རྒལ་ནི། རིག་པ་འོད་གསལ་བའི་སྦུབས་ཡིད་དཔྱོད་བློ་ཡིས་བཞག་པ་མིན་པར་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ།^p411
ཞེས་གསུམ་པ་རྗེས་ལྷུན་གྲུབ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཁྲིད་ནི། རང་གི་སྙིང་གི་དབུས་ན་ཆོས་སྐུ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡེ་ནས་གནས་ཡོད། དེ་ཡང་ཡོད་ན་ཐང་བསམ་པའམ་ཡོད་ཤས་ཆེ་སྙམ་དུ་དཔྱད་པས་བཞག་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་མཐོང་བའི་ཆེད་དུ་ལྷུན་གྲུབ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ལམ་སྒོམ་པ་ཡིན་གསུངས།^p412
ལུས་གནད་སྐུ་གསུམ་གྱི་བཞུགས་སྟངས་གང་རུང་ལྡན་པས།^p413
ཞེས་ཐོད་རྒལ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ལ་ནང་གསེས་སུ་གནད་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་པ་ལས། ལུས་གནད་ནི་ཆོས་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་སེང་གེ་ལྟ་བུ་དང་། ལོངས་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་གླང་ཆེན་ཉལ་བ་ལྟ་བུ། སྤྲུལ་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་དྲང་སྲོང་ཙོག་པུ་ལྟ་བུ་གང་རུང་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པས་གསུངས།^p414
ངག་གནད་སྨྲ་བ་བཅད་ལ་རླུང་དལ་བུར་ཁ་ནས་གདོན།^p415
ཞེས་ངག་གི་གནད་ནི་ངག་བཅད་དམ་ཁ་ཡིས་སྐད་ཆ་མང་པོ་མི་བཤད་པར་རླུང་དལ་བུར་ཁ་ནས་འདོན་པ་ཡིན་གསུངས།^p416
སེམས་གནད་ཁྲེགས་ཆོད་ཅོག་གཞག་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མའི་ངང་ནས།^p417
ཞེས་སེམས་ཀྱི་གནད་ནི། གོང་དུ་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངང་དུ་འཇོག་པ་ལ་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་ཟེར་ཞིང་། གནད་དེའི་ངང་ནས་འདུག་དགོས་གསུངས།^p418
ཡུལ་གནད་ནམ་མཁའ་རྐྱེན་བྲལ་དང་ཉི་ཟླ་མར་མེ་སོགས་ལ།^p419
ཞེས་ཡུལ་གྱི་གནད་ནི་ནམ་མཁའ་རྐྱེན་བྲལ་ལ་གཏད་ན་ཆོག་ལ། ཡང་ན་ཉི་མ་ཟླ་བ་མར་མེ་གསུམ་གང་རུང་ལ་གཏད་དགོས་གསུངས།^p420
སྒོ་གནད་ལྡོག་ཕབ་ཟུར་གྱིས་བལྟས་པས།^p421
ཞེས་སྒོའི་གནད་ནི་ཆོས་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་གྱེན་དུ་སྨིན་མཚམས་སུ་བལྟ་བ་དང་། སྤྲུལ་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་ཕབ་ནས་བལྟ་བ་དང་། ལོངས་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་མིག་གཉིས་ཀྱིས་ཟུར་གཉིས་ལ་མཉམ་པོར་བལྟ་བ་ཡིན་གསུངས།^p422
སྣང་བའི་གནད་དབྱིངས་རྣམ་དག་གི་སྒྲོན་མ་མཐིང་དབྱིངས་ཁྱབ་པ་ཆེན་པོ་འོད་ལྔའི་མུ་ཁྱུད་ཅན་དང་། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་འོད་ལྔའི་ཐིག་ཟླུམ་ཕྱི་ནང་རིམ་པ་མང་པོ་ཅན་གྱི་དབུས་སུ། རིག་གདངས་ལུ་གུ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་སྐུད་པ་དུ་མ་ལ་ཤེལ་ཕྲེང་གིས་བརྒྱན་པ་ལྟ་བུ་དེ་གཡོ་འགུལ་མེད་པར་བཙོན་དུ་བཟུང་ལ། རླུང་མིག་ཡིད་གསུམ་དེར་ཐིམ་འགྲོ་བ་ལྟར་གཏད་ལ་ཡིད་དཔྱོད་མཚན་མའི་རྟོག་ཚོགས་གང་ཡང་མེད་པར་ཡུན་རིང་དུ་གོམས་པས་དབྱིངས་ཐིག་རིག་པ་རྣམས་གསལ་བར་མཐོང་བ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ།^p423
ཞེས་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་བྲལ་ནས་དབྱིངས་ཐིག་རིག་པ་གསལ་བར་མཐོང་བ་ནི་སྣང་བ་བཞིའི་ནང་གི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ཟེར་བ་ཡིན་གསུངས།^p424
དེ་དག་ཇེ་གསལ་ཇེ་བརྟན་ཇེ་རྒྱས་སུ་མཆེད་དེ་འོད་སྣང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་སྣང་བ་ཉམས་གོང་འཕེལ། ཞེས་དབྱིངས་ཐིག་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ཇེ་གསལ་ཇེ་བརྟན་ཇེ་རྒྱས་ཇེ་མང་དུ་ཡར་འཕེལ་ཡོང་བ་དེ་ལ་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཟེར་བ་ཡིན་གསུངས། དབྱིངས་སྣང་ཞིང་ཁམས་སུ་དག་ཐིག་ལེ་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་རྫོགས། རིག་པ་སྐུར་སྨིན་ནས་དག་པ་འབའ་ཞིག་གི་གདངས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་རིག་པ་ཚད་ཕེབས།^p425
ཞེས་དབྱིངས་རྣམ་དག་གི་སྒྲོན་མ་ཞིང་ཁམས་སུ་དག ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་རྫོགས། རིག་གདངས་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་སྐུ་རུ་སྨིན་ནས་མ་དག་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་ཤར་བ་རིག་པ་ཚད་ཕེབས་ཟེར་བ་ཡིན་གསུངས།^p426
སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་མུ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་གཞོན་ནུ་བུམ་སྐུའི་ཀློང་དུ་བཙན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཆོས་ཉིད་ཟད་སའོ། །^p427
ཞེས་མ་དག་པའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཚད་ཕེབས་སྐབས་སུ་ཟད་ཚར་ཡང་། དག་པ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་ནང་དབྱིངས་སུ་བཙན་ས་ཟིན་དགོས་ཤིང་། ནང་ཀློང་དུ་མི་སྣང་བར་ཐིམ་འགྲོ་བ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཟད་སའི་སྣང་བ་ཟེར་གསུངས།^p428
སླར་ཡང་གདུལ་བྱའི་ཞིང་དུ་སྐུ་གསུམ་གྱི་བཀོད་པ་ཅིར་ཡང་ངོམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་ལེགས་སྨོན་ཟུང་དུ་ཚོགས་པའི་རང་འབྲས་བསླུ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །^p429
ཞེས་སངས་རྒྱས་ཆོས་སྐུའི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བརྙེས་ཀྱང་། གདུལ་བྱའི་ཁམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་དང་གདུལ་བྱའི་ལེགས་ཚོགས་ཀྱི་དགེ་བ་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས། སྤྲུལ་སྐུ་དང་ལོངས་སྐུ་སོགས་ཅིར་ཡང་སྣང་བ་ནི་ལེགས་སྨོན་ཟུང་དུ་ཚོགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་སྣང་བ་ཡིན་གསུངས།^p430
ཚེ་འདི་ལ་བརྟན་པ་མཆོག་མ་ཐོབ་ན་འཆི་ཁར་རང་སེམས་ཨ་དཀར་པོ་སྙིང་གར་གནས་པ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་དེ་སྤྱི་གཙུག་ན་བཞུགས་པའི་བླ་མའི་ཐུགས་ཀར་ཐིམ། བླ་མའང་ཇེ་མཐོ་ཇེ་མཐོར་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དུ་གཤེགས་པར་མོས་ལ་རང་སེམས་བླ་མའི་ཐུགས་དང་དབྱེར་མེད་དུ་མཉམ་པར་བཞག་ལ་འཕོ་བར་བྱའོ། །^p431
ཞེས་འཆི་ཁ་བར་དོའི་ཁྲིད་ནི། གཟོད་འཆི་ཁར་རང་སེམས་སྙིང་ནང་དུ་ཨ་དཀར་པོ་ཞིག་ཏུ་སྒོམ། དེ་ནས་སྤྱི་གཙུག་ན་བཞུགས་པའི་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཏབ་པས་ཨ་དེ་ཡང་ཡར་བླ་མའི་ཐུགས་ཀར་ཐིམ་སོང་བར་བསམ། བླ་མ་ཡང་ཇེ་མཐོ་ནས་ཇེ་མཐོར་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་གཤེགས། དེ་ལྟར་རང་སེམས་དང་བླ་མའི་ཐུགས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་འཕོ་བར་བྱས་ན་ཆོས་སྐུའི་གཏན་སྲིད་ཟིན་ཡོང་བ་ཡིན་གསུངས།^p432
ཆོས་ཉིད་བར་དོའི་སྣང་བ་སྒྲ་འོད་ཟེར་གསུམ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་གང་ཤར་ཡང་རང་སྣང་དུ་ངོ་ཤེས་པར་བྱས། ཤེས་ཐོག་དེར་ཅོག་གཞག་ལྟ་བས་བཙན་ས་བཟུང་ལ་གནས་པར་བྱ། རྩལ་སྣང་ཐམས་ཅད་གཞི་ཀློང་དུ་མ་ཐིམ་བར་དུ་གནས་པ་ལས་སླར་མི་ལྡོག་པར་བྱའོ། །^p434
ཞེས་ཆོས་ཉིད་བར་དོ་རུ་སྒྲ་ཡི་སྣང་བ། འོད་ཀྱི་སྣང་བ། ཟེར་གྱི་སྣང་བ། སྐུའི་སྣང་བ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་སོགས་མང་པོ་ཤར་ཡོང་བ་ཡིན། སྐབས་དེར་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་རང་སྣང་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱས་ལ། དེའི་ངང་དུ་བཞག་ནས་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་དུ་འཇུག་པ་དེ་ཆོས་ཉིད་བར་དོའི་ཁྲིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་གསུངས།^p435
སྲིད་པ་བར་དོའི་སྣང་བ་རྨི་ལམ་ལྟར་ཤར་དུས་ལྷ་དང་བླ་མ་ལ་མོས་གུས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ལ། འཆི་ཁ་བར་དོའི་མན་ངག་གནད་དུ་བསྣུན་པས་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་དུ་དབུགས་དབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །^p436
ཞེས་སྲིད་པ་བར་དོར་འགྲོ་དྲུག་གི་ལས་སྣང་ཤར་ཡོང་དུས་ལྷ་དང་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ། འཆི་ཁ་བར་དོའི་མན་ངག་གྲོང་འཕོ་གྲོང་འཇུག་རང་སེམས་ཨ་དཀར་པོར་གསལ་ནས་བླ་མའི་ཐུགས་ཀར་བསྟིམས། བླ་མ་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་གཤེགས་པར་བསྒོམ་ན་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་གསུངས།^p437
དེ་ལྟར་ཁྲིད་ཡིག་སངས་རྒྱས་ལག་སྟེར་འདིའི། །^p438
སྙིང་པོའི་གནད་རྣམས་རིག་སྟོང་ཀློང་ནས་རྡོལ། །^p439
ཚིག་ཚོགས་ཕལ་ཆེར་རྟོག་དཔྱོད་བློ་ཡིས་བཟོས། །^p440
འོན་ཀྱང་དང་པོའི་ལས་ཅན་འགའ་རེ་ལ། །^p441
ཕན་པ་ཅུང་ཟད་སྲིད་སྙམ་ཡི་གེར་བཀོད། །^p442
དགེ་འདིས་མཁའ་ཁྱབ་འགྲོ་བ་མ་ལུས་ཀུན། །^p443
ཕྱམ་གཅིག་གདོད་མའི་དབྱིངས་སུ་དབུགས་དབྱུང་ཤོག །^p444
ཅེས་སངས་རྒྱས་ལག་སྟེར་གྱི་གནད་ངོ་མ་ནི་རིག་སྟོང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཀློང་ནས་ཤར་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་། རྗེས་སུ་ཚིག་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་དུ་ཞེ་ལ་ཤར་མ་ཐུབ་ཀྱང་། ལས་དང་པོ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་རེ་འབྱུང་སྲིད་རྒྱུ་རེད་བསམ་ནས་ཚིག་ཚོགས་ཁ་ཤས་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ཡི་གེར་བཀོད་པ་ཡིན། བོད་ལ་མཚོན་ན། འདི་ལས་དང་པོ་བའི་ཉམས་ལེན་ཞིག་ཡིན་ལ། ད་དུང་ཡང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་ཧ་ཅང་མང་པོ་ལ་བལྟ་དགོས་པ་ཡིན་ཡང་། ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཕལ་ཆེར་ལ་མཚོན་ན། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་འདི་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཤིག་དགོས་རྒྱུ་མ་རེད། འདི་ལས་མང་པོ་ཞིག་ལ་བལྟ་མི་ཐུབ་ལ་སྒོམ་ཡང་ཐུབ་རྒྱུ་མ་རེད། ད་དུང་སྒོམ་ལོང་ཡང་དཀོན་མོ་ཡིན། དེ་ལྟར་བརྩམས་པའི་དགེ་བ་འདིས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་ཆོས་སྐུའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་གསུངས།^p445
ཅེས་འཇམ་དབྱངས་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་མཆོག་རི་བོ་རྩེ་ལྔའི་ཡང་དབེན་ཨ་སུ་རའམ་སྲེད་མེད་བུའི་བྲག་ཕུག་ཏུ་ངག་དབང་བློ་གྲོས་མཚུངས་མེད་པས་སྔ་དྲོའི་ཐུན་གསེང་དུ་ཡི་གེར་བཀོད་པ་དགེའོ།། །།^p446
ཞེས་ཁྲིད་ཡིག་སངས་རྒྱས་ལག་སྟེར་གྱི་ཁྲིད་ཆ་ཚང་རྫོགས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱེད་ཅག་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་དོན་དང་མཐུན་པར་འུ་ཅག་གིས་ཆོས་འཆད་ཉན་བྱས་པའི་ལས་རིམ་ཚང་མ་ཡང་ལེགས་པར་རྫོགས་པ་ཡིན།^p447
ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་གཞོན་པས་བསྐུར་བའི་འཕྲིན་ཡིག^p448
ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཚོགས་འདིར་ཆོས་ཁྲིད་གསུང་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་གཞོན་པ་སྐུ་ཞབས་ཨལ་བྷེར་ཐི་ཀོར་（Albert Arnold Gore Jr.）གྱིས་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༣ལོའི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༢༣ཉིན་བྲིས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་ཅིག་འབྱོར་བའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི་འདི་ལྟར།^p449
སྐྱབས་རྗེ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་འཚམས་འདྲིར་ཐོན་པར་ཧ་ཅང་དགའ་སྤྲོ་ཆེ། དེ་ལྟ་ནའང་ང་རང་གཟའ་འཁོར་འདིའི་གཟའ་མཇུག་ལ་ཚོགས་འདུར་ཞུགས་དགོས་པས། སྤྱི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༣༠དང་ཚེས་༣༡སྟེ་ཉིན་གཉིས་ལ་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་དུ་མེད། དེ་བས་ད་ལན་སྐྱབས་རྗེ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་མ་བྱུང་བར་ཡིད་ཧ་ཅང་ཕམ་པོ་བྱུང་། འོན་ཀྱང་། བདག་གིས་ཁྱེད་རང་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་ལ་ལྟ་སྐོར་དུ་འབྱོན་པར་སྣེ་ལེན་གྱི་ལས་སྒྲུབ་པ་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད་ཅིང་། ད་དུང་དོན་དག་གཞན་གང་ཡོད་རྣམས་ནམ་ཡིན་ཡང་བདག་ལ་འབྲེལ་གཏུག་གནང་རོགས།^p451
འཚམས་འདྲིའི་སྨོན་འདུན་བཟང་པོ་དང་བཅས།^p452
ཨལ་བྷེར་ཐི་ཀོར་ནས།^p453
དེའི་རྗེས་སུ་ཆོས་རྗེ་མཆོག་གིས་ཆོས་ཁྲིད་ཀྱི་མཇུག་ལེགས་པར་གྲུབ་ནས། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་གཞོན་པའི་བཀོད་སྒྲིག་ལྟར་ཕོ་བྲང་དཀར་པོར་བྱོན།^p454
ཕོ་བྲང་དཀར་པོར་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕྱིན་པ།^p455
ཕྱི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༣༠ཉིན། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཕོ་བྲང་དཀར་པོར་（The White House）གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས། ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་ནི་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་རིམ་བྱོན་གྱི་སྡོད་གནས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་དོན་ལས་ཀ་ཐག་གཅོད་བྱ་སའི་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་ཡིན་པས། གནས་འགའ་རེར་གཏན་ཁེལ་གྱི་དུས་ཚོད་ནང་དུ་ལྟ་སྐོར་བྱ་ཆོག་ཅིང་། དེའང་ཨ་རིའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་སྤྱི་དམངས་མ་གཏོགས་ཕྱི་རྒྱལ་ནས་ཡོང་བ་དག་ལ་ཐད་ཀར་དུ་སྒོ་འབྱེད་ཀྱིན་མི་འདུག^p456
སྲིད་འཛིན་གཞོན་པ་ཨལ་བྷེར་ཐི་ཀོར་གྱིས་མངགས་བཅོལ་གནང་བ་ལྟར། སྣེ་ལེན་མཁན་ལྕམ་ཁཱ་རཱེན་ཝའེ་ལེམ་སི་（Karen Williams）ཡིས་ང་ཚོ་ཕོ་བྲང་དཀར་པོར་ལྟ་སྐོར་དུ་ཁྲིད། ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་འདི་ནི་རྩ་བའི་ཐོག་ཁང་དང་ཤར་ཁང་། ནུབ་ཁང་བཅས་ཀྱིས་གྲུབ་ལ། ཤར་ཁང་ནི་གསོལ་སྟོན་ཁང་དང་ནུབ་ཁང་ནི་སྲིད་འཛིན་གྱི་གཞུང་སྒྲུབ་ཁང་རེད། ཕྱི་ནས་བལྟས་ན་ཐོག་བརྩེགས་རིམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་དོན་དུ་བརྩེགས་རིམ་དྲུག་དང་ཁང་མིག་བརྒྱ་དང་སོ་གཉིས་ཀྱིས་གྲུབ་འདུག སྣེ་ལེན་མཁན་གྱིས་ངེད་ཅག་ལ་བཅད་ཁུལ་རེ་རེ་བཞིན་ངོ་སྤྲོད་ཞིབ་ཅིང་རྒྱས་པར་བྱས་པ་མ་ཟད། ནམ་རྒྱུན་ལྟ་སྐོར་པ་རྣམས་ལ་སྒོ་མི་ཕྱེ་བའི་གནས་དག་ལའང་གཟིགས་སྐོར་ཕྱིན་པ་ཡིན། མོ་ནི་ཨ་རིའི་རབ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སེར་གོས་གྱོན་ནས་རྒྱུན་དུ་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་ནང་དུ་ལས་ཀ་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཞིང་མཐོང་དཀོན་པ་ཞིག་རེད།^p458
ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་གྱང་ལྡེབས་ངོས་སུ། སྲིད་འཛིན་རིམ་བྱོན་དང་ཁོང་ཚོའི་ལྷ་ལྕམ་གྱི་འདྲ་པར་ཆེ་ཆུང་མང་པོ་གོ་རིམ་མེད་པར་བཤམས་འདུག་ལ། བར་ཁྱམས་དང་ཁང་པའི་ནང་ཐམས་ཅད་དུ། ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་རུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་མྱོང་བའི་སྤུས་ལེགས་རྫ་ཆས་དང་ཤེལ་སྣོད། གསེར་དངུལ་གྱི་ཟས་ཆས་སོགས་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ཀྱི་བྲོ་བ་སྟུག་པོ་མངའ་བའི་སྒྱུ་རྩལ་ཐོན་རྫས་སྣ་ཚོགས་བཤམས་སྟོན་བྱས་ཡོད། སྐབས་དེ་དུས་ཨ་རིའི་ལས་ཐོག་སྲིད་འཛིན་ནི་ཁཱི་ལིན་ཐོན་（william jefferson clinton）ཡིན་པས། ཁོང་དང་ཁོང་གི་ཁྱིམ་མིའི་འདྲ་པར་དང་བརྙན་ཐུང་སོགས་ཀྱང་མང་ཙམ་ཡོད།^p460
ཕྱི་དྲོར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་དང་ངེད་ཅག་ཨ་རིར་བཅའ་སྡོད་བྱས་པའི་ཀྲུང་གོའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། ང་ཚོར་སྣེ་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་གཞུང་ཚབ་མགོ་དཔོན་ནི་མི་ཞི་དུལ་ངག་འཇམ་ཞིག་རེད། ང་ཚོས་གནས་འདིར་ཡོང་བའི་ལས་རིམ་ནང་དོན་དང་ཕྱི་སྡོད་དུས་ཡུན་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དོན་རྣམས་གསལ་བཤད་བྱས་ཤིང་། ཁོས་ཀྱང་ཞིབ་ཕྲའི་གནས་ཚུལ་གང་མང་དྲིས་བྱུང་། མཐར་ང་ཚོ་ཕྱིར་ཆོས་ཚོགས་སུ་ལོག་པ་ཡིན།^p461
གྱེས་ཁའི་ཞལ་གདམས།^p464
ཕྱི་ཟླ་༧པའི་ཚེས་༣༡ཉིན། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་འདི་ནས་ཆོས་ཁྲིད་གསུང་པའི་མཛད་རིམ་རྣམས་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་དགའ་སྟོན་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་པའི་ཆེད་དུ། པགས་མདོག་མི་གཅིག་ཅིང་རྒྱལ་ཁབ་ཐ་དད་པའི་ཆོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོ་ལྗང་གི་སྤང་ཐང་དུ་སྦྲ་གུར་ཕུབ་ནས་སྤྲོ་སྐྱིད་ཀྱི་རང་འདེམས་གསོལ་སྟོན་བཤམས།^p465
ཉིན་དེར། གནམ་གཤིས་དྭངས་ཤིང་བསིལ་ལ་ལྗོན་པའི་གཡུ་མདངས་ལྷག་པར་མིག་ལ་མཛེས་པ་དང་། བྱ་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྙན་འཇེབས་ཀྱི་གྲེ་འགྱུར་སྒྲོག་པ། མེ་ཏོག་གི་དྲི་བསུང་མངར་མོས་དྲི་འཛིན་དབང་པོའི་བརྟན་པ་དབང་མེད་དུ་འཕྲོག་པའི་ཁོར་ཡུག་དེ་ནས། ཚང་མས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གུ་ཡངས་བག་ཕེབས་ཀྱིས་ཟས་མཆོག་ལ་རོལ་ཞིང་སེམས་པའང་ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་བྱུང་།^p467
ཆོས་རྗེ་ཉིད་དེར་ཡོད་དད་ལྡན་རྣམས་དང་ཞལ་གྱེས་ལ་ཉེ་བའི་སྔོན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞལ་གདམས་འདི་ལྟར་གསུང་།^p468
དེ་རིང་གི་སྐབས་སུ་ངས་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་སློབ་སྟོན་ནམ་རེ་འདུན་ཚིག་ཀ་འགའ་ཞུ་རྒྱུ་ཡོད།^p469
སྤྱིར་ང་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་མེད་ཅིང་སྐྱོན་ཆེ་བའི་གང་ཟག་ཅིག་གིས་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་སློབ་སྟོན་བྱེད་པ་དེ་མི་འོས་པའི་གནས་ཤིག་ཡིན་ཡང་། ད་རེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ང་ཚོ་ཚང་མ་བླ་མ་དང་སློབ་མའི་དམ་ཚིག་གིས་འབྲེལ་ནས་ཚེ་འདི་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྐྱེ་བ་ཚེ་རབས་ཀྱི་བར་དུ་འབྲལ་བ་མེད་པར་གྱུར་བ་ཡིན། དེས་ན་ངས་ཀྱང་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་ནས་ཚིག་ཀ་འགའ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།^p470
ཐོག་མར་ཚོགས་གཙོ་ཨ་དཀོན་ལྷ་མོ་ལགས་ལ་རེ་བ་གཉིས་ཞུ་རྒྱུ་ཡོད། ཁོང་གི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རིགས་བསྡུ་ན། རང་རྒྱུད་ལ་ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་དང་། གཞན་དོན་དུ་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་ཐོགས་པའི་ཕྲིན་ལས་གཉིས་ཡོད་རྒྱུ་རེད་བསམ། ཡོན་ཏན་དེ་གཉིས་པོ་སྔར་ཡོད་མི་ཉམས་པའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་པ་དང་། སྔར་མེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ད་དུང་མང་པོ་འཐོབ་རྒྱུ་ཡོད་པས་དེ་འཐོབ་པར་བརྩོན་ཐུབ་པའི་རེ་བ་ཡིན།^p471
དེ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཁོང་རྣམས་ལའང་རེ་བའི་ཚིག་ཀ་གསུམ་ཞུ་རྒྱུ་ཡོད། དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྱེད་རྣམ་པ་ཐུགས་མཐུན་པ་དང་ཁྲིམས་གཙང་བ། སྤོང་ཀློག་གི་ལས་ལ་བརྩོན་པ་དང་གསུམ་ཡིན།^p472
དང་པོ་ཐུགས་མཐུན་པ་ཟེར་བ་ནི། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ཡེ་ཤུ་དང་ཧིན་དྷུའི་ཆོས་ལུགས་སོགས་ལའང་མཐུན་འབྲེལ་ལེགས་པོ་བྱེད་པ་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་འཁྲུག་སློང་བྱས་ན་གནོད་པ་མ་གཏོགས་བདེ་བའི་རྒྱུ་རུ་འགྱུར་མི་སྲིད། དོན་དང་པོ་ནི་ཆོས་ལུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་མཐུན་འབྲེལ་བྱེད་པ་དེ་རྩ་བ་ཡིན། ཁྱད་པར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་སོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་ལ་མཐུན་འབྲེལ་དམ་ཟབ་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དགོས་སུ་བོད་ཡུལ་ནས་དར་ཡོང་བའི་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་ཡོད། དེ་ཚང་མར་ཡང་མཐུན་འབྲེལ་ལེགས་པོ་བྱེད་པ་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན།^p473
སྔོན་ཆད་ལོ་ཉི་ཤུ་དང་སུམ་ཅུའི་གོང་རོལ་དང་བསྡུར་ན། ད་སྐབས་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་གང་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ཧ་ཅང་དར་བ་ཡིན་ཡང་། འདི་ལ་ད་སྐབས་སྲི་ཆེན་པོ་ཞིག་ཞུགས་ཡོད་པ་ནི་མཐུན་འབྲེལ་མེད་པ་དེ་ཡིན། ངོ་མ་བཤད་ན་བླ་མ་གཉིས་ས་ཆ་གང་དང་གང་ལ་སོང་ན་ཡང་མཐུན་མོ་ཡོང་བ་དཀོན་པོ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཚོགས་ཁག་གཉིས་ཡོད་ན་ཡང་མཐུན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་དཀའ་མོ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་གཉིས་ཡོད་ན་ཡང་མཐུན་པོ་ཡོང་བ་དེ་དཀའ་མོ་ཡིན་པས་མཐུན་པོ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། དགེ་འདུན་མཐུན་པ་བདེ་བ་སྟེ། །མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་བདེ། །ཞེས་དགེ་འདུན་པ་མཐུན་པ་དེ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཐོབ་བྱེད་ཡིན་ལ། དགེ་འདུན་པ་མཐུན་ནས་དགེ་སྒྲུབ་སྡིག་སྤོང་བྱེད་པ་དེ་བས་ཀྱང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། དེ་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་པར་གསུངས།^p475
གཉིས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་གཙང་རྒྱུ་དེ་རྩ་བ་ཡིན། ཁྱེད་རྣམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བླངས་ཟིན། སྡོམ་པ་དེ་བསྲུངས་ན་འདི་དང་ཕྱི་མ་ཀུན་ཏུ་བདེ་བ་མ་གཏོགས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་རྒྱུ་ཡོད་པ་མིན། གལ་སྲིད་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་འཆལ་སོང་ན་ངེས་པར་དུ་ངན་སོང་གི་གནས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་ཡོད་པ་མིན། དེའི་ཕྱིར་ན་ཁེ་ཉེན་ཆེ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པས་གཟབ་གཟབ་བྱས་ནས་སྡོམ་པ་བསྲུང་དགོས།^p476
གསུམ་པ་སྤོང་ཀློག་གི་ལས་ལ་བརྩོན་པ་ནི། སྤོང་ཟེར་བ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། སྒོམ་ཉམས་ལེན་ལ་དོ་དོ་ཏན་ཏན་བྱེད་པ་ལ་ཟེར། ཀློག་ཅེས་པ་ནི་ཐོས་བསམ་སྟེ་ཆོས་འཆད་ཉན་གྱི་ལས་ལ་ཅི་ནུས་ཅི་ལྕོགས་བྱ་དགོས་ཏེ། ཕར་ཆོས་འཆད་ཐུབ་ན་བཟང་པོ་རེད། དེ་མ་ཐུབ་ན་ཡང་རང་གིས་ཆོས་མཉན་པར་བརྩོན་དགོས། གལ་ཏེ་གཉིས་ཀ་ཡོད་ན་གོང་ན་མེད་པ་ཡིན། གཉིས་ཀ་མེད་ན་ཡང་གང་རུང་རེ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན།^p477
ཁྱིམ་པའི་ཚོགས་ལའང་རེ་བ་གཉིས་ཡོད། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྲོག་མི་གཅོད་པ་དང་མ་བྱིན་པ་མི་ལེན་པ་སོགས་དགེ་བ་ལ་གནས་ནས་ཕྱག་སྐོར་ཁ་ཏོན་ལ་སོགས་པའི་ལས་ལ་ཅི་ནུས་སུ་འབད་པར་བྱེད་པ་དེ་དོན་དང་པོ་ཡིན། ཁྱད་པར་དུ་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་དད་པ་ཞོག གསོལ་འདེབས་གྱིས། ཞབས་ཞུ་སྒྲུབས། རྒྱུ་རྫས་ཅུང་ཟད་རེ་ཡོད་ན་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཅི་ནུས་ཀྱིས་ཕུལ་ནས་རང་གི་འདི་ཕྱི་ཀུན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་དེ་དོན་གཉིས་པ་ཡིན།^p478
དེ་ནས་ཚང་མ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རེ་བ་གཅིག་ཡོད། ཁྱེད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་། སྒོས་ཆོས་ཚོགས་འདི་ལ་ཁ་ཆག་སྣ་རལ་དང་མི་ཁ་ཁྲེལ་གྱོང་མི་འོང་བའི་ཐབས་ལ་ཅི་ནུས་སུ་འབད་དགོས། ཁྱད་པར་དུ་ཆོས་ཚོགས་འདི་ལ་སྙད་ཅིག་ཞུགས་ཡོང་ན་ཁྱེད་རྣམ་པ་མི་སྔུན་ལ་འབུད་མི་ལོ་བ་སྨོས་མ་དགོས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤྱི་ལའང་དམའ་འབེབ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོང་བ་ཡིན། དེ་ལ་ཧ་ཅང་གིས་གཟབ་གཟབ་བྱ་དགོས།^p480
ཁྱེད་རྣམ་པའི་ཆོས་ཚོགས་འདི་ལ་ཉེན་ཁ་འབྱུང་བའི་གཟབ་དགོས་ས་དང་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་ས་འགའ་རེ་ཡོད། དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དང་པོ་ནི་བླ་སེར་དང་ཇོ་མོ་འདི་ཚོས་སྡོམ་པ་བསྲུང་རྒྱུ་ལ་ངོ་མ་གཟབ་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། འདི་ལ་སྙད་ཅིག་བྱུང་ན་དེ་ལས་སྡུག་གང་ཡང་ཡོད་པ་མིན།^p481
དེའི་ཐབས་སུ་ནི་ཚོགས་གཙོ་ཁོང་གིས་སྒྲིག་ཁྲིམས་དམ་པོ་ཞིག་འཇོག་དགོས་པ་ཡིན་ལ། མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་ན་བླ་སེར་དང་ཇོ་མོ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་ཁང་དེ་ཡང་ཁ་ཁ་གྱིས། བར་དུ་འདབས་འབྲེལ་མི་ཡོང་བར་དང་པོ་ནས་སྔོན་འགོག་ཡང་དག་པར་བྱེད་པ་ཅི་ནས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། དེ་ལ་གཟབ་གཟབ་མ་བྱས་པར་ཇོ་སེར་དང་ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་ཚོ་ལྷན་དུ་བསྲེས་ནས་བསྡད་ན། སྡོམ་པ་བསྲུང་ཐུབ་མཁན་དེ་ཧ་ཅང་དཀའ་མོ་ཡིན།^p482
ང་རང་ལ་དཔེ་མཚོན་ན། ངའི་སློབ་གླིང་ལ་ཇོ་མོ་སྟོང་དང་བརྒྱ་ཕྲག་འགའ་ཞིག་ཡོད་ལ། བླ་སེར་ཡང་དེ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་རྒྱུ་རེད། ཁོང་རྣམ་པས་ཆོས་ཞུ་བའི་སྐབས་སུ་འདུག་ས་ཁ་ཁར་ཕྱེས་ནས་བར་ཐག་རིང་པོར་འདུག་པ་མ་གཏོགས་ལྷན་དུ་འདུག་མི་ཆོག འགྲོ་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཁང་སྒོ་གཅིག་ནས་གཤར་མི་ཆོག་པར། ཇོ་མོ་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་དང་བླ་སེར་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་གཤར་དགོས། དེ་བཞིན་དུ་སྡོད་ཁང་ཡང་བར་ཐག་རིང་པོ་ཡིན་ལ། ཁོང་རྣམས་ནམ་རྒྱུན་འབྲེལ་གཏུག་བྱེད་ཆོག་པ་མིན། དེ་ལྟར་མ་བྱས་ནས་ཡུན་རིང་པོའི་བར་ལྷན་དུ་བསྡད་ན། ནམ་ཞིག་སྡོམ་པ་སྲུང་ཟེར་བ་དེ་དཀའ་མོར་འགྱུར་ཡོང་བ་ཡིན། ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚང་མས་དང་པོ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྡོམ་པ་བསྲུང་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། དེ་ཉམས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉེས་ཚབས་ཆེ་ཞིང་ཚེ་རབས་འབུམ་ཕྲག་མང་པོའི་བར་དུ་ངན་སོང་གསུམ་ནས་མི་ཐར་བའི་ལས་ཡིན་པས། དང་པོ་ནས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་གཟབ་གཟབ་བྱ་དགོས་པ་ཡིན།^p483
གཉིས་པ་ནི་གཞན་གྱི་སྡོམ་པ་མི་འཕྲོག་པ་ལ་ཅི་ནུས་ཀྱིས་གཟབ་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་གང་ཟག་གཞན་ཞིག་གི་སྡོམ་པ་འཕྲོག་པར་བྱས་ན། རང་གི་སྡོམ་པ་ཉམས་པ་ལས་ཀྱང་ཉེས་པ་ཆེ་བ་ཡིན། ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། མཆོད་རྟེན་བྱེ་བ་མང་པོ་བཤིག་པ་ལས་གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྡོམ་པ་འཕྲོག་ན་དེ་ཉེས་པ་ཆེ་བ་ཡིན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་མ་བྱིན་པ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པ་གཞན་བྱས་ན་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་ངེས་ཀྱི་ལས་ཡིན་ཡང་འདག་ཏུ་ཡོད་མོད། དགེ་ཚུལ་སློང་གི་སྡོམ་པ་འཕྲོག་པ་ནི་ཉེ་བའི་མཚམས་མེད་ཀྱི་ལས་ཏེ། ཤི་མ་ཐག་ཏུ་དམྱལ་བ་མནར་མེད་ཀྱི་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་གཏོགས་ཐར་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པས་ཧ་ཅང་གཟབ་དགོས་པ་ཡིན།^p485
ཁྱེད་རྣམ་པ་སུ་དང་སུ་ཡིན་ཡང་རང་གིས་དགེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་མ་འགྲུབ་ཀྱང་སྐྱོན་མི་འདུག གཞན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་སྲུང་བ་ལ་བར་ཆད་དུ་མི་འགྲོ་བའི་ཐབས་ལ་ཅི་ནུས་སུ་བརྩོན་དགོས། གཞན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ཉམས་པར་བྱས་ན། སྐྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་མང་པོའི་བར་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དངོས་སུ་འཕྲད་པ་ལྟ་ཅི། དེའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་གྲགས་པའི་མཐའ་འཁོབ་མུན་ནག་གི་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན།^p486
གལ་སྲིད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་སོང་ཡང་སྒོམ་སྒྲུབ་དང་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་རེ་ཉམས་སུ་བླང་པས་མི་སྐྱོན་སྙམ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ལ་ཐུབ་དབང་གིས། །སྔགས་གྲུབ་པར་ནི་མ་གསུངས་ཏེ། །ཞེས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཚར་ནས་བཟུང་སྟེ་སྒོམ་ཉམས་ལེན་ཐོས་པ་སློབ་གཉེར་གང་དང་གང་བྱས་ཀྱང་། ཁྱོད་འགྲོ་ས་ངན་སོང་མ་གཏོགས་ཕན་པར་མི་འགྱུར་བས་ཅི་ནས་ཀྱང་གཟབ་དགོས་པ་ཡིན། རང་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་མ་ནུས་ན་གཞན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བཀག་འགོག་མི་བྱེད་པར་མཐུན་རྐྱེན་སྒྲུབས་དང་། གཞན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་བའི་ཕན་ཡོན་ཡང་རང་ལ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན།^p487
དེས་ན་ངས་ཁྱེད་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་འགན་པ་ལ་སློབ་སྟོན་ཚིག་ཀ་གཉིས་དང་། བླ་སེར་དང་ཇོ་མོ་རྣམས་ལའང་སློབ་སྟོན་ཚིག་ཀ་གསུམ། ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་རྣམས་ལའང་སློབ་སྟོན་ཚིག་ཀ་གཉིས་བྱས་ཡོད། དེ་དག་ཁྱེད་རྣམ་པས་དུས་རྒྱུན་དུ་ཐུགས་ལ་འཛིན་རྒྱུར་མ་འཆུགས། ང་སོང་བའི་རྗེས་སུ་འབོར་གི་མ་འཇུག ནང་ལྭའི་གློ་ཁུག་གི་རྐུབ་ནས་འབོར་དུ་མི་འཇུག་པར་ཚང་མས་དོ་ཏན་གྱིས་ཉར་ཚགས་བྱ་རྒྱུ་མ་འཆུགས། ༼དགོད་སྒྲ།༽^p488
དེ་ནས་མཇུག་སྡུད་དུ་ངས་སྨོན་འདུན་གྱི་ཚིག་ཀ་གསུམ་ཞུ། དོན་དང་པོ་ཚོགས་གཙོའི་སྐུ་ཚེ་བརྟན་ཅིང་མཛད་འཕྲིན་རྒྱས་པའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་བ་ཡིན། དོན་གཉིས་པ་དགེ་འདུན་པ་ཐམས་ཅད་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ལས་ལ་བརྩོན་པའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་བ་ཡིན། དོན་གསུམ་པ་ནི་མི་སྐྱ་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ་མི་ལྡོག་པ་དང་དགེ་བ་བཅུའི་ལམ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་བ་ཡིན།^p490
དེ་ལྟར་དུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་སྙམ་པའི་དགོངས་གསོལ་དང་། ཁྱེད་རྣམ་པས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་རེ་སྨོན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པའི་མཐུན་འགྱུར་གནང་བར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་ཞུ་བ་ཡིན།^p491
དྲན་ངོགས་ཀྱི་ནུབ་བསྐྱོད་ལས་ཡུལ་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་གྱི་མཛད་རིམ་ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་སྐབས་ཏེ་ལྔ་པའོ། །^p492
