འབབ་ཚུགས་གཉིས་པ། ཨ་རིའི་བྷོལ་དྷེར།^p1
འབབ་ཚུགས་གཉིས་པ། ཨ་རིའི་བྷོལ་དྷེར།^p2
༼ ༦·༢༢~༦·༢༩ ༽^p3
མཛད་རིམ།^p4
ཕྱི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༢༢ཉིན། བྷོལ་དྷེར་ལ་འབྱོར།^p5
ཕྱི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༢༣ཉིན། ཀརྨ་རྫོང་བསམ་གཏན་གླིང་དུ་ནང་ཆོས་ཀྱི་བྱམས་བརྩེའི་ལྟ་བ་གསུངས།^p6
ཕྱི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༢༤ཉིན། ཁོ་ལོར་རཱ་ཏའོ་སློབ་ཆེན་གྱི་སྨན་ཁང་དུ་སྐུ་གཟུགས་བརྟག་བཤེར་མཛད།^p7
ཕྱི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༢༥ཉིན། རྒོད་རྐྱང་ཞིང་རར་སེམས་ཁྲིད་མན་ངག་གསུངས།^p8
ཕྱི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༢༦ཉིན། མཱེལ་ཧཱེ་ཆོས་ཁང་དུ་མི་ལ་རས་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་གསུངས།^p9
ཕྱི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༢༧ཉིན། ཀརྨ་རྫོང་བསམ་གཏན་གླིང་དུ་ཤམྦྷ་ལ་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་གླེང་གནང་།^p10
ཕྱི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༢༨ཉིན། ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དབུ་འཛིན་དང་དད་ལྡན་རྣམས་ལ་མཇལ་ཕྲད་གནང་།^p11
ཟླ་༦པའི་ཚེས་༢༩ཉིན། ཞལ་གྱེས་ཁའི་གསུང་བཤད་གནང་།^p12
བྷོལ་དྷེར་（Boulder）ལ་ཐོན་པ།^p13
ཧཱ་ཝ་ཡེའི་མཛད་རིམ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་རྗེས། ངེད་ཅག་མུ་མཐུད་དུ་ས་ཚིགས་ཕྱི་མ་སྟེ་བཛྲ་དྷ་དྷིའི་ཆོས་ཚོགས་（Vajradhatu）སུ་ཆས།^p14
ཕྱི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༢༡གི་ཕྱི་དྲོར། ཧི་ལོའི་གནམ་ཐང་ནས་ཙན་དན་རི་བོའི་གནམ་ཐང་བར་དུས་ཚོད་གཅིག་ཙམ་ལ་འཕུར། དེ་ནས་སླར་ཡང་གནམ་གྲུར་བསྡད་ནས་མཚན་ཐོག་ཐག་ལ་ཆུ་ཚོད་ལྔ་ལྷག་ཏུ་འཕུར་ཞིང་། ནམ་ལངས་ཁར་གསེར་རྙིང་རི་བོའམ་སན་ཧྥི་རན་སའེ་སི་ཁོ་（San Francisco）ཡི་གནམ་ཐང་དུ་སླེབས།^p15
ཕྱི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༢༢ཉིན། དེར་ངལ་གསོ་ཅུང་ཙམ་བྱས་རྗེས་མུ་མཐུད་ནས་དུས་ཚོད་གཉིས་ཙམ་ལ་ཁོ་ལོར་རཱ་ཏོ་（Colorado）ཞིང་ཆེན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཏེན་ཝིར་（Denver）གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཕུར་མཐར། སྤྲིན་དཀར་གྱི་ལ་ཐོད་བཅིངས་པའི་རི་རྩེ་བརྒྱུད་ནས། ཏེན་ཝིར་གྱི་སི་ཏཱེ་ཕོར་ཐིན་（Stapleton）གྱི་གནམ་ཐང་དུ་བབས།^p18
གནས་འདི་ནས་ཡུལ་བྷོལ་དྷེར་ལ་རླངས་འཁོར་དུ་བསྡད་ནས་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ལྷག་འགྲོ་དགོས་ཤིང་། བྷོལ་དྷེར་ནི་རི་བོ་རཱོ་ཁཱེས་（Rocky）འདབས་ཀྱི་དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའ་བའི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་སྟེ། ཕྱི་ནས་བལྟས་ན་སྤྱི་གླིང་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་ཀུན་ནས་མཚུངས་ཤིང་། ལམ་བར་དུ་ཧ་ཅང་མཛེས་པའི་ནེའུ་གསིང་དང་ལུང་པ་གཏིང་ཟབ་མོ། ཚར་དུ་དངར་བའི་སྤྲོ་ཁང་། མཛེས་སྡུག་གི་ལྗོན་ཤིང་། རྔམ་བརྗིད་ཀྱི་རི་བོ་སོགས་མཛེས་ལྗོངས་ལྟ་ན་སྡུག་པ་དག་བརྒྱུད་ནས། མཐར་ངེད་ཅག་བདེ་བླག་ངང་ཁྲོམ་ལམ་༡༢པའི་ཁང་རྟགས་༨༩༡གི་མར་པའི་ཕོ་བྲང་（Marpa House）ཞེས་པ་རུ་སླེབས། འདི་ནི་བཛྲ་དྷ་དྷིའི་ཆོས་ཚོགས་གཙོ་བོའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་དང་། ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་ཕེབས་པའི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་སའི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། གནས་འདི་ན་ཉམས་ལེན་པ་མང་པོ་བཞུགས་ལ། ཁོང་ཚོས་ཡུན་རིང་དུ་འཚོ་བ་རོལ་སའི་ཟང་ཟིང་གི་གྲོང་ཁྱེར་དང་བྲལ་ཞིང་བྱ་བའི་ལས་གནས་དག་བསྐྱུར་ཏེ། གནས་འདིར་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ངང་འཚོ་བ་ངན་ངོན་གྱི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་བྱེད་གྱིན་འདུག^p21
བཛྲ་དྷ་དྷིའི་ཆོས་ཚོགས་འདི་ཆོས་རྗེ་དྲུང་པ་རིན་པོ་ཆེས་དངོས་སུ་ཕྱག་བཏབ་གནང་ཞིང་། སྐབས་དེར་ཨ་རིའི་མི་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཆོས་ཚོགས་དེར་ཞུགས་ནས་དར་ཞིང་རྒྱས་པའི་སྒང་རེད། ཁོ་ཚོས་མེ་གླིང་དང་ཡོ་རོབ་སོགས་སུ་ཡན་ལག་གི་ཆོས་ཚོགས་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་བཙུགས་ཡོད་པར་བཤད་ཅིང་། ས་གནས་མང་པོར་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་བྱེད་སའི་སྒོམ་གྲྭ་ཡང་མང་པོ་བསྐྲུན་ཡོད་པས། སྐབས་དེར་ཨ་རིའི་ལུང་པར་ཆོས་ཚོགས་ཆེ་ཤོས་སུ་གྱུར་ཡོད།^p23
བཛྲ་དྷ་དྷིའི་ཆོས་ཚོགས་ནི། སྐབས་དེར་ཆོས་རྗེ་བླ་མ་འཁོར་བཅས་ཕྱི་རྒྱལ་ལ་གདན་ཞུ་བྱེད་མཁན་གྱི་ཆོས་ཚོགས་གཙོ་བོ་དེའང་ཡིན། ཁོ་ཚོས་ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་ནུས་ཤུགས་ཆེན་པོར་བརྟེན་ནས། ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་ཚབ་ཁང་དང་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་བརྒྱུད་ང་ཚོ་ཕྱི་ལོགས་སུ་ཡོང་ཐུབ་པར་བྱས་ཤིང་། བྱ་བ་ཆེས་མང་པོ་ཞིག་ལ་སྟབས་བདེ་བའི་མཐུན་འགྱུར་གནང་བ་ཡིན།^p24
ཆོས་རྗེ་ཉིད་བྷོལ་དྷེར་གྱི་ས་ཚིགས་འདི་ནས་ཉིན་དྲུག་ལ་བཞུགས་ཏེ་ས་ཆ་སོ་སོར་ཆོས་ཁྲིད་ཀྱི་མཛད་སྒོ་གནང་།^p25
ནང་ཆོས་ཀྱི་བྱམས་བརྩེའི་ལྟ་བ།^p26
ཕྱི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༢༣ཉིན། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀརྨ་རྫོང་བསམ་གཏན་གླིང་（Karma Dzong Meditation Center）དུ་བྱོན་ནས་ཆོས་ཁྲིད་ཀྱི་མཛད་སྒོ་གཟབ་རྒྱས་གནང་ཞིང་། ཆོས་ཚོགས་དེར་ཕྱོགས་སོ་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནས་ཕེབས་པའི་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དང་དགེ་འདུན་པ། ཆོས་པ་དང་ཆོས་པ་མ་ཡིན་པའི་མི་མང་པོ་ཞིག་ཞུགས་འདུག རྔམ་བརྗིད་ལྡན་པའི་ཚོམས་ཆེན་དུ། ཆོས་རྗེ་ཉིད་རབ་ཏུ་མཐོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྲི་ལ་འཁོད་པ་ན། གཙོ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་མཛད་སྒོའི་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་སྐབས་སུ་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་འདི་ལྟར།^p27
སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་ནི་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མ་ལུས་པར་བྱང་ཆུབ་ཅིང་། ད་ལྟ་བོད་ཡུལ་ན་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པ་བརྙེས་པའི་སྐྱེས་ཆེན་འགྲན་པའི་ཟླ་དང་བྲལ་བ། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་འདུས་ཀྱང་ཡིན་པས། ང་ཚོས་དད་པ་རྐྱང་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་ཆོས་ལ་ཉན་པ་དང་ཞལ་མཇལ་བ་ཡིས་ཀྱང་ངན་སོང་གནས་གསུམ་གྱི་སྒོ་ཁེགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། ད་རེས་འདི་འདྲའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་བྱུང་བ་ནི། ང་ཚོས་ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་མང་པོར་བསོད་ནམས་བསགས་པའི་ལག་རྗེས་ཡིན་ཞེས་གསུངས།^p28
དེ་ནས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་དེར་འཁོད་ཡོངས་ཀྱི་ཁམས་དབང་མོས་པ་དང་བསྟུན་ཏེ། ནང་ཆོས་ཀྱི་བྱམས་བརྩེའི་ལྟ་བའི་སྐོར་ནས་ཞལ་གདམས་གནང་བ་འདི་ལྟར།^p29
སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་རྩོད་ལྡན་སྙིགས་མའི་ཞིང་། །^p30
བཟུང་ནས་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་ལྔ་བརྒྱ་བཏབ། །^p31
པད་དཀར་ལྟར་བསྔགས་མཚན་ཐོས་ཕྱིར་མི་ལྡོག །^p32
སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །^p33
ཞེས་མཆོད་བརྗོད་ཀྱིས་མདུན་བསུས་པ་དེ་ནི་རང་གི་བསམ་པ་དང་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་མཚོན་པའི་ཕྱིར་དུ་རང་གི་ལྷག་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན། ད་རེས་སྐབས་སུ་བབས་པ་ནི། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོའམ་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་སྐོར་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་ཞིག ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་（Christianity）སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་ཡང་མི་འགལ་བར་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་ཞུ་རྩིས་ཡིན། ངས་སྐད་ཆ་དེ་ལྟར་བཤད་དགོས་དོན་ལ་རྒྱུ་མཚན་གསལ་པོ་ཡོད། དེ་སྔོན་ང་གངས་རིའི་ལྗོངས་ན་ཡོད་པའི་དུས་སུ། བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུད་ཆེན་པོ་བཞི་དང་ནང་གསེས་ཀྱི་ཆུང་ངུ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཀུན་འགལ་མེད་གནད་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་དང་། དེ་དག་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐུགས་རྒྱུད་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་ལ་འབད་པར་བྱེད་པའི་ལས་འགན་ཞིག བསྟན་འཛིན་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་ང་སྒེར་ལ་བབས་ཡོད། སྔོན་ཡང་གངས་རིའི་ལྗོངས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་འགལ་མེད་དང་བསྟན་འཛིན་རྣམས་ཐུགས་མཐུན་ཡོང་བའི་བྱ་བ་ལ་འབད་པས་མཇུག་འབྲས་བཟང་པོ་བྱུང་བར་བརྟེན། བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ང་ལ་ཐུགས་དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོ་མཛད་བཞིན་ཡོད། ད་སྐབས་ང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ལ་ཐོན་པའི་ཚེ་ན་ཡང་། འཛམ་བུ་གླིང་ན་དར་བའི་ཆོས་ལུགས་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། གཞན་ཡང་ཆོས་ལུགས་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་གནད་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་དགོས་དོན་ནི། སྤྱིར་ན་ཆོས་ལུགས་གང་དང་གང་ཡིན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། གནོད་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་ཚུལ་གཅིག་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཛམ་བུ་གླིང་ན་དར་བའི་ཆོས་ལུགས་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་དང་སྤྱོད་པ་མཐུན་ན། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་རྩ་དོན་ཡང་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཆེན་པོ་འབྱུང་བས་ཆོས་ལུགས་རྣམས་གནད་གཅིག་ཏུ་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན།^p34
དེས་ན་ད་རེས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རྩ་བར་བཟུང་ནས་འཆད་རྒྱུ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་དེ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་ཤེ་ན། སངས་རྒྱས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས། སྡིག་པ་ཅི་ཡང་མི་བྱ་སྟེ། །དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱད། །ཅེས་གསུངས་པས། དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་དང་སྡིག་པ་སྤོང་བ་དེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་གནད་འདུས་ཏེ། སྡིག་པ་ཞེས་པ་ནི་རང་དང་གཞན་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་བསམ་པ་དང་སྤྱོད་པ་ངན་པ་ལ་ཟེར་ཞིང་དེ་རྩ་བ་ནས་སྤོང་ཐུབ་དགོས། དེ་མ་ཐུབ་ན་སྡུག་བསྔལ་མུ་མཐུད་དུ་འཕེལ་བ་ཡིན། དགེ་བ་ཞེས་པ་ནི་རང་གཞན་གྱི་ལུས་སེམས་ལ་ཕན་པ་སྐྱེད་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་པས་ཅི་ནུས་སུ་བསྒྲུབ་དགོས། དེ་འདྲའི་དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་དང་སྡིག་པ་སྤོང་བའི་སྤྱོད་པ་དང་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གནད་ཐམས་ཅད་འདུ་བ་ཡིན།^p35
ནང་ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ།^p36
སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་པ་དེ་གཙོ་བོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ནང་དུ་འདུ་ཞིང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ཐོག་མ་ནི་སྦྱིན་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་རྩ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་དུ་གཏོང་བ་ལ་ཟེར་ཞིང་། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་རྩ་གསུམ་པོ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྦྱིན་པ་གཏང་ཐུབ་རྒྱུ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ད་ལྟ་སུ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཐུབ་རྒྱུ་མ་རེད། དེ་མི་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལས། རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསླབ་པར་བགྱི། །ཞེས་གསུངས་བ་བཞིན། རང་གི་བསམ་པའི་ནུས་ཚོད་དང་བསྟུན་ནས་རིམ་གྱིས་སྦྱིན་པར་གོམས་དགོས། བྱང་སེམས་སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཚོད་མ་ལ་སོགས་སྦྱིན་པ་ལའང་། །འདྲེན་པས་ཐོག་མར་སྦྱོར་བར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན། ཐོག་མར་རྒྱུ་རྫས་ངན་པའམ་ཟ་མ་ངན་པ་ཚོད་མ་ལྟ་བུའི་ངན་ངོན་རྣམས་གཞན་ལ་སྦྱིན་ནས། རིམ་པ་བཞིན་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་བསླབ་པ་སྟེ། རང་གི་གོས་དང་ཅ་ལག ཤིན་ཏུ་དཀོན་པའི་རྒྱུ་རྫས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་དགོས་པ་མ་ཟད། རང་གི་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རིམ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྦྱིན་ཐུབ་མིན་བལྟ་དགོས། དེ་འདྲའི་སྦྱིན་པ་ནི་གལ་ཆེ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། གལ་ཏེ་གཞན་ལ་སྦྱིན་ན་ངས་ཅི་ཞིག་བཟའ་བསམ་ནས་རང་དོན་ལ་སེམས་པ་དེ་འདྲེ་ཡི་ཚུལ་ཏེ་ངན་པ་ཐ་ཆད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་ངས་ལོངས་སྤྱད་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཅི་ཞིག་སྦྱིན། དེ་བས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཞིག་བསྒྲུབ་དགོས་བསམ་རྒྱུ་ནི་ལྷ་ཡི་ཚུལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་ཡིན་པར་བསྟན་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་སེམས་སྤྱོད་འཇུག་ལས། གལ་ཏེ་བྱིན་ན་ཅི་སྤྱད་ཅེས། །བདག་དོན་སེམས་པ་འདྲེ་ཡི་ཚུལ། །གལ་ཏེ་སྤྱད་ན་ཅི་སྦྱིན་ཞེས། །གཞན་དོན་སེམས་པ་ལྷ་ཡི་ཆོས། །ཞེས་གསུངས། དེ་འདྲའི་བསམ་པ་བཟང་པོ་ལ་བསླབ་ཅིང་ངན་པ་སྤངས་ནས། རང་གིས་དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སྦྱིན་པ་གཉིས་པ་ལའང་གོམས་པར་བྱ་དགོས། དེ་ལྟར་གོམས་པར་བྱས་ན་ནམ་ཞིག་ན་ས་ཐོབ་པ་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་ཅིང་། ས་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་རང་གི་ལུས་ལ་ཡང་ཚོད་མ་དང་རྒྱུ་རྫས་ངན་པ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་ཙམ་ལས་མེད་པས། དེའི་དུས་སུ་རང་གི་མགོ་དང་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་དུ་སྦྱིན་དགོས་པ་ཡིན།^p37
གཉིས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་སུ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསུམ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཅས་ཡིན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལུགས་སུ་ཐོག་མ་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་གཞན་གནོད་གཞི་དང་བཅས་པ་སྤོང་བ་ལ་གོམས་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ནས་གཞན་ལ་དངོས་ཤུགས་ཀུན་ཏུ་ཕན་ཅི་ཐོགས་དང་གནོད་པ་ལས་བསྐྱབ་ཅི་ཐུབ་བྱ་རྒྱུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ཞིང་། དེ་འདྲའི་ལམ་ལ་གོམས་པར་བྱས་ནས་ནམ་ཞིག་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རང་དབང་འབྱོར་བ་ན། ཉི་མ་རེ་རེ་ལ་སེམས་ཅན་དུང་ཕྱུར་མང་པོའི་དོན་ཡང་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཡོང་ངེས་པས། དེ་ནི་གཞན་དོན་རླབས་པོ་ཆེ་མྱུར་དུ་སྒྲུབ་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན།^p38
གསུམ་པ་བཟོད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་འདུལ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་གཞན་སེམས་མི་དཀྲུག་པ་དང་། རང་སེམས་ཅི་ནུས་སུ་བསྲུང་བ་ནི་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ་གཞན་ལ་གནོད་པའི་གཏམ་མི་བཤད་ཅིང་བྱ་བ་མི་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཕ་རོལ་པོའི་སེམས་མི་དཀྲུག་ཅིང་། རང་གི་སེམས་རྒྱུད་ལ་བརྟགས་ནས་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་པ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་ངན་པ་སོགས་སྤངས་བ་དེ་ཡིན།^p40
བཞི་པ་བརྩོན་འགྲུས་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་པ་དེ་སེམས་དགེ་བ་ལ་དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བར་གོ་ལ། དགེ་བ་ནི་འཚེ་བ་མེད་པར་ཞི་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྲོ་བ་དེ་ཡིན། ཞི་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བརྩོན་དགོས་ཤེ་ན། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་བསྒོམ་དགོས་ཤིང་། སྙིང་རྗེ་ནི་ལུས་ལ་ན་ཚ་ཅན་ནམ། སེམས་ལ་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་སོང་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་བསམ་པ་བཟང་པོ་རྒྱུན་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་བྱ་ཞིང་། བྱམས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཚང་མ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་བསམ་པ་དེ་ཡིན།^p41
གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བ་ནི་ཚེ་རིང་བ་དང་། ནད་མེད་པ། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ། སྙན་གྲགས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་བསམ་པ་བཟང་པོ་ཞིག་བསྒོམ་དགོས། དེ་ལྟར་གོམས་པའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པ་ནི། འཛམ་བུ་གླིང་གི་བདེ་བ་གང་གིས་ཀྱང་མཚོན་དུ་མེད་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་ཞེས་ཤི་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་འགྲོ་ས་ཞིག་ཡོད་པས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་བསམ་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཐབས་ལའང་བརྩོན་དགོས་པ་ཡིན།^p42
བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཐབས་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང་། ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པ། དགེ་འདུན་པ་ལ་གུས་བཀུར་བྱ་རྒྱུ་སོགས་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རྒས་ཀྱིན་རྒས་ཀྱིན་སེམས་ཇེ་སྐྱིད་ནས་ཇེ་སྐྱིད་ཡིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བདེ་བ་ལས་བརྒྱ་འགྱུར་སྟོང་འགྱུར་གྱིས་ལྷག་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས། དེར་དགའ་བ་བརྒྱ་འགྱུར་གྱིས་ལྷག་པ་ཞིག་སྐྱེ་ཡོང་བ་ཡིན།^p43
སྤྱིར་མི་སུ་དང་སུ་ཡིན་ཡང་ལོ་ཇེ་མཐོར་སོང་བ་དང་བསྟུན་ནས་འཆི་བ་ལ་ཐག་ཇེ་ཉེ་ཡིན་ན་སེམས་ཁམས་ཀྱང་ཇེ་སྡུག་ནས་ཇེ་སྡུག་ཡིན་ཡང་། བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ནི་འཆི་བ་ལ་སེམས་སྡུག་མེད་པར་མ་ཟད་སེམས་ཁམས་ཇེ་སྐྱིད་ནས་ཇེ་སྐྱིད་ཡིན་པ་རེད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་སྨོན་ལམ་འདེབས་མཁན་རྣམས་ཚེ་ཟད་པ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དཔེར་ན་མི་ཞིག་ནད་ཚབས་ཆེན་གྱིས་བཏབ་ཡོད་ན། ནད་དེ་ལས་གྲོལ་བར་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་བཞིན་དུ། བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་དུས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་རན་སོང་བས་ཡིན། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་པ་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་འཛམ་བུ་གླིང་གི་མི་མཆོག་དམན་རབ་འབྲིང་སུ་ལ་ཡང་མེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན། དཔེར་ན་ངེད་ཅག་ལྟ་བུའི་མི་དཀྱུས་མ་ཞིག་སང་ཉིན་འཛམ་བུ་གླིང་གི་བདག་པོ་ལ་འགྱུར་རྒྱུ་ཡིན་ན་དེ་ལ་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་ངེས་ཡིན། ཐར་བའི་བདེ་བ་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་བརྒྱ་འགྱུར་སྟོང་འགྱུར་གྱིས་ལྷག་པ་ཡིན་ལ། ཚེ་ཡི་ཕ་མཐར་ཅི་ཙམ་དུ་ཉེ་ན་དེ་ཙམ་དགའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་ཡིན།^p44
དེ་ནི་ཕར་བལྟས་ན་ཡང་གོ་སྟེ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་མཁན་ཀྱི་བླ་མ་བཟང་པོ་རྣམས་ནི་རྒས་ཀྱིན་རྒས་ཀྱིན་ཉམས་ཇེ་སྤྲོ་དང་སྣང་བ་ཇེ་སྐྱིད་ཡིན་ལ། མི་དཀྱུས་མ་ཕལ་ཆེར་རྒས་ཀྱིན་རྒས་ཀྱིན་སེམས་ཇེ་སྡུག་ནས་ཇེ་སྡུག་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་འགྱུར་རྐྱང་པ་ལ་བལྟས་ནའང་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐད་ཀར་དཔག་ནུས་པ་ཡིན། བདེ་བ་ཅན་དུ་རང་བཞིན་གྱི་མི་དཀྱུས་མ་ཞིག་སྐྱེས་ཐུབ་བམ་བསམ་ན། དེར་དོགས་པ་སྐྱེ་དགོས་དོན་མེད་དེ། ཁྱེད་རྣམ་པས་ཚེ་འདིའི་ཟས་གོས་ཀྱི་དོན་ལ་ངལ་རྩོལ་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་ཞིག་གིས་ཆོས་བསྒྲུབས་ནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་རྒྱུ་མ་བརྗེད་དང་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་ངེས་པར་ཁག་ཁུར་ཆོག^p45
ལྔ་པ་བསམ་གཏན་ནི། སེམས་གཞན་དུ་མི་གཡེང་པར་སངས་རྒྱས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ཅིང་། ཆོས་ཉམས་སུ་བླངས། དགེ་འདུན་ལ་གུས་བཀུར་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ལ་རྟག་ཏུ་གཞོལ་ཞིང་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དེ་ཡིན། བསམ་གཏན་བསྒོམ་ལུགས་ལ་ནང་གསེས་སུ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་དང་། མོ་ཧཱ་མོ་དུའི་（Muhammad）ཆོས་ལུགས་དང་། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་སོགས་རང་རང་སོ་སོ་ལ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་རྒྱུ་རེད། གང་ལྟར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལུགས་ལ། བསམ་གཏན་གྱི་གནད་ཚུར་ལ་བསྡུས་ན། དམིགས་པའི་རྟེན་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། ཁྱེད་རྣམ་པས་དུས་རྒྱུན་དུ་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མི་བརྗེད་པར་གྱིས་དང་། དེ་ལ་བསམ་གཏན་ཟེར་བ་ཡིན།^p46
དྲུག་པ་ཤེས་རབ་ནི། དགེ་བ་སྒྲུབ་ལུགས་དང་སྡིག་པ་སྤོང་ལུགས་དེ་དང་པོ་བླ་མའི་དྲུང་ནས་མཉན་དགོས། བར་དུ་མཉན་པའི་དོན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད། མཐར་བསམ་པའི་དོན་རྣམས་རང་གི་རྒྱུད་དང་སྦྱར་ནས་ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ར་འཕྲོད་ཡོང་དུས། གཟོད་བཤད་པ་དེ་རྣམས་བདེན་མིན་སེམས་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་ཡོང་། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་བསམ་པ་དང་སྒོམ་པ་ཅི་ཙམ་ནུས་པ་དེ་ཙམ་དུ། འཛམ་བུ་གླིང་དུ་དར་བའི་ཚན་རིག་ལའང་བློ་རྩལ་དེ་ཙམ་ཞིག་རྒྱས་སླ་བ་ཡིན།^p47
འཛམ་བུ་གླིང་གི་ཆོས་ལུགས་མང་པོ་ཞིག་ཚན་རིག་དང་ཡུན་རིང་པོར་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཡོད་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ནི་ཚན་རིག་དང་ཟུང་འབྲེལ་ཐུབ་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཤེས་རྒྱ་ཇི་ཙམ་ཆེ་བ་དེ་ཙམ་དུ་ཚན་རིག་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། ཚན་རིག་ལ་ཤེས་རྒྱ་ཇི་ཙམ་ཆེ་བ་དེ་ཙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་འབྱུང་ཆོག་པ་ཡིན། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་ལྟ་རྟོག་ཞིབ་མོ་ཞིག་བྱ་ཐུབ་ན། འཛམ་བུ་གླིང་དུ་དར་བའི་ཚན་རིག་གི་གནད་ཀྱང་དེར་བཤད་ཡོད་ལ། འཛམ་བུ་གླིང་དུ་དེ་སྔོན་མ་དར་བའི་ཚན་རིག་གི་གནད་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྔོན་ནས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བསམ་བློ་གོང་འཕེལ་དང་། དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་ཉམས་སུ་བླངས་ན། ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ནས་ལག་ལེན་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བ་ཞིག་ཡོང་ངེས་ཡིན།^p48
དེ་ཙམ་མ་གཏོགས་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཁོམ་ལོང་ཡང་མི་འདུག མདོར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ད་ལྟ་བོད་ལ་དར་བའི་བཀའ་བསྟན་པོ་ཏི་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པའི་ནང་དུ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཡོད་པས། དེ་ལ་ཞིབ་ཏུ་བལྟས་ནའང་ཤེས་པར་འགྱུར། འདིར་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བྱ།^p50
ནང་ཆོས་ཀྱི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ།^p51
བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་ནི། སེམས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་ལ་འདྲ་མཉམ་གྱིས་ཕན་པ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དང་གནོད་པ་ལས་སྐྱོབ་པར་འདོད་པ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། དེ་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ཆོས་ལུགས་གཞན་གང་ལའང་མེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་རེད། ཆོས་ལུགས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཕལ་ཆེར་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་མཐའ་དག་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གི་ལུས་དང་སྲོག་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་བ་ཡོད་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་དེ་དག་དང་མི་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་ཡོད་དོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན།^p52
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལས། རང་གི་ལུས་ལ་དཔེ་ལོངས་ལ། །གཞན་ལ་གནོད་པ་མ་བྱེད་ཅིག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་རང་ལ་གང་གིས་ཕན་ན་སེམས་ཅན་གཞན་ལའང་དེ་ཡིས་ཕན་ཞིང་། རང་ལ་གང་གིས་གནོད་ན་སེམས་ཅན་གཞན་ལའང་དེས་གནོད་པ་ཡིན། སེམས་ཅན་ཚང་མས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ཨ་ན་མ་ན་རེད། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་གནད་བསྡུས་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་གི་ནང་དུ་མ་འདུས་པ་མེད། བསམ་བློ་ཞིབ་ཏུ་གཏང་ཤེས་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་ནས་བཟུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མི་དགའ་མཁན་ཞིག་ཡོད་སྲིད་རྒྱུ་མ་རེད།^p53
ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་དཔེ་ཞིག་བཞག་ནས་བཤད་ན། ཁྱོད་ལ་གྲོགས་པོ་གཉིས་ཡོད་ན། དུས་རྒྱུན་དུ་ཁྱོད་ལ་ཕན་པ་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་གྲོགས་པོ་དེའི་དགའ་འམ། ཡང་ན་རྟག་ཏུ་གནོད་སྐྱེལ་མཁན་དེ་ལ་དགའ། ངས་བསམ་ན་ཕན་པ་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་གྲོགས་པོ་ལས་གནོད་པ་སྐྱེལ་མཁན་ལ་རྩ་བ་ནས་དགའ་སྲིད་རྒྱུ་མ་རེད། ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚང་མའང་དེ་འདྲ་ཡིན་པར་ངས་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ་ངེས་ཡིན། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཕན་པ་སྒྲུབ་མཁན་ལ་དགའ་བ་ལས་གནོད་པ་སྐྱེལ་མཁན་ལ་དགའ་མི་སྲིད་པས། ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཅིག་རེད་ཅེས་བཤད་པ་ལ་ནོར་བ་དང་འཁྲུལ་བ་རྩ་བ་ནས་མེད། དེའི་ཕྱིར་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་བསམ་བློ་ངོ་མ་གཏོང་ཤེས་པའི་གང་ཟག་ཅིག་ཡིན་ནས་བཟུང་སྟེ་དེར་མི་དགའ་མཁན་ཞིག་འཛམ་གླིང་ན་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད།^p54
ང་ཚོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་རྗེས་འཇུག་གི་བླ་མ་དེ་དག་ལ་ཡང་། བླ་མ་བཟང་པོ་དང་འབྲིང་པོ། ཐ་མ་གསུམ་ཡོད་ངེས། དེ་གང་འདྲ་ཞིག་རེད་ཅེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་ཅིང་། གནོད་པ་གཏན་ནས་མི་སྐྱེལ་མཁན་དེ་བླ་མ་ཨང་དང་པོ་རེད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་ཡང་བསྒྲུབ་ཅིང་གནོད་པ་ཡང་ཅུང་ཟད་རེ་སྐྱེལ་མཁན་ནི་བླ་མ་འབྲིང་པོ་རེད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་མི་སྒྲུབ་པར་གནོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྐྱེལ་ཞིང་རང་དོན་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་མཁན་དེ་བླ་མ་ཐ་ཆད་རེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བླ་མ་བཟང་ངན་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་དང་མི་སྒྲུབ་ཀྱིས་དབྱེ་བ་ཡིན།^p55
དེ་བཞིན་དངོས་གནས་དོ་སྣང་བྱ་དགོས་ས་ཞིག་ཡོད། དཔེར་ན་ཨ་རིའི་ལུང་པ་གཅིག་ན་མི་ནུས་པ་འཇོན་པོ་བསམ་པ་དཀར་པོ་ཅན་ཞིག་ཡོད་ན། དེས་ཨ་རིའི་ལུང་པའི་མི་ཚང་མར་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཡིན། མི་ནུས་པ་ཧ་ཅང་འཇོན་པོ་ཅན་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་ནག་འཆང་ཞིང་གནོད་པ་སྐྱེལ་བ་ཡིན་ན། ཨ་རིའི་ཡུལ་ཁམས་ལའང་མི་བདེ་བ་འབྱུང་རྒྱུ་རེད། དེས་ན་ཁྱེད་ཨ་རིའི་མི་ཡིན་ན་ཡང་འདྲ། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་མི་ཡིན་ནའང་འདྲ། འཛམ་གླིང་གཞན་གྱི་མི་སུ་དང་སུ་ཡིན་ན་ཡང་། རང་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་མི་དེ་ལ་དགའ་བོ་ཡོད་པ་དང་། གནོད་པ་བྱེད་མཁན་ལ་མི་དགའ་བ་ནི་རང་རེ་ཀུན་གྱིས་ཤེས་གསལ་ལྟར་ཡིན།^p56
འདི་ན་འཚོགས་པའི་མི་མང་ཆེ་བ་ཞིག་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ངེས་པས། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དོན་དེ་དག་ལེགས་པོ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་སྔར་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང་ཉམས་ལེན་མཛད་རྒྱུ་དེ་ངའི་རེ་བ་ཡིན། གཞན་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལྟ་བུ་ལ་ཞུགས་པའི་མི་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ལ་དགའ་བོ་བྱ་འོས་པ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ཡང་། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་དང་པོར་སྤེལ་བའི་སྟོན་པ་ཡེ་ཤུ་མ་ཤི་ཀ་ཁོང་ཁྲིམས་ལ་ལྷུང་ནས་མནར་གཅོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མྱོང་དུས། རང་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དཔགས་པར་བྱས་ཏེ། མི་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་བསམ་ནས་ཆོས་ལུགས་གསར་གཏོད་མཛད་ཅིང་ཕྱིས་སུ་དར་ཡོང་བའི་རྩ་བའང་དེ་ཡིན་པས། ཁོང་གི་ཆོས་ལུགས་དེ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་བ་ཡིན། ཆོས་གྲལ་འདིར་ཆོས་ལུགས་གང་ལ་ཡང་མ་ཞུགས་པའི་ཞིབ་འཇུག་པ་དང་ཉམས་མཚར་གྱི་ཚུལ་དུ་འོང་བ་ཡོད་ན། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ལ་དགའ་སྤྲོ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱ་དགོས་པ་ཡིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཁྱོད་རང་བདེ་བར་འདོད་ན་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབས་དང་ཁྱོད་བདེ་མོ་སྐྱིད་པོ་ཡོང་རྒྱུ་རེད། གཞན་ལ་གནོད་པ་བསྐྱལ་ན་ཁྱོད་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་བ་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་གྲོགས་པོ་ལ་ཕར་ཕན་ཅི་ཙམ་བཏགས་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཁྱོད་ལ་ཚུར་དགའ་པོ་དང་ཕན་པ་བྱེད་ཡོང་བ་ཡིན། ཁྱོད་ཀྱིས་གྲོགས་པོ་ལ་མངོན་ལྐོག་མེད་པར་གནོད་བསྐྱལ་ན། ཁྱོད་ལའང་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་འབྱུང་བའི་གོ་སྐབས་ཡོད་མི་སྲིད། དེ་བཞིན་དུ། རང་གི་ཁ་ལ་ཟ་རྒྱུ་དང་རྒྱབ་ལ་གྱོན་རྒྱུ་རྐྱང་པ་ཙམ་ཞིག་གི་དོན་ཡིན་ན་ཡང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་བཟང་འདི་ཁོ་ན་ལ་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བ་བྱེད་པ་དང་། ཅི་ནུས་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན།^p57
དེས་ན་འདིར་འཁོད་པའི་མི་ཚང་མ་དང་། ཁྱེད་རྣམས་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གྲོགས་པོ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཞི་བདེ་ཡི་ལམ་ཁོ་ན་འདི་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུ་དེ་ང་རང་ཉིད་ཀྱིས་རེ་བ་སྙིང་ནས་བཅོལ་བ་ཡིན། ད་ཁྱེད་ཅག་ཚང་མ་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཡོང་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུ།^p58
སྐུ་ལུས་བརྟག་བཤེར།^p59
རྗེ་ཉིད་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བྱོན་སྐབས། སྔར་ཡོད་གྱི་སྙུང་གཞི་ཙམ་ལས་གཞན་མི་བདེ་བ་ཆེར་མེད། འོན་ཀྱང་ཨ་རི་ནི་སྨན་བཅོས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་ཆེས་སྔོན་ཐོན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པས། སློབ་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱིས་ཐེངས་འདིར་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ཧྲིལ་པོར་བརྟག་བཤེར་ལེགས་པོ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་དང་། ལྷག་པར་དུ་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱན་རས་གསལ་ཐབས་ལ་རེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་བཅངས་ཡོད་པས། ང་ཚོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་བརྟག་བཤེར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཉིན་རེའི་ལས་རིམ་གྱི་ནང་དུ་བཞག་ནས་སྨན་ཁང་ལ་སྔ་ས་ནས་དུས་ཆད་བྱས་པ་ཡིན།^p60
ཕྱི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༢༤ཉིན། ང་ཚོ་ཁོ་ལོར་རཱ་ཏོའི་སློབ་ཆེན་སྨན་ཁང་（UCHealth University of Colorado Hospital）དུ་སོང་། སྨན་ཁང་འདི་ནི་ཨ་རིའི་སྨན་ཁང་རྣམས་ལས་ལེགས་གྲས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། ལྷག་པར་དུ་མིག་ལ་སྨན་བཅོས་བྱ་བའི་ལག་རྩལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་གྲགས།^p61
ང་ཚོ་སྨན་ཁང་དེར་ཐོན་དུས། ཁོར་ཡུག་ཤིན་ཏུ་གཙང་ཞིང་ལྷིང་འཇགས་ལྡན་ལ། སྨན་པ་དང་སྨན་ཞབས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཤིས་རྒྱུད་འཇམ་པོ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་ལས། སྨན་ཁང་འགའ་རེ་ལྟར་སྨན་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་ནག་ལྷང་ངེར། རྒྱུད་རྩུབ་ཧྲག་གེར། ཚིག་ངན་གྱི་ཚེར་མས་ནད་པའི་སྙིང་ལ་གཙེས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། ཚང་མས་ཁ་བཟང་ཚིག་རྒྱན་དང་ཞལ་རས་འཛུམ་མདངས་བཅས། མཐོ་དམན་དྲག་ཞན་མེད་པར་ནད་པ་ཚང་མ་ལ་གོ་རིམ་ལྡན་ཞིང་བྲེལ་འཚུབ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། རྗེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱན་ལ་བརྟག་བཤེར་བྱེད་སྐབས། སྨན་པས་ངག་འཇམ་པོའི་སྒོ་ནས། གཡོན་ཕྱོགས་སུ་གཟིགས་རོགས། ཤིན་ཏུ་ལེགས། ད་གཡས་ཕྱོགས་སུ་གཟིགས་དང་། ཧ་ཅང་བཟང་། ཞེས་བརྟག་བཤེར་ཀྱི་གོ་རིམ་ཚང་མ་གུ་ཡངས་སྤྲོ་སྐྱིད་ཀྱི་ངང་ནས་ལེགས་པར་གྲུབ་པས། བདག་ལ་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་བཞག^p62
ཨ་ནེ་མེ་སྒྲོན་ཡང་རྒྱུན་དུ་སྙིང་ཁམས་མི་བདེ་བས། ཉིན་དེར་གོ་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་བརྟག་བཤེར་བྱས།^p63
བརྟག་འབྲས་སུ་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་གནད་འགག་ཆེར་མེད་ཀྱང་། སེམས་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་དམན་པས་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱན་རས་སླར་གསོ་བྱེད་ཐབས་མེད་པར་འདུག^p64
ཕ་ཡུལ་དྲན་པ།^p65
ཕྱི་དྲོར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ངལ་གསོ་མཛད་པའི་ཁོམ་ལོང་དང་བསྟུན་ནས། ཨ་ནེ་མེ་སྒྲོན་དང་བླ་མ་མུ་མཚོ་ངེད་ཅག་གིས་ཆོས་ཚོགས་ཉེ་ཟུར་གྱི་སྤང་ཐང་ཉམས་དགའ་བ་དེར་ཉི་མར་ལྡེ་བཞིན་ཁམས་གསེང་ཅུང་ཙམ་བྱེད་སྐབས། ཤིན་ཏུ་འདྲིས་ཆེ་བའི་ཁོར་ཡུག་གི་རྣམ་པ་སྟེ། གནམ་སྔོན་པོ་དང་སྤྲིན་དཀར་པོ། རྒྱང་རིང་གི་གངས་རི་སོགས་མིག་ལམ་དུ་མཐོང་བ་ན། ང་ཚོའི་སེམས་པ་ཕ་ཡུལ་གངས་ལྗོངས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་དབང་མེད་དུ་ཤོར་སོང་།^p66
སྐབས་དེར་ང་ཚོ་བོད་ཡུལ་དང་ཁ་བྲལ་ནས་ཟླ་ཕྱེད་ཙམ་ལས་མིན་ཡང་། སེམས་སུ་དུས་ཡུན་རིང་པོ་འགོར་སོང་བའི་སྣང་བ་ཤར། དེ་ནི་ཐེངས་དང་པོར་མུ་མཐའ་མེད་པའི་རྒྱ་མཚོ་བརྒལ་ནས་གཞན་ཡུལ་དུ་བསྐྱོད་པས་ཡིན་ཤས་ཆེ། དེ་ལྟར་ཕ་ཡུལ་དྲན་པའི་སྣང་བའང་འགོག་མེད་དུ་སྐྱེས་བྱུང་བས། ངེད་ཅག་གིས་མ་བགྲོས་རང་མཐུན་གྱིས་ཕ་ཡུལ་གྱི་སྐོར་གླེང་མོལ་བྱས་ཤིང་། བླ་མ་མུ་མཚོའི་ཕྱག་ཏུ་བོད་ནས་ཁྱེར་ཡོང་བའི་སྒྲ་སྡུད་ནག་པོ་ཆུང་ངུ་དེ་བསྣམས་ནས་ཆོས་མགུར་འགའ་རེར་གསན་བཞིན་འདུག^p68
ལབ་གླེང་འགའ་ཞིག་བྱེད་པའི་ཁྲོད་དུ། བདག་གིས། ད་ལན་ཕྱི་ལོགས་སུ་ཡོང་བའི་རིང་ངས་བླ་མར་ཞབས་ཞུ་ལེགས་པོ་ཡོང་ངམ་སྙམ་ནས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་གནོན་ཤུགས་ཆེན་པོ་འདུག་ཀྱང་། བདག་ལ་འདི་འདྲའི་གོ་སྐབས་གནང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཀའ་དྲིན་ཆེ། རང་ལ་མཚོན་ན། ཆོས་རྗེ་ཉིད་དང་ཁྱེད་རྣམ་པའི་བཀའ་དྲིན་ནི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡིན། ཆོས་ཕྱོགས་ནས་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་སྐུ་དྲིན་བསམ་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན། ཁྱད་པར་དུ་བདག་བླ་རུང་དུ་ཐོན་པའི་ལོ་དང་པོའི་༼༡༩༨༥ལོ།༽སྟོན་དགུན་མཚམས་ཀྱི་འཚོ་བ་ཧ་ཅང་དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་སྐབས་སུ། ཁྱེད་རྣམ་པ་ཉག་རུང་ནས་ཕྱིར་བྱོན་ནས། བདག་ལ་དམངས་སྒོར་ལྔ་བཅུ་གནང་བས། ང་རང་དཀའ་ཁག་གི་འཕྲང་ལས་བརྒལ་ཏེ་ཐོས་བསམ་ལ་སེམས་བག་ཕེབས་ཀྱིས་གནས་ཐུབ་པར་གྱུར། ད་དུང་ལོ་སར་གྱི་སྐབས་རྣམས་སུའང་། ཟས་རིགས་མང་དུ་གནང་མྱོང་བ་སོགས་ཤིན་ཏུ་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན་ཚུལ་ཞུས།^p69
ཨ་ནེ་མེ་སྒྲོན་གྱིས། འཇིགས་ཕུན་གྱིས་ཁྱེད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སློབ་མ་གཞན་མང་པོར་ཟས་རིགས་སོགས་སྦྱིན་དུ་བཅུག་དུས། འགའ་རེས་ལེན་རོགས་མི་བྱེད་པར་ཡུན་རིང་ལ་ཕར་འཕེན་ཚུར་འཕེན་དགོས་པས་ཅུང་དཀའ་ཡང་། ཁྱེད་རང་ནི་སྙིང་རྗེ་པོ་ཞིག་ཡིན། ཅི་བྱིན་ཡང་ཁྱེར་འགྲོ་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཞེས་གསུངས།^p70
ངེད་ཅག་གིས་རྒྱ་གར་དུ་སོང་རབས་སྐོར་ཡང་གླེང་མོལ་བྱས། བླ་མ་མུ་མཚོས་ནི་སྐད་ཆ་མང་པོ་མི་གསུང་ནའང་། ཆུང་དུས་ཀྱི་མཐོང་ཐོས་འགའ་རེ་གླེང་བྱུང་།^p72
སེམས་ཁྲིད་མན་ངག^p73
ཕྱི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༢༥ཉིན། ཆོས་རྗེ་ཉིད་འཛི་སྒར་ཀོང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཆོས་ཚོགས་རྒོད་རྐྱང་ཞིང་ར་ཞེས་པའི་ཚོགས་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་མཛད་ནས། སེམས་ཁྲིད་སྐོར་གྱི་ཞལ་གདམས་གསུང་སྐབས། ཐོག་མར་འཛི་སྒར་ཀོང་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེས་（Dzigar Kongtrul Rinpoche）མཛད་སྒོའི་མཚམས་སྦྱོར་དུ་འདི་སྐད་གསུང་།^p74
ཨོཾ་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག^p76
ཆོས་ཁྲིད་མ་བཤད་པའི་སྔོན་དུ། བདག་ལ་ཚིག་འགའ་ཞིག་ཞུ་བའི་དགོངས་པ་བསྩལ་དུ་གསོལ། དུས་མཚུངས་སུ་ཆོས་རྗེ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་ཀྱང་ངོ་སྤྲོད་ཅིག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།^p77
ང་ཚོའི་སྲོལ་རྒྱུན་བཞིན་སྐབས་འདིར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔའི་སྒོ་ནས་གླེང་བར་བྱ།^p78
གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། ཁོ་ལོར་རཱ་ཏོ་（Colorado）ཞིང་ཆེན་གྱི་བྷོལ་དྷེར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་དྲུག་པ་དང་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ། དྲུང་པ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་དམ་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས་ཡིན།^p79
དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། ང་ཚོས་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནས་དུས་ཡུན་ཅུང་རིང་བའི་རྙིང་མའི་དབྱར་ཆོས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་སྤེལ་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་པས་དུས་ཚོད་བཟང་པོ་ཡིན།^p80
སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། སྐྱབས་རྗེ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་བོད་ཡུལ་ནས་གནས་འདིར་བྱོན་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། ཁོང་ནི་བོད་མི་ཀུན་གྱིས་སྤྱི་མཐུན་དུ་ཁས་ལེན་པའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་གྲུབ་ཆེན་དང་གཏེར་སྟོན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། གཏེར་སྟོན་རྣམས་ནི་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་དངོས་ཀྱི་སྤྲུལ་བ་ཡིན་པས། དེ་རིང་ཁོང་སྐུ་དངོས་ཀྱི་མདུན་ནས་ང་ཚོར་ཆོས་ཉན་པའི་གོ་སྐབས་ལྡན་པ་ནི་ཆེས་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཡིན།^p81
འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། འཇིགས་མེད་རིན་པོ་ཆེ་དང་རྒྱ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་འདིར་བཞུགས་ཀྱི་འཁོར་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཡིན།^p82
ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། ང་ཚོས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་སེམས་ཁྲིད་ཀྱི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལ། རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ང་ཚོའི་རེ་བ་བསྐངས་ནས་སེམས་ཁྲིད་ཀྱི་ཆོས་གནང་རྒྱུ་རེད།^p83
དེ་རིང་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་ནས་ཆོས་འཐོབ་རྒྱུ་དེ་ནི། ང་ཚོ་མི་རེ་རེའི་མི་ཚེ་གཅིག་གི་བྱ་གཞག་ཐམས་ཅད་ལས་ཆེས་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་བྱ་བ་རླབས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ངེས།^p84
འོག་ཏུ་ང་ཚོས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་མཎྜལ་ཕུལ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ལགས་སོ། །^p85
དེ་ནས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཁྲིད་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་ཁྲིད་དངོས་འདི་ལྟར་དུ་གསུང་།^p86
འོ་ཡ། དེ་རིང་འུ་ཅག་ཚང་མ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཛོམས་པའི་གནས་སྐབས་འདིར་གང་གླེང་བར་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནས་གཞི་བརྩམས་ཏེ་སེམས་ཁྲིད་སྐོར་གྱི་སྐད་ཆ་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་ཞུ།^p87
ནང་ཆོས་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དར་ཚུལ།^p88
དེ་ཡང་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་འདི་ཉིད་ངེས་པའི་དོན་དུ་ཀུན་བཟང་གདོད་མའི་མགོན་པོ་རུ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་ཟིན་ན་ཡང་། སྣང་ཚུལ་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་སྔོན་རོལ་ནས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས་ནས། མཐར་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་རེད།^p89
མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་གཙོ་ཆེ་བ་ནི། གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་བསྐོར་བ་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་བཀའ་དང་པོ་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་པ་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཐོག་མར་གསུངས་ཤིང་། དེ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས། བཀའ་བར་བ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་། ཐ་མ་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ། གདུལ་བྱ་ཡོངས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་བསྐོར། དེ་ལས་ཀྱང་ནི་ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་མིའི་ཡུལ་ལ་སོགས་པར་གདུལ་བྱ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡང་ཅི་རིགས་པ་ཞིག་བསྐོར། ཐེག་པ་དམན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཉན་ཐོས་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་པའི་གཏད་རབས་བདུན་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་དུ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱས་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ཁྱོན་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱས་པ་ཡིན།^p90
ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཟབ་པ་རྣམས་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱིས་བཀའ་བསྡུ་མཛད་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་བྱམས་པ་མགོན་པོས་བཀའ་བསྡུ་མཛད་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་དར་བར་མཛད་པ་ཡིན་ལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཆོས་ནི། རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་དུ་དཔལ་གསང་བའི་བདག་པོས་ཡོངས་སུ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱས། དེ་རྗེས་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་ལ་སོགས་པས་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུ་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་དར་བར་མཛད་པ་ཡིན།^p92
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ནི་བྱང་ནས་བྱང་དུ་དར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་དང་། གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཁོང་འདས་ནས་ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་དུས་ན་ཁོང་ལས་ལྷག་པའི་སྐྱེས་བུ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱང་ཕྱོགས་ཁ་བ་ཅན་དུ་འབྱོན་པར་འགྱུར་བར་ལུང་བསྟན་ཅིང་དུས་ལ་བབ་པ་བཞིན་དུ་བྱུང་།^p93
སྔགས་འཆང་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེའམ་ཨོ་རྒྱན་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་སངས་རྒྱས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དང་། རི་བོ་པོ་ཏ་ལར་མགོན་པོ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་། རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་མཉམ་མེད་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་བཅས་སྐུ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན། ཁོང་ནི་ས་གསུམ་ན་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་པ། མ་རུང་པའི་བདུད་དང་དམ་སྲི་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན།^p94
དང་པོར་ཁོང་གིས་བོད་ཡུལ་དུ་བདུད་སྲིན་དམ་སྲི་མ་རུངས་པ་ཐམས་ཅད་དམ་ལ་བཏགས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་བར་བྱེད་པའི་འགལ་རྐྱེན་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསལ་བར་མཛད་ཅིང་། དེ་དུས་སུ་མཁན་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱོན་ནས། གཙོ་བོ་མདོའི་བསྟན་པ་དེ་ཡང་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད། རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་ནས་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་དང་། ཤཱིནྟི་གྷརྦྷ་ལ་སོགས་པའི་པཎྜི་ཏ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱང་བོད་ཡུལ་དུ་གདན་དྲངས། བོད་ཀྱིས་ཀྱང་བཻ་རོ་ཙ་ན་དང་སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས། ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་རྒྱ་གར་དུ་བརྫངས་ནས། རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་བཞུགས་སོ་ཅོག་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར། དེ་དུས་ཀྱི་བོད་ལ་བསྟན་པ་དར་བ་ནི་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུའང་དར་མ་མྱོང་བ་ལྟ་བུ་རེད།^p95
རྗེས་མ་བདེ་གཤེགས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་བསམ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་སྤྲུལ་བ། ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་དཱི་པཾ་ཀ་རའམ་ཨ་ཏི་ཤ་ཟེར་བ་ཞིག་བོད་དུ་བྱོན་དུས། ཁོང་གིས་འདི་འདྲ་བའི་སྐད་ཆ་ཞིག་གླེང་མྱོང་སྟེ། ང་ལ་ནི་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་དར་བའི་ཆོས་མ་ལུས་པ་དང་། གཞན་ཡང་ཨོ་རྒྱན་མཁའ་འགྲོའི་གླིང་དང་གནོད་སྦྱིན་དྲི་ཟ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ཁམས་ནས་གླེགས་བམ་མང་པོ་བསྟན་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་རབ་འབྱམས་ལ་མི་ཤེས་པ་མེད་སྙམ་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་མང་པོ་ཞིག་གསན་ན་ཡང་། བསམ་ཡས་ན་ཡོད་པའི་རྒྱ་དཔེའི་ཁྲོད་དུ་བལྟས་ཡོང་དུས། ཁོང་གིས་གསང་སྔགས་ཀྱི་གླེགས་བམ་རྣམས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ་གཅིག་ཀྱང་མ་ཤེས་པར་འདུག གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་ལ་མཐའ་མེད་པ་འདྲ་བས། སྔར་བོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་བ་ལྟ་བུ་རྒྱ་གར་ལ་ཡང་དར་མ་མྱོང་ཞེས་གསུངས།^p97
རྗེས་སུ་གྲུབ་ཆེན་ཨོ་རྒྱན་པ་ཞེས་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཤིང་རྟ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་གི་བསྟན་པ་གཅིག་གི་སྲོལ་འབྱེད་མཁན་དེས་ཀྱང་། ད་ལྟ་བོད་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་བཀའ་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་རྫོགས་ལས་གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་རྒྱུད་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཁོ་ན་ཡང་རྒྱ་ཆེ་བར་འདུག་པས། གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་རྒྱུད་སྡེ་དེ་ནི་མཐའ་མེད་ཅིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རེད་ཅེས་གསུངས། དེ་དུས་སུ་དར་བའི་ཆོས་ལ་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་པའི་ཆོས་ཟེར།^p98
དེའི་རྗེས་སུ་ས་སྐྱ་པ་དང། བཀའ་བརྒྱུད་པ། བཀའ་གདམས་པ་སོགས་དར་ཞིང་། བཀའ་གདམས་པ་དེ་ལ་གསར་རྙིང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། བཀའ་གདམས་རྙིང་མ་ཇོ་བོ་རྗེ་དང་གསར་མ་ནི་རྗེ་བློ་བཟང་གྲགས་པས་གསར་དུ་བཏོད་པ་ཡིན།^p99
སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་པའི་ཐུན་མིན་ཁྱད་ཆོས།^p100
དེ་ལྟར་བོད་དུ་བཀའ་གདམས་པ་སོགས་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཤིང་རྟ་བརྒྱད་ཀྱི་བསྟན་པ་དར། ཁོང་རྣམ་པ་ཚང་མའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་པ་ཏག་ཏག་ཡིན།^p101
དཔེར་ན། ས་སྐྱ་པའི་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏའི་རྣམ་ཐར་དང་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་ལུང་བསྟན་ནང་ན་ཡང་ཁོང་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཡོད་ཅིང་། བཀའ་བརྒྱུད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུས་ཁོང་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཡོད། བཀའ་གདམས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཨ་ཏི་ཤ་དང་བློ་བཟང་གྲགས་པ་གཉིས་ཆར་ཡང་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་ཐར་རྣམས་སུ་གསལ་བོར་གསུངས་ཡོད། ཇོ་ནང་པ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། ཇོ་ནང་དོལ་པོ་པ་དང་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀའང་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་ཐར་རྣམས་སུ་གསུངས་ཡོད། ཨ་ཏི་ཤའི་བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས་ཀྱི་ནང་དུའང་། བོད་འདིར་དང་པོ་བསྟན་པ་དར་བར་བྱེད་པ་དང་། བར་དུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ། ཐ་མ་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་གནས་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེ་བུ་ཡོད་དོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཞེས་ཨ་ཏི་ཤ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་ཡོད། ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། ཁོང་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་གནས་པར་འགྱུར་ལ། ཁོང་ལ་དད་པ་མེད་ཅིང་གསོལ་འདེབས་བྱེད་པའི་གང་ཟག་མེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ནུབ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཡོད།^p102
དོན་དངོས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། བོད་ཡུལ་དུ་བྱོན་པའི་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཆེ་ཤོས་ཚང་མའི་ཐུགས་རྒྱུད་གཅིག་པ་ཡིན། ཕར་ལྟར་སྣང་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཁན་ཆེན་བོ་དྷི་ས་ཏྭ། བི་མ་མི་ཏྲ་ཁོང་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་གངས་རིའི་ལྗོངས་འདིར་རྩ་བ་ནས་བྱོན་མྱོང་བ་མིན། པཎྜི་ཏ་ཁོང་འདྲ་བ་བྱོན་མ་མྱོང་བར་མ་ཟད་སྐད་བསྒྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བའང་ཁོང་རྣམ་པའི་སྐུ་དུས་ན་བྱོན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་རྗེས་སུ་གཏན་ནས་བྱོན་མ་མྱོང་བ་ཡིན།^p103
མ་མྱོང་བའི་ཚུལ་དེ་ཡང་། རྗེས་སུ་ལྷོ་བྲག་མར་པ་ལོ་ཙཱའི་སྐུ་དུས་སུ། ཕྱི་འགྱུར་ལོ་ཙཱ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྔོག་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱིས། བྱམས་པ་མགོན་པོས་མཛད་པའི་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དེ་རྒྱ་སྐད་ནས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཁོང་གིས་བསྒྱུར་བའི་གནས་སྐབས་ན་མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་ལེའུ་གཅིག་གི་ནང་ཨ་རཱ་ག་ཟེར་བ་མང་པོ་ཡོད། སཾསྐྲྀཏའི་སྐད་ཀྱི་ཨ་རཱ་ག་ཟེར་བ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན་མ་ཆགས་པའི་དོན་རེད། ཁོང་གིས་བསྒྱུར་སྐབས་ལེའུ་གཅིག་གི་ཨ་རཱ་ག་ཡོད་དོ་ཅོག་མ་ཆགས་པ་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་བསྒྱུར་རྒྱུ་རྩ་བ་ནས་མ་རྙེད་ཅིང་། ཁོང་གིས་བསྒྱུར་ཚད་ཚང་མར་མ་ཆགས་པ་ཟེར་བའི་ཚིག་གཅིག་མ་གཏོགས་པ་དོན་གྱིས་གོ་བ་མ་ལོན་པས་འུ་ཐུག་ནས་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་དུ་གྱུར་པ་ན། སྔ་འགྱུར་ལོ་ཙཱ་པ་ཆེན་མོ་རྣམས་ཀྱི་བསྒྱུར་ཆོས་ལ་བལྟས་ནས་སྒྲའི་གདངས་དེ་སྒྲུབ་ཡོང་ཚེ། ཨ་རཱ་གའི་སྒྲ་གདངས་རེ་རེ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས། བཟོད་པ། བརྩོན་འགྲུས། བསམ་གཏན། ཤེས་རབ་སྟེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག དེ་རེ་རེ་ལའང་འདས་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་སྦྱིན་པ། ད་ལྟའི་སྦྱིན་པ་སོགས་དེ་ལྟ་བུའི་སྐད་དོད་རྣམས་དེའི་གསེང་ནས་བསྒྲུབས་ཐུབ་ཡོད་ཅིང། དོན་འགྱུར་བྱས་ནས། མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་ཚིགས་བཅད་ལ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་ཁོང་གིས་མཐོང་ཡོང་སྐབས། ད་གཟོད་ཁོང་གི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་ཆག་ཅིང་། དེའི་སྐབས་ན་ཁོང་ངོ་མཚར་ནས་ཆེ་བརྗོད་ཀྱི་ཚིག་ཅིག་ཀྱང་བརྩམས་པ་སྟེ། བཻ་རོ་ཙ་ན་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །སྐ་ཅོག་རྣམ་གཉིས་ཉི་ཟླ་ཟུང་གཅིག་ལ། །རིན་ཆེན་བཟང་པོ་ཐོ་རེངས་སྐར་ཆེན་ཙམ། །ཁོ་བོ་དེའི་དྲུང་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་འདྲ། །ཞེས་བཻ་རོ་ཙ་ནའི་སྐད་གཉིས་སྨྲ་བའི་མཁྱེན་རྒྱ་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་འདྲ་བའི་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས་དང་ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་གཉིས་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་དང་འདྲ་ལ། ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་ནི་ཐོ་རེངས་ཀྱི་སྐར་ཆེན་ལྟ་བུ། འུ་ཅག་དེང་སང་གི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ནི་འབུ་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་ཙམ་ལས་མི་འདུག་ཅེས་གསུངས་ཏེ་ཁོང་གི་ང་རྒྱལ་ཆག་པ་ཡིན་ལ། ལོ་ཙཱ་བ་རྐྱང་པ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཡང་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད།^p104
པཎྜི་ཏ་ལ་མཚོན་ན་ཨོ་རྒྱན་ཆེན་པོ་དང་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་གཉིས་ཀ་ཡང་སྔར་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་སྐུ་ལ་བགྲེས་རྒུད་མེད་པ་སྟེ། ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ལྷོ་ནུབ་རྔ་ཡབ་སྲིན་པོའི་གླིང་ན་ད་ལྟ་ཡང་བཞུགས་ནས་སྲིན་པོ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་ནི་ད་ལྟ་ཡང་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔ་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ནས་བཞུགས་ཡོད་པ་རེད། ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་དང་། བི་མ་མི་ཏྲ་དང་། མཁན་པོ་བོ་དྷི་ས་ཏྭ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྙིང་མ་པ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་ཤིང་། མདོ་རྒྱུད་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་རྙིང་མ་པའི་ཆོས་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན།^p105
འོ་ན་གཞན་གསར་མ་པ་ལ་སོགས་པར་ཡང་མདོ་རྒྱུད་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་སྲིད་པས། དེ་རྙིང་མ་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་ལ་ད་ལྟ་བོད་ན་བཀའ་བསྟན་པོ་ཏི་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད། དེ་དག་ཚང་མ་ཡང་གཙོ་བོ་སྔ་འགྱུར་གྱི་དུས་སུ་བསྒྱུར་བ་རེད་མ་གཏོགས། ཕྱི་འགྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་གླེགས་བམ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ཉུང་ཡིན།^p106
མདོ་རྒྱུད་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ནང་རྒྱུད་ཡོ་ག་གསུམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་ལེན་མཁན་ལ་རྙིང་མ་པ་ཟེར་ཞིང་། རྙིང་མ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ཡང་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་འཇོག་དགོས། ཁྱེད་རྣམ་པའི་ཆོས་ཚོགས་འདི་རྙིང་མ་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཨེ་རེད། དེ་ཡིན་ན་རྗེས་མ་ཚིག་རྩ་འདི་ཞེ་ལ་འཛིན་ཐུབ་དགོས། ངས་ཡང་བསྐྱར་ཐེངས་ཤིག་བཤད་ན། མདོ་རྒྱུད་ཁ་ཚང་ལ་ནོར་བ་མེད་པ་ནི་རྙིང་མ་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་མ་གཏོགས་གཞན་ལ་ཁ་ཚང་བ་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུ་མེད། ས་སྐྱ་དང་བཀའ་བརྒྱུད་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་མཐའ་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་ཕ་རྒྱུད་མ་རྒྱུད་ཟེར་བ་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུ་མ་གཏོགས། མ་ཧཱ། ཨ་ནུ། ཨ་ཏི་ཞེས་ནང་རྒྱུད་ཡོ་ག་གསུམ་ཟེར་བ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མིན། དེ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཀྱང་མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ཉམས་སུ་ལེན་མཁན་དེ་རྙིང་མ་པ་ཁོ་ན་ཡིན།^p107
རྙིང་མ་པའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཚུལ་དེ་ཐོག་མར་བོད་ཡུལ་དུ་དར་བར་བྱེད་མཁན་ནི་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་དང་བི་མ་མི་ཏྲ་གཉིས་ཁོ་ན་ཡིན། བར་དུ་རོང་ཟོམ་མ་ཧཱ་པཎྜི་ཏ་དང་ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་བྱས་ཤིང་། རྗེས་སུ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་དབང་པོ་དང་ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོ་ཁོང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་སླར་ཡང་དར་བར་བྱས། དེ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྔ་དར་དང་བར་དར་དང་ཕྱི་དར་གྱི་དུས་ཟེར།^p108
སྔ་དར་དུས་ཀྱི་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་རྫོགས་ཆེན་གསར་མའམ་གཏེར་མའི་ཕྱོགས་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་ཤིང་། བི་མ་མི་ཏྲའི་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་བཀའ་མའམ་རྙིང་མ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བཏགས། དེ་ལྟར་སྙིང་ཐིག་ལ་གསར་རྙིང་གཉིས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན།^p109
བར་དུ་ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གསལ་བའི་ཆ་རྒྱ་ཆེར་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་། དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཡང་ཟབ་སྙིང་པོའི་རྒྱུད་ཆེན་བཅུ་བདུན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བཤད་པ་ཡིན། རོང་ཟོམ་མ་ཧཱ་པཎྜི་ཏས་ངོ་བོ་སྟོང་བའི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སེམས་སྨད་མ་བུ་ཉེར་གཅིག་དང་ཀློང་དཀར་ནག་ཁྲ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་རེད།^p110
རྗེས་མ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་དབང་པོས་སྐལ་ལྡན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཆེད་དུ་ཟབ་པའི་མན་ངག་གསུངས་ཤིང་། ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་རྒྱ་མཚོས་རྒྱུད་དོན་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའི་རྒོལ་བ་ངན་པ་ཚར་གཅད་པའི་ཕྱིར་དུ་ལུང་རིགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོར་བྱས་ནས་བཤད་པ་རེད། དེས་ན་རྙིང་མ་པའི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཤིག་ཤེས་དགོས་ན། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དེ་དྲུག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྒྱ་ཆེར་གཏན་ལ་དབབ་ཐུབ་དགོས།^p112
རྫོགས་ཆེན་སེམས་ཁྲིད་ཀྱི་མན་ངག^p113
རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ཡང་། སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་རྒྱུད་དང་མན་ངག ལུང་གི་བཤད་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་། དེ་རིང་གི་སྐབས་སུ་རྒྱུད་དང་ལུང་གི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་མི་འཆད། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཚད་ཀྱང་ཅུང་ཟད་མཐོན་པོར་སོན་ཡོད་ཅིང་། མན་ངག་གི་གནད་ལ་ཡང་ཉམས་མྱོང་ཡོད་པས། ངས་མན་ངག་གི་ལུགས་ལྟར་དུ་བྱས་ནས་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་ཞུ།^p114
མན་ངག་གི་བཤད་སྟངས་ལ། གཞི་ཀ་དག་གིས་བཟུང་། ལམ་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱིས་བསྐྱངས། འབྲས་བུ་རྡུལ་ཕྲན་དུ་དེངས་པའི་ལུགས་གཅིག་དང་། གཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས་བཟུང་། ལམ་ཐོད་རྒལ་གྱིས་བསྐྱངས། འབྲས་བུ་འོད་སྐུར་གྲོལ་བའི་ལུགས་སྲོལ་གཉིས་ཡོད།^p115
སྔ་མ་ལ་ལེ་ལོ་ཅན་འབད་མེད་དུ་གྲོལ་བའི་ཆོས་དང་། ཕྱི་མ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་འབད་བཅས་སུ་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཟེར།^p116
སྔ་མའི་ཆོས་ལ་ཡང་ནང་གསེས་སུ་ལྟ་བ་སྒོམ་པ་སྤྱོད་པ་འབྲས་བུ་བཞི་ཡོད།^p117
དེ་ལས་ལྟ་བ་ཞེས་པ་ནི་གཙོ་བོ་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད། རྩ་བ་སེམས་གཅིག་གི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན་པར་ཐག་ཆོད་པ་དང་། སེམས་ཁོ་རང་ཡང་ཡེ་ནས་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཐག་ཆོད་པ་ལ་ལྟ་བ་ཟེར། ལྟ་བ་ངོས་ཟིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཞི་གནས་སྒོ་ཅན་གྱི་ཁྲིད་དང་ལྷག་མཐོང་སྒོ་ཅན་གྱི་ཁྲིད་གཉིས་ཡོད།^p118
ཞི་གནས་སྒོ་ཅན་གྱི་ཁྲིད་སྟངས་ལ་སྒོམ་ཐོག་ནས་ལྟ་བ་འཚོལ་བ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། དེ་ནི་གཙོ་བོ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་བཤད་སྟངས་དང་གཅིག་པ་ཡིན། རང་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཞག་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་བཞི་རིམ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་ནས། གནས་འགྱུ་རིག་གསུམ་གྱི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ངོས་ཟིན་པར་བྱེད་པ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་ངོ་སྤྲད་པ་ནི་གཙོ་བོ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་བཤད་སྟངས་རེད། དེ་ནི་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་སྤྱི་ཁྱབ་སྟེ། ཐབས་ལམ་ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག་དང་གྲོལ་ལམ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། ཁྱད་པར་དུ་མཁས་གྲུབ་ཀརྨ་ཆགས་མེད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་རི་ཆོས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ན། མན་ངག་གི་ཟབ་ཁྱད་གསལ་པོར་བཤད་ཡོད་པས་དེའི་སྟེང་ནས་ཤེས་དགོས།^p119
ལྷག་མཐོང་སྒོ་ཅན་གྱི་ཁྲིད་ལྟ་ཐོག་ནས་སྒོམ་པ་འཚོལ་བ་ནི། རྙིང་མ་པའི་ཁྲིད་ཚུལ་སྤྱི་ཁྱབ་ལྟར་བྱས་ཏེ་སེམས་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་སྐྱེ་མེད་དུ་ངོ་ཤེས་སུ་བཅུག་ནས། གཟོད་བཞག་ཐབས་ཀྱི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེང་སང་རྙིང་མ་པ་མང་ཆེ་བའི་བཤད་སྟངས་ནི། ལྷག་མཐོང་སྒོ་ཅན་གྱི་ཁྲིད་ལྟར་དུ་བྱས་ནས་འཆད་ཀྱིན་ཡོད།^p120
རྙིང་མ་པ་དང་བཀའ་བརྒྱུད་པ་མང་ཆེ་བས་ཀྱང་བཀའ་རྙིང་གཉིས་ཀ་ཆུ་བོ་གཅིག་འདྲེས་སུ་སྦྱར་ནས་གཉིས་ཀ་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་འཆད་ཀྱིན་ཡོད། དེ་གཉིས་ཀའི་གོ་དོན་མཐར་ཐུག་གམ་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་ངོ་སྤྲད་རྒྱུ་ནི། རང་གི་སེམས་སྟོང་ཉིད་དུ་གོ་བར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། མདོའི་སྐབས་ཀྱི་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ཆེན་མོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ་ཞེས་པའང་དེ་ལ་ཟེར་ཞིང་། དེ་ལ་དབུ་མ་ཆེན་པོ་དང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་ཐ་སྙད་སྦྱར་སའི་གནད་དེ་ནི་རང་གི་སེམས་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན།^p122
དེ་ལྟར་ཡིན་ཚུལ་རྙིང་མའི་ཁྲོད་ཀྱི་མཁས་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། སྐབས་འདིར་ངས་ཀརྨ་པ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ཚུལ་ཞིག་འཆད་པར་བྱ།^p123
ཀརྨ་པ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ནང་ན། མཐའ་དང་བྲལ་བ་འདི་ནི་དབུ་མ་ཆེ། །ཡིད་དཔྱོད་བྲལ་བ་འདི་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །འདི་ནི་ཀུན་འདུས་རྫོགས་ཆེན་ཞེས་ཀྱང་བྱ། །མཐའ་བྲལ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་ཤོག །ཅེས་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་སོང་བས་ན་དབུ་མ་ཆེན་པོ་དང་། འཛིན་སྟངས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཆ་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུའི་ཆོས་ཚུལ་གྱི་གནད་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་འདུས་པས་རྫོགས་ཆེན་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་བས། ཕྱག་ཆེན་རྫོགས་ཆེན་དབུ་མ་ཆེན་པོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་རྟོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཁོང་གིས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་རེད།^p124
སྒོམ་པ་ནི་རྣམ་རྟོག་གི་འཛིན་པ་གཞན་གང་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་དེའི་ངང་དུ་མི་བརྗེད་པར་འདུག་རྒྱུ་ལ་ཟེར། དེའི་ཚུལ་ནི་རྙིང་མའི་ཁྲོད་ཀྱི་མཁས་པ་དང་གྲུབ་པ་མང་པོས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། ངས་གཙོ་བོ་མཁས་གྲུབ་ཀརྨ་ཆགས་མེད་ཀྱི་གསུང་ཚུལ་ཞིག་འཆད།^p125
དེ་ལ་ཀརྨ་ཆགས་མེད་ཀྱིས། ད་ཚུར་ལྟོས་རང་གི་སེམས་ལ་ལྟོས། །སེམས་བལྟས་པས་མི་མཐོང་སྟོང་པ་ཉིད། །དེ་མཐོང་བའི་ངང་ལ་ལྷོད་ཀྱིས་གློད། །ཆོས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལོགས་ན་མེད། །ཅེས་ཚུར་རང་གི་སེམས་དེ་ལ་གཅིག་ལྟོས་དང་། སེམས་ལ་བལྟས་ན་གཏན་ནས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་ཅིག་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དེ་མཐོང་བཞིན་པའི་ངང་དུ་མི་བརྗེད་པར་ལྷོད་ཀྱིས་ཞོག་དང་དེ་ནི་སྒོམ་པ་ཡིན།^p126
ཆོས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོས་ནི་ཕར་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་ཀྱང་ཚུར་གང་གིས་ཀྱང་ཕྱག་རྒྱས་མི་འདེབས་པ་ཡིན་པས། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་སྒོམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན།^p127
སྤྱོད་པ་ནི། རྣམ་རྟོག་བཟང་ངན་གང་ཤར་ནའང་དེའི་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་ཏེ་རྩལ་སྦྱངས་ནས་ཡར་ནུས་པ་ཇེ་ཆེར་འགྲོར་བཅུག་པའི་མིང་ལ་ཟེར། དེ་ནི་རྙིང་མའི་རྒྱུད་དང་མན་ངག་གི་ནང་ན་ཡང་མང་པོ་གསུངས་ཡོད་ཀྱང་། ད་སྐབས་ངས་མཁས་གྲུབ་ཀརྨ་ཆགས་མེད་ཀྱིས་རི་ཆོས་ལས་གསུངས་པ་དེ་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་ཞུ།^p128
དེ་ལས་ཅི་གསུངས་ཡོད་ཅེ་ན། ཁོང་གིས་རྐྱེན་བཟང་པོ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དེ་འདྲ་ཤར་ཡོང་ཚེ། དེ་ལ་ལྟོས་དང་ཉམས་ལེན་གྱི་བོགས་འདོན་བྱེད་ཆུང་ཆུང་ཞིག་དེ་རུ་ཡོད་གསུངས་ཤིང་། རྐྱེན་ངན་པ་ན་ཚ་ཤི་ཆད་དང་གཞན་གྱི་སྨད་པ་ངན་པ་དེ་འདྲ་ཐོན་ཡོང་དུས། དེ་ལ་ལྟོས་དང་བོགས་འདོན་ཆེན་པོ་ཞིག་དེ་རུ་ཡོད་གསུངས། མདོར་ན་དུས་རྒྱུན་དུ་ཟ་ཉལ་འགྲོ་འདུག་གི་སྐབས་སུ་ཉམས་ལེན་གྱི་ངང་དུ་མི་བརྗེད་པར་རྩལ་སྦྱོང་བ་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ཟེར།^p129
འབྲས་བུ་ནི། རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པས་གསུངས་པ་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་འཆད། རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པས། ངའི་ནང་ན་རྫོགས་ཆེན་ནད་ཀྱིས་ན། །ཕྱི་ན་ཕྱག་ཆེན་ནད་ཀྱིས་ན། །ང་ན་བས་མི་ཚད་འཆི་ཡང་ཐང་། །ཞེས་ཁོང་གི་ནང་ན་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ནད་གྱིས་ན་ལ་ཕྱི་ན་ཕྱག་ཆེན་གྱི་ནད་གྱིས་ན་བར་འདུག་པས། ཁོང་ན་བས་མི་ཚད་འཆི་ནའང་ཐང་གསུངས་ཡོད། དེའི་དོན་ནི། རང་གི་སེམས་སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་པ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་དུ་གཡོ་བ་མེད་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་གཉིས་ཀ་བསྒོམས་ན་ནད་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ངན་པ་དྭངས་འགྲོ་བར་མ་ཟད། མཐར་ཐུག་ཤི་ཞེས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཡང་བདེ་མྱུར་དུ་ཐོབ་འགྲོ་ན་ཐང་གསུངས་པ་རེད། དེ་ནི་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་བཞི་བཤད་པ་ཡིན།^p130
བཤད་སྟངས་དེ་ནི། ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་དེ་རྙིང་མ་རང་གི་ལྟ་བས་རྐང་བྱས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ལ། རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་ལུང་འདྲེན་རྣམས་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་རེ་རེ་བཞིན་དུ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་ལ་ཁུངས་བྱས་ནས་བཤད་པ་ཡིན། དེ་བཤད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དེ་རིང་གི་དུས་ཚོད་འདི་ལ་བསྟུན་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་གིས་ཡིན།^p131
དེ་ཡང་ང་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། དེ་རིང་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་འོངས་ཏེ་རྙིང་མ་པའི་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཐོན་པས། བཀའ་རྙིང་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཚུལ་དུ་བཤད་དགོས་པ་ཡང་དེ་ཡིན།^p132
ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཤིང་། ད་ལྟ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྙིང་མ་རང་གི་ཉམས་ལེན་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པས་ན། དེའི་དབང་གིས་ཀྱང་བཀའ་རྙིང་གི་ཆོས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་བཤད་པ་ཡིན།^p133
སྤྱིར་བསམ་བློ་བཏང་ནའང་། བཀའ་རྙིང་གཉིས་ཀ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན།^p134
སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དྭགས་པོ་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུ་ཡང་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པར་ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་དང་། ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པའི་སྤྲུལ་པ་ཀརྨ་པ་པཀྵི་ཁོང་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་པོའི་དབུ་བླ་ལ་བྱོན་པའི་སྐབས་སུ། ང་རེས་འགའ་ཨོ་རྒྱན་པདྨ་འབྱུང་། །རེས་འགའ་གྲུབ་ཆེན་ས་ར་ཧ། །ཞེས་ཁོང་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཡོད། ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་ནི་ཀརྨ་པ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ལ། དེང་སང་རྙིང་མའི་སྙིང་ཐིག་ཡ་བཞིའི་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་ན། ཀརྨ་པ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་དགོས་ཤིང་། ཁོང་ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱི་བླ་མ་རེད། མཁས་གྲུབ་ཀརྨ་ཆགས་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་། ཁོང་གི་བླ་མ་དཔལ་ཡུལ་བའི་གནམ་ཆོས་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་གི་སློབ་མ་དཔལ་ཡུལ་བའི་བསྟན་པ་འཛིན་པའི་རིག་འཛིན་ཀུན་བཟང་ཤེས་རབ་ཡིན། ཀརྨ་ཆགས་མེད་ཁོང་རང་ངོས་ནས་ཧ་ལམ་བཀའ་བརྒྱུད་པ་ཡིན་དགོས་ལ། རྙིང་མ་པ་ཡང་རེད། དེའི་སྐབས་སུ་ཡང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པས། དེ་རིང་ངས་བཀའ་རྙིང་གཉིས་ཀ་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ནས་བཤད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡིན།^p136
ངས་ཚོད་འཇོག་བྱས་ན། ཁྱེད་རྣམ་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་དངོས་གཞི་ངོ་མའི་བརྡར་ཤ་གཅོད་བཞིན་པའི་མཚམས་ཀྱང་ཚད་དེ་ཙམ་ཞིག་ལ་ཐོན་ཡོད་རྒྱུ་རེད་བསམ།^p137
གཉིས་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཉམས་ལེན་ནི། ཚེ་འདི་ལའང་འུ་ཅག་ཚང་མ་འཕྲད་ཡོང་རྒྱུའི་སྨོན་འདུན་ཞུ། གལ་སྲིད་ཚེ་འདིར་མི་འཕྲད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་། ཕྱི་མ་དག་པའི་ཞིང་དུ་ངེས་པར་དུ་འཕྲད་ནས་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་འཆད་ཉན་བྱ་རྒྱུའི་རྟེན་འབྲེལ་དུ། ཆོས་འདི་མཇུག་མ་ཅན་བྱས་ནས་དེ་རིང་མཚམས་འཇོག་རྒྱུ་ཡིན།^p138
ཚིག་ཇ་འཐུང་ཤེས་སོང་།^p139
ད་ལན་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་སུ་ཕེབས་པ་དེ། སྔོན་རྒྱ་ནག་དང་རྒྱ་གར་སོགས་སུ་བྱོན་པ་དང་ཅུང་མི་འདྲ་བར། རྗེ་ཉིད་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཟ་མ་རྣམས་ཅུང་ཟད་འཕྲོད་པར་འདུག་པས། ངེད་ཅག་ལ་གདན་ཞུ་ཕྱོགས་ཀྱིས་གསོལ་ཟས་ཅི་ཞིག་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པ་ལྟར་དུ་བཞེས་ཀྱིན་ཡོད་པས་དེ་ལ་སེམས་ཁུར་ཆེར་མེད།^p140
བདག་གི་ཞབས་ཞུའི་བྱ་བ་གཙོ་བོ་ནི། རྗེ་ཉིད་ལ་དུས་ལྟར་དུ་སྨན་ཕུལ་བ་དང་། ཞབས་ཕྱག་འཁྲུད་པ། ན་བཟའ་འཁྲུད་པ། ཆོས་ཁྲིད་སྒྲ་ཕབ་ཏུ་འཇུག་པ། ས་ཚིགས་རེ་རེ་བཞིན་ཅ་ལག་བསྡུ་གསོག་རྒྱག་པ། གློ་བུར་བའི་དོན་དག་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་པ་སོགས་བྱ་བ་ཙག་ཙིག་མང་པོ་ཡོད་པས། ཉིན་རེ་བཞིན་ལྷོད་ཡེངས་ཡེ་མི་ཕོད་པར་རིག་པ་བསྒྲིམས་ནས་འདུག་དགོས། མཁན་པོ་རྣམ་གྲོལ་མཆོག་ཀྱང་། གཙོ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཚོགས་རྣམས་ལ་འབྲེལ་བ་བྱེད་པ་སོགས་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བྲེལ་འཚུབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ། ཉིན་རེ་བཞིན་ཆོས་རྗེ་བླ་མ་གཙོས་མི་ཐམས་ཅད་གཟིམས་ཚར་རྗེས། ད་གཟོད་ངེད་གཉིས་ལ་ངལ་གསོ་བའི་ཁོམ་ལོང་ཡོད་ཅིང་། སྐབས་དེར་ཆག་མེད་དུ་རང་རང་གི་ཁ་ཏོན་གྱི་མགོ་རྩོམ་རྒྱུ་ཡིན། མཁན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་གསུང་ཞིང་། ང་ལ་ཡང་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་སྟེང་དུ་འདོན་པ་གཞན་མང་ཙམ་ཡོད།^p141
ངེད་གཉིས་ཀྱིས་ནམ་རྒྱུན་ཁ་ཏོན་འདོན་སྐབས་གཉིད་ཅོག་བརྒྱབ་ནས་མིག་ཀྱང་འབྱེད་མི་ཐུབ་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བས། མཁན་པོ་རྣམ་གྲོལ་གྱིས་དངོས་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་ལ། ངེད་གཉིས་ལ་ཚིག་ཇ་ཞིག་ཁྱེར་ཤོག ཅུང་ཟད་དུབ་ཀྱིན་འདུག་ཅེས་གསུངས་སྲིད། ངས་སྔོན་ཆད་ཚིག་ཇ་འཐུང་མ་མྱོང་བས་ཐོག་མར་དེའི་བྲོ་བ་ལ་ཅུང་ཟད་མི་ལོབས་ཀྱང་། འདོད་པའི་ཡུལ་ནི་བློ་ལ་གོམས་སླ་བས་རིམ་གྱིས་ཚིག་ཇ་འཐུང་རྒྱུར་དགའ་པོ་བྱུང་།^p142
སྤྱིར་ཉལ་ཁར་ཚིག་ཇ་འཐུང་བ་ནི་གོམས་གཤིས་ལེགས་པོ་ཞིག་མིན་ཡང་། ང་རང་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་འགྲོ་རིང་ལ་ཕལ་ཆེར་ནུབ་རེར་ཆུ་ཚོད་བཞི་ལྔ་ཙམ་ལས་ཉལ་ཁོམ་མེད་ཅིང་། བྱ་བ་ཆེ་ཕྲ་ཆུང་གསུམ་མང་པོར་བར་མེད་དུ་བྲེལ་བའི་བདག་ལ་མཚོན་ན། ཚིག་ཇ་འདིའང་རིག་པ་དྭངས་པ་དང་གཉིད་སངས་པ། ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་བསྐྱེད་པར་ཕན་ཐོགས་ཆེས་བཟང་ཤོས་ཡིན་པར་སེམས།^p143
མི་ལ་རས་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ།^p144
ཕྱི་ཟླ་༦ཚེས་༢༦ཉིན། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཏེན་ཝེར་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་ནས། གྲགས་ཆེ་བའི་མཱེལ་ཧཱེ་ལྷ་ཁང་（Mile Hi Church）དུ་བཛྲ་དྷ་དྷིའི་སློབ་ཚོགས་དང་། ཆོས་པ་མ་ཡིན་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ་དཔལ་ལྡན་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གྲུབ་མཐས་རྐང་བྱས་ཏེ་གསུང་མཛད་འདི་ལྟར་གནང་།^p145
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་བསྒྲགས་རྒྱ་མཚོའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མཆོད་དོ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །^p146
བཅོམ་ལྡན་ཆོས་བསྒྲགས་རྒྱ་མཚོའི་དབྱངས་མཆོག་གིས། །^p147
སྔོན་ཚེ་སྨོན་ལམ་རྣམ་བཞི་བཏབ་པའི་མཐུས། །^p148
དཔག་མེད་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་མཐུའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས། །^p149
དེང་འདིར་བདག་སོགས་འགྲོ་བས་ལོངས་སྤྱོད་ཤོག །^p150
འོ་ལགས་སོ། །དེ་ནི་རང་གི་མོས་པའི་ལྷག་པའི་ལྷ་ལ་མཆོད་པར་བརྗོད་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ལེགས་པའི་ལམ་ཡང་དག་པ་སྐྱེ་བའི་ཆེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་བསྒྲགས་རྒྱ་མཚོའི་མཚན་ལན་བདུན་གྱི་བར་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན།^p151
དེ་རིང་གི་སྐབས་སུ་གང་གླེང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྙིང་པོའི་གནད་བསྡུས་ཏེ་འཆད་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ནི་ཁྱེད་རང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སྒོར་གསར་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་ཆད་མ་ཤེས་པ་རྣམས་གསར་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བཤད་པ་ཡིན།^p152
དེས་ན་ཆོས་ལུགས་གཞན་དང་ཆོས་སྒོ་གང་ལ་ཡང་མ་ཞུགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དེ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། འདི་ལ་འཇུག་རུང་ངམ་མི་རུང་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ན། རིམ་གྱིས་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་ཡང་བློ་སྐྱེད་གསར་བ་ཞིག་ཐོན་སྲིད་རྒྱུ་རེད།^p153
བཀའ་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད།^p154
ད་རེས་ངས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་རྩལ་འདོན་བྱས་ནས་འཆད་རྒྱུ་ཡིན།^p155
དེ་ཡང་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད། བར་ཏུ་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས། མཐར་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་མ་ཟད། ཁོང་གིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་འོག་མིན་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སྐུར་བཞེངས་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེར་བསྟན།^p156
དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཐོག་མར་གང་ནས་དར་ཚུལ་ནི། འཛམ་གླིང་འདིར་མཚོན་ན། ཐོག་མར་ཆོས་འདི་འཕགས་ཡུལ་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་དར་ནས་རྒྱ་གར་མཐའ་དབུས་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་། དེ་རྗེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་བཞིན་དུ། བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཡུལ་དུ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་གྱུར། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ཡུལ་དུའང་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཤིང་རྟ་བརྒྱད་དང་། བཤད་པའི་བཀའ་ཆེན་བཅུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་མང་པོ་ཞིག་དར་བ་ཡིན།^p157
དེ་ཡང་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཤིང་རྟ་བརྒྱད་ཀྱི་ཐོག་མར་ཨོ་རྒྱན་རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་། བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་ལ་སོགས་པས་གསང་སྔགས་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་ཆོས་ཚུལ་དེ་དར་བར་བྱས། དེ་ནས་ལྷོ་བྲག་མར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱོན་ཅིང་ཁོང་གི་ཐུགས་དགོངས་ལ། ཆོས་བརྒྱུད་སྔ་མ་བས་ཀྱང་གནད་ཚང་བ་དང་། སློབ་མ་གསར་བ་རྣམས་ལ་ཆོས་གསར་བ་ཞིག་གིས་ཕན་པར་བྱ་དགོས་དགོངས་ནས། རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་སྤྱད་ནས་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བྱོན།^p158
མར་པ་ལོ་ཙཱ་ཁོང་ལན་རྗེས་མར་རྒྱ་གར་ལ་འབྱོན་པའི་དུས་སུ་མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤ་བོད་ཡུལ་དུ་བྱོན་པ་དང་ཡང་ཞལ་འཛོམས་པ་ཡིན། ཁོང་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་བྱོན་པའི་དུས་སུ། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་དངོས་སུ་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་གྲུབ་ཆེན་ཏེ་ལོ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་ལ། ཁོང་གི་སློབ་མའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ན་མཁས་པའི་ཚད་དུ་གླེང་བ། བྱང་སྒོ་སྲུང་བའི་པཎྜི་ཏ་ནཱ་རོ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཞུགས་ཡོད། དེ་ཉིད་ལན་མང་པོའི་བར་དུ་མཇལ་ནས་གདམས་ངག་ཀྱང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞུས། གཞན་ཡང་གྲུབ་ཆེན་མེེ་ཏྲི་པ་ལ་སོགས་པའི་གྲུབ་པ་བརྙེས་པའི་གང་ཟག་མང་པོ་བསྟེན་ནས། གསང་སྔགས་གསར་མའི་ཆོས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་བོད་ཡུལ་ལ་དར་བར་བྱས་པ་ཡིན།^p159
མར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ཁོང་བླ་མ་ནཱ་རོ་པ་དང་ཞལ་གྱེས་པའི་མཚམས་སུ། ཡི་དམ་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེའི་དབང་ཞུས་པ་ན། ནཱ་རོ་པས་ཡི་དམ་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེའི་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལ་བཀྲ་ལམ་མེར་བཀོད་ཅིང་། ཁོང་ཡང་གདན་ཐོག་ཏུ་སྔར་བཞིན་བཞུགས་ནས། དེ་རིང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱག་བླ་མ་ལ་འཚལ་ལམ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ལ་འཚལ་ཞེས་དྲི་བ་མཛད་པར། མར་པ་ལོ་ཙཱའི་ཐུགས་དགོངས་ལ། བླ་མའི་སྐུ་མདུན་ནས་ད་སྔོན་ཡང་ཆོས་མང་པོ་ཐོབ་མྱོང་བས། དེ་རིང་ནི་ཡི་དམ་གྱི་སྐུ་དྲུང་ལས་ཆོས་ཞུ་དགོས་བསམ་ནས། ཁོང་གིས་ཕྱག་དེ་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ལ་འཚལ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ལན་བཏབ་པ་ན། དེ་མ་ཐག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ལྷག་པའི་ལྷ་ཐམས་ཅད་འོད་དུ་ཞུ་ནས་བླ་མའི་ཐུགས་ཀར་ཐིམ་སོང་།^p160
དེ་ནས་མར་པ་ལོ་ཙཱའི་ཐུགས་དགོངས་ལ། དེ་རིང་གི་བྱ་བ་དེ་ཅུང་ཟད་ཉེས་སོང་། ལྷག་པའི་ལྷ་ཡང་བླ་མའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན་ལ། བླ་མ་ལས་གཞན་པའི་ལྷག་པའི་ལྷ་ཞིག་མེད་པས། ངོ་མ་གུས་བཀུར་བྱ་དགོས་ས་དེ་བླ་མ་ཡིན་ཡང་ང་རང་གིས་ཞུ་ཉེས་བྱས་སོང་མོད། འོན་ཀྱང་དུས་རྒྱུན་དུ་བདག་གིས་ལྷག་པའི་ལྷ་ལས་ཀྱང་བླ་མ་གཙོ་བོར་བཟུང་བ་ཡིན། ལྷ་སྒོམ་པའི་དུས་སུ་ཡང་བླ་མ་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་བསྒོམ་རྒྱུ་མ་གཏོགས་ལྷག་པའི་ལྷ་གཙོ་བོར་བྱེད་མ་མྱོང་། རྟེན་འབྲེལ་དེ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཨེ་དྲག་གམ་སྙམ་པ་ཐུགས་ལ་ཤར། དེ་ལ་ནཱ་རོ་པས་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱག་བླ་མ་ལ་མི་འཚལ་བར་ལྷ་ལ་འཚལ་ཞེས་པ་དེས་རྟེན་འབྲེལ་ཅུང་ཟད་འཆུགས་སོང་མོད། འོན་ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱིས་དུས་རྒྱུན་དུ་བླ་མ་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་ཆོས་བརྒྱུད་ཉི་མ་ཤར་བ་བཞིན་དུ་འཛམ་གླིང་ཐ་གྲུ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རྒྱུ་རེད་ཅེས་ལུང་བསྟན།^p161
ཡང་མར་པ་ལོ་ཙཱས་ཡར་བླ་མ་ལ་ནན་ཞུ་བྱས་ཏེ། ཁོང་ལ་དར་མ་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་སྲས་བདུན་ཡོད་པས་ཁྱེད་ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་གསོ་ཐབས་ཤིག་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རིགས་རྒྱུད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྟན་པ་ལ་ཕན་ཐོགས་ཐབས་ཤིག་ཨེ་ཡོད་དམ་ཞེས་ཞུས་ཀྱང་། ནཱ་རོ་པས། དེ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་འཆུགས་སོང་བ་ཡིན་པས། གསོ་ཐབས་ཀྱང་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད་གསུངས།^p162
སྐབས་དེར་མར་པ་ལོ་ཙཱའི་རྟེན་འབྲེལ་ལེགས་པར་འགྲིགས་སོང་ན། བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཆོས་བརྒྱུད་ལས་ཀྱང་རིགས་རྒྱུད་ཀྱིས་ཕན་ཐོགས་ཤིང་། དེང་སང་གི་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་ཤིན་ཏུ་དར་བ་ལས་ཀྱང་བརྒྱ་འགྱུར་སྟོང་འགྱུར་གྱིས་ལྷག་པ་ཞིག་འབྱུང་རྒྱུ་རེད། དེས་ན་སློབ་མས་བླ་མ་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས་བླ་མ་ལ་དད་པ་དང་། དང་བ། སྤྲོ་བ། གུས་བཀུར་བྱེད་པ་ཅི་ནས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བ་ཡིན།^p163
མར་པ་ལོ་ཙཱས། འོ་ན་ཁོང་གི་ཆོས་བརྒྱུད་དེ་སུས་རྒྱ་ཆེན་པོར་སྤེལ་བར་འགྱུར་ཞེས་ཞུས་པ་ན། ནཱ་རོ་པས། ཁྱེད་རང་གིས་ཤིན་ཏུ་གཅེས་རྒྱུའི་སློབ་མ་སྙིང་ལ་སྡུག་པ་དེ་ལྟ་བུ་སུ་ཡོད་གསུངས། ང་ལ་ཨ་བོ་མཐུ་ཆེན་ནམ་ཐོས་པ་དགའ་ཟེར་བའི་སློབ་མ། ཁོ་བོའི་སྙིང་ལས་ཀྱང་གཅེས་པ་ཞིག་ཡོད་ཞུས་པ་ལ། ནཱ་རོ་པས་ཕྱག་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས། བྱང་ཕྱོགས་མུན་པའི་སྨག་རུམ་ན། །གངས་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་འདྲ། །ཐོས་པ་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི། །སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་ནས་དབུ་གུག་གུག་མཛད།^p164
སྐབས་དེར་ནཱ་རོ་པ་བཞུགས་ཡོད་སའི་ཕུ་ལ་ཧ་རི་ཞེས་པའི་ཨོ་ཏནྟ་པཱུ་རི་དགོན་པ་ནི་ན་ལན་ཌཱའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཡོད་ལ། ད་ལྟ་ཡང་ས་ཕྱོགས་དེའི་རི་མགོ་དང་རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོ་བོ་བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་གུག་ནས་ཡོད་པའི་ཉམས་ཤིག་ཡོད།^p165
དེ་བཞིན་དུ་གྲུབ་ཆེན་ནཱ་རོ་པ་ཆེན་པོས་མར་པ་ལོ་ཙཱ་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་རྨི་ལམ་ཞིག་རྟོགས་དང་ཆོས་བརྒྱུད་ཇི་ལྟར་དར་བ་ཡང་གསལ་བོར་ཤར་ཡོང་གསུངས། དེའི་ཚེ་ཁོང་གི་གཟིམས་ལམ་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་ཞིག་བཞེངས་ནས། ཕྱོགས་བཞི་ལ་ཀ་བ་ཆེན་པོ་བཞི་བཙུགས། ཁྱད་པར་དུ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀ་བའི་སྟེང་ལ་རྒོད་ཅིག་ལྡིང་ཞིང་། རྒོད་དེ་ལ་རྒོད་ཕྲུག་ཅིག་སྐྱེས་བ་དང་། རྒོད་ཕྲུག་གིས་ནམ་མཁའ་གང་བ་ཞིག་རྨིས།^p167
དེ་ལ་ནཱ་རོ་པས་ལུང་བསྟན་ནས། ཁྱོད་ཀྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ལ་ཀ་བ་བཞི་བཙུགས་པ་ནི་སློབ་མ་ཆེན་པོ་བཞི་འབྱུང་བའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་གསུངས་ལ། སློབ་མ་ཆེན་པོ་བཞི་ནི། གཙང་རོང་གི་མེས་སྟོན་ཚོན་པོ། དོལ་གྱི་མཚུར་སྟོན་དབང་ངེ་། གཞུང་གི་རྔོག་སྟོན་ཆོས་རྡོར། གུང་ཐང་གི་མི་ལ་རས་པ་བཅས་བསྟན་པ་ཡིན། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀ་བའི་སྟེང་དུ་རྒོད་ཅིག་ལྡིང་བ་ནི་མི་ལ་རས་པ་ཁོང་བསྟན་པ་མ་ཟད། རྒོད་དེ་ལ་རྒོད་ཕྲུག་ཅིག་སྐྱེ་བ་ནི་ཁོང་ལ་ཉི་མ་ལྟ་བུའི་སློབ་མ་དྭགས་པོ་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུ་ཟེར་བ་ཞིག་འཁྲུངས་རྟགས་རེད། རྒོད་ཕྲུག་གིས་ནམ་མཁའ་གང་བ་ནི། དྭགས་པོ་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུའི་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་པ་དེ་ལ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་ནམ་མཁའ་གང་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་འོང་བའི་རྟགས་རེད་གསུངས།^p168
ཁོང་གིས་རྨི་ལམ་ལུང་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་དྭགས་པོ་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུའི་དུས་སུ་ཀརྨ་པ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པ་༼༡༡༡༠—༡༡༩༣༽ དང་། འགྲོ་མགོན་ཕག་མོ་གྲུ་པ་༼༡༡༡༠—༡༡༧༠༽ རྣམ་པ་གཉིས་དགུང་མཉམ་དུ་འཁྲུངས་པ་ཡིན།^p169
ཁོང་རྣམ་པའི་སློབ་རྒྱུད་ལ་འབའ་རོམ་བཀའ་བརྒྱུད་དང་། ཕག་གྲུ་བཀའ་བརྒྱུད། ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད། ཚལ་པ་བཀའ་བརྒྱུད་བཅས་བཀའ་བརྒྱུད་ཆེ་བཞི་དང་། འབྲི་འབྲུག་གཉིས། གཡའ་ཤུག་གཉིས། སྨར་ཡེལ་གཉིས། ཁྲོ་ཕུ་དང་སྟག་ལུང་གཉིས་བཅས་བཀའ་བརྒྱུད་ཆུང་བརྒྱད་དེ་ས་སྟེང་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་དཔལ་ལྡན་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་བསྟན་པས་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར།^p170
ངོ་མ་བསྟན་པ་དར་ཚུལ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡང་བྱ་རྒོད་པོའི་ཉིན་ལམ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་རེད། ཕྱི་མའི་དུས་སུ་ཧ་ཅང་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་ཞྭ་དམར་བ་དང་ཞྭ་ནག་པའི་བསྟན་པ་ཡིན། ཀརྨ་ཞྭ་དམར་ནག་གཉིས་ལ་མཚོན་ན། ཞྭ་ནག་པའི་དག་པའི་སྣང་ངོར་མཁའ་འགྲོ་འབུམ་གྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་ལས་བྱས་པའི་ཞྭ་ནག་ཅིག་ཕུལ་བ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་ཀརྨ་པཀྵི་ལ་ཧོར་རྒྱལ་པོས་ལས་ཀའི་ཞྭ་ནག་གསེར་མདོངས་ཅན་ཞིག་གནང་བས་དེ་ཕྱིན་གྱི་སྐུ་ཕྲེང་རྣམས་བརྒྱུད་ནས་དེང་སང་ཀརྨ་པའི་ཕྱག་ན་ཡོད་པ་དེ་རེད། ཀརྨ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེའི་སློབ་མ་རྟོགས་ལྡན་གྲགས་པ་སེང་གེ་ལ་ཧོར་རྒྱལ་པོས་ལས་ཞྭ་དམར་པོ་གནང་བས་དེའི་བརྒྱུད་པ་ལ་ཞྭ་དམར་པ་ཟེར། ཞྭ་དམར་ནག་གཉིས་ཀྱི་མིང་ཡང་དེ་ཡིས་ཐོགས་པ་རེད།^p171
དེ་བཞིན་ང་ཚོ་བོད་ནང་དུ་མི་ཉག་ཟེར་བའི་ས་ཆའི་རཱ་ཏཱིའི་འབུམ་རྫོང་ཟེར་ས་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་ནུས་པའི་དགེ་འདུན་པ་འབུམ་ཕྲག་ཙམ་རེ་དུས་གཅིག་ལ་བྱོན་མྱོང་བར་བཤད། དེ་ལྟར་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་བརྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱང་གསེར་གྱི་རི་བོ་ཚར་དུ་དངར་བ་ལྟ་བུའི་གཅིག་ལས་གཅིག་མཚར་རྐྱང་བ་བྱོན་ནས་ཀརྨ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་དྲུག་པ་དང་། ཁྱེད་ཚོའི་བླ་མ་ལ་ཐུག་མ་སོང་གི་བར་དུ་རིམ་བཞིན་དུ་བྱོན་པ་ཡིན།^p172
དེ་ནི་གཙོ་བོ་དཔལ་ལྡན་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཆེ་བ་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་ཞིག་བཤད་པ་ཡིན། རྒྱས་པར་བཤད་ན། ཟླ་བ་ཁ་ཤས་ཀྱི་བར་དུ་བླ་མ་རེ་རེའི་རྣམ་ཐར་བཤད་ནའང་འཛད་དཀའ་མོ་རེད།^p173
བླ་མ་བརྒྱུད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་སྟངས་ལ་གཙོ་བོ་ཕྱག་བཞེས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད། དཔེར་ན་གྲུབ་ཆེན་ཏེ་ལོ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། ཐོག་མ་ཉིད་ནས་གསང་སྔགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་ཉམས་བཞེས་མཛད་ནས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ས་ལ་གཤེགས་པ་དང་། ལྷོ་བྲག་མར་པ་ལོ་ཙཱ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་མདོ་ལུགས་ཕྱག་ཆེན་དང་སྔགས་ལུགས་ཕྱག་ཆེན་གཉིས་སམ། ཡང་ན་གནས་ལུགས་ཕྱག་ཆེན་དང་བདེ་སྟོང་ཕྱག་ཆེན་གཉིས་ཏེ། ཐེག་ཆེན་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་གཉིས་ཀ་ཉམས་བཞེས་མཛད་པ་རེད། རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པ་ལ་མཚོན་ན། ཐོག་མར་ལས་དང་པོ་པའི་སྤྱོད་པ་མི་དགེ་བ་སྤོང་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། གཏུམ་མོ་དང་སྒྱུ་ལུས་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་ནས་ཕྱག་ཆེན་གྱི་ངོ་བོ་རང་ཤུགས་སུ་རྟོགས་པར་གྱུར། མཐར་ཐེག་ཆེན་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཆོས་བཅས་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་ཁོང་ཚེ་གཅིག་གིས་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུར་གྲུབ་པ་ཡིན།^p174
ད་རེས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ངའི་གཏམ་གླེང་དེ་ཡང་། རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། ལམ་ཆ་ཚང་བ་དང་སྐྱེ་བོ་མཆོག་དམན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་བླང་བདེ་བའི་ཆོས་དེ་ཚིག་ཉུང་ངུ་ཞིག་གིས་འཆད་རྒྱུ་ཡིན།^p175
དེ་ལ་ཐོག་མར་འཁོར་བ་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བློ་སྐྱེད་པ་དང་། བར་དུ་བདག་བས་ཀྱང་གཞན་གཅེས་པར་བཟུང་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད། ཐ་མར་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ཐུགས་རྒྱུད་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་མཛད་པ་ཡིན།^p176
ཐུན་མོང་ཐེག་པའི་ཉམས་ལེན།^p177
ཐོག་མར་ངེས་འབྱུང་གི་བློ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་དགོས་ཟེར་ན། ཆོས་ལྡན་གྱི་མི་ལུས་འདི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བས། དེར་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ད་རེས་ལུས་རྟེན་འདི་འདྲ་རྙེད་ཡོད་དུས་དགེ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་རང་གིས་དམ་བཅའ་ཡང་དག་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས།^p178
དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་ཐོབ་ཀྱང་རྟག་བརྟན་གང་ཡང་མེད་དེ། ད་ལྟ་ས་སྟེང་ན་ཡོད་པའི་སྐྱེ་རྒུ་ཡོད་ཚད་ད་ནས་ལོ་བརྒྱ་ཙམ་ན་ཕལ་ཆེར་གཅིག་ཀྱང་མི་ལྷག་པར་འཆི་རྒྱུ་ཡིན་པས། ངེས་པར་འཆི་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པར་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ཀྱང་ཆོས་བསྒྲུབ་དགོས། ངེས་པར་དུ་འཆི་བ་མ་ཟད་ནམ་འཆི་ཡང་ཆ་མེད་ཡིན། དེ་ཡང་ད་ལྟ་རང་རེ་ཁྱིམ་གང་བོར་མཚོན་ན། སང་ཕོད་ད་ཚོད་ཟེར་དུས་མི་འདི་ཁ་ཚང་བོ་ཡོད་རྒྱུ་རེད་ཟེར་དགོས་ན་དཀའ་མོ་རེད། ཤི་བོ་དེ་དག་གི་ནང་ན་རང་ཡོད་མེད་ཀྱང་སུ་གཅིག་གིས་སྨྲ་ཐག་ཆོད་པ་མིན། དེས་ན་སང་ཕོད་ཀྱི་སྣང་བ་དང་ཚེ་ཕྱི་མའི་སྣང་བ་གཉིས་སྔོན་ལ་གང་འབྱུང་མི་ཤེས། སང་ཕོད་མ་ཟད་ཟླ་བ་ཕྱི་མའི་དུས་སུ་ང་ཚོ་ཚང་མ་ཡོད་ཟེར་ནས་སྨྲ་ཐག་སུས་ཀྱང་མི་ཆོད་ལ་འཆི་བ་ནམ་ཐོན་ཡང་མི་ཤེས་པས། མྱུར་བ་ཉིད་དུ་དགེ་བ་བསྒྲུབ་དགོས།^p179
འཆི་ཚེ་ཆོས་མ་གཏོགས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་ཕན་པ་མེད་དེ། ཐོབ་མཐོན་པོ་ལ་བསམ་ན། འཛམ་གླིང་ཡོངས་རྫོགས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ཡང་། འཆི་བའི་ཚེ་གྲོགས་གཅིག་ཀྱང་འཁྲིད་དབང་མེད་པར་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་དགོས།^p180
རྒྱུ་རྫས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་བསམ་ན། རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་རྒྱུ་རྫས་ཡོངས་རྫོགས་མི་གཅིག་ལ་དབང་ཡང་འཆི་བའི་ཚེ་ཟས་ཁམ་གང་དང་། གོས་ལྷན་པ་ཙམ་ཡང་འཁྱེར་དབང་མེད་པར་རང་ཉིད་གཅིག་པུར་ཕྱི་མའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན།^p181
མཚན་སྙན་གྲགས་ལ་བསམ་ན། འཛམ་གླིང་ཡོངས་རྫོགས་ལ་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་མི་ཞིག་ཡིན་ནའང་འཆི་བའི་ཚེ་ཕན་པ་གང་ཡང་མེད་པར་རང་ཉིད་རྒྱུས་མེད་ཡུལ་དུ་གྲོགས་མེད་གཅིག་པུར་འཁྱམ་དགོས།^p182
དེ་དག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགེ་བ་དེ་ཡང་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། རྗེས་མ་ཡུན་རིང་ཡུན་རིང་ཞིག་ལ་བསྒྲུབ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་སྐྱེས་ནའང་ཕན་པ་ཡོད་པ་མིན།^p183
འཆི་བའི་ཚེ་ནའང་དཔེར་ན་མེ་ཤི་བ་དང་ཆུ་ཆད་པ་ལྟ་བུ་མིན་པར། ལས་དཀར་ནག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འགྲོ་དགོས། ཤི་ནས་མེད་དུ་མི་འགྲོ་བའི་རྟགས་དེ་ལ་ཡང་སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྦྱར་ནས་བཤད་ན། སྔོན་མུ་སྟེགས་པའི་པཎྜི་ཏ་ཞིག་གིས་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་དང་སྐུ་ཚེ་གཅིག་ལ་བརྩད་ཀྱང་མ་ཐུབ། སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་བླངས་ནས་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དུས་སུ་རྩོད་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་། ཡང་ཁོ་ཤི་ནས་སླར་སྐྱེས་ཏེ་ལོ་བདུན་གྱི་དུས་སུ་རྩོད་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་། རྗེས་མར་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པར་བརྩད་ཀྱང་རྒྱལ་མ་ཐུབ་པས་ཁོ་རང་ནང་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས། དེས་ན་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པའི་ལུགས་ལ་ཡང་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་ཟེར་དགོས་ལ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་དྲན་མཁན་ཡང་མང་པོ་ཡོད།^p184
ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལུགས་ལ་ཡང་ཚེ་ཕྱི་མ་ཡོད་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཡིན་ཟེར་ན། སྔོན་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སློབ་དཔོན་ཙནྡྲ་གོ་མི་ཟེར་བ་ཞིག་འཁྲུངས་མྱོང་ཞིང་། ཁོ་སྐྱེ་བ་སྔ་མར་ནང་པའི་པཎྜི་ཏ་ཞིག་ཡིན། སྐབས་དེར་ཕྱི་རོལ་བའི་མཁས་པ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་མེད་ཟེར་མཁན་ཞིག་དང་ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་རྩོད་པ་བྱས་ཀྱང་ཚེ་ཕྱི་མ་ཡོད་མེད་ཀྱི་བཞག་མཚམས་གསལ་པོ་ཞིག་མ་ཐོན། དེ་ནས་ཙནྡྲ་གོ་མིས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པའི་རྟགས་ལ། ད་ལྟ་ཁོ་བོ་འདི་ནས་འཆི་རྒྱུ་ཡིན་པས། ངའི་ཕུང་པོ་དེ་རྫས་སྦྱོར་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་རུལ་དུ་མི་འཇུག་པར་སྒམ་ནང་དུ་སྡུས། ཁོ་བོའི་ཁ་ནང་དུ་མུ་ཏིག་གསར་བ་རིགས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཆུགས་དང་། ཁོ་བོས་ཀྱང་སྨོན་ལམ་འདེབས། ཁོ་བོ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ད་ལྟ་ཅི་ཤེས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ལ། ཁ་ནང་དུ་བཟུང་བའི་མུ་ཏིག་འདི་བཟུང་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན། ཁོ་བོ་དེའི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པའི་རྟགས་ཡིན་ཞེས་གཤེགས་སོང་།^p185
ཙནྡྲ་གོ་མི་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁ་ནང་ན་སྔར་གྱི་མུ་ཏིག་བཟུང་ཡོད། རོའི་ཁ་ནང་གི་མུ་ཏིག་ལ་བལྟས་དུས་གར་ཡང་མེད་པས། སྔར་གྱི་རྩོད་ཟླར་གྱུར་པའི་མུ་སྟེགས་མཁས་པ་དེས་ཀྱང་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་ཤས་ཆེ་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས། ཙནྡྲ་གོ་མི་ལ་ཆོས་ཀྱི་དོན་རྣམས་དྲིས་ཡོང་དུས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྔར་ཤེས་པ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པ་ཞིག་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་ཤེས་ཡོད་པས། སྐབས་དེར་ཕྱི་རོལ་པའི་པཎྜི་ཏ་དེས་ཀྱང་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ནི་ཡོད་ངེས་པ་ཅན་རེད་ལ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེའང་བདེན་ཐག་ཆོད་རེད་བསམ་ནས་ཁོང་ཙནྡྲ་གོ་མིའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། རྗེས་མ་ནང་པའི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་སོང་བ་ལྟ་བུའི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་ཡོད།^p186
ད་ནི་ས་གནས་འདི་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་ཞུ། དཔེར་ན། ཀརྨ་པ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། ཀརྨ་པའི་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པ་དང་། གཉིས་པ་པཀྵི། གསུམ་པ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ་སོགས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་དྲུག་པ་རིག་པའི་རྡོ་རྗེའི་བར་དུ་བྱོན་པ་ཐམས་ཅད། རྙིང་མའི་བླ་མ་དགོངས་འདུས་སོགས་སུ་དངོས་སུ་ལུང་བསྟན་ཡོད་པ་རེད། ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོས་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པའི་ཡབ་དང་ཡུམ་སོགས་ལུང་བསྟན་གནང་ནས་རིག་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་མ་ཐུག་གི་བར་དུ་སྐུ་ཕྲེང་སྔ་མས་ཕྱི་མ་རྣམས་དེ་ལྟར་ལུང་གིས་བསྟན་ནས་ཡོང་བ་དེ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རེད། དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ཙམ་བཤད་པ་ཡིན།^p187
གཞན་ཡང་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པར་སྒྲུབ་སྟངས་ནི། ནང་པའི་གཞུང་རྣམས་སུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཆད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ད་རེས་དེ་དག་རྒྱས་སྤྲོས་མི་བྱ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པར་བལྟ་རྒྱུ་ནི་ནང་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་རྩ་བ་ཞིག་ཡིན། སྤྱིར་འཛམ་གླིང་འདིར་ལས་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་འདོད་པ་དང་ཡོད་མེད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཅན་གྱི་མི་མང་པོ་ཡོད། ང་ཚོ་ཁྱིམ་འདི་ན་ཡོད་པ་ཚང་མས་བསམ་བློ་ཞིག་ཐོངས་དང་། ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་ངེས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཀརྨ་པའི་སྐུ་ཕྲེང་རྐྱང་བ་ལ་བསམ་ན། ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པས་སྔ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱི་མ་རྣམས་ལུང་བསྟན་པ་དང་། གལ་ཏེ་ཚེ་སྔ་ཕྱི་མེད་ན་སྔ་མས་ལུང་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མ་འབྱུང་སྲིད་རྒྱུ་མ་རེད། ཕྱི་མས་ཀྱང་སྔ་མའི་ལོ་རྒྱུས་ཐམས་ཅད་དྲན་ཐུབ་རྒྱུ་མ་རེད་ལ། ཕྱི་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་སྔ་མའི་སྐུ་དུས་ཀྱི་མཛད་སྤྱོད་ཚང་མ། འུ་ཅག་གི་ཁ་རྩང་དང་ཁའི་ཉིན་གྱི་སྤྱོད་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བོར་དྲན་ནས། ཁོང་རྣམས་ཀྱིས་སྐབས་སྐབས་སུ་གསུང་ཡོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པའི་དན་རྟགས་རེད།^p188
དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་བ་བསྒྲུབ་ན་ངེས་པར་དུ་བདེ་བ་དང་སྐྱིད་པོ་འབྱུང་རྒྱུ་དང་། མི་དགེ་བ་བསགས་ན་ངེས་པར་སྡུག་པོ་དང་ཐ་ཆད་པའི་སྐྱེ་བ་མ་གཏོགས་ལོན་རྒྱུ་མ་རེད། ལས་མི་དགེ་བའི་དབང་གིས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེས་སོང་ན། ད་ལྟ་མི་ཡུལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་རྩ་བ་ནས་མཚོན་ཐབས་མེད། སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་ཆེ་ལ་རྒྱུན་རིང་བ། བཟོད་པར་དཀའ་བ་ཞིག་ཡིན་ངེས། དེས་ན་ད་ལྟ་ནས་གཟབ་གཟབ་བྱ་དགོས།^p189
དགེ་བ་བསྒྲུབ་ན་བདེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་སྐྱེ་རྒྱུ་རེད། དག་པའི་ཞིང་ཁམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི་ང་ཚོའི་མི་ཡུལ་གྱི་བདེ་སྐྱིད་གང་གིས་ཀྱང་མཚོན་དུ་མེད་པའི་བདེ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ན་ད་ལྟ་ནས་དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་དགོས།^p190
འོ་ན་སྤང་བྱ་མི་དགེ་བ་གང་ཡིན། བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་བ་གང་ཡིན་བསམ་ན། གཙོ་བོ་གཞན་ལ་གནོད་པར་གྱུར་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དགེ་བ་ཟེར་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། གཞན་གྱི་རྒྱུ་རྫས་མ་བྱིན་པར་བླངས་བ། གཞན་ལ་མགོ་སྐོར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་བཤད་པ། གཞན་མཐུན་མོ་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་གཏོར་བཤིག་གི་སྐད་ཆ་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་རྩ་བ་ནས་སྤང་དགོས་པ་ཡིན། དགེ་བ་ནི་གཞན་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཐབས་སུ་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན།^p191
དེ་ཡང་། རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། ཐོག་མར་ཁུ་བོ་དང་ཨ་ནེ་སོགས་དགྲ་རུ་སྡང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་འཁོར་བ་མཐའ་དག་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པར་ཤེས་ནས། མི་དགེ་བ་ཆ་དང་བཅས་པ་སྤངས་ནས་དགེ་བ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་རྒྱུ་དེ་ཡིན།^p192
ཐུན་མིན་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཉམས་ལེན།^p193
ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི། རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་གི་ཕྱིར་དུ་ཡང་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་མི་སྤོང་བའི་སྐྱབས་འགྲོའི་སྡོམ་པ་སྔོན་དུ་རང་རྒྱུད་ལ་ལེན་དགོས། དེའི་རྗེས་སུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་བསླབས་ནས་རང་ལས་ཀྱང་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་དགོས། དེ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་ན། ནང་ཆོས་སུ་འདི་ལྟར་གསུངས་ཡོད་པ་སྟེ། ཁེ་དང་རྒྱལ་ཁ་གཞན་ལ་བྱིན། །གྱོང་དང་བུབ་ཁ་རང་གིས་ལེན། །ཞེས་ཁེ་དང་རྒྱལ་ཁ། བདེ་བ་སྐྱིད་པོ་ཡོད་ཚད་གཞན་ལ་འཐོབ་པར་བྱ་དགོས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་མི་འདོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཅི་ཡོད་པའང་རང་གི་སྟེང་དུ་ལེན་ཨེ་ཐུབ་བལྟ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་འདྲའི་བྱ་སྤྱོད་དེ་དང་པོ་ནས་ཇི་བཞིན་དུ་བསླབ་མི་ཐུབ་ཀྱང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསླབ་དགོས།^p194
ཇི་ལྟར་བསླབ་དགོས་ཟེར་ན། དང་པོ་བདག་གཞན་མཉམ་པ་བསྒོམ་དགོས། བདག་གཞན་མཉམ་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། རང་གིས་བདེ་བ་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བདེ་བ་འདོད་པ་ཡིན། རང་གིས་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ཡིན། དེས་ན་བདག་དང་འདྲ་བར་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བ་བསྒྲུབ། སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བའི་བྱམས་སྙིང་རྗེ་འདི་ཨུ་རུ་མུ་རུ་བྱས་ནས་བསྒོམ་དགོས།^p195
དེ་ལ་གོམས་ནས་བདག་ལས་གཞན་གཅེས་ཀྱི་བློ་བསྒོམ་དགོས། དེ་སྒོམ་ཚུལ་གྱི་ཚིག་རྩ་འགའ་ཞིག་ངས་དཔེར་མཚོན་ནས་བཤད་ན། རང་གིས་ཕར་གཞན་ཞིག་ལ་བུ་ལས་ཀྱང་གཅེས་པར་བསྐྱངས་ན་ཡང་། བདག་ལ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་དགྲ་བཞིན་དུ་བལྟས་ནས་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་བསྐྱལ་ན་ཡང་། དེའི་སྟེང་ལ་ཁོང་མི་ཁྲོ་བ་མ་ཟད། དཔེར་ན། མ་ཞིག་གི་བུ་སྨྱོ་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་ན། བུས་མ་ལ་གནོད་པ་ཅི་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིས་ཁོ་མོའི་བུ་འདི་ནད་ལས་ནམ་གྲོལ་འགྲོའམ་སྙམ་པ་ལས། མོ་ལ་གནོད་བསྐྱལ་སོང་བསམ་ནས་ཁོང་མི་ཁྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ། རང་ལ་གནོད་པ་སྐྱེལ་བའི་སེམས་ཅན་ལའང་ཕན་སེམས་དེ་ལྟ་བུ་བསྒོམ་དགོས།^p196
གཞན་ཞིག་གིས་རང་ལ་མི་སྟོང་ཕྲག་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་འདུས་ས་ནས་མཚང་བྲུས་སྐྱོན་བརྗོད། ཚིག་ངན་སྨྲས་ན་ཡང་། དེ་ལ་ཕར་གནོད་ལན་མི་སྐྱེལ་བར། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་དགའ་བ་དང་གུས་པ་བསྒོམས་ནས། ང་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་གསལ་བོ་བསྟན་པ་རེད་བསམ་ནས་བླ་མ་བཞིན་དུ་གུས་གུས་ཀྱང་བྱ་དགོས།^p197
རང་གིས་ཕར་གནོད་པ་ཁབ་ཙམ་མ་བསྐྱལ་ནའང་། རང་ལ་ཚུར་རྡུང་བ་དང་བྲབས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཚད། རང་གི་མགོ་བོ་བཅད་སོང་ན་ཡང་། དེ་ལ་ཁོང་མི་ཁྲོ་བ་མ་ཟད་དེ་ཉིད་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའི་བསམ་པ་བསྒོམ་དགོས།^p198
རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པའི་ཉམས་ལེན་ཡང་དེ་ཡིན། ཁོང་གིས་ལྷོ་བྲག་མར་པ་ལོ་ཙཱ་བསྟེན་ནས། རྗེས་མ་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས་ཡོང་དུས། སྔོན་ཆད་ཁོང་ལ་དགྲ་བཞིན་དུ་ལྟ་བའི་ཨ་ནེ་དང་གཞན་ཚང་མ་ཡང་འཁོར་དུ་བསྡུས་ནས། ཆོས་དང་གདམས་པ་བསྟན་ནས་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་བཀོད་པ་ཡིན།^p199
དེས་ན་ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚང་མས་བསམ་བློ་ཐོངས་དང་། ངས་ད་ཅི་སྔོན་དུ་དེ་རིང་འདིར་ཚོགས་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཉམས་ལེན་སྔར་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་གྱིས། སྔར་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་ལ་བོགས་འདོན་གྱིས་ཞེས་བཤད་པའི་ཚིག་རྩའི་དོན་དག་ཀྱང་དེ་ཡིན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་ལུགས་གཏན་ནས་མེད་པའི་གང་ཟག་ཅིག་ཡིན་རུང་འདི་ལ་བསམ་བློ་ཞིག་ཐོངས་དང་། ནང་པའི་ཆོས་ལ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་དགའ་བ་མི་སྐྱེ་ཐབས་མེད་ཅིག་ཡོང་བ་ཡིན།^p200
ང་ཚོ་ལ་མཚོན་ན། ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་མི་ལ་དགའ་ཞིང་གནོད་སྐྱེལ་མཁན་ལ་མི་དགའ་བ་ཡིན། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ཡང་དངོས་གནས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་བཟང་ཟེར་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱིས་འཚེ་བ་མེད་པ་དང་། ལུས་ངག་གིས་གཞན་ལ་གནོད་མི་སྐྱེལ། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་རྒྱུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཞེས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞིག་གསུངས་པ་ཚང་མའི་གནད་ཚུར་བསྡུས་པའང་དེ་ཡིན། འདི་ལ་བསམ་བློ་ཞིག་གཏང་ཤེས་ན། རང་ཤུགས་ཀྱིས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་བསྟན་པ་ལ་མི་དགའ་མི་སྲིད་པ་ཡིན།^p201
དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། ལྷ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོས་མངོན་སུམ་དུ་རྗེས་སུ་བཟུང་ཡོད་པའི་ཕྱི་རོལ་བའི་པཎྜི་ཏ་ཞིག་སྔོན་མ་ཕྱི་རོལ་པ་ཡིན་ཡང་རྗེས་སུ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར། ཁོའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་གི་ནང་ན། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ལ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རྣམ་བསམ་པ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་མགོན་ཁྱོད་ལ། །བདག་གི་སེམས་ནི་དད་པར་གྱུར། །ཅེས་བྲིས་ཡོད། དེའི་ནང་དོན་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཆོས་ལ་བསམ་བློ་ཅི་ཙམ་བཏང་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་དད་པ་དང་དགའ་བ་སྐྱེ་འོང་བར་འདུག་ཅེས་གསུངས།^p202
ཁོས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ལ་དོན་དག་ཅིག་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་ཆད་དར་བའི་མུ་སྟེགས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་མི་བསད་ན་དགེ་བ་ཡིན་ཞིང་ཁྱད་པར་དུའང་གཡུལ་དུ་མི་མང་པོ་བསད་ན་དགེ་བ་ཡིན་ཟེར་ཡང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་མི་དགེ་བ་ཡིན་པར་གསུངས་ཡོད། དོན་དངོས་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་བསྐྱལ་ན། ཅི་འདྲ་བ་ཡི་ལས་བྱས་ན། །དེ་འདྲ་བ་ཡི་འབྲས་བུ་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གནོད་པ་འབྱུང་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས་ཕན་པ་འབྱུང་རྒྱུ་མིན། གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ལ་འདོད་ལོག་སྤྱད་ནས་བཟའ་ཚང་མཐུན་པ་རྣམས་མི་མཐུན་པར་བྱས། བཟའ་ཚང་གི་ནང་ལ་གཏོར་བཤིག་མང་པོ་བྱས་ནས་མི་མཐུན་པ་མང་པོ་བྱས་ན། མུ་སྟེགས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་དགེ་བ་རེད་ཟེར་ཡང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་མི་དགེ་བ་ཡིན་པར་གསུངས་པས། ལུས་དང་སེམས་མཐུན་མོ་ཡོང་ན་དགེ་བ་ཡིན་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས། དེ་མི་མཐུན་པ་དང་གནོད་པ་བྱས་ན་དགེ་བ་གང་ཡང་ཡིན་རྒྱུ་མ་རེད་ཅེས་གསུངས། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གཞུང་ན་ཤོབ་དང་རྫུན་བཤད་ནས་མི་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་མགོ་བསྐོར་ནས་ལོག་པའི་ལམ་ལ་ཁྲིད་ཐུབ་ན་དགེ་བ་ཡིན་ཟེར་ཡང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲང་མོ་དང་བདེན་པའི་སྐད་ཆ་བཤད་ན་དགེ་བ་ཡིན་གསུངས་པས། ཁོང་གིས་གསུངས་པ་དེ་བདེན་པ་ཡིན་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས། གཞན་དག་གིས་ཟེར་རྒྱུ་དེ་དགེ་བ་ཡིན་རྒྱུ་མ་རེད།^p203
དེས་ན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ནི་བདེན་པ་ཉག་གཅིག་སྨྲ་བ་ཡིན། ཁོང་གིས་སྔ་ཕྱིར་ལུང་བསྟན་པ་སྔོན་ཆད་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་གང་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་ཉག་གཅིག་མ་གཏོགས་མི་བདེན་པའི་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་བཤད་མེད་པ་དང་། ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་ཉམས་སུ་བླངས་ན་གྲུབ་འབྲས་འདི་འདྲ་འབྱུང་བ་དང་། ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་བསླབ་ན་ཡུན་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་གིས་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེན་པ་ཁོ་ན་ལས་མ་འདས་པ་ཡིན།^p204
དེ་ཡང་བོད་གངས་རིའི་ལྗོངས་ལ་མཚོན་ན་ཡུལ་ཁམས་ཆུང་ཆུང་ཡིན་ཡང་། དེ་ན་ཡོད་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་འབའ་ཞིག་ཉམས་སུ་ལེན་མཁན་རྐྱང་རྐྱང་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་བཞིན་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་འབྲས་བུ་ཐོབ་མཁན་ཡང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡིན།^p205
ད་སྐབས་འཛམ་གླིང་གི་མི་གྲངས་རགས་རྩིས་བྱས་ན་དུང་ཕྱུར་ལྔ་བཅུ་ལྷག་ཡོད་པ་ལས། བོད་དུ་མི་ས་ཡ་དྲུག་མ་གཏོགས་མེད་ཀྱང་བོད་མིས་ནང་ཆོས་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པའི་གྲངས་ཚད་ལ་གཞལ་ན། འཛམ་གླིང་གི་མི་རིགས་གཞན་གྱིས་འགྲན་མི་བཟོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ངའི་སྐད་ཆ་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་ན། རྗེས་མ་ཁྱེད་རྣམས་ང་ཚོའི་བོད་ཡུལ་ལ་ལྟ་སྐོར་ལ་ཕེབས་དང་དེ་ན་གོ་རྒྱུ་ལེགས་པོ་ཡོད། བོད་ཡུལ་ལ་ཆོས་ལུགས་དང་ཆོས་བརྒྱུད་མང་པོ་ཡོད་པ་ལས། ངས་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་བསྟན་པ་རྐྱང་བ་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་ཞིག་བཤད་པ་དེ་ཡིན།^p206
ཁྱེད་རྣམ་པ་བོད་ཡུལ་མཐའ་དབུས་མེད་པར་ཡོང་མི་ཐུབ་ནའང་། སྟོད་མངའ་རིས་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་ལ་རས་པ་རྐྱང་པ་བྱོན་སའི་ས་གནས་ཆུང་ངུ་དེ་ལ་ལྟ་སྐོར་ཞིག་གྱིས་དང་། ཁོང་ཆུ་ལ་བསྐུར་ཡང་ཆུས་མ་ཁྱེར། མེ་ལ་བསྲེགས་ཀྱང་མེ་ཡིས་མ་ཚིག རི་བྲག་ལ་ཟང་ཐལ་དུ་སོང་། ནམ་མཁའ་ལ་བྱ་ལྟར་དུ་འཕུར་བ་ལ་སོགས་པའི་གྲུབ་རྟགས་མང་པོ་བཞག་ཤུལ་ད་ལྟ་ཡང་དངོས་སུ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ངོ་མ་དངོས་ཐོག་ཏུ་བསམ་བློ་བཏང་ན། རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པ་ཁོང་མི་གཅིག་པུའི་མཛད་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལུགས་གཞན་དང་མི་རིགས་གཞན་གང་ལའང་དེ་ལྟ་བུ་དཀོན་མོ་ཡིན། དེ་དག་ངས་ཤོབ་བཤད་པ་མིན། རང་གིས་མ་གོ་བ་དང་མ་ཤེས་པ་འགའ་རེ་ཡོད་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས། བསམ་བཞིན་དུ་ཤོབ་བཤད་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། དེས་ན་ཁྱེད་རྣམ་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཞིབ་འཇུག་ལེགས་པོ་ཞིག་གྱིས་དང་། སྔར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་པ་ཞིག་མིན་ཡང་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་དགའ་མི་ཡོང་བ་མི་སྲིད།^p207
གསང་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་མཛུབ་སྟོན།^p208
དེ་ནས་ཐ་མའི་ཉམས་ལེན་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཟེར་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ཐུགས་རྒྱུད་དངོས་ན་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་བ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ཐུགས་རྒྱུད་ན་ཡོད་པའི་ཆོས་དེ་ཐད་ཀར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཐབས་ཤིག་རེད། དེ་ལ་ནང་གསེས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་སོགས་སྒོམ་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི། རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པས་ཐ་མའི་དུས་སུ་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་གྲུབ་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐུན་མིན་པའི་ལམ་ཡིན།^p209
དེ་ལ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ཞེས་བྱ་བ། སྐྱེ་བོ་སུ་ཡིན་ཡིན་ལ་བཤད་རྒྱུ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་སྐྱེ་བོ་རེ་རེ་གཉིས་རེ་ཙམ་ལ་བཤད་རྒྱུ་ཞིག་ཡིན། སྔོན་ཆད་ཁྱེད་རྣམ་པའི་བླ་མས་གསུང་སྟངས་དེ་ནི་ཧ་ཅང་གི་བཟང་པོ་དང་ཧ་ཅང་གི་ཡག་པོ་ཞིག་རེད། དང་པོ་བློ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་ཆུང་ས་ནས་ཡར་སོང་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཐུག་དུས། རེ་རེ་གཉིས་རེ་ཙམ་མ་གཏོགས་གཞན་ལ་ཐོབ་དཀའ་མོ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱག་བཞེས་མཛད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་མཐུན་པ་དང་། ང་མི་སྒེར་ཡིན་ནའང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན། ཁྱེད་རྣམ་པར་དེའི་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་སྒྲོ་འདོགས་གཅད་རྒྱུ་ཡོད་ན། སང་ཉིན་གནངས་ཉིན་དུས་ཚོད་གཏན་འཁེལ་བྱས་ཡོད་པ་ལྟར་དུ་བྱོན་དང་ང་ཚོས་བགྲོ་གླེང་བྱ་ཆོག^p210
དེས་ན་ནང་ཆོས་ལ་མ་ཞུགས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས། གསང་སྔགས་འདི་སྐྱོན་ཅན་བཤད་མི་ལོ་བའི་ཐབས་སྡུག་ཅིག་ཨེ་ཡིན་བསམ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན། སྐྱོན་མེད་པར་མ་ཟད་ངོ་མ་གསང་སྔགས་ཀྱི་གནད་དེ་བཤད་ཡོང་ན། ཉན་ཐོས་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐེག་པ་གཉིས་ལས་ཀྱང་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ཚང་མ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་དགའ་སྤྲོ་འཕེལ་བའི་ཆོས་ཤིག་ཡིན། དེ་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་བོད་ཡུལ་དུ་བཞུགས་པའི་དེང་སང་གི་བླ་མ་མང་ཆེ་བ་མ་ཟད། རྒྱ་གར་དུ་བྱོན་པའི་ཀརྨ་པ་དང་ཁོང་གི་རྒྱལ་ཚབ་རྣམ་པ་བཞི། གྲུབ་དབང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཉམས་ལེན་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་མཛད་ཀྱིན་ཡོད། འོ་ན་དེ་འདྲ་བའི་ཆོས་དགའ་ས་ཡིད་ཆེས་ས་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་བཤད་མི་ཉན་པ་གང་ཡིན་བསམ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལས། གསང་སྔགས་སྐྱོན་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། །གསང་སྒྲུབ་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་ཕྱིར་གསང་། །ཞེས་གསང་སྔགས་ལ་སྐྱོན་ཆེ་བས་གསང་དགོས་པ་མིན། གསང་བའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་ཐུབ་ན་དངོས་གྲུབ་སྟེ་གྲུབ་འབྲས་མངོན་དུ་འགྱུར་ཡོང་བའི་ཕྱིར་ན་གསང་དགོས་གསུངས་པ་ཡིན། གསང་ན་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་བ་སྲིད་དམ་སྙམ་ན། གསང་ན་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་བ་ནི། བོད་སྨན་ལྟ་བུར་དཔེ་མཚོན་ནས་བཤད་ན། འགའ་རེའི་སྨན་མིང་དང་སྡེབ་སྦྱོར་སོགས་བཤད་དེ་ནད་པ་ལ་སྦྱིན་ན་ཕན་མི་ཐོགས། དེ་མ་བཤད་པར་གསང་ནས་སྦྱིན་ན་ཕན་ཐོགས་པ་ནི་ཀུན་ལ་གྲགས་པ་ལྟར་ཡིན། དེ་ལྟར་གསང་སྔགས་དེ་ཡང་གསང་ན་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་ལ་བཤད་ཆེ་ན་དངོས་གྲུབ་མི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གསང་དགོས་པ་ཡིན།^p211
ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པའི་ཉམས་ལེན་བཞིན་དུ་ལམ་ཆ་ཚང་བ་རེ་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུའི་རེ་བ་ཡིན། སྔོན་ཆད་ཆོས་ཀྱི་ཕུགས་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་དང་། དེང་སང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཕུགས་དེ་ཡང་བོད་གངས་རིའི་ལྗོངས་ལ་ཐུག་ཡོད། དེས་ན་ཁྱེད་རྣམ་པས་རྗེས་མར་ཡང་བྱམས་སྙིང་རྗེ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་བཤད་མཁན་གྱི་བླ་མ་སུ་ཡིན་ཡང་གུས་བཀུར་དང་ལེན་གྱིས་དང་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་ཕན་པ་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་གནོད་པ་མི་འབྱུང་ངེས་ཅན་ཡིན།^p212
ཁྱེད་རྣམ་པས་བསམ་བློ་ཞིག་ཐོངས་དང་། ཨ་རིའི་ཡུལ་ཁམས་འདི་ན་ད་ལྟ་དངོས་སུ་བཞུགས་ཡོད་པའི་བླ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁྱེད་ཚོ་ལ་ཆོས་བཤད། གདམས་ངག་གནང་ནས་ད་སྐབས་ཁྱེད་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་སྐྱིད་ཡང་དག་པ་ཞིག་འབྱུང་ཡོད་པ་མངོན་སུམ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ན་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་མར་བླ་མ་སུ་དང་སུ་འབྱོན་ཡོང་ན་ཡང་གུས་བཀུར་དང་ལེན་བྱ་རྒྱུ་མ་འཆུག^p213
ཁྱེད་ཚོའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ང་ཚོ་ཆོས་བརྒྱུད་ཡང་གཅིག་པ་རེད། རིན་པོ་ཆེའི་མཛད་པ་ལ་བསམ་བློ་ཐོང་དང་། ད་སྐབས་ཁོང་ས་གནས་འདིར་མ་བྱོན་ན་བོད་མི་གཅིག་གཉིས་རེས་འདིར་ཆོས་སྒྲུབ་སྲིད་པ་མ་གཏོགས། གཞན་ཚང་མས་ཆོས་མི་ཤེས་པར། བསམ་སྤྱོད་ཕལ་ཆེ་བ་སྡིག་པའི་ལས་སུ་སོང་ནས་རང་གཞན་གཉིས་ལ་ཕན་ཐོགས་རྒྱུ་མ་རེད། ཁོང་ས་གནས་འདིར་བྱོན་ནས་ད་སྐབས་ཁྱེད་ཚོའི་ཆོས་ཚོགས་འདི་གཙོར་བྱས་པའི་གཞན་ཡང་ཆོས་ཚོགས་ཁག་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷག་ཅིག་ཡོད་པར་ཐོས་བྱུང་། དེ་ཚང་མ་ལའང་ཆོས་བཤད་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་ཕྱི་གཉིས་ཀར་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་འབའ་ཞིག་མ་གཏོགས་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད། དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་བླ་མའི་བཀའ་དྲིན་རེད།^p214
ང་ལ་མཚོན་ན་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་ཕན་རྒྱ་ཆེན་པོ་མི་ཐོགས་ཏེ། ལོ་ཡང་རྒས་ལ་ནད་པ་ཡང་རེད། ཕལ་ཆེར་ད་རེས་ལན་གཅིག་མ་གཏོགས་ཨ་རིའི་ཡུལ་ཁམས་འདི་ལ་ཐོན་སྲིད་རྒྱུ་མ་རེད། ང་འདྲ་བས་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་ཕན་ཐོགས་ཟེར་དགོས་ན་དཀའ་མོ་རེད།^p215
ཁྱེད་རྣམས་དང་རྒྱུན་དུ་འགྲོགས་ཡོད་པའི་བླ་མ་མང་པོ་འདིར་བཞུགས་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཁྱེད་ཅག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་གྲུབ་ཡོང་བ་རེད། ཁྱེད་རྣམ་པས་གུས་བཀུར་དང་ལེན་གྱིས། ཁོང་རྣམ་པའི་གསུང་བཞིན་དུ་ཆོས་དགེ་བ་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུ་མ་འཆུགས། ང་མ་ཟད་ངེད་བོད་ལུང་པ་ནས་ཀྱང་བླ་མ་མང་པོ་ཞིག་ཨ་རིའི་ཡུལ་ཁམས་འདིར་ཐོན་རྒྱུ་རེད་ཟེར་ན་དཀའ་མོ་རེད། བོད་ནང་ནས་ཆ་རྐྱེན་མང་པོ་མ་ཚང་ན་ཐག་རིང་འདི་འདྲ་ལ་ཡོང་ཁག་པོ་རེད།^p216
གཞན་ཡང་བོད་མི་ཕྱི་ལོགས་ལ་བྱོན་ཟིན་པ་རྒྱ་གར་ལ་སོགས་ན་བཞུགས་པའི་བླ་མ་ཚང་མ་ལ་གུས་བཀུར་དང་ལེན་བྱ་རྒྱུ་རེ་བ་ཡིན། རྒྱ་གར་ཡུལ་གྱི་བླ་མ་རྣམས་དང་ཁྱེད་ཚོ་འབྲེལ་བ་ཡང་ཆེན་པོ་རེད། ཁྱེད་རྣམས་དང་ཆོས་བརྒྱུད་གཅིག་པའི་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་རྣམས་སྨོས་མ་དགོས་པ་རེད། གཞན་བསྟན་རྒྱམ་རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བདག་པོ་དང་། འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་སྤྲུལ་བ་ཡིན་པས། ཁོང་གི་ཞལ་མཇལ་བ་དང་གསུང་ཐོས་པ་ཡང་དོན་དང་ལྡན་པ་རེད། ཁྱེད་རྣམ་པས་ཁོང་ལ་ཡང་འབྲེལ་བ་བཞག་ན་ཕན་པ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་རེད།^p217
དེ་མིན་ད་སྐབས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ན་བཞུགས་ཡོད་པའི་གྲུབ་དབང་པདྨ་ནོར་བུ་ཁོང་ཡང་ཕལ་ཆེར་སང་ཕོད་ཙམ་ན་ཨ་རིར་འབྱོན་པའི་འཆར་གཞི་འདུག་ཅིང་། ཁོང་ནི་སྔ་འགྱུར་གསང་སྔགས་རྙིང་མ་བའི་བསྟན་པའི་བདག་པོ་གཅིག་པུ་རེད། ང་ལ་མཚོན་ན་ཁོང་གི་འདབས་ཀྱི་བླ་མ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡིན། བོད་ཡུལ་དུ་ཁོང་གིས་བདག་པོ་རྒྱག་དགོས་སའི་དགོན་པ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད་རྒྱུ་རེད། རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་དུའང་རབ་བྱུང་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པའི་བསྟན་པས་དཀར་འཇམ་ཡུག་གཅིག་ཏུ་བསྒྱུར་ནས་བསྟན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་སྒྲུབ་ཀྱིན་ཡོད་མཁན་ཁོང་འདྲ་བ་དེང་སང་ཧ་ཅང་དཀོན་མོ་རེད། ཁོང་གི་མི་ལུགས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཡང་། ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་མ་གཏོགས། གནོད་པ་སྣ་གཅིག་ཀྱང་མི་སྒྲུབ་པའི་བླ་མ་ཧ་ཅང་གི་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན།^p218
ཆོས་ལུགས་ཁག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། སྤྱིར་ཁོང་འཛམ་གླིང་གི་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་ལ་མཐུན་སྒྲིལ་བྱེད་པའི་བླ་མ་རེད། ཁྱད་པར་དུ་རྙིང་མ་བཀའ་བརྒྱུད་ས་སྐྱ་དགེ་ལྡན་ཚང་མ་ལ་ཞབས་ཞུ་ཅི་འགྲུབ་བྱེད་པ་མ་ཟད། བསྟན་པ་ཚང་མ་སྤེལ་བའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་པ་འབའ་ཞིག་གནང་བར་མཛད་པ་རེད། ད་སྐབས་ཁོང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་བཀས་གནང་བ་བཞིན་དུ་རྙིང་མའི་བསྟན་པའི་གཙོ་བོར་བསྐོས་ཡོད་པས་རྙིང་མའི་བསྟན་པར་གཙོ་འདོན་མཛད་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། ཁོང་གི་ཐུགས་རྒྱུད་ན་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གུས་པ་དང་དང་བ་ཡོད་ཚད་ཨ་ན་མ་ན་ཡིན་རྒྱུ་རེད།^p219
དེ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་དེ་རྗེས་མར་འབྱོན་ཡོང་ན། ཁྱེད་རྣམ་པས་དད་པ་ཞོག ཆོས་ཞུས། འབྲེལ་བ་གྱིས་དང་། ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད་རྒྱུ་རེད་བསམ། དེར་མ་ཟད་ཁྱེད་ཨ་རིའི་ལུང་པ་ན་ཡོད་པའི་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱང་ང་ཚོ་ཕ་ཡུལ་གཅིག་པ་རེད། ཁོང་རྣམ་པར་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལས་ཀྱང་རྒྱུས་ཆ་གསལ་པོ་ང་ལ་ཡོད། ཁོང་རྣམ་པས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་མ་གཏོགས། གནོད་པ་སྣ་གཅིག་ཀྱང་བསྒྲུབ་རྒྱུ་མ་རེད། དེས་ན་ཁྱེད་རྣམ་པས་ཀྱང་ཁོང་ཚོའི་བཀའ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་ནས་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུའང་ངའི་རེ་བ་ཡིན།^p220
མདོར་ན། ཁྱེད་རྣམ་པའི་བསམ་པ་དང་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རྒྱུད་ལ་བསམ་པ་བཟང་པོ་འཁྲུངས་བ་ལ་ངས་སྨོན་འདུན་བཟང་པོ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས།^p221
ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་གསུང་སྐབས་སུ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་ཐབས་ཆེར་མ་གསུངས་པར། གསང་སྔགས་ནི་དམ་ཚིག་ཡང་དག་སྲུང་བའི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་སྔགས་ལ་ཉམས་ལེན་ཡོད་པའི་ཨ་རིར་སྡོད་པའི་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་བསྟེན་པར་གྱིས་ཞེས་གསུངས། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་འདི་ཚོ་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་བླ་མ་བསྟེན་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལག་ཁྲིད་ཀྱང་མཛད་དགོས་པས། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐབས་འདི་ནས་གསང་སྔགས་ལ་འཇུག་པའི་ཁ་ཕྱོགས་གསལ་པོར་བསྟན་པ་ཙམ་ལས། དངོས་སུ་སྒོམ་སྟངས་ནི་མ་གསུངས།^p222
ཚེ་སྲོག་ཅིག་གཉིད་ལས་བསླངས།^p223
ལོ་འགའ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་ལ། བདག་ཨ་རིར་འཆད་ཁྲིད་དུ་འགྲོ་སྐབས། མིང་ལ་ལཱེ·གྷུ་རཱོ་ཐཱི་（Lea Groth）ཟེར་བའི་ཨ་རིའི་ཆོས་པ་ཞིག་དང་འཕྲད། མོ་རང་ན་ཚོད་ཕྲ་ཞིང་བྱ་བའི་སྤང་བླང་མི་ཤེས་པའི་དུས་དེར། ཆོས་རྗེ་ཉིད་༡༩༩༣ལོར་ཨ་རིར་བྱོན་པའི་སྐབས་དང་ཁེལ་ནས། ཞལ་མཇལ་མྱོང་བར་མ་ཟད་མཱེལ་ཧཱེ་ལྷ་ཁང་འདི་ནས་ཆོས་ཁྲིད་ཀྱང་ཐོབ་མྱོང་འདུག ཆོས་ཁྲིད་དེ་ཐོས་པ་ནས་བཟུང་། མོའི་མི་ཚེ་ལ་འགྱུར་བ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་བྱུང་བར་བཤད་པ་འདི་ལྟར།^p224
སྐབས་དེར་ང་རང་ལོ་༡༣ཡིན། གཞན་སུ་ལའང་འགྲོག་རྒྱུར་མི་དགའ་བར་ནམ་རྒྱུན་གཅིག་པུར་སྡོད་ཅིང་། དགའ་སྡུག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་སྐྱེན་པོ་ཅན་ཞིག་ཡིན།^p225
ངའི་ཕ་མ་ནི་ཡོ་རོབ་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཨ་རིའི་མི་ཡིན་ལ། གཉིས་ཀ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་པ་ཡིན། ཁོ་ཚོའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱིས་རྙིང་མའི་བླ་མ་མང་པོ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ། རྟག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་བ་ཡིན། དེ་ལྟའི་རྩ་འཛུགས་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་རབས་གཉིས་པ་བདག་ལ་མཚོན་ན། ལོགས་སུ་རྩེད་མོ་རྩེད་རོགས་ཀྱི་ཕུ་ནུ་མིང་སྲིང་དང་ལྟ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་གཉེན་ཉེ་མེད་པས། རྒྱུན་དུ་ཕ་མའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་རུ་འཇུག་པ་ལས་བྱ་ཐབས་བྲལ།^p226
ཐེངས་ཤིག བོད་ཡུལ་ནས་ཡོང་བའི་རིན་པོ་ཆེ་ཞིག་ཨ་རི་ལ་ཆོས་ཁྲིད་གསུང་བར་བྱོན་པ་ཐོས་པས། ངེད་ཅག་གིས་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཀྱི་ཡུན་ལ་རླངས་འཁོར་བསྐོར་ཏེ་ལྷ་ཁང་ཞིག་ཏུ་འབྱོར། སྐྱོན་བརྗོད་དང་སུན་འབྱིན་ལ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་དགའ་བའི་ང་རང་ལ་མཚོན་ན། ལྷ་ཁང་དེར་མ་ཕྱིན་པའི་སྔོན་ལ་རང་གཤིས་ཤིན་ཏུ་གྱོང་ཞིང་དོགས་པ་མང་པོ་ཅན་ཞིག་ཡིན། དེ་བས་ཉིན་དེར་ཆོས་ཁྲིད་ཀྱི་མགོ་ནམ་བཟུང་མི་དྲན་ལ། ཆོས་འཆད་མཁན་གྱི་མི་གཙོ་བོ་སུ་ཡིན་ཡང་མི་ཤེས་པ་མ་ཟད། བྱེད་སྒོ་དེར་དཔེ་མཚོན་རང་བཞིན་གྱི་བོད་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་ཡང་མི་འདུག་པ་ཁོ་ན་དྲན་གྱིན་འདུག ང་རང་གསེར་འོད་ལམ་ལམ་འཕྲོ་ཞིང་སྐྱིང་ཁེབ་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་མཆོད་ཆས་དང་། ཁ་ཏོན་སོགས་ལ་གོམས་ཟིན་པས་མཚར་སྣང་ཅིའང་མེད་མོད། སྐབས་དེར་ལྷ་ཁང་དུ་དེ་དག་ཅིའང་མེད་པར་བབ་ཆགས་ཀྱི་ཉམས་ཤིག་དོད་འདུག^p227
འཆད་པ་པོས་སྐད་ཆ་མ་བཤད་པའི་སྔོན་དུ། ང་ལ་སེམས་ཚོར་དང་བག་ཆགས་བཞག་པ་ཅི་ཡང་མེད། ཆོས་ཁྲིད་དངོས་ལ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ། སྒྲ་གདངས་མཐོ་ཞིང་སྡུད་གཤིས་ལྡན་པའི་ཚིག་དག་བདག་གི་སེམས་ནང་དུ་ཟུག་ཡོང་བ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་ཤར་བས། སྐད་ཆ་བཤད་པའི་དོན་ཅི་ཡང་མི་གོ་ཡང་སེམས་ལ་ཚོར་སྣང་ཟབ་མོ་ཞིག་སྐྱེས།^p228
དྲང་མོར་བཤད་ན་ཆོས་ཁྲིད་ཀྱི་མགོར་ང་ལ་སུན་སྣང་སྐྱེས་བྱུང་། ངས་སུན་སྣང་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་མདུན་སྟེགས་ན་ཡོད་པའི་མི་རྣམས་དང་། ལྷག་པར་དུ་འཆད་སྟེགས་སུ་བསྡད་པའི་བོད་མི་རྒན་པོ་དེ་ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱས་པར། གོ་ནོར་དང་འཁྲུལ་སྣང་མིན་ན། ཁོས་ཏག་ཏག་ང་ལ་བལྟས་ནས་འདུག དུས་དེ་ནས་བཟུང་། ངའི་རྒྱུད་ལ་ནམ་ལངས་པ་ལྟ་བུའི་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་རང་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེས་སོང་བ་མ་ཟད། སྐབས་དེའི་ལྷ་ཁང་གི་ས་གདན་དང་གྱང་ངོས། འདུག་སྟེགས་སོགས་ཀྱང་སྟོང་པ་དང་འོད་གསལ་བ། བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ངང་དུ་གྱུར་འདུག་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཏུར་ཏུར་པོ་དེ་ཡང་ཞི་བར་གྱུར་པས། ངའི་ལང་ཚོ་དར་ལ་བབ་པའི་དུས་ཀྱི་རང་སྣང་དང་ང་རྒྱལ་མཐོ་བའི་གཤིས་སྤྱོད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འགྱུར་སོང་།^p229
ངོ་མཚར་བ་ཞིག་ལ། ང་ལྷ་ཁང་ནས་ཕྱིར་འབུད་དུས། དངོས་གནས་གཞན་ལ་འཚོལ་ཞིབ་མི་བྱེད་པའི་ནང་པའི་ཆོས་པ་ངོ་མ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་། སེམས་ཁམས་ཀྱང་བརྟན་པར་སོང་ནས་རྒྱུད་ཀྱི་རྨོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དེ་ཙམ་མེད་པར་གྱུར། དེ་ལྟ་ནའང་། ཆོས་ཁྲིད་ཀྱི་ནང་དོན་ནི་དྲན་སོས་ཀྱིན་མི་འདུག ཐ་ན་རླབས་ཆེ་བའི་མི་རྒན་དེའི་མིང་ཡང་མི་ཤེས། ཡིན་ཡང་། ངའི་སེམས་ནང་དུ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དེ་ནམ་ཡང་བརྗེད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད།^p230
ངས་མ་རྒན་ལ་ཐེངས་མང་པོར་བླ་མ་དེའི་མིང་དྲིས་ཀྱང་། མོ་རང་ཡང་བོད་མིང་ཡིད་ལ་མི་ཟིན་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས། དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ལ་མིང་དེ་ཡང་གསང་བ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་ངང་དུ་ལུས།^p231
རྗེས་སུ་རྒྱུ་རྐྱེན་འགས་བསྐུལ་ཏེ། ང་རང་གིས་ཡི་གེ་སྒྲིག་སྦྱོར་གྱི་ལས་ཀ་གཉེར་དགོས་བྱུང་སྐབས་ད་གཟོད་བླ་རུང་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་གྱུར། སྐབས་དེར་བདག་གི་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་བཏང་ཞིང་། མི་ཚེའི་ཁ་ཕྱོགས་གཏན་ཁེལ་གནང་པའི་རླབས་ཆེ་བའི་བླ་མ་དེ་ནི། གཞི་ནས་ཆོས་རྗེ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་པ་ཤེས་སོང་། ཁོང་གིས་ངའི་རྒྱུད་བཏུལ་ཞིང་མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་གནས་ངོ་མ་ནང་པའི་ཆོས་སྒོར་བཙུད་པ་ཡིན་ཞེས་གླེང་བྱུང་།^p232
མོའི་མི་ཚེའི་བརྒྱུད་རིམ་དེས། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ལ་བློ་ཡུལ་ལས་འགོངས་པའི་བྱིན་རླབས་མངའ་བ་ཤེས་ཐུབ་ཅིང་། གྲུབ་པ་བརྙེས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ཆོས་དངོས་སུ་གསུངས་ན་གཞན་གྱི་སེམས་བསྒྱུར་ཐུབ་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། གསུང་གི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་སྤྱན་གྱི་གཟིགས་སྟངས་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མི་རྣམས་ལ་འགྱུར་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་ཤེས་ཐུབ།^p233
ཕྱིན་ཆད་ཕ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བུ་ཕྲུག་ཁྲིད་ནས་བླ་མ་མཇལ་བ་དང་ཆོས་ཚོགས་སོགས་ལ་ཞུགས་ཐུབ་ན། དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བའི་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་བཞག་ནས། འཁོར་བ་མཐའ་ཅན་དུ་བྱེད་པའང་འབྱུང་སྲིད་དོ། །^p234
ཤམྦྷ་ལ་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ།^p235
ཕྱི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༢༧ཉིན། ཆོས་རྗེ་ཉིད་བཛྲ་དྷ་དྷིའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཀརྨ་རྫོང་བསམ་གཏན་གླིང་དུ་བྱོན་ནས། ཤམྦྷ་ལའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཆོས་ཚོགས་འདི་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་འདི་སྐད་དུ་གསུང་།^p236
ཐེངས་འདིར་ང་རང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ལུང་པ་ནས་ཨ་མེ་རི་ཀའི་ས་ཆ་འདིར་སླེབས་པ་དང་། ཨ་མེ་རི་ཀའི་ས་ཆའི་ནང་ནས་ཀྱང་ད་ལྟ་ཤམྦྷ་ལ་གཉིས་པར་གྲགས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་འདི་ལ་སླེབས་ཡོད། ཤམྦྷ་ལ་དངོས་ནི། སྤྱིར་འཛམ་བུ་གླིང་གི་དབང་དུ་བྱས་ན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་གནས་ཆེན་ལྔ་ཡོད། དེ་གང་ཡིན་ན། འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་དབུས་ན་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་གནས་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་དང་། ཤར་ན་མགོན་པོ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ད་ལྟ་ཡང་དངོས་སུ་བཞུགས་ཡོད་པའི་གནས་ཆེན་རི་བོ་རྩེ་ལྔ། ལྷོ་ན་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པའི་རི་བོ་གྲུ་འཛིན། ནུབ་ན་ཨོ་རྒྱན་པདྨ་འབྱུང་གནས་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པའི་གནས་ཨོ་རྒྱན་མཁའ་འགྲོའི་གླིང་ངམ་ཟངས་མདོག་དཔལ་གྱི་རི་བོ། བྱང་ཕྱོགས་ན་བྱང་ཤམྦྷ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་བཅས་ཡོད།^p237
ཤམྦྷ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ས་ཚད་གང་ཙམ་ན་ཡོད་ཟེར་ན། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ཅིག་རྐང་བགྲོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོང་བའི་ས་མཚམས་ཏེ། དེ་ལ་སྔོན་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་དགེ་བསྙེན་ཙི་ལུ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཁས་པ་མང་པོ་ཞིག་བྱོན་མྱོང་། གྲོང་ཁྱེར་དེའི་ཆགས་ཚུལ་ནི་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་ཀྱི་དབྱིབས་སུ་ཡོད་ཅིང་། པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་ཀྱི་དབྱིབས་སུ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། དབུས་ན་ཤམྦྷ་ལའི་གྲོང་ཁྱེར་ཀ་ལཱ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་ལ། འདབ་མ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཤམྦྷ་ལའི་གྲོང་ཁྱེར་འབུམ་ཕྲག་དགུ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡོད་པ་རེད། ཤམྦྷ་ལའི་ཆུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དབུས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀ་ལཱ་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ལ་འབབ་ཀྱིན་ཡོད།^p239
ཤམྦྷ་ལའི་གྲོང་ཁྱེར་དེའི་རྒྱལ་རབས་བྱུང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཆོས་རྒྱལ་བདུན་དང་རིགས་ལྡན་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་རིམ་བཞིན་དུ་བྱོན་པ་ལས། ཆོས་རྒྱལ་བདུན་གྱི་ཐོག་མ་ནི་ཆོས་རྒྱལ་ཟླ་བ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། ཁོང་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྐུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁར། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་རུ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུངས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འཁོར་གཙོ་བོ་ཡིན། ཁོང་གི་བཀའ་བསྡུ་མཛད་པའི་ཆོས་ནི་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་དམ་ཤྲཱི་ཀ་ལ་ཙཱཀྲ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། ཆོས་དེ་ལ་ཅི་ཙམ་ཡོད་ཅེ་ན། ཟླ་བ་བཟང་པོའི་ཐུགས་རྒྱུད་དུ་བཟུང་ཡོད་པ་ལ་ཤློོ་ཀ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་སུ་བསྡུས་ཡོད་ཅིང་། དེའི་སྲས་སོགས་བརྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་དུ་ཆོས་དེ་ལ་འཆད་ཉན་གཙོ་བོ་མཛད་པ་རེད།^p240
ཆོས་རྒྱལ་བདུན་པ་རྫོགས་རྗེས་སུ། ཤམྦྷ་ལའི་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ལ་ཡང་སྔོན་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་གྲུ་བཞིན་རྒྱལ་རིགས། རྗེ་རིགས། དམངས་རིགས་སུ་ཕྱེས་ནས་རིགས་འགའ་རེས་ཆོས་ཉན་མི་ཆོག་ཅིང་ལ་ལས་ཆོག་པ་ལྟ་བུའི་སྲོལ་བྱུང་། རྗེས་སུ་དེ་དག་མེད་པར་བཟོས་ནས་རིགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པས་ན་རིགས་ལྡན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མ་སྟེ། རིགས་ལྡན་འཇམ་དཔལ་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རེད། ཁོང་གིས་ཉི་མའི་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་ལ་དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་གནད་བསྡུས་ནས་གསུངས་པའི་ཆོས་ལ་དུས་འཁོར་བསྡུས་རྒྱུད་ཟེར། དེ་ལ་ལེའུ་ལྔ་ཡོད་ཅིང་དེའི་དོན་གྱི་འགྲེལ་བ་ནི་ཁོང་གི་སྲས་རིགས་ལྡན་པདྨ་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བས་འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་ཅེས་པ་བརྩམས།^p241
དེ་ལྟར་རྩ་རྒྱུད་དང་། བསྡུས་རྒྱུད། བསྡུས་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་གསུམ་པོ་ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་དུ་དར་རྒྱས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱུང་། བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་དང་། བསྡུས་རྒྱུད་ཆ་ཚང་བ། འགྲེལ་པ་དྲི་མེད་འོད་ཀྱང་ཆ་ཚང་བ་བཅས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར། དུས་འཁོར་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་དར་བ་དང་། རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་དུ་དར་ལུགས་གཉིས་བྱུང་བའི་ལོ་༼ ཕྱི་ལོ་༡༠༢༧༽ དེ་ལ་རབ་བྱུང་ཟེར་བ་ཡིན། བོད་ཀྱི་ཆོས་སྐད་ལ་ཆོས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པས་ཀྱང་རབ་བྱུང་གི་དུས་ཞེས་མིང་ཐོགས། དེ་རྒྱ་ནག་གི་རྩིས་དང་སྦྲགས་ནས་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལ་རབ་བྱུང་རེ་ཟེར་ཞིང་། ད་སྐབས་དུས་འཁོར་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་དར་ནས་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ལོ་བདུན་སོང་ཟིན།^p242
ཆོས་རྒྱལ་ལམ་རིགས་ལྡན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲས་སྔ་མ་སྔ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་ལ་སྲས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཐམས་ཅད་རིམ་བཞིན་ཁྲི་ལ་འཁོད་པ་ཡིན་ཞིང་། རིགས་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ཁྲི་ལོའི་ཚད་ལ་མང་ཉུང་ངམ་རིང་ཐུང་ཅི་རིགས་པ་ཡོད། ཁྲི་ཁར་འཁོད་པ་དེ་དག་ལས་མི་གཉིས་མ་གཏོགས་གཞན་པ་ཚང་མའི་དུས་ཚོད་གཅིག་པ་རེད། ཁྲི་ཁར་བཀོད་ནས་ལོ་བརྒྱ་རེའི་བར་དུ་ཤམྦྷ་ལའི་གྲོང་འབུམ་ཕྲག་དགུ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའི་མི་ཚང་མ་ལ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཆོས་གསུངས་པ་ཡིན། དེའི་ནང་ནས་རྒྱལ་དཀའ་དང་། རྣམ་རྒྱལ་གཉིས་ལ་དམིགས་བསལ་ཡོད་དེ། ཁོང་གཉིས་ཀྱི་ལོ་ལྷན་དུ་བསྡོམས་ན་མེ་མཁའ་རྒྱ་མཚོའམ་ལོ་བཞི་བརྒྱ་དང་གསུམ་གྱི་ཡུན་ལ་ཁྲི་ཁར་བཀོད་ནས་ཆོས་འཁོར་སྐོར་བ་ཡིན་པས། རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ལོ་བརྒྱ་དང་གྱ་གཉིས་དང་། རྒྱལ་དཀས་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ཉེར་གཅིག་གི་རིང་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཡིན།^p243
ད་སྐབས་རིགས་ལྡན་སུ་ཁྲི་ལ་བཀོད་ཡོད་ཅེ་ན། རིགས་ལྡན་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་མ་འགགས་པ་བྱ་བ་བཀོད་ཡོད། ཁོང་ཁྲི་ལ་བཀོད་ནས་ད་ལོར་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་བདུན་ཡིན། རིགས་ལྡན་ཉེར་གཉིས་པ་དང་། ཉེར་གསུམ་པ། ཉེར་བཞི་པ་རྣམས་རིམ་བཞིན་དུ་འབྱོན་ཅིང་། དེ་རྗེས་རིགས་ལྡན་ཉེར་ལྔ་པ་ནི་རིགས་ལྡན་དྲག་པོ་ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་ཡིན། སྐབས་དེ་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡོངས་རྫོགས་བརླགས་ཟིན་པས་བསྟན་པའི་མིང་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་དུས་ཤིག་ཡིན། དེ་ནས་ཀླ་ཀློའི་དམག་གིས་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ཡུལ་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་བསྡུས་པར་མ་ཟད། ཤམྦྷ་ལའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་གྲོང་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀ་གངས་རིས་བསྐོར་ཡོད་ཀྱང་། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕྱི་རོལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཀླ་ཀློས་བཀང་ཞིང་། གྲོང་ནང་མ་ལ་དམག་ཐོན་ཡོང་དུས་དྲག་པོ་འཁོར་ལོ་ཅན་གཟོད་ཐུགས་ཁྲོ་བཞེས་ནས་དམག་གི་ཆས་བསྒྲིགས་ཏེ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྡོ་ཡི་རྟ་མཆོག་ལ་ཞོན། ནམ་མཁའ་ལ་ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རང་འཁོར་དུ་གྱུར་བའི་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ལྷོ་འཛམ་བུ་གླིང་དང་། ཤར་ལུས་འཕགས་པོ། ནུབ་བ་ལང་སྤྱོད་ཚང་མ་ལ་ལོ་གཅིག་གིས་གཡས་སྐོར་ལན་གཅིག་བྱ་རྒྱུ་རེད། སྐབས་དེར། ཁོང་གིས་ཀླ་ཀློའི་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་མིང་མེད་དུ་བྱས་ནས། གླིང་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་བར་བྱེད་ཅིང་། ཁོང་གིས་ལོ་བརྒྱ་ལ་དབང་སྒྱུར་མཛད་རྗེས། ཁོང་ལ་སྲས་ཚངས་པ་དང་ལྷ་དབང་ཞེས་པ་གཉིས་འཁྲུངས་ནས། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་བསྟན་པ་དེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་བར་དུ་མི་ནུབ་པར་དར་བར་བྱེད་པ་ཡིན།^p244
སྐད་ཆ་དེ་དག་ནི་ཤམྦྷ་ལའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་གནས་ཚུལ། བྱུང་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་ཞིག་བཤད་པ་ཡིན་ཞིང་། ཁྱེད་ཚོའི་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་ནི་དེ་དུས་ཀྱི་ཤམྦྷ་ལའི་རིགས་ལྡན་དྲག་པོ་ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཟེར་སྲོལ་ཡོད། ཁོང་གིས་ད་ལྟ་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ལུས་ལ་བསྒྲིགས་ནས་དམག་ཆས་མཛད་ཅིང་། དམག་དཔོན་ལྟར་སྐུ་སྲུང་མང་པོ་བཞག་པའི་པར་ཡང་བསྒྲོན་ཡོད་པ་ངས་མཐོང་སོང་། དེས་ན་ད་ལྟ་ཁྱེད་རྣམ་པས་ཁོང་གི་ཞལ་མཇལ་བ་དང་ཆོས་བརྒྱུད་འཛིན་པ་སྟེ། སྤྱིར་དཔལ་ལྡན་བཀའ་བརྒྱུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་མཁན་ཐམས་ཅད་ཁོང་གི་དམག་དཔོན་གྱི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་རྒྱུ་རེད།^p245
ཁྱད་པར་དུ་ཁོང་གི་ཐུགས་ཉམས་སུ་བཞེས་པའི་ཆོས་ཉམས་སུ་བླངས་ན། ཁོང་གི་སྐུ་དངོས་ཀྱི་དམག་དཔོན་ཆེན་པོའི་སྐྱེ་བའང་ལེན་རྒྱུ་རེད།^p246
ཁོང་གི་ཐུགས་ཉམས་ལ་བསྟར་བའི་ཆོས་དེ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཁ་སང་བཤད་པ་བཞིན་རྗེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པས་ཉམས་བཞེས་མཛད་པའི་ཆོས་ཚང་མ་ཡིན། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་གཙོ་བོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་སྤྱིའི་འགྲོ་ལུགས་ཀྱི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་བཟང་བྱམས་སྙིང་རྗེ་ཁོ་ན་རྩལ་འདོན་མཛད་ནས་ཐུགས་ཉམས་སུ་བསྟར་བ་དེ་ཡིན། ཡང་ཁྱེད་རྣམ་པས་ང་ཚོའི་བླ་མ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། གང་དང་ཡང་མི་འདྲ་བའི་བླ་མ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་མོད། ཁོང་གི་ཉམས་བཞེས་བྱམས་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པའི་རྟགས་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་དམ་སྙམ་ན། ངོ་མ་བཤད་ན་ཁོང་གི་མཛད་སྤྱོད་ནི་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་མཛད་སྤྱོད་འབའ་ཞིག་ཡིན་རྒྱུ་རེད། ཁོང་གིས་འབྱོར་པ་དང་སྐད་གྲགས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་ན། ཁོང་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དང་བོད་གངས་རིའི་ལྗོངས་སུ་བཞུགས་ན་ཨ་རིའི་ལུང་པ་ལས་ཀྱང་རྙེད་བདེ་གྲགས་བསྟོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཐོབ་རྒྱུ་རེད།^p248
གཞན་ཡང་བོད་དང་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་སོགས་ན་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་མང་པོ་བཞུགས་ཡོད། ཨ་རིའི་ལུང་པར་མཚོན་ན་སྔོན་ཆད་མི་རེ་རེ་གཉིས་རེ་ཙམ་ལ་མ་གཏོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་མི་གྲགས། ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་མི་གྲགས། དགེ་འདུན་གྱི་སྒྲ་ཡང་མི་གྲགས་པའི་ཡུལ་ཁམས་ཤིག་ཡིན་པས། ཁོང་འདི་ལ་བྱོན་ནས་རྩ་བའི་ཆོས་ཚོགས་དང་ཡན་ལག་གི་ཆོས་ཚོགས་མང་པོ་བཙུགས་པ་ནི་སྔོན་ཆད་བྱོན་པའི་བླ་མ་སུས་ཀྱང་འགྲུབ་མ་ཐུབ་པའི་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། དེས་ན་ཁོང་གི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་བྱམས་སྙིང་རྗེའང་དེ་ཁོ་ནས་མཚོན་ཐུབ་པ་ཡིན།^p249
སྤྱིར་ངས་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་དེ་ལྟར་གསལ་བཤད་ཅིག་བྱེད་པ་ནི། དཔེར་ན། རང་ཁྱིམ་དུ་རང་མི་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་མི་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་སྲིད་མོད། གང་ལྟར་ངས་ས་ཐག་རིང་པོ་དང་ཡུན་རིང་པོའི་དུས་ནས་ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་དང་མཛད་པ་ཅུང་ཟད་གོ་མྱོང་། ད་ལན་ས་ཆ་འདི་ལ་ཐོན་ཡོང་དུས་ཁོང་གི་རྣམ་ཐར་ལ་ཧ་ཅང་ངོ་མཚར་ཞིང་དགའ་དད་སྐྱེས་ནས་ཚིག་དེ་དག་དབང་མེད་དུ་ཁ་ནས་ཤོར་སོང་བ་ཡིན། སྐད་ཆ་དེ་དག་ནི། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ཚིག་དཔེ་ལ། ཁབ་མགར་གྱི་ཁྱིམ་དུ་ཁབ་བཙོང་བ་ལྟ་བུ་ཟེར་བ་སྟེ། ཁབ་མགར་ལ་ཁབ་བཙོང་ན་ཚོང་འོང་རྒྱུ་མ་རེད་ཨང་། དེ་བཞིན་དུ། ངས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་ལ་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་ན་ཁྱེད་ཚོ་སློབ་མ་ནང་མ་དག་གི་གཙོས་འདིར་བཞུགས་ཚང་མས་བརྩེ་གཟིགས་བྱམས་སྐྱོང་གི་སྒོ་ནས་ཐུགས་ཁྲོ་མི་བཞེས་པར་ཞུ།^p250
མཚམས་འདི་ནས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་གྱི་ལུང་ཞིག་གནང་བའི་སྐབས་སུ་འདི་སྐད་གསུང་།^p251
ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་གི་གནད་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ལག་ལེན་སུམ་ཅུ་སོ་བདུན་མའི་ཡི་གེ་འདི་མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ། ཀློག་པ། དོན་ཉམས་སུ་ལེན་མཁན་ཚང་མ་ཡང་ཚེ་འདིར་ཚེ་རིང་བ་དང་། ནད་མེད་པ། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ། སྙན་གྲགས་རྒྱས་པ། བསམ་པ་འགྲུབ་པ་སོགས་དང་། ཕྱི་མར་ཡང་ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་དང་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ། བདེ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་པའི་ཞིང་ཁམས་ལ་དཀའ་ཚེགས་མེད་པར་སླེབས་འགྲོ་རྒྱུ་རེད།^p252
དེས་ན། ཁྱེད་རྣམ་པའི་རེ་འདོད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་ཀྱང་འདི་ཕྱི་ཀུན་ཏུ་བདེ་བ་འབྱུང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་རྒྱུ་རེད་སྙམ། ཐེངས་འདིར་ང་རང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཡོང་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་སྙིང་པོ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཞིག་བདེ་བ་དང་ལྡན། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་ཐབས་ཤིག་ཨེ་ཡོང་བསམ་ནས་ཐོན་ཡོང་བ་ཡིན། ངེད་ཅག་ཚང་མའི་རེ་འདོད་གཅིག་པ་ཡིན་པས། དེ་ཉིད་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་ངས་བོད་སྐད་ཀྱི་སྟེང་ནས་ལུང་འདི་ལན་གཅིག་འདོན་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱེད་རྣམ་པས་དད་པ་བསྐྱེད་ནས་ཉོན་དང་དོན་མ་གོ་ཡང་ཚིག་རྐྱང་བ་ཐོས་པ་ལའང་ཕན་ཡོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད།^p253
ཆོས་འདི་བོད་ཡུལ་དུ་དར་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། རྙིང་མ་དང་བཀའ་བརྒྱུད། བཀའ་གདམས། ཇོ་ནང་། ས་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུའི་ཆོས་ཤིག་ཡིན། ཆོས་དེའི་གནད་གང་རེད་ཅེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བོད་དང་རྒྱ་གར་སོགས་ཡུལ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་བྱོན་པའི་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་དོ་ཅོག་གིས་གསུངས་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་མཐའ་དག་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་སྙིང་པོའི་སྙིང་པོ་མཐར་ཐུག་པའི་གནད་དེ་གང་ཡིན་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བསྒོམ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ཁྱེད་རྣམ་པས་ཀྱང་ཆོས་འདི་ཤེས་ན་དེ་གས་ཆོག་གི གལ་སྲིད་མ་ཤེས་ན་བླ་མ་གཞན་པ་རེ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ནས་ཆོས་འདིའི་ཚིག་དོན་ཤེས་སུ་ཆུགས་ལ། ཉམས་ལེན་རེ་མཛད་རྒྱུ་ལ་ངས་ཐལ་མོ་སྙིང་ཁར་སྦྱར་ཏེ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ཡིན།^p254
སྟོད་གོས་ཤིག་བཟོས།^p255
ནམ་རྒྱུན་ཆོས་རྗེ་ཉིད་དང་མཉམ་དུ་ཕྱི་ལོགས་སུ་འགྲོ་བ་ནི། རང་ཉིད་གཅིག་པུར་འགྲོ་བ་དང་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བར། ང་རང་སྒེར་གྱི་གོས་དང་ཅ་ལག་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ངུར་བྱས་ཏེ་འགྲོ་དགོས། སྐབས་དེར་ཨ་རིར་ཐོན་དུས། སྔ་དགོང་ལ་ཅུང་ཟད་གྲང་ཞིང་ཉིན་གུང་ཉི་འོད་ཧ་ཅང་ཚ་བས། བདག་ལ་སྟོད་གོས་ཤིག་མེད་ཐབས་མེད་པར་གྱུར།^p256
ཡིན་ཡང་ཨ་རི་ནི་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ་སོགས་དང་མི་འདྲ་བར། རབ་བྱུང་པའི་གྱོན་གོས་ཉོ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་མོ་ཡིན། ཉིན་དེའི་ཕྱི་དྲོའི་དུས་ཚོད་ཀྱི་ཁོམ་ལོང་དང་བསྟུན་ནས། ང་རང་བྷོལ་དྷེར་གྲོང་གི་ཉེ་ཟུར་དུ་སོང་ནས། དུས་ཡུན་རིང་པོར་སྟོད་གོས་ཤིག་ཉོ་རྒྱུ་ཨེ་ལོན་བལྟས་ཀྱང་། མཐར་ཅི་ཡང་མ་རྙེད་པར་རས་ཡུག་ཅིག་ཉོ་བ་ལས་ཐབས་མི་འདུག་སྙམ་བཞིན་ཚོང་ཁང་མང་པོ་བརྒྱུད་མཐར། ད་གཟོད་རས་དམར་པོ་ཞིག་ཉོ་རྒྱུ་རྙེད་པས་འཚེམ་བཟོ་པ་འཚོལ་དུ་སོང་བ་ན། ཁོ་ཚོས་ནི་རབ་བྱུང་པའི་གོས་བཟོ་མ་མྱོང་བས་བོད་སྟོད་ཅིག་བཙེམ་གཏན་ནས་མི་ཤེས།^p257
བདག་གིས་སྔོན་ཆད་ནས་གྱོན་གོས་དག་འཚེམ་དྲུབ་བྱས་མྱོང་བས། སྟོད་གོས་ཀྱི་དྲུབ་སྟངས་ལྟར་རས་ལེགས་པར་དྲས་ཤིང་། འཚེམ་བཟོ་པ་ལ་འཚེམ་སྟངས་རྣམས་གསལ་བཤད་ཞིབ་ཚགས་བྱས་རྗེས། འཚེམ་བཟོ་བས་ཡུད་ཙམ་གྱིས་ངའི་འདོད་པ་ལྟར་འགྲུབ་པར་བྱས། སྟོད་གོས་དེ་ལུས་ལ་འཚམ་ཞིང་ཆེ་ཆུང་ཡང་རན་པས། སྐབས་དེའི་ས་ཚིགས་ཕྱི་མ་ཐམས་ཅད་དུ་བེད་སྤྱོད་ལེགས་པོ་ཐུབ་སོང་།^p259
ཕྱིས་ནང་ལོགས་སུ་ཐོན་རྗེས་ཀྱང་། གཞན་ལ་མ་བྱིན་པར་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་ལ། ད་ལྟ་ཡང་ས་ཆ་གཞན་དུ་འགྲོ་སྐབས་ནམ་རྒྱུན་གྱོན་བཞིན་ཡོད། སྟོད་གོས་དེ་མི་ལོ་སུམ་ཅུའི་རིང་ལ་གོན་ཡང་རས་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པས་ཚོན་མདངས་ཡལ་མི་འདུག་མོད། འོན་ཀྱང་། ད་ལྟ་ང་སྔོན་ཆད་དང་མི་འདྲ་བར་ཤ་ཅུང་ཟད་རྒྱགས་པོ་ཡོད་པས་སྟོད་གོས་དེའང་ཏོག་ཙམ་ཆུང་འདུག་ཀྱང་། ད་དུང་གྱོན་ཆོག་ཆོག་རེད།^p261
སྤྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་སྒེར་དང་འབྲེལ་བའི་བྱ་བ་ཆུང་ངུ་དག བླ་མ་དང་ནང་ཆོས་ཀྱི་རིན་ཐང་ལ་བསྡུར་ན་གླེང་རིན་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱང་། དེབ་འདི་སུག་རིས་སུ་བགྱིས་ནས་སྐབས་འདིར་སླེབས་དུས། གནས་ཚུལ་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ལ་གསལ་པོར་དྲན་ཡོང་བས། སྤང་བླང་མ་བྱས་པར་ཉམས་མཚར་དུ་བཀོད་པ་ཡིན།^p262
བཛྲ་དྷ་དྷི་དང་ཞལ་གྱེས་པ།^p263
ཕྱི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༢༨ཉིན། ཆོས་རྗེ་མཆོག་གིས་བཛྲ་དྷ་དྷི་ཡི་བདག་གཉེར་པ་དང་ཆོས་ཚོགས་སོ་སོའི་མཐོ་རིམ་མི་སྣ་དང་། སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ། དད་ལྡན་མང་པོ་སོགས་ལ་མཇལ་ཁ་གནང་ཞིང་། ཁོང་རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ་དང་བྱིན་རླབས་ཀྱང་མཛད།^p264
ཕྱི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༢༩ནི། བྷོལ་དྷེར་དུ་ཆོས་གསུངས་པའི་ཉིན་ཐ་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཚོགས་དང་ཞལ་གྱེས་པའི་སྐབས་སུ་འདི་སྐད་གསུང་།^p266
དེ་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་འདི་གྲོང་ཁྱེར་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་ཤམྦྷ་ལ་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་རེད། བདག་ཤམྦྷ་ལའི་གྲོང་ཁྱེར་འདི་ལ་ཐོན་ནས། ཁྱེད་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་དད་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བོ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གླེང་ཁ་ཤས་བྱས་པས་ང་ཡང་སྐལ་བ་བཟང་པོར་གྱུར་སོང་སྙམ་ནས་དགའ་སྤྲོ་ཚད་མེད་སྐྱེས་བྱུང་། ང་བོད་ལུང་པ་ན་བསྡད་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཨ་རིའི་ལུང་པ་འདི་ལ་ཡོང་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན། རྗེས་སུ་རྒྱ་གར་དང་ཨ་རིར་བཞུགས་པའི་བསྟན་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཁུར་ཚད་མེད་དང་ཆོས་ཚོགས་འདི་དག་གིས་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་པས་ཨ་མེ་རི་ཀར་སླེབས་ཐུབ་སོང་། བདག་གིས་དེ་སྔོན་བཛྲ་དྷ་དྷི་ཟེར་བའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་མིང་གོ་ཡོང་དུས་ངའི་སེམས་ལ་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྐྱེས་སོང་། དེ་རྫུན་མིན། དེའི་ཕྱིར་ངེད་ཅག་ལའང་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་འབྲེལ་བ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་རྒྱུ་རེད་སྙམ། ཁྱེད་རྣམ་པས་དེ་སྔོན་ཡན་ཆད་ཀྱང་ཀྲུང་གོའི་ཕྱི་འབྲེལ་དང་། ཨ་རིའི་གཞུང་ཚབ་ལ་སོགས་བརྒྱུད་ནས་ང་རང་གདན་ཞུ་བྱེད་པའི་བྱ་བ་གང་མང་བསྒྲུབས་པ་དང་། དེར་མ་ཟད་གནམ་གྲུའི་འགྲོ་སོང་དང་འདི་རུ་སྡོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཞབས་ཞུ་གཅིག་པུ་སྒྲུབ་སྟངས་ཀྱང་ཧ་ཅང་ལེགས་ཤིང་དཀའ་ཚེགས་འོ་བརྒྱལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་ཐལ། དེ་ལ་ནི་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་བ་ཡིན། རྗེས་སུ་ཡང་ངེད་ཅག་རབ་ན་ཚེ་འདི་དང་། དེ་མིན་ན་ཡང་ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་སམ་བྱང་ཤམྦྷ་ལའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཚང་མ་མཉམ་དུ་ཞལ་འཛོམས་ཡོང་བའི་སྨོན་འདུན་བཟང་པོ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།^p267
ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གསུངས་རྗེས། མཁན་པོ་རྣམ་གྲོལ་མཆོག་གིས་མཛད་རིམ་ཕྱོགས་སྡོམ་གྱི་སྐད་ཆ་གསུངས་པ་འདི་ལྟར།^p268
ཉིན་འདི་དག་གི་རིང་ལ། རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་ཆོས་ཁྱད་པར་ཅན་མང་དུ་གནང་བས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱུང་། བདག་ལ་མཚོན་ན། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་རྣམ་གྲོལ་མཐོ་རིམ་སློབ་གླིང་གི་དགེ་རྒན་ཞིག་ཡིན། སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་མཐོར་འདེགས་གཏོང་ཆེད། བདག་སྔ་ཕྱིར་བོད་ཡུལ་དུ་ལན་གསུམ་སོང་ནས། ཆོས་རྗེ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་བླ་མར་བསྟེན་ཅིང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས། ད་ལན་སྐྱབས་རྗེ་པད་ནོར་རིན་པོ་ཆེས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཞབས་ཞུ་ལ་ཆེད་དུ་མངགས་པ་ཡིན།^p269
ཁྱེད་ཅག་ཆོས་ཚོགས་འདིའི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་དད་པ་དང་གུས་པ་ལྡན་ལ། ནང་ཆོས་ལ་ཧ་ཅང་མོས་པ་ཡོད་པ་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པོར་མཐོང་སོང་བ་མ་ཟད། མང་པོ་ཞིག་གི་སློབ་སྦྱོང་དང་ཉམས་ལེན་སོགས་ཀྱང་ཚད་མཐོན་པོར་སླེབས་ཡོད་ཚོད་འདུག ཡིན་ནའང་། བོད་ཡུལ་གྱི་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་གི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་དང་བསྡུར་ན། ད་དུང་ཡར་ཐོན་འབྱུང་སའི་སྟོང་ཆ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་ཤས་ཆེ།^p270
བོད་ཡུལ་ནས་བླ་མ་བསྟེན་རྗེས་གཙོ་བོ་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཀྱང་། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མང་པོ་ཞིག་གིས་བླ་མས་ཅི་གསུངས་ལྟར་བྱེད་ཀྱིན་འདུག བླ་མར་ཡང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་གོ་རྟོགས་ཟབ་མོ་མེད་ན་བསྟེན་མི་རིགས་ཤིང་། དེང་སྐབས་བླ་མའང་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པས། བསྟེན་ཚུལ་ཐད་ཉེན་ཁ་མེད་པའང་མིན།^p271
ཁྱེད་རྣམ་པས་ལོ་མང་པོའི་རིང་ལ་བཀའ་རྙིང་ཆུ་བོ་གཅིག་འདྲེས་སུ་ཉམས་བཞེས་ཚུལ་བཞིན་དུ་གནང་བ་རེད། ཕྱིས་སུ། རྫོགས་ཆེན་དང་ཕྱག་ཆེན་གཉིས་ཀའང་སྔོན་དང་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་ཉམས་ལེན་ཡག་པོ་ཞིག་མཛད་པའི་རེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་ཡོད་པར་གསུངས།^p273
དེ་རྗེས་སུ་བཛྲ་དྷ་དྷིའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་པས། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ལ་བཀའ་དྲིན་གཏང་རག་གི་ཚུལ་དུ་འདི་ལྟར་ཞུས།^p274
སྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཁྱེད་ཀྱིས། ང་ཚོ་བཛྲ་དྷ་དྷིའི་གདན་ཞུ་ཡི་གེ་འབྱོར་སྐབས་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་མཉེས་སོང་ཞེས་གསུངས་སོང་། ང་ཚོས་ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱི་མཚན་ཐོས་པ་དང་སྐུ་པར་མཇལ་བ་ན། སེམས་སུ་དགའ་སྤྲོ་ཚད་མེད་པ་སྐྱེས་བྱུང་། ད་ལན་ཁྱེད་སྐུ་དངོས་སུ་གནས་འདིར་འབྱོན་ཐུབ་པ་ནི། ཆེས་ངོ་མཚར་ཞིང་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་དོན་བཟང་ཞིག་རེད།^p275
ང་ཚོས་དགའ་སྤྲོ་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཁྱེད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་མངའ་བའི་མངོན་རྟོགས་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་སྐབས། ལར་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཆེས་ཟབ་པ་དང་བྱ་དཀའ་བའི་ཆོས་ནི། གཞན་ལ་བྱམས་བརྩེ་འཆང་བ་འདི་ཡིན་པ་གཞི་ནས་ཤེས་སོང་། ཁྱེད་ཉིད་མ་འོངས་པར་ཤམྦྷ་ལའི་ཞིང་དུ་རིགས་ལྡན་དྲག་པོ་ལྕགས་འཁོར་ཅན་གྱི་མངའ་འོག་གི་དམག་དཔོན་གྱི་སྐུར་བཞེང་སྐབས། ངེད་ཅག་ཚང་མ་ཁྱེད་ཀྱི་འཁོར་དཔའ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུ། བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ།^p276
མཇུག་ཏུ་བླ་མ་མུ་མཚོ་མཆོག་གིས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇམ་དཔལ་གྱི་དབང་ཞིག་ཀྱང་གནང་སོང་།^p277
དྲན་ངོགས་ཀྱི་ནུབ་བསྐྱོད་ལས་ཡུལ་བྷོལ་དྷེར་གྱི་མཛད་རིམ་ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་སྐབས་ཏེ་གཉིས་པའོ། །^p278
