འབབ་ཚུགས་བརྒྱད་པ། ཁེ་ན་ཏའི་ཧཱ་ལི་ཧྥ་ཁི་སི།^p1
འབབ་ཚུགས་བརྒྱད་པ། ཁེ་ན་ཏའི་ཧཱ་ལི་ཧྥ་ཁི་སི།^p2
༼ ༨·༡༧~༨·༢༢ ༽^p3
མཛད་རིམ།^p4
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༡༧ཉིན། སྔ་དྲོར་ཁེ་ན་ཏར་འབྱོར་ཞིང་། ཕྱི་དྲོར་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་མཛད།^p5
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༡༨ཉིན། དགོང་མོར་དཱལ་ཧོབ་སེ་སློབ་ཆེན་དུ་ཁྲོམ་བསྒྲགས་གསུང་བཤད་གནང་།^p6
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༡༩ཉིན། སྔ་དྲོར་རྡོ་རྗེ་འདན་མ་གླིང་དུ་འབྱོར་ཞིང་། ཕྱི་དྲོར་ཁྲོམ་བསྒྲགས་ཞལ་གདམས་གནང་།^p7
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༠ཉིན། འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་དབང་དང་ཞལ་གདམས་གནང་།^p8
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༡ཉིན། སྔ་དྲོར་ཕུར་པ་མགུལ་ཁུག་མ་དང་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་ཀྱི་དབང་དང་ཞལ་གདམས་གནང་ཞིང་། ཉིན་གུང་ཤམྦྷ་ལའི་དམག་སྦྱོང་ལ་གཟིགས།^p9
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༢ཉིན། གྱེས་ཁའི་ཞལ་གདམས་གནང།^p10
ཁེ་ན་ཏ་རུ་འབྱོར་བ།^p11
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༡༧ཉིན། ཆོས་རྗེ་མཆོག་གི་ཨ་རིའི་མཛད་རིམ་རྣམས་ལེགས་པར་གྲུབ་ནས། ས་ཚུགས་ཕྱི་མ་སྟེ་ཁེ་ན་ཏའི་ཕྱོགས་སུ་འཕུར་སྐྱོད་གནང་།^p12
ཁེ་ན་ཏ་རྒྱལ་ཁབ་ནི་སྔོན་ཆད་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་ནང་དུ་ཧྥ་རན་སིའི་འབངས་སྤེལ་གྱི་གནས་ཡིན་ལ། ཕྱིས་སུ་དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་མངའ་དབང་བསྒྱུར་ཅིང་། ཕྱི་ལོ་༡༩༨༢ལོར་ད་གཟོད་རང་བཙན་ཐོབ་པ་ཡིན། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༣ལོར་ངེད་ཅག་ཁེ་ན་ཏ་རུ་འགྲོ་སྐབས། རྒྱལ་ཁབ་དེར་མི་གྲངས་བྱེ་བ་གསུམ་ལ་ཉེ་བ་ཙམ་ལས་མེད་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ས་ཁྱོན་ནི་ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་ལས་ཀྱང་ཆེ་བས། འཛམ་གླིང་སྟེང་ཨུ་རུ་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཕྲོ་ནས་མངའ་ཁོངས་ཆེས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གྱུར་ཡོད།^p13
ཁེ་ན་ཏ་དང་ཨ་རི་གཉིས་ཁྱིམ་མཚེས་ལྟར་དུ་ཆགས་པས་འཚོ་བ་སྤྱོད་སྟངས་སོགས་ཕལ་ཆེར་འདྲ་ནའང་། ཁེ་ན་ཏའི་མི་རྣམས་ནི་བྲེལ་འཚུབ་མེད་ཅིང་ངང་རྒྱུད་རིང་བ་དང་། དུས་ཚོད་ཀྱི་ཁོམ་ལོང་ཡོད་པ་སོགས་བོད་ཡུལ་གྱི་འཚོ་བ་དང་ཕྱོགས་འདྲ་བར་འདུག་པས་ང་ཚོར་ཅུང་ཟད་འཕྲོད་པའི་སྣང་བ་ཤར། གནས་འདིར་ཐོན་པ་ན། སེམས་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་སོགས་རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱིས་མེད་པར་གྱུར་ཏེ་ཆེས་གུ་ཡངས་བག་ཕེབས་ཀྱི་ཚོར་སྣང་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཀྱང་སྐྱེས།^p14
ཨ་རིའི་བྷོ་སི་ཐིན་ནས་ཁེ་ན་ཏའི་ཧཱ་ལི་ཧྥ་ཁི་སིའི་（Halifax）བར་དུ་དུས་ཚོད་གཅིག་ལྷག་གི་རིང་གནམ་གྲུར་ཞུགས་ནས་ཡོང་ཞིང་། རྒྱལ་ཁབ་འདི་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བཟང་པོ་ཡོད་པས་རྒྱལ་མཚམས་འགག་སྒོ་ཡང་ཐོགས་རྡུགས་མེད་པར་བདེ་བླག་ངང་བརྒལ་ཐུབ་པ་བྱུང་། ང་ཚོ་གནམ་གྲུ་ཐང་ནས་ཐོན་རྗེས། རླངས་འཁོར་ལ་བསྡད་དེ་ཤར་ཆེན་གླིང་（Sharchen Ling）ཞེས་པའི་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཕྱིན་ཅིང་དེར་ཞག་གཉིས་ལ་གནས་སྡོད་བྱས།^p15
སྡོད་ཤག་ཐད་སྔོན་དང་ཅུང་མི་འདྲ་ས་ནི། ད་ཐེངས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱང་ཁང་བརྩེགས་གསུམ་པ་རུ་བཞུགས་པ་ཡིན། སྡོད་ཁང་གི་ཕྱི་ལོགས་སུ་ཉི་ཁྱམས་ཧ་ཅང་ཡངས་པོ་ཞིག་འདུག་ཅིང་། དེ་ནས་བལྟས་ན་མུ་མཐའ་མེད་པའི་རྒྱ་མཚོ་དང་གླིང་ཕྲན། གྲོང་ཁྱེར་བཅས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་གི་བཀོད་པ་མིག་ལམ་དུ་གསལ་ལྷང་ངེར་མཐོང་ཐུབ།^p17
ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཁེ་ན་ཏ་ནི། ལོ་ཧྲིལ་པོའི་ནང་གནམ་གཤིས་ཆེས་ལེགས་པའི་དུས་ཚོད་ཡིན་པས། བཞའ་ཚན་ཆུང་ལ་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་ཅིང་ཉི་འོད་རབ་ཏུ་འཚེར་བར་བྱེད། ཕྱི་དྲོར། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱང་ཉི་ཁྱམས་སུ་བཞུགས་ཏེ་འཁོར་སློབ་འགའ་དང་མཉམ་དུ་གསོལ་ཇ་བཞེས་ཤིང་གསུང་མོལ་ལྷོད་པོར་གནང་། ཁོང་གིས་གནམ་མཚོ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་རང་བྱུང་གི་བཀོད་པ་ལ་གཟིགས་བཞིན། ས་ཆ་འདི་ངོ་མ་སྐྱིད་པོ་རེད། གནམ་སྔོན་པོ་དང་མཚོ་ཆེན་པོ། རི་ཀླུང་དང་ནགས་ཚལ་གང་ལ་བལྟས་ཀྱང་། ཡུལ་འདི་ནི་ང་ཚོ་སོང་མྱོང་བའི་ས་ཆ་རྣམས་ལས་ཆེས་མཛེས་སྡུག་ལྡན་ཞིང་སྤྲོ་སྣང་བསྐྱེད་པའི་གནས་མཆོག་ཅིག་རེད་ཅེས་བསྔགས་བརྗོད་མཛད།^p18
སྤྱིར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཉིན་འདི་དག་གི་རིང་ལ་སྐུ་ཁམས་ཅུང་ཟད་མི་དྭངས་བར་ཡོད་ཀྱང་། ཉིན་འདིར་ཐུགས་སྣང་ཧ་ཅང་སྤྲོ་བའི་ཚུལ་མཛད་ཅིང་དགུང་ལོའང་ཇེ་གཞོན་ལྟ་བུར་གྱུར་འདུག་པས། བདག་གིས་པར་ཆས་བླངས་ཏེ་འདྲ་པར་སྣ་ཚོགས་བླངས། རྗེ་ཉིད་ཀྱི་པར་ལེགས་པོ་རེ་ལེན་ཐུབ་ན། དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལ་ཆེས་བཟང་བའི་ཕ་འབབ་བམ་ལེགས་སྐྱེས་སུ་འགྱུར་བས། ཁང་པའི་ཕྱི་ནང་གཉིས་ནས་པར་མང་དུ་བཏབ། དེར་མ་ཟད། བདག་གིས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ལ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཐུགས་གཏད་གནང་རོགས། རྗེས་སུ་པར་འདི་དག་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ལ་དད་རྟེན་གྱི་ཚུལ་དུ་དབུལ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ཞུས་ཚེ། ཁོང་གིས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཤིང་རིག་པ་བཅོས་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་བཞུགས་ནས་འབྱུང་འགྱུར་ཁོང་གི་སྐུ་པར་མཇལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལའང་ཐུགས་སྨོན་མཛད།^p20
ནམ་རྒྱུན་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཕྱི་ལོགས་སུ་འབྱོན་སྐབས། སློབ་གླིང་དུ་རྒྱུན་བཞུགས་ཀྱི་སློབ་འབངས་རྣམས་ཀྱིས་རེ་སྒུག་ཆེས་ཆེར་བྱེད་ས་ནི་ཁོང་གི་སྐུ་པར་ཡིན་ཞིང་། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་པར་རྣམས་ལ་མི་རེ་རེ་བཞིན་རིན་པོ་ཆེ་རྙེད་པ་ལྟ་བུའི་དང་བ་དང་དགའ་སྤྲོ་ཡོད་དེ། ལ་ལས་ལྷ་ཁང་དུ་བཤམས་ཤིང་། ལ་ལས་གྱང་ངོས་སུ་འགེལ། ལ་ལས་ལུས་ལ་འབྲལ་མེད་དུ་འཆང་བ་སོགས་རང་རང་གི་གསོལ་འདེབས་དང་སྒོམ་སྒྲུབ་ཀྱི་དད་རྟེན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། དེ་ལས་ཁོང་ཚོས་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མར་བཟུང་བའི་རྣམ་དག་གི་དད་སེམས་གཙང་མའང་མཚོན་ཡོད།^p22
ཁྱད་པར་དུ་བླ་མ་བསོད་དོན་གྱི་ཁྱིམ་དུ་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་པར་ཁང་མང་པོས་བཀང་ཡོད་ཅིང་། ཁོས་ནམ་རྒྱུན་ང་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་བླ་མའི་སྐུ་པར་སྒྲོན་སྐབས། ཁོང་གི་སྐུ་ལུས་ཆ་ཚང་ལེན་པ་དང་། ཆོས་ཁྲི་དངོས་པོ་གཞན་གྱིས་མ་བསྒྲིབས་པ། ཉེ་ཟུར་ན་མི་གཞན་མེད་པ། ཞལ་ལ་འཛུམ་མདངས་དང་ལྡན་པའི་པར་ལེགས་པོ་ལེན་རྒྱུ་མ་འཆུགས་ཞེས་བསྐུལ་བས། སྐབས་འདིར་བླངས་པའི་པར་འགའ་རེས་བླ་མ་བསོད་དོན་སོགས་ཆོས་གྲོགས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དམ་བསྐང་ཐུབ་ངེས་ཡིན་སྙམ་པ་བྱུང་ཞིང་། རྗེས་སུའང་སྐུ་པར་འདི་དག་ལ་དགའ་བསུ་ཚད་མེད་ཐོབ་པར་མ་ཟད་དར་ཁྱབ་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་གྱུར།^p24
བཅར་འདྲི་ཉི་ཤུ།^p25
ཉིན་དེའི་ཕྱི་དྲོར། ས་གནས་དེའི་ནང་ཆོས་འཕྲིན་སྦྱོར་སྡེ་ཁག་ཅིག་གིས་རྗེ་ཉིད་ལ་བཅར་འདྲི་བྱས་པའི་ནང་དོན་གཤམ་གསལ་ལྟར།^p26
༡ དྲི་བ། རིན་པོ་ཆེ་ལགས། ཁྱེད་རང་ཉིད་ངོ་སྤྲོད་ཅིག་གནང་རོགས། ཁྱེད་ལ་ཀུན་ཀྱིས་བླ་མ་ཞེས་འབོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ།^p27
ལན། ང་དང་པོ་སྐྱེས་ས་ནི་བོད་ས་ཁུལ་གྱི་དེང་སང་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཁོངས་གཏོགས་རྫུ་མེད་ཆོས་ལྷས་ཞེས་པའི་ས་ཆ་དེ་ཡིན་ལ། རྒྱུན་དུ་བསྡད་ཡོད་ས་ནི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་མངའ་ཁོངས་གསེར་རྟ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན།^p28
ངས་གཙོ་བོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཡུན་རིང་བྱས་པས་མཁན་པོ་ཞེས་པའི་མིང་ཙམ་ཐོགས་པ་དང་། སྔར་དང་དེ་དུས་ཀྱི་བླ་མ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ལུང་བསྟན་ལྟར་གཏེར་སྟོན་ལས་རབ་གླིང་པའི་སྤྲུལ་སྐུའི་མིང་བཏགས། ངའི་མི་ཚེ་གཅིག་གི་བྱ་བ་དེ་བཤད་དང་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ནན་ཏན་བྱེད་བཞིན་པ་འདི་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱས་པའི་དབང་གིས་ཕྱོགས་སོ་སོའི་དད་ལྡན་སློབ་མ་ཡང་མང་ཙམ་ཞིག་འཁོར་དུ་འདུས་པས། ད་ལྟ་བླ་མ་ཞེས་པའི་མིང་ཙམ་ཐོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡིན།^p30
༢ དྲི་བ། ཁྱེད་ཀྱིས་རྡོ་ལ་ཞབས་རྗེས་བཞག་པ་རེད་ཟེར་བས། དེ་ཧ་ཅང་ངོ་མཚར་ཆེ་བས་བདེན་པ་ཡིན་ནམ།^p31
ལན། བདེན་པ་ཡིན། སྟེས་དབང་གིས་དེ་འདྲ་ཐེངས་འགའ་ལ་བྱུང་། ༼དགོད་སྒྲ།༽^p32
༣ དྲི་བ། ཁྱེད་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་འདིར་ཕེབས་དོན་གང་ཡིན།^p33
ལན། ང་རང་འདིར་ཡོང་དོན་གཙོ་བོ་ནི། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ལ་བོད་ཡུལ་ནང་བཞིན་དུ་ཆོས་ཧ་ཅང་དར་བ་མ་རེད་ཅེས་པའི་སྐད་ཆ་འགའ་རེ་ཐོས་མྱོང་། དེས་ན་འདིར་ཡོང་ནས་ཆོས་རེ་བཤད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཕན་རེ་ཐོགས་པ་དང་། དད་ལྡན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཁ་ཤས་འཁོར་དུ་འདུས་ན་དེ་དག་ལ་ཡང་ཕན་རེ་ཐོགས། སེམས་ཅན་གྱི་བདེ་སྐྱིད་ལའང་ཕན་པ་རེ་འབྱུང་སྲིད་རྒྱུ་རེད་སྙམ་ནས་ཡོང་བ་ཡིན།^p34
༤ དྲི་བ། ཁྱེད་གྲོང་ཁྱེར་ཉིའུ་ཡོག་ལ་ཕེབས་དུས་ཚོར་སྣང་གང་འདྲ་སྐྱེས་སོང་།^p36
ལན། སྤྱིར་ཉིའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཨ་མེ་རི་ཀའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པར་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་བཞི་ཙམ་ཞིག་སྟབས་གཅིག་ཏུ་འཚོགས་པའི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཡོད་སའི་གནས་བཟང་པོ་ཞིག་རེད། འདིར་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་མི་རིགས་མ་ཟད་མི་རིགས་གཞན་མང་པོ་ཡང་འདུ་ས་རེད། ཁང་པའི་མཐོ་ཚད་ཀྱང་འཛམ་གླིང་གི་ཨང་གཉིས་པ་དེ་ས་ཆ་དེ་ན་ཡོད་པས། ང་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་ཆད་མཐོང་མ་མྱོང་བའི་ངོ་མཚར་གྱི་བཀོད་པ་ཆེས་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་སོང་།^p37
༥ དྲི་བ། ཁྱེད་རང་ཁེ་ན་ཏའི་ཆོས་ཚོགས་འདིར་ཕེབས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ནམ།^p38
ལན། སྤྱིར་ཡོང་དོན་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན། བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་སྤྱི་ལ་ཕན་ཨེ་ཐོགས་སྙམ་པ་དང་། དེའི་ཞོར་དུ་རང་གིས་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་ཤས་ལ་ལྟ་སྐོར་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོད་རྒྱུ་རེད་སྙམ་ནས་ལྟ་སྐོར་གྱི་ཆེད་དུའང་ཡོང་བ་ཡིན།^p39
༦ དྲི་བ། ཁྱེད་ཀྱིས་ང་ཚོ་ནུབ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ལ་རེ་བསྐུལ་ཅི་ཞིག་ཡོད།^p40
ལན། སྤྱིར་ཨ་རིའི་ལུང་པ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་ས་ཆ་གང་དང་གང་ལ་སོང་ཡང་། ངའི་ཚེ་གཅིག་གི་ཉམས་ལེན་དེ་ནི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་བསྟེན་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་ཨེ་ཐོགས་བལྟ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ཁྱེད་རྣམ་པས་ཀྱང་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་བཟང་ཁོ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་ཅི་ཐོགས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ནི་ངའི་སློབ་སྟོན་དང་རེ་བའང་ཡིན། དེ་མ་གཏོགས་མང་པོ་མེད།^p41
༧ དྲི་བ། བོད་ཡུལ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་མཚོན་ན་ནང་ཆོས་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ཡུལ་དེ་གང་ཡིན་རྒྱུ་རེད།^p42
ལན། ང་ཚོ་བོད་ཡུལ་ལ་མཚོན་ན། བོད་མི་ཚང་མ་ལས་བརྒྱ་ཆ་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་ཙམ་ཆོས་ལ་དགའ་མཁན་དང་དད་པ་ཡོད་མཁན་ཁོ་ན་ཡིན། དེ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་ཁྱིམ་པ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་དེ་ཡང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད། དེ་དང་བསྡུར་ན་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་གངས་རིའི་ལྗོངས་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད་བསམ།^p43
༨ དྲི་བ། ནུབ་ཕྱོགས་པས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཆེད་དུ་འབད་རྩོལ་རྒྱ་ཆེར་བྱས་པ་ལ་དགོངས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡོད། ཁྱེད་ཀྱིས་སེམས་ཁམས་ཅི་འདྲ་ཞིག་གིས་དཔལ་འབྱོར་རྩོལ་སྒྲུབ་བྱས་ན་བསམ།^p44
ལན། མི་ཞིག་ཡིན་ནས་བཟུང་སྟེ་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཆེས་གཅེས་པ་ནི་རང་སྲོག་ཟེར་བ་ཡིན། སྲོག་དེ་ཧ་ཅང་ཕངས་པས་དེའི་ཆེད་དུ་སྒོར་མོ་བསོག་རྒྱུ་དེ་ཡང་ལོས་ཡིན། གཙོ་བོ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ནས་སྒོར་མོ་བསགས་ན་ཆོས་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀ་མཉམ་དུ་འགྲུབ་ཡོང་། གཞན་ལ་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་གི་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཁོ་ནས་སྒོར་མོ་རྐྱང་བ་བསགས་ན་དེ་ཙམ་ཕན་པ་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད་སྙམ།^p45
༩ དྲི་བ། ཁྱེད་ཀྱིས་དྲུང་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་དགོངས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡོད་པ་གསུང་རོགས།^p47
ལན། དྲུང་པ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་དེང་སང་གི་དུས་རབས་སུ་བོད་ཡུལ་གྱི་བླ་མ་ཡོངས་རྫོགས་ལས་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཕེབས་མཁན་སྔོན་མ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཁོང་གིས་ཐབས་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་དངོས་སུ་འཇུག་འདོད་མེད་པ་རྣམས་ལ་རེ་ཞིག་ཤམྦྷ་ལའི་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་ནས་ཁོ་ཚོར་ཕན་པའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་མཛད། ནང་ཆོས་ལ་དད་འདུན་ཡོད་མཁན་ཚོར་ནང་བསྟན་གྱི་ཆོས་སློབ་ཏུ་བཅུག་པས། ད་ལྟ་ཁོང་གི་མཛད་པ་དེ་གཞན་གང་དང་ཡང་མི་འདྲ་བར་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཁྱབ་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་ངོ་མཚར་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་རེད་སྙམ་བཞིན་ཡོད།^p48
༡༠ དྲི་བ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལ་རྒྱུས་ལོན་ཞིབ་མོ་ཨེ་ཡོད། དེ་ལ་ལྟ་ཚུལ་ཅི་ཡོད།^p49
ལན། ང་རང་གིས་གོ་ཚོད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་། གཙོ་བོ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་རྩལ་འདོན་བྱས་ནས་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་རེད་ཟེར། དེ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་བཟང་པོ་རེད་སྙམ།^p50
༡༡ དྲི་བ། ཁྱེད་ཀྱིས་དགོངས་ན་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་བྱམས་སྙིང་རྗེའི་སློབ་གསོ་དེ་ཤར་ཕྱོགས་པར་བསྡུར་ན་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན།^p51
ལན། སོ་སོའི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་དམིགས་ཡུལ་ཧ་ལམ་ཕྱོགས་འདྲ་ཡིན་ཡང་། སྒྲུབ་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པས། རང་རང་གི་སྒྲུབ་སྟངས་ཁ་ཁ་སོ་སོ་ཡིན་རྒྱུ་རེད།^p52
༡༢ དྲི་བ། ཁྱེད་ཀྱིས་བལྟས་ན་ཆོས་ཚོགས་འདི་ནང་བསྟན་ལྟེ་གནས་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་ཐུབ་བམ།^p53
ལན། དེ་ནི་སྔོན་གྱི་བླ་མ་རྣམ་པའི་ལུང་བསྟན་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཁྱེད་ཚོའི་བླ་མས་བཀའ་སློབ་བསྩལ་བ་སོགས་ལ་བལྟ་དགོས་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས། ད་ལྟ་ང་ལ་དམིགས་བསལ་འདི་རེད་ཟེར་ནས་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད།^p54
༡༣ དྲི་བ། ཁྱེད་ལ་མཚོན་ན་ཕ་ཡུལ་གྱི་མི་དང་ཕྱི་གླིང་གི་མི་གཉིས་ལས་གང་ལ་དགའ་ཞེན་ཆེ་བ་ཡོད།^p56
ལན། མི་སུ་ཡིན་ཡང་བག་ཆགས་ཀྱི་ནུས་པ་དབང་བཙན་པ་ཡིན། ང་རང་གི་སྲིང་མོ་དང་ཤ་ཉེ་སོགས་ཉེ་རིང་རྩ་གསུམ་ཚང་མ་བོད་ཡུལ་ན་ཡོད་པས། ཕལ་ཆེར་ཕ་ཡུལ་ལ་དགའ་ཞེན་ཆེ་རྒྱུ་རེད། ཨ་རིའི་ལུང་པར་ཐོན་ནས་ཡུན་རིང་པོ་མིན་ན་ཡང་། ཨ་རིའི་ཡུལ་གྱི་མི་རྣམས་ནི་མི་གཤིས་བཟང་ཞིང་། ངམ་དཀར་པོ། ཁྱད་པར་དུ་ང་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་ཞེན་ཆེན་པོ་བྱས་ཡོང་དུས། གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་ཕ་ཡུལ་ལུང་པའི་མི་དང་འགྲན་བཟོད་པ་ལྟ་བུའི་དགའ་ཞེན་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ཐལ།^p57
༡༤ དྲི་བ། ཡུལ་འདིའི་མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཁམས་སྤྲོ་པོ་མེད་པ་ལ་དགོངས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡོད།^p58
ལན། དེ་སུ་གཅིག་གིས་ཁ་ཚོན་ཆོད་རྒྱུ་མ་རེད། དཔེར་ན་ང་ཚོ་ཁྱིམ་འདིའི་མི་རྣམས་ལ་མཚོན་ན། ནད་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་ལུས་ཁམས་དང་སེམས་ཁམས་མི་འདྲ་བ་རེད། དེས་ན་འགའ་རེའི་སེམས་ཁམས་སྐྱིད་པོ་ཡོད་པ་དང་། འགའ་རེའི་སེམས་ཁམས་སྐྱོ་པོ་ཡིན། བོད་ཀྱི་ལུང་པ་ལ་ཡང་མི་འགའ་རེའི་སེམས་ཁམས་སྤྲོ་པོ་ཡིན་པ་དང་། འགའ་རེའི་སེམས་ཁམས་སྡུག་པོ་ཡིན་པས། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུང་པ་ཡང་དེ་བཞིན་རེད། མི་རེ་རེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཁམས་མི་འདྲ་བས། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་དང་བོད་ཀྱི་མི་གཉིས་ལས་སེམས་ཁམས་སུའི་སྐྱིད་ཟེར་ན། དེ་སུས་ཀྱང་སྨྲ་ཤེས་པ་མིན། དཔེར་ན། སངས་རྒྱས་དང་འཇིགས་མེད་གཉིས་ལས་སེམས་ཁམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཡོད་པ་དེ་སུ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།^p59
༡༥ དྲི་བ། ཁྱེད་ཀྱིས་མེ་གླིང་བྱང་མའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་ཁམས་བདེ་ཐང་ཡོང་ཆེད་ལུས་རྩལ་སྦྱོང་བ་ལ་དགོངས་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡོད།^p60
ལན། ད་ལྟ་འཛམ་བུ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མས་ནད་མེད་པར་བྱ་ཆེད། ལུས་ཀྱི་རྩལ་སྦྱོང་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ལ་བརྩི་བཞིན་ཡོད་པས། ངའི་ལྟ་ཚུལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་མ་གཏོགས་གཞན་པ་ཅི་ཡང་མེད།^p61
༡༦ དྲི་བ། ཚད་མེད་བཞི་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྙིང་དོན་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས།^p63
ལན། ཚད་མེད་བཞི་ནི་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ལྡན་འདོད། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན། ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པའི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་སྤོང་བ་དང་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་སོགས་ལ་ཅི་ནུས་སུ་འཇུག་རྒྱུ་དེ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན།^p64
༡༧ དྲི་བ། བོད་དང་ནུབ་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ནང་ཆོས་དར་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡོད།^p65
ལན། གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་མི་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྒྱ་ཆར་གཞལ་ཡོང་ན། བོད་ཡུལ་ལ་དར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ནུབ་ཕྱོགས་ལ་དར་མེད་ཀྱང་། རིམ་གྱིས་བོད་ལས་ཀྱང་ལྷག་པ་ཞིག་དར་བའི་ཕྱིར་དུ་ཁྱེད་རྣམ་པས་བརྩོན་ལེན་བྱ་དགོས། ངས་ཀྱང་དེ་ལྟར་དར་ཡོང་རྒྱུ་རེད་སྙམ་ནས་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ཅིང་སྨོན་ལམ་ཡང་འདེབས་ཀྱིན་ཡོད།^p66
༡༨ ཤམྦྷ་ལའི་སློབ་སྦྱོང་ལ་དགོངས་ཚུལ་ག་རེ་ཡོད།^p67
ལན། བླ་མས་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐོག་མར་ཤམྦྷ་ལའི་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲད་པ་དེ་ཡང་། གཙོ་བོ་གཞན་ལ་འཚེ་བ་མེད་པ་དང་ཕན་པའི་ཐབས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བ་རེད་སྙམ།^p68
༡༩ དྲི་བ། ཁྱེད་ལ་དོགས་འཚེར་རམ་སེམས་མི་སྐྱིད་པའི་དུས་ཡོད་དམ། དེ་ལ་ཐབས་ཤེས་ག་རེ་གནང་གི་ཡོད།^p69
ལན། ང་ལ་ནི་སེམས་བདེ་མོ་དང་སྡུག་པོ་གང་བྱུང་ཡང་དུས་རྒྱུན་དུ་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཁོ་ན་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་རྒྱུ་མ་གཏོགས་ཐབས་གཞན་མང་པོ་ཞིག་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་ལེན་བྱེད་ཀྱིན་མེད།^p70
༢༠ དྲི་བ། བསྟན་རྒྱམ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཁྱེད་གཉིས་ལ་འབྲེལ་བ་གང་འདྲ་ཡོད།^p71
ལན། ཁོང་གི་སྐུ་སྐྱེ་གོང་མ་དང་ང་རང་གི་སྐྱེ་བ་གོང་མ་གཏེར་སྟོན་ལས་རབ་གླིང་པ་གཉིས་ལ་བླ་སློབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། གཙོ་བོ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༠ལོར་ང་ཕྱོགས་དེར་འགྲོ་བའི་སྐབས་སུ་ཁོང་དང་མཇལ་འཕྲད་ཡོང་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་བརྩེ་གཟིགས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཛད་ཐལ།^p72
ཆོས་རྗེ་ཉིད་སྐུ་བསྙུངས་སོང་།^p74
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༡༨ཉིན་གྱི་དགོང་མོར། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་དཱལ་ཧོབ་སེ་སློབ་ཆེན་དུ་འཆད་ཁྲིད་གནང་དགོས་ཀྱང་། ཉིན་དེར་ཁོང་ཁྲག་ཤེད་མཐོ་ཞིང་ཚ་བ་རྒྱས་པ་དང་། ཡུན་རིང་དུ་སྐྱུག་པ་སོགས་སྐུ་གཟུགས་ཤིན་ཏུ་སྙུང་བཞིན་པས། ཨ་ནེ་མེ་སྒྲོན་གྱིས་སེམས་ཁུར་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས། ཁྲག་ཤེད་མཐོ་བ་དེ་ཤིན་ཏུ་ཉེན་ཁ་ཆེ་ཞིང་། ནད་རིགས་གཞན་གྱི་སྣ་འདྲེན་ཡིན་པས་གནས་ཚུལ་གང་འདྲ་འབྱུང་མི་ཤེས་ཟེར། ངེད་ཅག་གིས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཉེ་ཟུར་གྱི་སྨན་ཁང་དུ་བསྐྱལ་ཏེ་གནམ་ཁབ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྲག་ཤེད་དམའ་རུ་གཏོང་བའི་རེ་བ་བཟུང་ཡང་། ཁེ་ན་ཏའི་རྒྱལ་ཁབ་ནས་གང་འདོད་དུ་གནམ་ཁབ་དང་ཁབ་ཆུང་རྒྱག་མི་ཆོག་པར་མ་ཟད། སྨན་ཡང་ལས་སླ་པོར་མི་འཚོང་ཞིང་། ཁོ་ཚོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྲག་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཙམ་ལས་སྨན་བཅོས་ཅི་ཡང་མ་བྱས་སྟབས་སེམས་འཚབ་ཆེན་པོ་ལངས་ཀྱང་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་ལུས།^p75
ཉིན་ཤས་སྔོན་བྷོ་སི་ཐིན་དུ་སྡོད་སྐབས། བླ་མ་མུ་མཚོའང་བསྙུངས་ནས་སྨན་ཁང་དུ་བྱོན་དགོས་ཐུག་ཅིང་། ཐེངས་གཅིག་གི་དབང་སྐུར་བའི་ལས་རིམ་ཡང་མཚམས་མི་འཇོག་ཀ་མེད་བྱུང་། ང་ཚོས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ལའང་དགོང་མོའི་ཆོས་ཁྲིད་དེ་གནས་སྐབས་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་བའི་ཞུ་བ་ཕུལ་ཡང་། ཁོང་གི་ཞལ་ནས། མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་ཆོས་མཉན་དུ་ཡོང་འདུག་པར་གོ་བས། གང་ལྟར་ཆོས་ཁྲིད་འཆད་རྒྱུ་ཡིན་གསུངས། རྗེ་ཉིད་ཆོས་ཁྲིད་ལ་འབྱོན་རན་སྐབས། གསང་སྤྱོད་ཁང་དུ་ཡུན་རིང་ལ་བསྐྱུགས་སོང་བས། ངེད་ཅག་ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་སུ་བཟོད་དཀའ་བའི་ན་ཟུག་དང་དངངས་འཚབ་སྐྱེས་ནས་ཅི་བྱེད་འདི་བྱེད་མེད་པར་གྱུར། ཡིན་ནའང་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ལ། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཁྲིད་དངོས་སུ་གསུང་ཙ་ན། ནམ་རྒྱུན་བདེ་ཐང་གི་སྐབས་དང་འདྲ་བར་སྙུང་གཞི་ཅིའང་མེད་པ་ལྟར་གྱུར་ཏེ་ཆོས་ཁྲིད་ལེགས་པར་གསུང་ཐུབ་སོང་།^p76
ཆོས་ཁྲིད་གསུངས་ཚར་རྗེས། སླར་ཡང་སྐུ་གཟུགས་སྙུང་བའི་ཚུལ་མཛད་པར་མ་ཟད། སྙུན་ཚབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ལྟར་བྱུང་བས། སྔོན་ཆད་སྐྱབས་རྗེ་བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་དྲུག་པ་དག་ཀྱང་ཕྱི་རྒྱལ་ནས་དགོངས་པ་རྫོགས་ཏེ། སྐུ་གདུང་གནམ་གྲུ་ལས་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུའི་དོན་རྐྱེན་འབྱུང་བར་གྱུར་ན། ངས་ཇི་ལྟར་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་ལ་འཚུབ་ཆ་ཆེན་པོ་ལངས།^p77
མ་གཞི་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ད་དུང་མུ་མཐུད་དུ་ཡོ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་འགའ་ལ་འབྱོན་རྒྱུའི་ལས་རིམ་ཞིབ་ཚགས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཟིན་ཀྱང་། ང་ཚོས་ཁོང་གི་སྐུ་ལུས་ཀྱིས་ལྕོགས་མིན་ཐད་གྲོས་སྡུར་མང་དུ་བྱས་མཐར། མཛད་རིམ་ཕྱི་མ་རྣམས་བསྟུང་སྟེ་དབྱིན་ཇི་དང་ཧོ་ལན་རྒྱལ་ཁབ་སོགས་སུ་མི་འབྱོན་པར། ཧྥ་རན་སི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་འཁྱུག་ཙམ་ཕེབས་རྗེས་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་རྒྱུའི་གྲོས་ཐག་བཅད།^p78
སྤྱིར་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཆོས་ཁྲིད་བྱེད་པ་དེ་ང་ཚོ་བོད་ཡུལ་དང་མི་འདྲ་སྟེ། ཆོས་ཁྲིད་གསུང་རྒྱུ་གཏན་ཁེལ་བྱས་པ་ལ་གློ་བུར་བའི་འགྱུར་བ་གཏང་དགོས་ན། ཆོས་ཚོགས་དེ་དག་ལའང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གྱོང་གུད་ཆེན་པོ་ཐེབས་པར་འགྱུར་སྲིད་ཀྱང་། ད་ལན་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་འགྱུར་བ་མི་གཏོང་ཐབས་མེད་དུ་གྱུར་ཅིང་། གལ་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གྱོང་གུད་བྱུང་བ་དག་བདག་མི་སྒེར་གྱིས་གསབ་དགོས་ཀྱང་ཐབས་ཤེས་འཐེན་དགོས་པ་རེད་སྙམ་པ་བྱུང་། ཡིན་ན་ཡང་། རྗེས་སུ་ཆོས་ཚོགས་དེ་དག་གིས་རྗེ་ཉིད་སྐུ་སྙུང་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བས། ཁོང་ཚོས་དོན་དེ་དང་ལེན་བྱས་ཤིང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གྱོང་གུད་རྣམས་ཀྱང་ཁོ་རང་ཚོས་ཐག་གཅོད་བྱས།^p79
དེའི་ཕྱིར། ད་ཐེངས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་དབྱིན་ཇི་དང་ཧོ་ལན་རྒྱལ་ཁབ་སོགས་སུ་འབྱོན་རྒྱུ་དེ་རེ་ཞིག་རྟེན་འབྲེལ་འཕྲོ་ཅན་དུ་གྱུར་སོང་བ་ཡིན།^p80
ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ།^p81
ཉིན་དེའི་དགོང་མོར། ཆོས་རྗེ་ཉིད་དཱལ་ཧོབ་སེ་སློབ་ཆེན་（Dalhousie University）དུ་འབྱོར་ནས། ས་གནས་དེའི་དད་ལྡན་དང་དགེ་སློབ་འགའ་ཞིག་ལ། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ལས་བརྩམས་པའི་ཁྲོམ་བསྒྲགས་གསུང་བཤད་གནང་།^p82
དཱལ་ཧོབ་སེ་སློབ་ཆེན་ནི། ཕྱི་ལོ་༡༨༡༨ལོར་དཱལ་ཧོབ་སེ་མི་རབས་དགུ་པའི་བློན་ཆེན་གྱིས་གསར་དུ་བསྐྲུན་པ་ཡིན་ལ། ཁོང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་གྲལ་རིམ་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་རིས་མེད་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱ་སའི་མཐོ་རིམ་སློབ་གླིང་ཞིག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་འདུག སློབ་གླིང་དེ་རིམ་གྱིས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ནས་ད་ལྟ་ཁེ་ན་ཏའི་རྩེར་སོན་སློབ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་དེ། སློབ་གྲྭ་འདི་ནས་ཁེ་ན་ཏའི་སྲིད་འཛིན་གསུམ་དང་ནོ་ཝེར་བྱ་དགའ་བཞེས་མཁན་གྱི་མི་སྣ་གཅིག་བཅས་བྱུང་བ་རེད།^p84
སློབ་གྲྭ་འདིའི་དཱལ་ཧོབ་སེ་སྒྱུ་རྩལ་ལྟེ་གནས་（Dalhousie Arts Centre）ཀྱི་མི་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་ཤོང་སའི་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོའི་ནང་དུ། ཆོས་རྗེ་ཉིད་བཞུགས་ཁྲིར་མ་འཁོད་པའི་སྔོན་ནས། མི་རྣམས་འཚང་ཁ་ཤིག་ཤིག་གིས་གང་འདུག་ཅིང་། མདོ་འཛིན་པས་སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་ངང་ངོ་སྤྲོད་གནང་བ་འདི་ལྟར།^p86
ཐོག་མར་ཆོས་རྗེ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་གསུང་བཤད་གནང་བ་ལ་མཉན་དུ་ཡོང་བའི་སྐུ་མགྲོན་ཚང་མར་དགའ་བསུ་ཞུ།^p87
ཆོས་རྗེ་འཇིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་ནི། ཕྱི་ལོ་༡༩༣༣ལོར་བོད་ཀྱི་བྱང་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་པ་དང་། ཁོང་གིས་ལོ་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་གི་སྔོན་ནས་བཟུང་བོད་ཡུལ་གྱི་ས་ཆ་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་དུ་དམ་པའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་ཡོད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལོ་བཅུ་ཕྲག་ཙམ་ལ་དམ་དུ་བཅིངས་པའི་བཀག་སྡོམ་གྱི་རྒྱ་ལས་ཅུང་ཟད་གྲོལ་བ་ན། སླར་ཡང་བསྟན་པ་སྤེལ་བའི་ཁུར་ཆེན་ཕྲག་ཏུ་བླངས་ཡོད།^p88
ཆོས་རྗེ་ཁོང་ད་ལན་བོད་ཡུལ་ནས་ཐོན་ཏེ། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཆོས་སྟོན་པར་ཕེབས་ཐུབ་པ་ནི་ང་ཚོ་ཚང་མར་མཚོན་ན་ཆེས་གཟི་བརྗིད་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ཡོད། དེ་སྔོན་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༠ལོར། ཁོང་རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཚམ་འདྲིར་བྱོན་པ་དང་། ད་ལན་ཐེངས་དང་པོར་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་པར་མ་ཟད། ལྷག་པར་དུ་ནའོ་ཝཱ་སི་ཁོ་ཤཱ་（Nova Scotia）ཞིང་ཆེན་དུ་ཕེབས་པས། ང་ཚོ་ཚང་མར་ཆེས་བླ་ན་མེད་པའི་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཐོབ་བྱུང་།^p89
འདི་ནས་གླེང་དགོས་པ་ཞིག་ལ། ཁེ་ན་ཏར་བྱོན་པའི་མཛད་རིམ་ནི་རྗེས་སུ་གསར་དུ་བསྣན་པ་ཡིན་ལ། རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁོང་གནས་འདིར་ཕེབས་འདོད་ཡོད་གསུངས་ནས་བྱོན་ཡོང་བ་ཡིན་པས། ཚང་མས་བསམ་བློ་ཐོངས་དང་། ང་ཚོ་ནི་ཧ་ཅང་བསོད་ནམས་ཆེ་བས་དགའ་སྤྲོ་འཕེལ་འོས་པའི་དོན་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ། གཤམ་དུ་ཆོས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ཚང་མ་ལ་གསུང་བཤད་གནང་རྒྱུ་རེད།^p91
དེ་ནས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་གསུང་།^p92
དེ་རིང་གི་དུས་ཚེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་ལ་ང་རང་ཤར་ཕྱོགས་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ནས། ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་འཛམ་བུ་གླིང་གི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཉེ་བ་ཁེ་ན་ཏའི་རྒྱལ་ཁབ་འདིར་ཐོན་པར་མ་ཟད། ཁྱེད་ཚོ་མི་སེར་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་དང་མཇལ་ཕྲད་ཡོང་བ་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་སྤྲོ་བྱུང་། རང་རེ་ཚང་མ་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལྷོ་རྒྱལ་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས། རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པའི་སྐབས་འདིར། རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་གནོད་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་ཚང་མས་བསམ་བློ་ཞིབ་མོ་ཞིག་གཏོང་དགོས།^p93
ཆོས་ལུགས་གང་རུང་ལ་ཞུགས་དགོས་ཚུལ།^p94
བསམ་བློ་ཇི་ལྟར་གཏོང་དགོས་ཤེ་ན། འཛམ་བུ་གླིང་གི་མི་རྣམས་ལ་མཚོན་ན་ཆོས་ལུགས་གང་ལའང་མ་ཞུགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་བ་ཞིག་དང་། ཆོས་ལུགས་གང་རུང་ལ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་སྟེ་རིགས་གཉིས་ཡོད། ཆོས་ལུགས་གང་ལ་ཡང་མ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ཟས་གོས་འབའ་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་ནས་ཚེ་འདིའི་འཚོ་ཐབས་ཙམ་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་བ་ལས། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་དང་། དགེ་སྡིག་བླང་དོར་སོགས་ལ་དོ་སྣང་གང་ཡང་བྱེད་མི་ཤེས། རང་གི་ལྟོ་རྒྱབ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་བཟའ་བཏུང་རྩོལ་སྒྲུབ་བྱེད་པ་ཙམ་རྟ་དང་བ་ལང་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ནུས་པས། དེ་དག་ཅུང་ཟད་བླུན་པོའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན། ཆོས་ལུགས་གང་རུང་ལ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ནི། མི་ཕལ་བ་ཚོ་ལ་ལྟོས་ན་ལྷག་པར་ཁྱད་ཆོས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཟས་གོས་རྐྱང་པ་ཙམ་མ་ཟད་འཕྲལ་ཡུན་གྱི་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཁོས་བསམ་བློ་བཏང་ནས་གྲུབ་མཐའ་དེ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། རང་ལ་མི་ལུས་ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་འདིར་དེ་ཆུད་ཟོས་སུ་བཏང་ན་རང་ཉིད་ཀྱང་ཧ་ཅང་ངོ་ཚ་བ་དང་། གཞན་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་པའི་གང་ཟག་གིས་བལྟས་ན་ཡང་ཁྲེལ་འོས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ཆོས་ལུགས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ཞུགས་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ལུགས་དེ་གང་ཡིན་ལ་ཡང་བསམ་བློ་ཞིབ་མོ་ཞིག་མ་བཏང་ན། ཆོས་ཞེས་པ་དེ་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་གི་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཡིན་པས། བརྟག་དཔྱད་ཙམ་ཡང་མི་བྱེད་པར་ཐད་ཀར་ཞུགས་པ་ནི་ཧ་ཅང་ནོར་ཚབས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན།^p95
ཆོས་ལུགས་ལ་བརྟགས་དཔྱད་མི་བྱེད་པར་གར་བབ་བབ་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ཚིག་དཔེ་ལ། ཁྱི་ལྟོགས་དང་གློ་བ་ཕྲད་པ་ལྟ་བུ་ཟེར། ཤ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་ཐ་ཆད་པ་དེ་གློ་བ་རེད། ཁྱི་ལྟོགས་ཀྱིས་དེ་ཞིམ་མིན་ལ་མི་བལྟ་བར་འཕྲད་མ་ཐག་ཐད་ཀར་ཟ་འགྲོ་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལུགས་དང་བླ་མ་གང་རུང་རེ་ལ་འཕྲད་པ་ན་བརྟག་དཔྱད་མི་བྱེད་པར་བླ་མ་དེ་བསྟེན་པ་དང་། ཆོས་ལུགས་དེར་ཞུགས་པ་ནི་ཧ་ཅང་བླུན་པོའི་ལུགས་ཡིན། ཆོས་ཞེས་པ་ནི་ཡུན་རིང་པོའི་འདུག་ཆུས་ཤིག་ཡིན་པས་བསམ་བློ་གཏོང་ལོས་དགོས། དཔེར་ན་ང་ཚོས་ཉིན་གཅིག་གི་ཟས་ལ་ཡང་བཟང་ངན་གྱི་བརྟག་དཔྱད་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱེད་པ་རེད། ཉིན་གཅིག་གི་ཟ་མ་དེ་ངོ་མ་བཤད་ན་བཟང་རུང་ངན་རུང་ཅུང་ཙམ་ནས་མི་གཙང་བར་གྱུར་འགྲོ། ཚེ་རབས་གཏན་གྱི་འདུག་ཆུས་ཀྱི་ཆོས་དེའི་འཇུག་སྒོ་ནོར་སོང་ན་ཡུན་རིང་པོའི་མདུན་ལམ་འཆུགས་སོང་བ་ཡིན་པས་ངེས་པར་དུ་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོ་ཞིག་བྱེད་དགོས།^p96
-positive.png)
ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལུགས་ངོས་བཟུང་བ།^p98
དེ་ཡང་ཆོས་ལུགས་འགའ་ཞིག་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད་ཅེ་ན། གཞན་ལ་འཚེ་བའམ་ཞེ་སྡང་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། གཞན་གྱི་ཆུང་མ་སོགས་ལ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་དང་མ་བྱིན་པའི་རྒྱུ་ནོར་ལེན་པ་ལྟ་བུའི་འདོད་ཆགས་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། འགའ་ཞིག་གིས་བསམ་བློ་ཅི་ཡང་མི་གཏོང་བར་རང་གིས་གང་བསམ་ཐམས་ཅད་ཐད་ཀར་གཞན་ལ་སློབ་པས་གཏི་མུག་ཆོས་སུ་སྨྲ་བའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱང་ཡོད། དེ་ཚོར་བསམ་བློ་ཐོང་དང་ཞེ་སྡང་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་ཡང་ཆོས་རྣམ་དག་མ་རེད་བསམ་རྒྱུ་ཞིག་ཚང་མས་གོ་ཐུབ་སྟེ། གཞན་ཞིག་གིས་ང་ཚོ་ཚུར་བསད་པ་དང་བརྡུངས་བ་ན་དེ་འདོད་མཁན་ནམ་དགའ་མཁན་གཅིག་ཀྱང་མེད། གཞན་ཕ་རོལ་པོ་ལ་ཡང་གསོད་པ་དང་རྡུང་བ་སོགས་བྱེད་པ་དེ་འདོད་མཁན་ཞིག་རྩ་བ་ནས་སྲིད་པ་མིན། དེས་ན་ཞེ་སྡང་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་ཤེས་དགོས།^p99
-positive.jpg)
འདོད་ཆགས་ཆོས་སུ་སྨྲ་བའི་ཆོས་ལུགས་དེར་བསམ་བློ་བཏང་ན། དཔེར་ན་རང་གི་ཆུང་མ་གཞན་གྱིས་དབང་མེད་དུ་འཕྲོགས་སོང་སྐབས་དེར་དགའ་པོ་མི་བྱེད་པ་དང་། རང་གི་རྒྱུ་རྫས་ལོངས་སྤྱོད་གཞན་གྱིས་འཕྲོགས་སོང་ན་དེ་སུས་ཀྱང་མི་འདོད། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཕ་རོལ་པོ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡིས་གནོད་པ་བྱས་ན་དེ་ཡང་མི་འགྲིག་པས། འདོད་ཆགས་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་ཡང་ཕལ་ཆེར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་སྙམ།^p101
གཏི་མུག་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལོག་པ་དང་ལམ་ནོར་བ་ལ་འཇུག་བྱེད་ཡིན་པས། དེ་ཡང་རྩ་བ་ནས་དགའ་སའི་ཡུལ་ཞིག་མིན། དཔེར་ན་ཁེ་ན་ཏའི་རྒྱལ་ས་ལ་འགྲོ་བར་འདོད་པའི་གང་ཟག་ཅིག་ཨ་རིའི་ཝ་ཧྲིང་ཐོན་དུ་ཁྲིད་སོང་ན་སུས་ཀྱང་མི་འདོད་པ་བཞིན་དུ། ཚེ་རབས་གཏན་གྱི་འདུག་ཆུས་དེ་ལམ་ལོག་པར་ཁྲིད་སོང་ན་སུས་ཀྱང་མི་འདོད། དེའི་ཕྱིར་ན་གཏི་མུག་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་ཡང་ཆོས་རྣམ་དག་མ་རེད་ཅེས་ཁ་ཚོན་བཅད་ནས་སྨྲ་དགོས།^p102
ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གང་དུ་བསྟན་ཡོད་པ་དེ་ཆོས་རྣམ་དག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་དགོས་ལ། ཕན་བདེ་སྒྲུབ་སྟངས་ཀྱང་ཆོས་ལུགས་འགའ་ཞིག་ལ་རང་དང་རང་གི་ཉེ་ས། རང་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ལས་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་མི་བསྒྲུབ་པ་ཡོད། དེ་ཆོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མིན་ཡང་ཅུང་དམན་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་དགོས། འགའ་ཞིག་གི་ཆོས་ལུགས་ལ་རང་རྐྱང་བར་མ་ཟད་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་ཚང་མ་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་། གཞན་དུད་འགྲོ་སོགས་ལ་ཕན་པ་མི་བསྒྲུབ་པའི་ལུགས་ཡོད་མོད། དེ་ཡང་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ལུགས་མིན་ཏེ། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་སུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་ལ་གཅེས་སྤྲས་ཅི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་དུ། རྟ་དང་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་ཆགས་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་མིའི་རིགས་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། དུད་འགྲོ་རྣམས་ལ་ཡང་གནོད་པ་བྱས་ན་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བས། འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སྟོན་པའི་ལམ་ནི་ཆོས་ཡང་དག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་དགོས། སེམས་ཅན་ཡོངས་ལ་བདེ་བ་དང་ལྡན་འདོད་ཀྱི་བྱམས་པ། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་སྒོ་ནས་སུ་ལའང་ཕན་ཅི་ཐོགས་ཀྱི་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་དེ་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན།^p103
འཛམ་བུ་གླིང་འདིར་ཆོས་ལུགས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་། འཚེ་མེད་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་གནས་ནས་འཚེ་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཆ་ནས། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་གཉིས་འདྲ་བ་ཙམ་ཡོད། ནང་གསེས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་སྲིད་ཀྱང་། ང་རང་གིས་ཇི་བཞིན་དུ་བཤད་མི་ཤེས། རྒྱུ་མཚན་ནི་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ལུང་པ་ན་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཟེར་བ་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་ཡིན། ཡེ་ཤུ་པའི་ཆོས་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཡིག་ཆ་ཡང་མང་པོ་མཐོང་མ་མྱོང་། ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ཐོན་ནས་ཟླ་བ་གཉིས་ལྷག་ཙམ་ཞིག་ལས་མིན། ཞིབ་འཇུག་ཅུང་ཟད་བྱས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེན་པོ་མ་ཡོང་བས། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་གཉིས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་འདུག་ཟེར་ནས་གཏན་ཁེལ་བ་ཞིག་བཤད་ཤེས་མ་སོང་། ཁྱེད་རྣམ་པས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་དང་། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་གཉིས་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་ཀུན་ཏུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་དགོངས་ན་གཉིས་ཀའང་ཁྱད་མེད་དུ་ཉམས་སུ་ལོངས། གལ་ཏེ་བཟང་ངན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་རེ་ཡོད་ན་ཞིབ་ཏུ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་གང་བཟང་བ་དེ་ཉམས་སུ་ལོངས། ང་རང་ཉིད་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་ཅིག་ཡིན་པས། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་བབ་དེ་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ཞུ།^p104
ནང་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་དོན།^p105
ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་གཞན་གནོད་གཞི་དང་བཅས་པ་སྤོང་བའི་ལུགས་སྲོལ་ཞིག་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་གཞན་ཕན་གཞི་དང་བཅས་པ་སྒྲུབ་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཏེ་གཉིས་ཡོད་ལ། དང་པོ་ནི་དེང་སང་ཐེ་ལན་དི་དང་འབར་མ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་དར་བའི་ནང་ཆོས་དེ་ཡིན། གཉིས་པ་ནི་གཞན་ལ་གནོད་མི་བྱེད་པར་མ་ཟད། རང་ལས་ཀྱང་གཞན་གཅེས་པར་བཟུང་ནས་གཞན་ཕན་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་པ་ནི་ཐེག་ཆེན་སྤྱིའི་ལུགས་ཡིན། དེ་གཙོ་བོ་རྒྱ་ནག་སོགས་ལ་དར་འདུག གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡང་དཀའ་ཚེགས་མེད་པར་མགྱོགས་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་རྒྱུ་དེ་ཐེག་ཆེན་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན། དེ་གཙོ་བོ་བོད་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་ཕལ་ཆེར་ལ་དར་བའི་ནང་ཆོས་དེ་ཡིན།^p106
དེ་ལྟ་བུའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཚང་མ་ཡང་སྟོན་པ་གཅིག་དང་། ཉམས་སུ་བླང་བྱའི་ཆོས་གཅིག་དང་། མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ཡང་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གསུམ་ལ་ནང་གསེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན། ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཆུང་ཆུང་ཞིག་དང་། ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་མགྱོགས་མྱུར་ཏུ་འགྲུབ་ཐབས་ཡོད་པས། སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་བཟང་པོ་ཉིད་དུ་ངོས་འཛིན་དགོས། དེས་ན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཡོད་ཚད་ཀྱི་བསྟན་བྱ་དེ་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ལ་གཅིག་ཡིན། གཞན་ལ་གནོད་མི་བྱེད་པ་དང་། རང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་འདུལ་བར་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུ་བ་ཡིན། དེ་ཡང་ཐོག་མར་རང་རྒྱུད་མ་ཐུལ་ན་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་མི་ཤེས། གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་བསམ་ཡང་བག་མེད་ཀྱི་དབང་གིས་གནོད་པ་སྐྱེལ་འོང་། དེ་ལ་ཐོག་མར་རང་རྒྱུད་འདུལ་བ་ནི་རྩ་བ་ཡིན་པས། སྙིང་རྗེ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རང་རྒྱུད་འདུལ་དགོས།^p107
སྙིང་རྗེ།^p109
སྙིང་རྗེ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་ནས་བསམ་པ་བཟང་པོ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་ཐབས་ལ་ཅི་ནུས་སུ་བརྩོན་པ་ཡིན།^p110
སྙིང་རྗེ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཡང་བདག་གཞན་མཉམ་པ་དང་། བདག་བས་གཞན་གཅེས་ཀྱི་ཐབས་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་སྒོམ་དགོས། བདག་གཞན་མཉམ་པ་དེ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དཔེར་ན་མི་གཅིག་གི་ལུས་པོ་ལ་མགོ་དང་རྐང་ལག་སོགས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་དགོས་པ་བཞིན། སེམས་ཅན་སུ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། རང་དང་འདྲ་བར་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བའི་ཐབས་དང་། བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་པ་དེར་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཟེར། གཞན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་རང་གི་ཕ་མར་མ་གྱུར་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཡོད། ཕ་མར་གྱུར་པའི་དུས་སུ་ནི་གཅན་གཟན་གཏུམ་པོ་སྟག་དང་གཟིག་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་། ད་ལྟའི་ང་ཚོའི་ཕ་མ་ལྟར་རང་གི་བུ་ཕྲུག་ལ་ལྷག་པར་བརྩེ་བས་བསྐྱངས་པའི་དྲིན་ཆེན་ཤ་སྟག་ཡིན། དེས་ན་སེམས་ཅན་དྲིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་གི་དྲིན་ལན་མི་གསབ་པར་མ་ཟད་གནོད་འཚེ་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཁྲེལ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན།^p111
དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་ཡོད། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་བདེ་བ་དང་ལེགས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད། གཞན་བདེ་བ་དང་ལྡན་ན་སྙམ་པའི་བསམ་པ་བཟང་པོ་དང་སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ནད་མུག་མཚོན་འཁྲུག་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་ཁོ་ན་བདེ་འདོད་དང་། གཞན་མ་སྐྱིད་ན་མ་བདེ་ན་སྙམ་པའི་བསམ་ངན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་གསུངས་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། གཞན་དོན་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་པར་མ་ཟད། རང་གི་སྐུ་སྲོག་ལའང་ཕངས་པ་མེད་པར་ཚེ་རབས་མང་པོའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབས་པས། བདེ་བ་དང་དགའ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཕལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་རང་གཅིག་པུ་བདེ་ན་བསམ་པ་དང་། གཞན་མ་བདེ་ན་བསམ་པས་ད་རུང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མུ་མཐའ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད། དེས་ན་གཞན་ཕན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དེ་ཡང་རང་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྲག་དོག་མེད་པ་དང་། རང་དང་མཉམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཟུར་ཟ་མེད་པ། རང་ལས་དམན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྙས་བཅོས་མེད་པ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་ཐོག་མར་རང་རྒྱུད་དྲང་པོའི་ལམ་ལ་གནས་དགོས། དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བ་དང་ལྡན་འདོད་ཀྱི་བྱམས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ། བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་དགའ་བ། རང་གི་ཉེ་བ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་དང་གཞན་དགྲ་བོ་སོགས་ལ་སྡང་བ་མེད་པའི་བཏང་སྙོམས་ཏེ། ཚད་མེད་བཞི་ལ་དུས་རྒྱུན་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་སྙིང་རྗེའི་ཉམས་ལེན་ཡིན།^p112
-positive.jpg)
ཤེས་རབ།^p114
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ལྡན། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ན་བསམས་ཀྱང་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་། སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་ཐབས་མ་ཤེས་པར་རང་གར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག དེའི་གྲོགས་སུ་ཤེས་རབ་དྲི་མ་མེད་པ་ཞིག་རང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་དགོས། ཤེས་རབ་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་ཡང་རང་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་པ་དང་། གནོད་པ་ལས་བསྲུང་བའི་ཐབས་ཤེས་པ་ལ་གོ་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་ལ། རང་རྐྱང་བས་བསམ་བློ་བཏང་ཡང་ཐབས་དེ་ཤེས་མི་ཐུབ། དེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོགས་ལ་རང་ལས་ལྷག་པའི་སྦྱང་བརྩོན་ལྡན་པའི་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་བླ་མ་དང་། དགེ་རྒན་གང་རུང་ཞིག་བསྟེན་ནས་དེའི་དྲུང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་ལ་སྦྱང་བརྩོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱ་དགོས། བླ་མའི་དྲུང་ནས་མཉན་རྒྱུའི་ཆོས་དེའང་། བོད་ལུང་པ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་ནང་ཆོས་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ལ་ཕལ་ཆེར་པོ་ཏི་ཆེ་ཚད་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་འདུག བོད་རང་གི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཆོས་ཚུལ་ལ་ཡང་པོ་ཏི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད། རབ་ན་དེ་ཚང་མ་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཙམ་མ་ནུས་ཀྱང་རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་། གནོད་པ་ལས་སྲུང་བའི་ཐབས་གསལ་བར་སྟོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་རྣམས་ལ་ངེས་པར་དུ་བླ་མའི་དྲུང་ནས་ལེགས་པར་མཉན་དགོས། མཉན་བྱའི་ཚིག་དང་དོན་གྱི་ཆ་རྣམས་རང་གིས་ལག་ལེན་དགོས་ན་ཤེས་སམ་མི་ཤེས་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ནས་བསམ་བློ་གཏང་དགོས། ཐོས་པ་རྐྱང་བ་ལས་དཔྱད་པ་གཅིག་ཀྱང་མ་བྱས་ན་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཤེས་པའི་གོ་སྐབས་མེད། དཔེར་ན། སློབ་ཕྲུག་ཅིག་གིས་ལོ་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་གི་བར་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པའི་སློབ་ཚན་རྣམས་ལ་མཉན་ཡང་ཁོས་བསམ་བློ་རྩ་བ་ནས་མ་བཏང་ན་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་མི་ཤེས། དཔྱད་པ་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ལག་ལེན་གདབ་མི་ཤེས་ཏེ། རླངས་འཁོར་སྐོར་བ་ལ་ལག་པས་བསྐོར་རྒྱུ་དང་རྐང་པས་གནན་རྒྱུ་ཡོད་པར་སྨྲས་པ་ཙམ་གྱིས་རླངས་འཁོར་བསྐོར་ནས་ལམ་ལ་འགྲོ་མི་ཤེས་པས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཤེས་དགོས། ཤེས་ཟིན་པའི་དོན་དེ་རང་རྒྱུད་ལ་མ་སྦྱར་ན་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཕན་པ་མེད། རླངས་འཁོར་སྐོར་ཤེས་ཀྱང་མ་བསྐོར་ན་མ་ཤེས་པ་དང་ཁྱད་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་དེ་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ། དང་པོ་ཐོས་པ་དང་། བར་དུ་བསམ་པ། ཐ་མར་སྒོམ་པ་གསུམ་རིམ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་པ་ཞིག་དགོས།^p115
ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ།^p116
དེས་ན་ད་རེས་སྐབས་སུ་བབས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་ཉམས་སུ་ལེན་སྟངས་མདོར་བསྡུས་པ་ཞིག་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་ཞུ། དེ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་དགོས་ན། མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཕ་མར་མ་གྱུར་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། ཕ་མར་གྱུར་པའི་དུས་སུ་ད་ལྟའི་ཕ་མ་བཞིན་དུ་ཟས་ཀྱི་ཕུད་བྱིན། གོས་ཀྱི་རྩེས་གཡོགས། བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བྱམས་པས་བསྐྱངས་པའི་དྲིན་ཆེན་ཤ་སྟག་ཡིན། དྲིན་ཅན་དེ་དག་གིས་འདོད་རྒྱུ་བདེ་བ་འདོད་ཀྱང་བདེ་བའི་རྒྱུ་བསྒྲུབ་མི་ཤེས། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་ངང་གིས་འཇུག་བཞིན་ཡོད་པས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རེ་རྗེ་བསམ་དགོས་པ་ཡིན། སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཞེ་འདོད་དང་ལག་ལེན་གཉིས་རྒྱབ་འགལ་དུ་གྱུར་ནས། ལམ་ལོག་མགོ་རྨོངས་ལོང་བ་ཐང་དཀྱིལ་དུ་ལུས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ཕལ་ཆེ་བ་ཞིག་གིས་རང་གི་ཚེ་རིང་བའི་ཕྱིར་དུ། དགྲ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་མ་བསད་ན་ཚུར་གསད་ཡོང་བ་ལ་དོགས་ནས་དགྲ་བོ་ཇི་ལྟར་བཏུལ་ཡང་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་སེམས་ཅན་གཅིག་བསད་ན་སྲོག་ལན་ལྔ་བརྒྱའི་བར་དུ་གཞལ་དགོས། དེས་ཀྱང་ཞེ་འདོད་དང་ལག་ལེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་བ་ཡིན། གཞན་ཡང་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཅི་ཙམ་བརྐུས་ན། རང་ལ་ཡང་མི་འདོད་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ནས་རང་གི་རྒྱུ་རྫས་རྣམས་ཀྱང་གཏོར་བརླག་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ལས་ཀྱི་ལན་ཆགས་ཀྱིས་ཅི་ཙམ་བརྐུས་པ་དེ་ཙམ་དབུལ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་འགྲོ་ཡང་ཁོས་མི་ཤེས། དེས་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདེ་བ་བསྒྲུབ་མི་ཤེས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་སྤང་མི་ཤེས་པས། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ལ་བཀོད་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་ཐབས་ཤིག་བྱ་སྙམ་དགོས། འོན་ཀྱང་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ད་ལྟ་བདག་ལ་མེད་ཀྱང་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་གང་ནས་རྙེད་སྙམ་དུ་བསམ་བློ་བཏང་ན། དཀའ་ངལ་གང་ཡང་མེད་པར་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕན་བདེ་ལ་འགོད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྙམ་པའི་དམ་བཅའ་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དེ་ཡང་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་དུ་མི་འབྱུང་བས་དེའི་རྒྱུ་ལ་འབད་དགོས།^p117
དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོད་དེ། དང་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ནི། རང་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་བ་དང་བཅས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕངས་མེད་དུ་བྱིན་པ་ལ་ཟེར། གཉིས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་མི་བྱེད་པར་མ་ཟད་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་པ་ལ་ཟེར། གསུམ་པ་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་ནི། སེམས་ཅན་སུ་ཡིན་ཡང་རང་ལ་ཇི་ལྟར་གནོད་པ་བྱས་རུང་དེ་ལ་ཞེ་སྡང་མེད་པར་མ་ཟད་ཕན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་རྒྱུ་ལ་ཟེར། བཞི་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་ལྷག་པར་སྤྲོ་ནས་དགེ་བ་རྣམ་དག་སྒྲུབ་པ་ལ་ཟེར། ལྔ་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་ནི། རང་གི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་། གཏི་མུག་གི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བར་དགེ་བའི་བསམ་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ལ་ཟེར། དྲུག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ནི། ལས་རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་མེད་ཡིན་པར་ཤེས་ནས་ཤེས་བྱའི་དོན་ལ་རྨོངས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་དེ་ཡིན། དེ་དག་སྒོམ་པ་ལ་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ཟུར་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྫོགས་བྱང་ལ་དམིགས་པའི་ཟུར་གཉིས་ཚང་བ་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བུའི་ཉམས་ལེན་ལ་དུས་རྒྱུན་དུ་བརྩོན་པ་དེར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་གནད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འདུས་ཤིང་། ནང་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་བླང་བྱའི་སྙིང་པོ་ནི། སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་འདི་གཉིས་ཡིན་པས་དེ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཉམས་ལེན་གྱིས། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་མིན་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ལ་བསམ་བློ་ཐོང་དང་། སྙིང་རྗེ་དྲི་མ་མེད་པ་སྒོམ་པ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་རྒྱུད་ལ་སྦྱར་རྒྱུ་དེ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་ན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་པ་དང་། དེ་སྐྱོན་མེད་ཡིན་ན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེའང་སྐྱོན་མེད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་སྐྱོན་མེད་ཅིག་ཡིན་པར་གོ་ན་ངེས་པར་དུ་རང་ཐག་རང་གིས་བཅད་ནས་ཆོས་དེ་ལ་འཇུག་དགོས་པ་ཡིན།^p118
ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་བཞིན་དུ་ད་དུང་མི་འཇུག་པར། ངེད་ཚང་གི་ཨ་ཕའི་ཆོས་ལུགས་འདི་ཡིན། ཨ་མྱེ་ཡི་ཆོས་ལུགས་འདི་ཡིན་ཟེར་ནས་དེར་ཞེན་ལྟ་བྱེད་པ་ནི་ཧ་ཅང་གླེན་པ་ཡིན་ཏེ། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ཚིག་དཔེ་ལ། གླེན་པ་ཆུ་མཆོང་ལུག་མཆོང་ཟེར། དེའི་དོན་ནི་ལུག་གཅིག་ཆུ་ནང་དུ་སྔོན་ལ་མཆོངས་ན་ལུག་གཞན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཆུས་ཁྱེར་མི་འཁྱེར་ལ་མི་བརྟག་པར་དེའི་རྗེས་སུ་ཚམ་ཚོམ་མེད་པར་མཆོངས་འགྲོ་བ་ལ་ཟེར་བས་དེ་ལྟར་བྱ་མི་རུང་། ཁྱེད་ཚོ་ཁེ་ན་ཏའི་ཡུལ་ཁམས་ཀྱི་ལུག་རྣམས་དེ་འདྲ་བ་ཞིག་ཨེ་ཡིན་མི་ཤེས། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ལུག་རྣམས་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། སྔ་མ་དེ་ཆུ་ལ་མཆོངས་སོང་ན་རྗེས་མ་རྣམས་ཀྱིས་སྔ་མ་ཆུས་ཁྱེར་སོང་བ་མཐོང་ཡང་ཁོ་རང་མཆོངས་འགྲོ་བ་ཡིན། དེས་ན་ཕ་མེས་ཀྱི་རིང་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཆོས་ལུགས་ཡིན་ན་ཡང་། ཞིབ་འཇུག་མི་བྱེད་པར་དེར་ཞེན་ལྟ་བྱས་པ་ལ་ཆུ་མཆོང་ལུག་མཆོང་ཟེར། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྨད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན། ༼དགོད་སྒྲ།༽^p120
-positive.jpg)
ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་བླ་མ་ཞིག་གིས་འདི་ལྟར་གསུངས་ཡོད། མཁས་པ་རང་གིས་དཔྱོད་ཤེས་ཀྱི། །བླུན་པོ་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་། །ཁྱི་རྒན་ཀུ་ཅོ་འདོན་པ་ན། །རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་གཞན་དག་རྒྱུག །ཅེས་པ་སྟེ། མཁས་པ་ཡིན་ན་རང་གིས་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ལམ་ལ་འཇུག་པ་དང་། བླུན་པོ་ཡིན་ན་གཞན་ཟེར་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བཤད་ཡོད། དཔེར་ན། གྲོང་སྟོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་ཁྱི་རྒན་ཞིག་གིས་ཀུ་ཅོ་འདོན་པ་ན་ཁྱི་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཀུ་ཅོ་འདོན་པ་ལྟར། བརྟག་དཔྱད་མེད་པར་གཞན་ཟེར་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་མི་རུང་། ཁྱེད་རྣམ་པས་ཀྱང་ངོ་མ་བསམ་བློ་ཞིབ་མོ་ཞིག་ཐོང་དང་། ང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་ཅིག་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱོགས་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་པ་རེད་མ་བསམ། ང་རང་ལོ་བདུན་གྱི་དུས་སུ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་པ་ཡིན། ད་ལྟ་ལོ་དྲུག་ཅུ་ཐམ་པར་སླེབས་ཀྱང་རྨོངས་དད་བྱས་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན་རྒྱུ་རེད་བསམ་མ་མྱོང་། ནང་ཆོས་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་མོ་ཞིག་བྱས་ནས་ཚེ་གང་བོར་བསམ་བློ་བཏང་བའི་གྲུབ་འབྲས་ནི། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ཆོས་ལུགས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ། གོལ་འཆུག་མེད་པ་དེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་རེད་སྙམ་བཞིན་ཡོད།^p122
དེའི་ཕྱིར་ན་རང་གིས་ཀྱང་བསྒོམ་རྒྱུའི་སྙིང་པོ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཡིན་ལ། སྐྱབས་གནས་མཐར་ཐུག་པ་དེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་ཡིན། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་འཕྲོད་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་ལོངས། ད་རེས་ང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་ལྟ་སྐོར་དུ་ཡོང་སྐབས་ཨ་རིའི་ལུང་པ་ནས་ཟླ་བ་གཉིས་འགོར་ཐལ། ཨ་རིའི་ལུང་པའི་མི་ཚང་མ་ཡང་གཤིས་ཀ་བཟང་ཞིང་། ངམ་དཀར་བ། དགོད་འཛུམ་ཅན་གྱི་མི་ཉམས་སྤྲོ་པོ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་སོང་། དེ་བཞིན་དུ་ཁེ་ན་ཏའི་མི་རྣམས་ཀྱང་ཨ་རིའི་ཡུལ་གྱི་མི་ལྟར་ཧ་ཅང་ཉམས་སྤྲོ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་རེད། ང་ཡང་སེམས་ཧ་ཅང་སྤྲོ་སོང་བས། དོ་ནུབ་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་ངས་རེས་འགའ་ཆོས་བཤད་པ་དང་། རེས་འགའ་ཉམས་མཚར་གྱི་སྐད་ཆ་རེ་བཤད་འདོད་ཀྱང་། ད་རེས་ངའི་ལུས་ཁམས་ལ་ཧ་ཅང་མི་བདེ་བ་ཞིག་བྱུང་འདུག་པས་དེ་ཙམ་ཞིག་མ་གཏོགས་བཤད་ཐུབ་མ་སོང་། དགོངས་འགལ་མེད་པར་ཞུ། ད་རེས་ང་ཁེ་ན་ཏའི་ས་ཁུལ་ལ་ཐོན་པའི་གནས་སྐབས་སུ། གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་ཆུང་གི་མགོ་ཁྲིད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། དགའ་བསུ་ཞུ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་རྗེས་མ་ཡང་ཡང་འཕྲད་པའི་སྨོན་འདུན་བཟང་པོ་ཞུས་ཐལ། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་རྣམ་པས་ཀྱང་རྣམ་འགྱུར་ཧ་ཅང་བཟང་པོས་ང་ལ་དགའ་བསུ་ཚད་མེད་བྱས་པས། ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་བ་ཡིན།^p123
མཇུག་མཐར་ཞུ་རྒྱུ་ལ། ང་ཚོ་ཚེ་འདིར་ཡང་ཡང་འཕྲད་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་ཉམས་ལེན་མཛད་པར་འགྱུར་བའི་སྨོན་འདུན་དང་། ཕྱི་མ་ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་སྐྱེས་ནས། མགོན་པོ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་ཞབས་དྲུང་དུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཛོམས་པའི་སྨོན་འདུན་བཟང་པོ་ཞུས་པ་ཡིན། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས།^p124
-positive.jpg)
དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ་བསྐྱེད་ཚུལ།^p126
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༡༩ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཤར་ཆེན་གླིང་དང་ཁ་བྲལ་ནས་ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཙམ་ལ་རླངས་འཁོར་དུ་བཞུགས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་འདན་མ་གླིང་（Dorje Denma Ling）དུ་ཕེབས། སློབ་གླིང་གཞིས་ཀ་（Schoolhouse）ཞེས་པའི་སྤྲོ་ཁང་དེར་བཞུགས་ཤིང་། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཚོགས་འདིར་ཉིན་བཞི་ཡི་རིང་ལ་དབང་ཁྲིད་གནང་།^p127
རྡོ་རྗེ་འདན་མ་གླིང་ནི་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་བློན་ཆེན་འདན་མའི་མཚན་ཐོག་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་འདུག་ལ། བློན་ཆེན་འདན་མ་ནི་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་སྐྱེ་གོང་མ་འདན་སྲས་གཡུ་འོད་འབུམ་མེའི་ཕ་ཡབ་རེད། ཆོས་ཚོགས་འདི་ནི་ཧཱ་ལི་ཧྥ་ཁི་སི་གྲོང་ཁྱེར་ནས་སྤྱི་ལེ་༡༤༠ཙམ་གྱི་མཚམས་སུ་ཡོད་པ་དང་། ཤམྦྷ་ལའི་སློབ་མ་དག་རྒྱུན་སྡོད་བྱས་ཏེ་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱ་སའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཐཱེ་ཐཱ་མཱ་ཀའོ་ཁྲི་（Tatamagouche）ཞེས་པའི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་ཆགས་ཡོད། ས་ཆ་འདི་ནི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་མེ་གླིང་གི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཀྱི་འདུས་སྡོད་གནས་ཡུལ་ཡིན་པར་གྲགས། གནས་འདིར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འུར་ཟིང་དང་འདུ་འཛིས་དབེན་ཞིང་། ཁོར་ཡུག་ཀུན་ནགས་ཚལ་དང་སྤང་ལྗོངས་ཀྱིས་བརྒྱན་པས་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པའི་སྒོམ་སྒྲུབ་ཉམས་ལེན་བྱ་སའི་དབེན་གནས་སྐྱིད་པོ་ཞིག་རེད།^p129
ཕྱི་དྲོར། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཚོགས་འདིའི་སློབ་མ་དང་། ཨ་རི་དང་ཁེ་ན་ཏའི་ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་ཡོང་བའི་སློབ་མ་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ལ་ཧ་ཅང་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་ཆོས་ཁྲིད་འདི་ལྟར་གནང་།^p130
དེ་རིང་གང་གླེང་བར་བྱ་བའི་གཏམ་གྱི་གཞི་ནི། གཙོ་བོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་གཏམ་བཤད་མདོར་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་ཞུ་བ་ཡིན།^p132
མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པ།^p133
འདིར་ད་རེས་ང་ཚོ་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་ཤེས་དགོས། དེ་ཡང་སྐལ་བ་ཇི་ལྟར་བཟང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བར་དཀའ་བ་ལྷོ་རྒྱལ་འཛམ་བུ་གླིང་དུ་སྐྱེས་པས་ཡིན། འཛམ་བུ་གླིང་ཤིན་ཏུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། དཔེར་ན་ཤར་ལུས་འཕགས་པོ་དང་། ནུབ་བ་ལང་སྤྱོད། བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་སོགས་མིའི་ཡུལ་གཞན་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ། ལོངས་སྤྱོད་དང་བདེ་སྐྱིད་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་སྐལ་བ་མེད་པས། འཛམ་བུ་གླིང་ནི་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་དགོས།^p134
འཛམ་བུ་གླིང་འདིར་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པ་འདི་ནི་ཧ་ཅང་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་། རྙེད་པ་དེ་ཡང་སྐལ་བ་བཟང་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས། དེ་ཡང་གཙོ་བོ་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དྭགས། དུད་འགྲོ། ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་དུ་མེད་ཅིང་། དམ་པའི་ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཧ་ཅང་ཐ་ཆད་པ་ཡིན། ལྷ་ཡི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བར་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཞིང་བདེ་སྐྱིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ལ་སྐྱེས་ན་རྟག་ཏུ་བག་མེད་འབའ་ཞིག་གིས་གཡེངས་ཏེ་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་སྐལ་བ་མེད་པས། དེ་ཡང་མི་ལུས་ཐོབ་པ་འདིའི་ཕྱོགས་ཙམ་ལ་ཉེ་བ་མིན།^p135
དེར་མ་ཟད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས། སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་རྣམ་པ་གསུམ་གསུངས་ཡོད་པ་དེ་དག མི་ཡི་ལུས་རྟེན་འདིར་བསྒྲུབ་ན་འགྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་སྐལ་བའང་ཡོད་པ་ཡིན། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་གཞན་ལ་ནི། ལུས་རྟེན་དེར་ལམ་ཆ་ཚང་ཞིག་འགྲུབ་ཐབས་མེད་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྐལ་བའང་མེད་པས་ན་མི་ལུས་ནི་ཧ་ཅང་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། ལྷ་ལས་ལྷག་པའི་ལུས་ཞེས་ཆེད་དུ་བསྔགས་བརྗོད་མཛད་ས་དེའང་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན། ད་ལྟ་རང་རེ་རྣམས་ལ་མི་ལུས་འདི་ཐོབ་པར་དགའ་སྤྲོ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྱེད་དགོས།^p136
སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཞིག་སྟེ། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པའི་དུས་ཚོད་ལ་སྒྲོན་མེའི་བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་མ་བྱོན་པའི་དུས་ཚོད་ལ་མུན་པའི་བསྐལ་པ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་ཡང་མུན་པའི་བསྐལ་པ་ཞེས་པ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གྲངས་མང་པོ་ཞིག་འབྱུང་བ་དང་། སྒྲོན་མེའི་བསྐལ་པ་ཞེས་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པའི་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་དེ་ནི་རེ་འགའ་ཙམ་མ་གཏོགས་མི་འབྱུང་བས་ཧ་ཅང་དཀོན་མོ་ཡིན། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྐལ་བ་བཟང་པོའི་དུས་ཚོད་དེ་ཧ་ཅང་དཀོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སངས་རྒྱས་མི་བྱོན་པ་རེད།^p138
ད་ལྟ་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པར་མ་ཟད། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་ཡང་བསྐོར་ནས། བསྟན་པ་མ་ནུབ་པར་གནས་པའི་སྒང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཧ་ཅང་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཡིན་ཞིང་དགའ་སྤྲོ་བྱ་བའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན།^p139
སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་གསུངས། བསྟན་པ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། དོན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པའི་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འཕྲད་དགོས་མ་གཏོགས། གལ་ཏེ་བླ་མ་དང་མ་འཕྲད་ན། རང་སྟོབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རྣམས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཐབས་མི་ཤེས་པས། བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འཕྲད་ཅིང་། བླ་མས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རྣམས་ཚུལ་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཐབས་སྟོན་པ་དེ་ཡང་ཆེས་དཀོན་པ་ཡིན། ད་ལྟ་ང་ཚོ་ཚང་མར་དེ་ལྟ་བུའི་མཐུན་རྐྱེན་ཚང་བ་སྟེ། སྐྱེ་བར་དཀའ་བ་ལྷོ་འཛམ་བུ་གླིང་དུ་སྐྱེས། བྱོན་པར་དཀའ་བ་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན། གསུང་བར་དཀའ་བ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་གསུངས། དམ་པའི་ཆོས་གསུངས་བར་མ་ཟད་བསྟན་པའང་ད་དུང་མ་ནུབ་པར་གནས། དེ་སྟོན་པའི་བླ་མ་དང་འཕྲད། བླ་མ་དང་འཕྲད་པར་མ་ཟད་བླ་མས་ཆོས་སྟོན་པའི་སྐལ་བ་བཟང་པོ་འདི་ནི། ཨུ་དུམ་ཝཱ་ར་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་དཀའ་བ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་ཏེ་དགའ་སྤྲོ་སྒོམ་དགོས།^p140
དད་པ་གསུམ།^p141
གཞན་ངོས་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པའི་གནས་སྐབས་འདིར། རང་ངོས་ནས་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ནི། རང་རྒྱུད་ལ་མེད་ཐབས་མེད་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད། དད་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དད་པ་ལ་དབྱེ་ན་དང་བའི་དད་པ་དང་། འདོད་པའི་དད་པ། ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་དད་པ་དེ་ཡང་། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་དམིགས་ཏེ་དང་བའི་དད་པ་དང་། ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་དམིགས་ཏེ་འདོད་པའི་དད་པ། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་དམིགས་ཏེ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྐྱེད་དགོས།^p142
དང་པོ་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་དང་བའི་དད་པ།^p143
སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་ཏེ་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་པ་ལ་དང་བའི་དད་པ་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ལ་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་དབང་ཕྱུག་དང་། ཁྱབ་འཇུག ཚངས་པ་ལ་སོགས་མང་པོ་ཞིག་བྱོན་མྱོང་ཡང་། དེ་དག་གང་དང་ཡང་མི་འདྲ་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡོན་ཏན་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེ་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་དགོས་པ་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དེ་དག་དང་མི་འདྲ་བའི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོད་ཅེ་ན། དཔེར་ན་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞིག་གིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྐྱང་པ་ལོ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མར་བཤད་ནའང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ནམ་ཡང་བཤད་མི་ཐུབ།^p144
སྤྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ཡོད། དེ་དག་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་མ་ཤེས་ཀྱང་། རང་ཅག་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་དང་། རང་རེ་རྣམས་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་ཤེས་དགོས། རང་ཅག་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཡོན་ཏན་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། མཐར་ཐུག་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན།^p145
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡོན་ཏན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རང་ཅག་རྣམས་ལ་ཕན་པ་མེད་ན། དེ་ལ་དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བ་སྐྱེ་དགོས་དོན་ཡོད་པ་མ་རེད། དཔེར་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་རྒྱལ་པོ་དབང་ཆེ་བ་ཆེས་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་། རང་རེ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་མེད་ན་དེ་ལ་དགའ་སྤྲོ་ཅི་ལ་བྱེད། རྒྱལ་པོ་གང་ཞིག་གིས་རང་ཅག་རྣམས་ལ་ཕན་པ་ཡོད་ན། དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ལྷག་པར་དགའ་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་ཡང་། རང་ཅག་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན། རང་ཅག་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན། ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ་གསུམ་ཡོད།^p147
དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ལ་འགོད་པའི་ཐབས་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལས་སྲུང་བའི་ཐབས་མ་ཤེས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་ནའང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་མཁྱེན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན། དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་དགོས་མ་གཏོགས། གལ་ཏེ་བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན་མེད་ན་གདུལ་བྱ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཐབས་མེད་དེ། དཔེར་ན་མི་ཞིག་ལ་ཤེས་ཡོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་ཀྱང་། མི་དེ་གཞན་ལ་བསམ་པ་ནག་པོ་དང་སྦྱོར་བ་རྩུབ་མོ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན། དེས་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་མི་སྲིད་པས་བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན་དེ་ཡོད་དགོས།^p148
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོད་ཅེ་ན། དཔེར་ན། བུ་གཅིག་པུ་ལས་མེད་པའི་མ་དེ་བུ་ལ་བརྩེ་བ་ལས་བརྒྱ་འགྱུར་སྟོང་འགྱུར་དུ་ལྷག་པའི་གདུལ་བྱ་ལ་བརྩེ་བ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མངའ་བ་རེད། དེ་ཡང་མ་ལས་ལྷག་པའི་བརྩེ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔོན་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ། རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་ལའང་མི་བལྟ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་རེད།^p149
དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་ན། རང་གི་སྐུ་སྲོག་ལ་མ་ལྟོས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཇི་ལྟར་མཛད་སྙམ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་འཁོར་དང་པོ་སྐོར་ས་ཡུལ་ཝཱ་ར་ནཱ་སིའི་དྲང་སྲོང་ལྷུང་བ་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་སུ། སེམས་ཅན་མང་པོར་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་འབྱུང་བའི་ཆེད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དབུ་ཡང་ལན་འབུམ་ཕྲག་མང་པོར་སྦྱིན་པ་བཏང་བ་ཡིན་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་རེད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྐུ་སྲོག་བཏང་བ་དེ་ཡང་། ཡུལ་ཝཱ་ར་ནཱ་སི་རྐྱང་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ས་ཆ་གཞན་དང་། འཛམ་བུ་གླིང་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་ཁམས་མང་པོར། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐུ་སྲོག་ལན་མང་པོའི་བར་དུ་སྦྱིན་པ་བཏང་ཡོད་པ་རེད།^p150
དེ་བཞིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བརྩེ་བ་ཡང་ཕྱོགས་རིས་ཅན་མིན་ཏེ། དཔེར་ན་རང་གི་ཉེ་ས་རྩ་ས་མཐུན་ས་དག་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགའ་བ་དང་གུས་པ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩེ་བ་དང་། གཞན་རྣམས་ལ་བརྩེ་བ་མེད་ན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་བརྩེ་བ་ཕྱོགས་རིས་ཅན་ཡིན་ནའང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བརྩེ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ཆད་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དངོས་སུ་བཞུགས་པའི་དུས་སུ། སྐུའི་གཡས་ཕྱོགས་ནས་ལྷ་དབང་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཙནྡན་གོར་ཤིརྵའི་ཆུ་ཡིས་གུས་འདུད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁྲུས་བྱེད་པ་དང་། སྐུའི་གཡོན་ཕྱོགས་ནས་བསམ་པ་ངན་པའི་སྒོ་ནས། བདུད་ལྷས་སྦྱིན་གྱིས་མཚོན་གྱིས་བསྣུན་པ་ན། དེ་གཉིས་ཀར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་པར། གཉིས་ཀ་ཕན་དང་བདེ་བའི་གནས་ལ་དགོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བརྩེ་བ་དེ་ཡང་། གང་ཟག་རིགས་མཐོ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཅན་རྣམས་ལ་བརྩེ་བ་ཡོད་པ་དང་། དམན་པ་རྣམས་ལ་བརྩེ་བ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། བརྩེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་ཡིན་ནའང་། དེ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བརྩེ་བ་ནི། མཐོ་བ་ལས་ཀྱང་དམན་པ་ཉམ་ཐག་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་ཐུགས་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན།^p151
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བརྩེ་བ་ནི། དེང་དུས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་མཁན་གྱི་བརྩེ་བ་ལྟ་བུའི་རྒྱ་ཆུང་བ་ཞིག་ནམ་ཡང་མིན། དེང་སང་གི་ཆབ་སྲིད་མཁན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆབ་སྲིད་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་མི་དེས་མི་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་འོང་ན། སྐབས་དེར་རང་གི་ཁེ་ཕན་ལ་དམིགས་ཏེ་བརྩེ་བ་དང་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་ཡང་། ཉམ་ཐག་པའི་མི་རེ་ཟུང་གི་དོན་དུ་དགའ་ཚོར་དང་ཕན་པ་མི་བྱེད་པ་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཛད་པ་ནི། ཉམ་ཐག་པའི་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་དོན་དུའང་། ཁོང་གི་སྐུ་སྲོག་ལན་མང་གཏོང་དགོས་ཀྱང་ཕངས་སེམས་ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་། ལོ་དུང་ཕྱུར་མང་པོའི་རིང་ལ་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་ཆེད་དུ་དཀའ་བ་མཛད་དགོས་ནའང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པར་བརྩེ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཕུལ་བྱུང་མངའ་བ་ཞིག་ཡིན།^p152
དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། སྔོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དམྱལ་བའི་ཡུལ་དུ་གྱད་པཀྵི་ཏ་ཞེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་བ་བཞེས་ཤིང་། སྐབས་དེར་ཁོང་ལ་གྲོགས་ཀཱ་མ་རུ་པ་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད། དམྱལ་བའི་ལས་མཁན་དག་གི་ཤིང་རྟ་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་སྐེ་ལ་བཏགས་ཏེ་འདྲུད་དགོས་པར་མ་ཟད། ཁོང་གཉིས་དམྱལ་བའི་ལས་མཁན་གྱིས་གཅར་རྡུང་བྱེད་སྐབས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པ་ལ། ང་ལ་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ཡང་སླ་ཡི། གྲོགས་པོ་འདི་བདེ་བར་གནས་པའི་ཐབས་ཤིག་ཨེ་ཡོད་སྙམ་སྟེ། ལས་མཁན་ཆེན་པོ་བདག་ལ་གསོན་ཅིག གྲོགས་པོའི་ལས་སྐལ་བདག་གཅིག་པུས་ལེན་རྒྱུ་ཡིན། ཤིང་རྟའི་ཐག་པ་ངའི་སྐེ་ལ་ཐོགས་དང་ང་གཅིག་པུས་འདྲུད་རྒྱུ་ཡིན། གྲོགས་པོ་འདི་བདེ་བར་སྡོད་དུ་འཇུག་རོགས་ཞེས་ཞུས་ཚེ། དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་དེ་ཞེ་སྡང་དྲག་པོ་ལངས་ཏེ། དམྱལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གི་ལས་སྐལ་མྱོང་དགོས་པས། དེ་ལ་བགོ་བཤའ་སུ་ཞིག་གིས་བྱེད་ཅེས་མགོ་ལ་ཐོ་བས་བསྣུན་མ་ཐག་ཏུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚེ་འཕོས་ཏེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། དེར་མ་ཟད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐུ་ཚེ་གང་པོར་འགྲན་ཟླར་བཟུང་སྟེ་གནོད་པ་རྩོམ་མཁན་ལྷས་བྱིན་ཟེར་བ་དེས། ཚེ་རབས་སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམས་སུ་དུས་རྟག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་བརྩམས་ཤིང་། སྐུ་ཚེ་དེ་ལའང་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་རྩོམ་པར་བྱས་ནའང་། ལྷས་སྦྱིན་གྱི་ཆེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐུ་སྲོག་ལ་མ་འཛེམ་པར་ཕན་པ་མཛད་པའི་ཚུལ་དེ་ནི་སུས་ཀྱང་གཞལ་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུ་རེད།^p153
དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་མཁྱེན་པ་དང་བརྩེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་དགོས་པ་རེད་མ་གཏོགས། ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་མེད་ན་མཁྱེན་བརྩེ་རྐྱང་པས་གར་ཡང་མི་ཕྱིན། ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་མེད་ན། དཔེར་ན་མ་རྒན་མིག་དང་ལག་པ་མེད་པ་ཞིག་གིས་རང་གི་བུ་ཆུས་ཁྱེར་སོང་ན། དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། བུ་ཆུ་བོ་ལས་སྒྲོལ་མི་ཐུབ་པ་བཞིན་དུ་ནུས་པ་མེད་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཙམ་གྱིས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་དཀའ་མོ་ཡིན་ཡང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ནུས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོད་ཅེ་ན། ཁོང་ལ་སྐུའི་ནུས་པ་དང་། གསུང་གི་ནུས་པ། ཐུགས་ཀྱི་ནུས་པ་སྟེ་གསུམ་ཡོད།^p155
དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ནུས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོད་ཅེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་མཇལ་བ་ཙམ་གྱིས་སྲིད་པ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་ཏེ། གཏན་དུ་བདེ་བ་ཞི་བའི་གོ་འཕང་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་དངོས་མཐོང་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཕན་ཡོན་ཡོད་ན་ཡང་། ད་ལྟ་རང་ཅག་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་ངམ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འབྱུང་བ་ཡིན། ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས། སྐུ་གཟུགས་རྣམ་པ་མང་པོ་དེར་སྤྲུལ་ཏེ། །འགྲོ་བ་དགེ་ལ་སྦྱོར་བའི་དོན་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཉིད་བླུགས་སྐུ་དང་བྲིས་སྐུ་སོགས་སྐུ་གཟུགས་འདྲ་མིན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྤྲུལ་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཛད་པར་བྱེད་པ་ཡིན།^p156
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསེར་སྐུ་དང་ས་སྐུ། ཤིང་སྐུ། རྡོ་སྐུ་སོགས་གང་ཡིན་ཡང་ཆོག དེ་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། མཆོད་པ་འབུལ་བ། སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་སོགས་བྱས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དངོས་ལ་ཕྱག་མཆོད་བྱས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་ཚུལ་མདོ་སྡེ་རྣམས་སུ་གསུངས་ཡོད། བྲིས་སྐུ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་དེ་རི་མོ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་ཡིན་ནའང་འདྲ། ཐ་ཆད་པ་ཡིན་ནའང་འདྲ། གང་ལྟར་དེ་མཇལ་བའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འབྱུང་བ་ཡིན།^p157
དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ལ་དད་པ་དང་གུས་པས་མཇལ་ན་བསོད་ནམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་པ་སྨོས་མ་དགོས། དེར་མ་ཟད་སེམས་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ལ་བལྟས་ན་ཡང་། དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས། ཡུན་རིང་པོ་མི་དགོས་པར་ནམ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་གསལ་པོར་གསུངས་ཡོད།^p158
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་གི་ཡོན་ཏན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། སྔོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དངོས་སུ་བཞུགས་པའི་སྐབས་གསུང་དངོས་སུ་ཐོས་པའམ། ཡང་ན་ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དད་པས་གསོལ་བ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཏབ་སྟེ་ཞལ་དངོས་སུ་མཇལ་བའམ། ཉམས་སྣང་དང་རྨི་ལམ་དུ་མཇལ་ནས་ཆོས་གསན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་རེད། ༼ང་ལ་སྐད་སྦུག་བཞག་མི་འདུག་སྙམ་ཡང་། འདིར་བཞག་འདུག ངས་མ་གོ། སྐོབ་སྒྲ་སྒྲོག་མཁན་ཁྱེད་གཉིས་རེད་དམ་ང་རེད། ང་ཡིན་ས་རེད་པ། ངས་ཧ་མ་གོ། སྐད་སྦུག་མི་འདུག་སྙམ་ཏེ་སྐད་ཆེར་བཀྱགས་ཀྱང་། སྐོབ་སྐོབ་ཀྱི་སྒྲ་བྱུང་། དེ་ང་རང་གི་ཟུར་ནས་སྐོབ་སྒྲ་བྱུང་བ་ཡིན་འདུག༽ དེར་མ་ཟད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་ད་ལྟ་ཡིག་ཐོག་ན་བཀོད་ཡོད་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་། དངོས་སུ་ཐོས་ན་ཕན་ཡོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ངན་སོང་གི་སྐྱེ་སྒོ་ཁེགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཚེ་རིང་བ་དང་ནད་མེད་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་སོགས་སྨྲོས་མ་དགོས་པ་ཡིན། ངེད་ཅག་ལྟ་བུའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་ལ་དངོས་སུ་ཉན་པའི་སྐལ་བ་མེད་པ་དང་། བྱ་དང་རི་དྭགས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་གསུང་བའི་དུས་སྐབས་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ། རྔའམ་དུང་སོགས་བུས་པའི་སྒྲ་ཐོས་ན་དེ་ཡང་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་བ་ཡིན།^p159
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བརྩེ་བའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་རེད། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་རླབས་མེད་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་མི་སྲིད་པ་བཞིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པ་ལའང་ཡལ་བར་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པའི་དུས་ཤིག་རྩ་བ་ནས་མི་སྲིད། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་རྣམས་སུ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་སྤྲུལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་སྤྲུལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་སུ་སྤྲུལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་རེད།^p160
དེ་བཞིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མི་མ་ཡིན་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ། བྱ་ལ་བྱ་རུ་སྤྲུལ་པ་དང་། རི་དྭགས་ལ་རི་དྭགས་སུ་སྤྲུལ། ཆུ་གནས་ལ་ཆུ་གནས་སུ་སྤྲུལ། སེམས་ཅན་མང་པོའི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད། དེར་མ་ཟད་རི་དང་ནགས་ཚལ། ལྗོན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་དམ་པའི་ཆོས་འབྱུང་བ་དང་། དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བདེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྩལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་རེད། དེས་ན་སེམས་ཅན་རེ་རེ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དུས་རྟག་པ་རྒྱུན་དུ། ཉིན་ལན་གསུམ་དང་མཚན་ལན་གསུམ་དུ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་སུ་དགོངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ལས་གཡོལ་མི་སྲིད།^p161
ད་ནི་གོང་དུ་སྨྲས་པའི་ཚིག་དག་བསྐྱར་ཟློས་བྱས་ཏེ་ལན་གཅིག་ཞུ།^p163
སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕན་བདེ་ལ་འགོད་པའི་ཐབས་མ་མཁྱེན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགའ་དོན་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱང་། དེ་མིན་པར་ཐབས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཁྱེན་པ་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཁྱེན་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། བརྩེ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་ན་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཐར་བའི་ལམ་མི་སྟོན་ནའང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བརྩེ་བའི་སྙིང་རྗེའང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད། དེ་མཚུངས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཁྱེན་པ་དང་བརྩེ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་མཐུ་མེད་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ནུས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་རེད་མ་གཏོགས། གཞན་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་སུ་དང་གང་ལའང་ཡོད་པ་མ་རེད། དེས་ན་བསམ་པ་རྣལ་དུ་ཕོབ་ལ་ཞིབ་ཏུ་རྟོག་དཔྱོད་ཅིག་གྱིས་དང་། ཁོག་པའི་ནང་ན་སྙིང་མེད་པ་དང་། མགོ་བོའི་ནང་ན་ཀླད་པ་མེད་པའི་གང་ཟག་ཅིག་ཡིན་ན་མ་གཏོགས། ཞིབ་དཔྱད་ཅིག་བྱས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དང་བ་མི་སྐྱེ་ཀ་མེད་དུ་གྱུར་ཡོད།^p164
གཉིས་པ་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་འདོད་པའི་དད་པ།^p165
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་དེ། ཇི་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་པར་འདོད་པའི་མོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་དེ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་ཤེ་ན། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་དགོས་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་སྤང་དགོས་པ་ཡིན།^p166
དགེ་བའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ཟེར་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་ཅིང་འཚེ་བའི་བསམ་པ་མེད་པར་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་སྒོམ་པ་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན། མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་གང་ལ་ཟེར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་མཆོག་དམན་རབ་འབྲིང་གང་ལའང་བསམ་པ་ངན་པ་དང་། སྦྱོར་བ་རྩུབ་མོའི་ལས་བྱེད་པ་དེ་ལ་མི་དགེ་བ་ཞེས་ཟེར། སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཚུལ་དེ་ཡང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་བཞི་ཞེས་གསུངས་ཡོད། དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་བཞི་ཞེས་ཟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་དག་ལ་དགེ་སྦྱོང་ཟེར་བ་ཡིན།^p167
དེ་ལ་ཚང་མས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། དེ་དག་ལས་དང་པོ་ཁྲོ་ཡང་སླར་མི་ཁྲོ་བ་ནི། གཞན་དག་ཚུར་ལ་ཚིག་པ་ཟ་རུང་རང་ཉིད་ཕར་ལ་ཚིག་པ་མི་ཟ་བ་ལ་ཟེར། གཉིས་པ་གཤེ་ཡང་སླར་མི་གཤེ་བ་ནི། སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་རང་ལ་ཇི་ལྟར་གཤེ་སྟེ་ཚིག་རྩུབ་བརྗོད་ཀྱང་སླར་དེ་ལ་གཤེ་མི་རུང་བ་ཡིན། གསུམ་པ་བརྡེགས་ཀྱང་སླར་མི་རྡེག་པ་ནི། ཚུར་ལ་རྡོ་དང་དབྱུག་པ་མཚོན་སོགས་ཀྱིས་བསྣུན་པར་བྱས་ཀྱང་། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་དག་མ་ཡིན་ན་ཕར་ལན་སྤྲད་མི་རུང་བ་ཡིན། བཞི་པ་མཚང་འབྲུ་བ་ལ་སླར་མཚང་མི་འབྲུ་བ་ནི། ཁྱོད་ཀྱི་ཕ་མི་བཟང་། མ་མི་བཟང་། ཁྱོད་རང་ལ་གཟུགས་མེད། རྒྱུ་མེད། ཁྱོད་རྐུན་མ་རེད། ཁྱོད་ཤོབ་རྐྱལ་རེད་སོགས་ཚུར་ལ་ཇི་ལྟར་མཚང་བྲུས་ནའང་ཕར་ལ་མཚང་འབྲུ་མི་རུང་བ་ཡིན། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ན། ཁེ་དང་རྒྱལ་ཁ་གཞན་ལ་སྦྱིན། །གྱོང་དང་བུབ་ཁ་རང་གིས་བླངས། །ཞེས་ལེགས་ཕྱོགས་དང་ཁེ་ཁ་གང་དང་ཅི་ཡོད་ཀྱང་གཞན་ལ་སྦྱིན་དགོས་ཤིང་། གྱོང་དང་ཉེས་ཁ་ཅི་ཡོད་ན་རང་གིས་ལེན་དགོས།^p168
དེ་ལྟ་བུའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་བཞི་པོ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཉམས་སུ་ལེན་ཐུབ་ན། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཨང་དང་པོ་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་ཉམས་སུ་མི་ལེན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་གི་ཚུལ་ཙམ་འཛིན་པ་རྣམས་ནི། ཁ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་འཇུག་ཡིན་པར་བཤད་ཀྱང་དོན་ལ་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་བཞི་པོ་གང་ཡང་རྒྱུད་ལ་མེད་པས། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་གི་མིང་ཙམ་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་རྗེས་འཇུག་རྣམ་པར་དག་པ་མ་རེད། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྒོམ་དགོས་ཤེ་ན། དཔེར་ན། སྤྱིར་གང་ཟག་རང་ག་བ་ཞིག་གིས་རང་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་དེ་ལ་ཕར་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་ག་ལ་རུང་སྟེ། དེར་མ་ཟད་བདག་གིས་དུས་རྒྱུན་བུ་བཞིན་དུ་གཅེས་པར་བསྐྱངས་བའི་མི་ཞིག་གིས། རང་ལ་ཉེས་སྐྱོན་གང་ཡང་མེད་བཞིན་དུ་ཚུར་གནོད་པ་བསྐྱལ་ནའང་། དེ་ལ་ཕར་ཁོང་ཁྲོ་བར་བྱ་མི་རུང་བ་ཡིན། དཔེར་ན་མ་ཞིག་གི་བུ་སྨྱོ་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་ཡོད་ཚེ། བུ་དེས་མ་ལ་ཇི་ལྟར་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་མ་རྒན་བུ་དེར་ཞེ་སྡང་ལངས་བ་མ་རེད། མོའི་བུ་དེ་ནམ་ཞིག་ན་ནད་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་འོང་སྙམ་པ་བཞིན། རང་གིས་ཕར་ལ་ཕན་པ་བྱས་པའི་མིས་རང་ལ་ཚུར་གནོད་པ་བྱེད་སྐབས། ནམ་ཞིག་ན་ཉོན་མོངས་ངན་པ་འདི་ལས་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཤིག་ཡོད་དམ་སྙམ་ཞིང་སྙིང་རྗེ་ཡང་དེ་ལྟར་བསྒོམ་དགོས།^p169
རང་གིས་ཕར་གནོད་པ་བྱས་ཏེ། ཚུར་ལ་གནོད་ལན་བྱས་ན་དེ་ལ་ཕར་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་ག་ལ་རུང་། དེར་མ་ཟད་བདག་ལ་ཉེས་པ་ཁབ་རྩེ་ཙམ་ཡང་མེད་བཞིན་དུ། གནོད་པ་ཆེན་པོ་མགོ་བོ་བཅད་ཀྱང་དེ་ལ་ཞེ་སྡང་མི་སྐྱེ་བར་མ་ཟད། དེའི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་དོ་ཅོག་བདག་ལ་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་ནས་བསམ་པ་བཟང་པོ་ཡང་བསྐྱེད་དགོས། ཡང་མི་རེ་ཟུང་གིས་མཚང་བྲུས་ན་དེ་ལ་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་ག་ལ་རུང་སྟེ། དེར་མ་ཟད་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོར་ཁྱབ་འགྲོ་བའི་ཚིག་ངན་དང་མཚང་འབྲུ་ཇི་ལྟ་བུ་བྱས་ནའང་། དེ་ལ་དགའ་སྤྲོ་བྱས་ཏེ་སླར་ཡང་དེའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་དགོས་པ་རེད། ཡང་རང་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་གིས་རང་ལ་བརྙས་བཅོས་བྱས་ན་དེ་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་མི་ཁྲོ་བར་མ་ཟད། རང་ལས་ཤིན་ཏུ་དམན་པ་ཞིག་གིས་ཀྱང་རང་ལ་བརྙས་བཅོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་སྐབས། དེ་ལ་ཞེ་སྡང་མི་སྐྱེ་བ་མ་ཟད་གུས་བཀུར་དང་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་འདི་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྲོལ་རེད།^p171
དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་དེ་ནི་འཚེ་བ་མེད་པ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་པ་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་བཟང་ཁོ་ན་ཡིན་ཟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་ལ་ཐུག་ཡོད། ད་ཁྱེད་རྣམ་པས་བསམ་བློ་བཏང་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་དང་བཟང་པོ་ཞིག་ཡིན་འདུག་ཀྱང་། དེ་ལ་སློབ་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཡོད་དཀའ་བས། ཆོས་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་ཐུབ་མཁན་སུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད་སྙམ་ན། དེ་ལའང་ཐབས་ཤེས་ཤིག་ཡོད་པ་ཡིན།^p172
ཆོས་དེ་དང་པོ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་ན། ཁྱེད་རྣམ་པ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ཅིག་ལ་དཀའ་བར་མ་ཟད། ང་ལ་དཔེ་མཚོན་ན་བོད་ཀྱི་གྲྭ་པ་ཞིག་རེད། གྲྭ་པ་མ་ཟད་བླ་མ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ངས་ཀྱང་དོན་ངོ་མ་ཞིག་ཉམས་སུ་ལེན་ཐུབ་མེད། དེས་ན་ང་ཚོ་ཚང་མས་རང་གིས་ནུས་ཚོད་དང་བསྟུན་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདི་ལ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཡར་བསླབ་ཏེ་འགྲོ་དགོས། དཔེར་ན་ང་ཚོ་བོད་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་བླ་མ་སེར་མོ་ཨང་དང་པོ་ཞིག་ཡིན་ན། ངོ་མ་ཁོའི་སྲོག་ལ་ཐུག་ཀྱང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སྲོག་གཅད་རྒྱུ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་རྫས་རྐུ་བ་སོགས་རྩ་བ་ནས་བྱེད་མི་སྲིད། དེས་ན་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་དཔེ་མཚོན་ན། ཁྱེད་རྣམ་པས་ཀྱང་དེ་རིང་ཉི་མ་ཕན་ཆོད་ནས་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་སྲོག་མི་གཅད་རྒྱུ་དང་། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་རྒྱུ་རྫས་མི་བརྐུ་བར་གནོད་པའི་ལས་རྩ་བ་ནས་མི་བྱེད་ཟེར་བ་དཀའ་མོ་ཡིན་ཡང་། ཅི་ནུས་གང་ནུས་ཀྱིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསླབས་ཏེ། མདོར་ན་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པའི་ལས་མི་བྱེད་པའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་དགོས་པ་ཡིན།^p173
དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལས། གཞན་ལ་འཚེ་བ་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་བསམ་པ་ངན་པ་དང་སྦྱོར་བ་རྩུབ་མོ་བྱེད་མཁན་ཡིན་ན། དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་རྣམ་དག་མིན་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུགས་ཐག་བཅད་དེ་གསུངས་ཡོད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་འདུལ། །གཞན་གྱི་སེམས་ནི་དཀྲུག་མི་བྱ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཚང་མས་རང་གི་སེམས་གཟབ་གཟབ་བྱས་ཏེ་བསྲུང་དགོས་ཤིང་། གཞན་གྱི་སེམས་མི་དཀྲུག་པ་ལ་རང་ནུས་གང་ཡོད་ཀྱིས་ནུས་པ་རྩལ་སྤྲུགས་བྱས་ཏེ་བསླབ་དགོས།^p174
རང་གི་སེམས་ཇི་ལྟར་བསྲུང་དགོས་སྙམ་ན། རང་གི་རྒྱུད་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཞེ་སྡང་ངན་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ངན་པ། གཞན་ལ་ཕྲག་དོག་ངན་པ། གཞན་ལས་ང་ལྷག་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་ངན་པ་སྐྱེས་འོང་སྐབས། ལམ་སང་དེ་སྐྱེ་ཡོད་པ་ངོ་ཤེས་པར་བྱས། འདི་ལྟ་བུའི་རྟོག་པ་ངན་པ་དེ་སྐྱེ་བར་འཇུག་མི་རུང་སྙམ་ཞིང་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་བཟུང་སྟེ། ཕྱིན་ཆད་འདི་ལྟ་བུའི་རྟོག་ངན་མི་སྐྱེ་བར་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ་སྙམ་ཞིང་། དཀོན་མཆོག་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་གསོལ་བ་ཡང་ཅི་ནུས་སུ་འདེབས་དགོས།^p175
གཞན་གྱི་སེམས་མི་དཀྲུག་པ་ནི། རང་གི་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ངན་པ་དང་། ངག་གི་གཏམ་སྨྲ་ཚུལ་ངན་པ། སེམས་ཀྱི་དྲན་རྟོག་ངན་པ་དེ་དག་གིས་གཞན་གྱི་སེམས་དཀྲུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། དེས་ན་གཞན་སེམས་དཀྲུག་པའི་བྱ་སྤྱོད་ངན་པ་དེ་དག་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བའི་སྐབས་སུ། རབ་ན་རྩ་བ་ནས་སྤང་ཨེ་ཐུབ་བལྟ་དགོས། གལ་ཏེ་དེ་ཙམ་མི་ནུས་ན་རང་གིས་རང་ལ་བསྐུལ་ཏེ་ང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཅིག་ཡིན་ཡང་། ད་དུང་གཞན་སེམས་དཀྲུག་པའི་ལས་ཀ་འདི་འདྲ་བྱེད་ཀྱིན་འདུག ད་ཕྱིན་ཆད་ལས་ཀ་འདི་འདྲ་རྩ་བ་ནས་བྱེད་མི་རུང་བསམས་ཏེ་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་རེ་བྱ་རྒྱུ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གསོལ་བ་ཡང་འདེབས་དགོས་པ་ཡིན།^p176
དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་ཅིང་། རང་གི་སེམས་བསྲུང་ན་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཚེ་འདིར་ཡང་ཚེ་རིང་བ་དང་ནད་མེད་པ། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ། གཟི་བརྗིད་བཟང་བ། གཞན་གྱིས་བཀུར་འོས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཆེས་མང་པོ་ཞིག་འབྱུང་བ་དང་། ཚེ་ཕྱི་མར་ཡང་བདེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་དག་པའི་ཞིང་རྣམས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་རྒྱུ་རེད།^p177
དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འདི། མི་གཅིག་གིས་ཉམས་སུ་བླངས་ན་མི་ཁོ་རང་བདེ་བ་དང་ལྡན་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་གི་མིས་ཆོས་འདི་ཉམས་སུ་བླང་ན་ཁྱིམ་ཚང་གང་པོ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་གི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་འདི་ཉམས་སུ་བླངས་ན་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ཡང་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་ཀུན་ཏུ་བདེ་རྒྱུ་རེད། རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་འདི་ཉམས་སུ་བླངས་ན་རྒྱལ་ཁབ་དེར་ཡང་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོང་རྒྱུ་རེད། དེར་མ་ཟད་འཛམ་བུ་གླིང་གི་མི་ཚང་མས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ཉམས་སུ་བླངས་ན། འཛམ་བུ་གླིང་འདི་ཡང་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དཔལ་ཡོན་དེ་ཡང་མངོན་དུ་འགྱུར་ཞིང་། སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་གང་ཡང་མེད་པར་བདེ་དགེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་རྒྱུ་རེད།^p178
དེས་ན་སེམས་ཅན་སུ་ཡིན་ཡང་བདེ་བ་བྱུང་ན་དགའ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མ་བྱུང་ན་དགའ་མཁན་ཞིག་ལས། བདེ་བ་མ་བྱུང་ན་བསམ་མཁན་དང་། སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ན་བསམ་མཁན་སུ་ཡང་ཡོད་མི་སྲིད། དེ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དང་། སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདི་ཁོ་ན་ཡིན། གོང་བཤད་ལྟར་བསམ་བློ་ཞིབ་ཏུ་བཏང་སྟེ་བརྟག་དཔྱད་ཅིག་བྱས་ན། ཁོག་པའི་ནང་ན་སྙིང་མེད་པའི་གང་ཟག་དང་། མགོ་བོའི་ནང་ན་ཀླད་པ་མེད་པའི་གང་ཟག་ཅིག་ཡིན་ན་མ་གཏོགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ལ་མོས་པ་མེད་པ་ཞིག་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད།^p179
དེས་ན་ཞིབ་མོའི་བློས་ད་དུང་བརྟག་དཔྱད་གྱིས་དང་། ཡང་ནས་ཡང་དུ་བརྟགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ལ་མི་དད་པ་དང་མི་མོས་པའི་གང་ཟག་ཅིག་ཡོད་ན། ང་ཚོ་བོད་མིས་དེ་ལ་ཀླད་མེད་པོ་དང་། སྙིང་མེད་པོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འདོགས་སྲོལ་ཡོད། དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཁོག་པའི་ནང་ན་སྙིང་མེད་པ་དང་། མགོ་བོའི་ནང་ན་ཀླད་པ་མེད་པ་ལ་ཟེར་བ་མ་ཡིན་པར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཞིག་གིས་ལྟ་ཚུལ་ལ། ཤ་རྡོག་པོ་ཞིག་ཁོག་པའི་ནང་ན་ཡོད་ན་དེ་ལ་སྙིང་ཞེས་ཧ་ཅང་གཅེས་པོ་བྱེད་པ་མིན་ལ། ཀླད་པའི་ནང་ན་ཞོ་མིན་ཞོ་ལྟར་ཉག་ཉོག་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་རྩིས་པོ་ཆེར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར། སུ་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་འགྲོ་སའི་མདུན་ལམ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཤེས་ན། ད་གཟོད་དེ་ལ་སྙིང་ཡོད་འདུག ཀླད་པ་ཡོད་འདུག་ཟེར་བ་ཡིན།^p180
རང་ལ་སྙིང་དང་ཀླད་པ་ཡོད་པར་འདོད་ན། རང་གིས་ཉམས་སུ་བླང་རྒྱུའི་ཆོས་དེ་མ་ནོར་བ་ཞིག་ཤེས་དགོས་མ་གཏོགས། ཁྱོད་ཉལ་ཤེས་པ་དང་། འགྲོ་ཤེས་པ། མི་གཙང་བ་འདོར་ཤེས་པ། གོས་གྱོན་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་སྙིང་ཡོད་དང་ཀླད་ཡོད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་སུས་ཀྱང་འདོགས་པ་མིན། ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་འདོད་པའི་དད་པ་ཟེར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་གོ་དགོས།^p181
གསུམ་པ་དགེ་འདུན་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ།^p182
དེ་ཡང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཅིག་ཡིན་ནས་བཟུང་། གཙོ་བོ་རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཁོ་ནར་བརྩོན་མཁན་ཞིག་ཡིན།^p183
འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་མི་སྐྱེལ་བ་ཐེག་པ་དམན་པའི་ལུགས་དང་། སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པར་མ་ཟད་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་དེའང་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་དཀའ་ཚེགས་མེད་པར་མྱུར་དུ་སྒྲུབ་པ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དགེ་འདུན་ཏེ་རིགས་གསུམ་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་བསྟན་པ་འཛིན་པའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་ཡང་། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པར་ངོ་ཤེས་ན། དེ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པའི་གང་ཟག་སུ་ཡང་ཡོད་སྲིད་རྒྱུ་མ་རེད་སྙམ།^p185
དཔེར་ན། ཁྱོད་ལ་གྲོགས་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། གྲོགས་པོ་དེ་དངོས་སུ་འཕྲད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཁྱོད་ལ་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བས་བཀུར་བསྟི་བྱེད་ལ། ལྐོག་ནས་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་བསྟོད་པ་བྱེད་ཅིང་བྱ་བ་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་ཕན་པ་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་པོ་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་པ་ཡིན། དེ་མིན་གྲོགས་པོ་ཁ་ཅིག་གིས་ངོ་ལ་བལྟས་ཏེ་བསྟོད་པ་བྱས་ཀྱང་ལྐོག་ནས་སྨད་པ་བྱེད་པ་དང་། གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པའི་གྲོགས་པོ་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་སྲིད་རྒྱུ་མ་རེད། དེས་ན་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་བསྐྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་ལ་ཐུག་ཡོད།^p186
གོང་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་ཞིག་བཤད་པ་ཡིན། ད་ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚང་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེས་སམ། སྤྲོ་བ་ཨེ་བྱུང་། ཡ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དགའ་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ལག་པ་རྐྱོངས་དང་ཅི་འདྲ་འདུག ད་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མི་དགའ་མཁན་ཅི་ཙམ་འདུག དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལག་པ་རྐྱོངས་དང་། ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ཚང་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དགའ་བར་འདུག ༼དགོད་སྒྲ།༽^p187
སྐྱབས་འགྲོའི་སྡོམ་པ།^p188
དེས་ན་ཁྱེད་རྣམ་པས་དུས་ད་ནས་བཟུང་སྟེ། སྐྱེ་བ་ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སངས་རྒྱས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང་། གཞན་ལ་འཚེ་བ་མེད་པའི་དམ་པའི་ཆོས་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དང་། ཆོས་ཡང་དག་པར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གྲོགས་དགེ་འདུན་པ་ཐམས་ཅད་དང་དུས་རྟག་ཏུ་འགྲོགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དམ་བཅའ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་མཛོད་ཅིག དེ་ལྟ་བུའི་དམ་བཅའ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཐལ་མོ་སྙིང་གར་སྦྱོར་ལ་ཚིག་འདིའི་རྗེས་ཟློས་གྱིས།^p189
བླ་མ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། ། ༼ལན་གསུམ།༽^p190
ད་ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚང་མ་ལ་སྐྱབས་འགྲོའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པ་ཡིན། ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚང་མ་དུས་དེ་རིང་ནས་བཟུང་སྟེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞིང་། དུས་ད་ནས་བཟུང་སྟེ་ཁྱེད་རྣམ་པས་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་གང་བསྒྲུབས་ཀྱང་འགལ་རྐྱེན་མེད་པར་བསམ་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་ཐུབ་རྒྱུ་རེད་ལ། དེ་ནས་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་འདྲེ་བགེགས་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཐུགས་རྗེ་ཡིས་སྐྱོབ་ཐུབ་རྒྱུ་རེད། ཁྱེད་རྣམ་པས་དུས་ནམ་ཡང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བློ་ཁ་མ་ལོག་པར་ལེགས་པར་བསྡད་ན་ཚེ་འདིར་བདེ་བར་མ་ཟད། ཚེ་ཕྱི་མར་ཡང་དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་ངན་པའི་སྐྱེ་བ་ལེན་དགོས་པ་མ་རེད། དེས་ན་ཁྱེད་རྣམ་པས་ད་རེབ་ཀྱི་དམ་བཅའ་དང་ཡིད་ཆེས་དེའི་སྟེང་གི་འགྱུར་བ་མེད་པ་གྱིས་དང་། ཁྱེད་ཚོས་མི་ལུས་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་དོན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་བ་ཡིན།^p191
ངས་བསམ་ན་ཁྱེད་རྣམ་པ་ཕལ་ཆེ་བ་ཁེ་ན་ཏ་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་སྐྱེས་པའི་མི་ཡིན་པ་དང་། འགའ་རེ་ཨ་རིར་སྐྱེས་པའི་མི་ཡིན་ས་རེད། གང་ལྟར་ཡང་ཁྱེད་རྣམ་པར་ཚེ་གང་པོ་ལ་དེ་རིང་གི་བྱ་བ་འདི་ལྟ་བུའི་གྲུབ་འབྲས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་མྱོང་ཡོད་པ་མ་རེད་སྙམ། དེ་ཟེར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཁྱེད་རྣམ་པ་ཕལ་ཆེར་གྱིས་མི་ཚེ་གང་པོར། ཨ་རིའི་ལུང་པ་དང་ཁེ་ན་ཏ་ནས་གཟའ་སྤེན་པ་དང་གཟའ་ཉི་མ་གཉིས་པོར་མ་གཏོགས། ཟས་གོས་དང་སྙན་གྲགས། སྒོར་མོ་རྙེད་ཆེད་འབད་པ་བྱས་པ་རེད། དངོས་གནས་མི་ཚེ་གང་པོར་འབད་རྩོལ་བྱེད་ལུགས་དེ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། ད་ལྟ་ཨ་རིའི་ཕྱུག་པོ་རཱོ་ཁི་ཧྥེ་ལིར་（John Davison Rockefeller）གྱི་རྒྱུ་རྫས་དེ་ང་ཚོར་ཐོབ་ན་ཆོག་པའི་འབད་པ་བྱས་མྱོང་བ་ཚང་མའི་ཞེ་ན་ཡོད་པ་ཡིན། འབད་རྩོལ་བྱས་མྱོང་རུང་ད་ལྟ་རྒྱུ་འབྱོར་ཡང་དེ་ཙམ་དང་། ཟས་གོས་སྙན་གྲགས་ཡང་དེ་ཙམ་མ་གཏོགས། གང་ཡང་འགྲུབ་མེད་པས་མི་ཚེ་གང་པོར་འབད་པ་དོན་མེད་ལྟ་བུར་གྱུར་འདུག དེས་ན་ང་ཚོའི་མི་ཚེ་གང་པོའི་བྱ་བ་ལས་ལྷག་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཤིག་དེ་རིང་ཐོབ་ཡོད་ཅེས་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་ཡིན།^p192
ཁྱེད་རྣམ་པ་མང་ཤོས་སྔར་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་པ་དང་། འགའ་རེ་དེ་རིང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་ཡང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་ན་ང་ཡང་ས་ཆ་འདི་ལ་སླེབས་པ་དོན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དང་། ཁྱེད་རྣམ་པ་ཡང་ཆོས་ཚོགས་ལ་འཚོགས་པ་འདི་ངས་བལྟས་ན་སྐལ་བ་བཟང་པོ་རེད་སྙམ།^p193
དེ་ནས་སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱ་ནི། དུས་ད་ནས་བཟུང་སྟེ་སངས་རྒྱས་ལ་རྒྱུན་ཏུ་གསོལ་བ་འདེབས་རྒྱུ་མ་བརྗེད། ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་འཚེ་མི་བྱེད་པ་ལ་ཅི་ནུས་སུ་འབད་པར་གྱིས། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཚང་མར་གུས་བཀུར་དང་ཡིད་ཆེས་ཅི་ནུས་སུ་བསྐྱེད་དང་། དེ་ནས་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྲུབ་འོང་བ་ཡིན།^p194
གོང་དུ་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཆེད་དུ་ངས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་ཚུལ་གྱི་གཏམ་བཤད་དེ་དག་བྱས་པ་ཡིན། ང་སྐད་ཆ་ལ་མཁས་པ་ཞིག་མིན་ལ། སྐད་གདངས་དེ་ཡང་སྙན་མོ་མིན་པས་ཁྱེད་རྣམ་པ་ཐུགས་ཧ་ཅང་སྤྲོ་བོ་བྱུང་མེད་ནའང་། ཚིག་དེས་བཤད་པའི་སྙིང་དོན་ནི། ཁྱེད་རྣམ་པ་ལ་འདི་ཕྱི་ཀུན་ཏུ་ཕན་པ་འབྱུང་བའི་གཏམ་བཤད་བཟང་པོ་ཡིན་པས་ཁྱེད་རྣམ་པས་ཐུགས་ཉམས་སུ་བསྟར་བའི་རེ་བ་ཡོད། དེ་རིང་གི་ལས་རིམ་དེ་ཙམ་ཡིན། དེ་ནས་སང་ཉིན་གནངས་ཉིན་གྱི་ལས་རིམ་གྱི་བཀོད་སྒྲིག་ལ་ཁྱེད་རྣམ་པ་ཅི་མོས་ཀྱིས་འཇུག་པར་མཛོད།^p195
ཆེ་བ་བཞི་ལྡན་གྱི་ཆོས།^p196
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༠ཉིན། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་དབང་གི་སྔོན་དུ་འདི་ལྟར་གསུང་།^p197
འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་ཐབས་བྱིན་རླབས་མྱུར་སྩོལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའི་སྐབས་སུ་བབས་པ་ཡིན། འདིའི་བྱུང་ཚུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་ཞིག་ཞུ་ན། སྤྱིར་ལྷོ་རྒྱལ་འཛམ་བུ་གླིང་འདི་ཡི་དབུས་ན་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་གནས་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད། དེ་མཇལ་བ་དང་ཕྱག་འཚལ་བ། སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཐོག་མེད་ནས་བསགས་པའི་སྡིག་ལྟུང་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་བྱེད་པའི་གནས་མཆོག་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་མ་ཧཱ་ཙི་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་གྲུ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། དེ་ན་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་རི་རྩ་བ་གཅིག་ལ་རྩེ་མོ་ལྔ་ཡོད་པ། མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་སྔར་ནས་ད་ལྟའི་བར་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པའི་གནས་མཆོག་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡོད། དེ་ལ་དུས་ཁྱད་པར་ཅན་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ཐོག་མ་མེ་ཡོས་ལོའི་བོད་ཟླ་བཞི་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ་བབས་པའི་དུས་ན། ཆོས་ཁྱད་པར་ཅན་བཟང་པོ་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཆེད་དུ་གདབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ། འཁོར་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བཅས་ཏེ་ང་རང་གནས་དེར་ཕྱིན་པ་ཡིན། དེའི་དུས་སུ་སྐྱེས་བུ་མཆོག་དམན་རབ་འབྲིང་ཚང་མ་ལའང་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་འོད་ཟེར་དང་། སྤྲུལ་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མ་མཇལ་བ་མེད་པ་ལྟ་བུར་གྱུར། དེའི་དུས་ན་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་དང་བྱིན་རླབས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁོ་བོའི་ཡིད་ལས་ཀྱང་ཆོས་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་རྡོལ།^p199
ཆོས་ཚུལ་འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་མཆོག་དམན་སུས་ཉམས་སུ་བླངས་ཀྱང་། ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་འབྱུང་བ་ཡིན། ཁྱད་པར་དུ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་གཙོས་པའི་འགྲོ་བ་མང་པོ་ལ་ཆེད་དུ་བྱིན་རླབས་མྱུར་བ་དང་། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྐལ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཚུལ་ཟབ་མོ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་ཡིན། ད་ལོའི་གནས་སྐབས་ན་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེའི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དབང་མེད་དུ་ཡུལ་ཁམས་འདི་ལ་བཀུག་འོང་བ་དང་། དེའི་སྐབས་སུ་ཁྱེད་འཁོར་སློབ་མང་པོ་ཡང་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་རང་བཞིན་གྱིས་འདུས་པ་རེད།^p201
ད་རེས་ང་རང་གི་འཁོར་དུ་ཡོད་པའི་སློབ་ཚོགས་རྣམས་དང་ཁྱེད་འདིར་འཁོད་རྣམ་པ་འདུས་པ་དང་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད་པས། ཆོས་འདི་ཉམས་སུ་བླངས་ན་བྱིན་རླབས་ལྷག་པར་དུ་ཆེ་བ་ཡིན། ཆོས་འདིའི་སྒྲུབ་ཐབས་དང་ཁྲིད་ཡིག་གང་ལ་བསམ་ཡང་ཆེ་བ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཆོས་འདིའི་ཚིག་ནི་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་དང་། དོན་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནད་མཐའ་དག་གཞུང་འདི་ཉིད་ལ་རྫོགས་ཡོད་པས་གནད་འདུས་པ་ཡིན། གཉིས་ཆོས་ཚུལ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་ཡུན་རིང་པོའི་བར་དུ་སྦྱངས་པ་མ་བྱས་ཀྱང་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་ནུས་པའི་ཞལ་ཧ་ཅང་གསལ་བ་ཡིན། གསུམ་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཚན་ཁ་ཡང་གཞན་ལས་ལྷག་པས་དུས་བབ་ཀྱི་ཆོས་ཡིན། དུས་སུ་བབ་ཅེས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དུས་དེ་ལ་འཕོ་འགྱུར་མང་པོ་ཞིག་འབྱུང་བས། དུས་རེ་རེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་འཚམས་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡོད་དགོས། དེ་ཡང་ཁ་རྩང་དེ་རིང་གི་དུས་ཚོད་ཏག་ཏག་འདི་ལ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡིན་འདུག བཞི་ཁྱེད་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ལ་ངེས་པར་དུ་ཕན་པའི་སྒེར་ཆོས་ཡིན། དཔེར་ན། ཚད་པའི་ནད་ལ་ག་བུར་ཐེབས་པ་ལྟ་བུར་རྒྱུད་ཀྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་དང་། ཕན་པ་དང་བདེ་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ད་ལྟ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་དད་གུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཉོན། དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཆེ་བ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་འདིའི་དབང་དང་ཁྲིད་ཞུ་བར་གྱིས། རྗེས་སུ་ཡང་ཁྱེད་རྣམ་པ་རང་རང་གིས་ཉམས་ལེན་བྱས་ནས་གཞན་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལའང་ཆོས་འདི་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བར་གྱིས།^p202
མདོར་ན་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་ཟིན་ངེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཅི་ནས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་པས་ཚང་མས་ཐུགས་ལ་ཞོག དེ་ལྟ་བུའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་ཞིག་གིས་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་ནས། དབང་ཞུ་བ་ལ་ནི་བླ་མ་ཉིད་ཀྱང་ཐ་མལ་མ་དག་པའི་གང་ཟག་མ་ཡིན་པར་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དངོས་ཡིན་སྙམ་པའི་དད་གུས་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བདག་ལ་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་ཟབ་མོ་གནང་བར་མཛད་དུ་གསོལ།^p203
ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ངོ་སྤྲོད་པའི་སྐབས་སུ་འདི་སྐད་དུ་གསུང་།^p205
འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཙམ་མ་གཏོགས་ཕྱི་རོལ་ན་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དེ་ཐོག་མར་ཤེས་དགོས། སེམས་དེ་ནི་མ་བརྟགས་ན་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་གཟུགས་ལྟར་དུ་ཡོད་ཡོད་འདྲ་བ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་། བརྟགས་ན་གང་ཡང་མི་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་ངོ་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་ངོ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་དུས་རྒྱུན་དུ་ལྟ་བ་དེའི་ངང་དུ་འཇོག་དགོས། དེ་ལྟར་སྒོམ་པའི་ཚེ་ན་རྐྱེན་སྣང་བཟང་ངན་ཅི་འདྲ་བ་ཤར་ཡང་། དེ་ལ་དགག་སྒྲུབ་དང་རྟོག་དཔྱོད་མི་བྱེད་པར་ལྟ་བ་རང་གི་ངོ་བོའི་རྒྱུན་སྐྱོང་དགོས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྒོམ་པར་བྱས་ན་ད་ལྟ་རང་རང་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་། གཏི་མུག ང་རྒྱལ། ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་མ་རུངས་བའི་རྟོག་པ་ངན་པ་འདི་དག་ཀུན་ཀྱང་ནམ་ཞིག་ན། རླུང་ནག་དྲག་པོ་ནམ་མཁའ་ལ་ཡལ་བ་བཞིན་དུ་དབྱིངས་སུ་དེངས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་བཙལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། དེས་ན་དོན་དེ་དག་ལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའམ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་དང་། སྒོམ་པ། སྤྱོད་པ། འབྲས་བུ་ཡང་ཟེར་བ་ཡིན།^p206
བདག་གི་འགྲམ་སོ་གཅིག་སྦས་ཡོད།^p208
ངེད་ཅག་རྡོ་རྗེ་འདན་མ་གླིང་དུ་སྡོད་སྐབས། དེའི་ཁོར་ཡུག་གི་མཛེས་ལྗོངས་ཧ་ཅང་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ང་ལ་དེར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་མོས་འདུན་མེད་དེ། གཅིག་ནས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་འགྲམ་དུ་བྱ་བ་ཧ་ཅང་མང་བས་ཉིན་རེ་བཞིན་ཁོམ་ལོང་གི་སྐབས་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བ་དང་། གཉིས་ནས་བདག་གི་སོ་གློ་བུར་དུ་ན་ནས་ཉིན་ཁ་ཤས་ལ་གཉིད་ཀྱང་མི་ཁུག་པར་ཟུག་གཟེར་གྱིས་གདུང་བར་གྱུར་བས། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ལ། འཆི་བའི་ནད་ལ་མགོ་ནད་སྐྱིད། །མི་འཆིའི་ནད་ལ་སོ་ནད་སྡུག །ཅེས་ཟེར་བ་དེ་ངོ་མ་བདེན་པ་རེད་སྙམ་པ་བྱུང་།^p209
དེ་ལྟར་སོ་ན་ནས་དུས་ཡུན་ངེས་ཅན་སོང་ཡང་དྲག་སྐྱེད་མ་བྱུང་རྐྱེན། ཉིན་ཞིག་བདག་གཅིག་པུར་ཉེ་ཟུར་གྱི་གྲོང་ནང་དུ་སྨན་ཁང་འཚོལ་དུ་སོང་ཞིང་། ཕལ་ཆེར་སྤྱི་ལེ་གཅིག་ཙམ་སོང་བ་ན་སོ་ནད་བརྟག་བཅོས་ཁང་ཞིག་རྙེད། སྨན་ཁང་དེའི་སྨན་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་ཤིང་། ང་ལ་བཟི་སྨན་བཏང་སྟེ་འགྲམ་སོ་གཅིག་བཏོན་སོང་། སོ་བཅད་པའི་སྨན་ཡོན་ལ་ཁེ་ན་ཏའི་སྒོར་མོ་བདུན་ཅུ་ཙམ་རེད་ལ། དམངས་སྒོར་ལ་བསྒྱུར་ན་སྒོར་༣༥༠ལྷག་ཐོབ་འདུག་པས། རིན་གོང་མཐོན་པོ་ཡིན་པ་ཤེས་རྗེས་སོ་མི་ན་ཡང་སེམས་ཅུང་ཟད་ན་བར་གྱུར། སྐབས་དེར་ང་ཚོ་བོད་ཡུལ་ནས་སོ་གཅིག་བཅད་ན་ཇི་ལྟར་གོང་ཆེ་ཡང་དམངས་སྒོར་ཁ་ཤས་ལས་སྤྲད་མི་དགོས།^p210
བདག་ཕྱིར་ལོག་པའི་ལམ་བར་གྱི་ས་སྟོང་ཞིག་ཏུ། རིན་གོང་མཐོན་པོ་སྤྲད་ནས་བཅད་པའི་སོ་དེ་སྨོན་ལམ་བཟང་པོའི་མཚམས་སྦྱོར་དང་བཅས་ཏེ་ས་འོག་ཏུ་སྦས་པ་ཡིན། རྗེས་སུ་ཁེ་ན་ཏར་འགྲོ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་རེ་བྱུང་ན། ས་ཆ་དེ་ནས་སོ་སྦེད་ཡུལ་དེ་ཡང་འཆུགས་མེད་དུ་རྙེད་སྲིད།^p211
དབང་གཉིས་བསྐུར་བ།^p212
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༡ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། དབང་གཉིས་གནང་བའི་དང་པོ་ཕུར་བ་མགུལ་ཁུག་མའི་དབང་གི་སྔོན་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་གོང་དུ་གྲུབ་ཟིན་ནས་དབང་གི་ལོ་རྒྱུས་གསུང་པའི་སྐབས་སུ་བབས་པ་ན། ཆོས་རྗེ་མཆོག་གིས་འདི་ལྟར་གསུང་།^p213
སྔོན་གྱི་དུས་སུ་ཨོ་རྒྱན་སངས་རྒྱས་གཉིས་པས་བོད་ཀྱི་ལྷ་སྲིན་མ་རུངས་པ་ཐམས་ཅད་དམ་འོག་ཏུ་བཙུད་པ་དང་། བོད་ཡུལ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། བལ་ཡུལ་ཡང་ལེ་ཤོད་ཀྱི་བྲག་ཕུག་ནས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྙེན་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ་བའི་དུས་སུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ས་ནོན་ཏེ། ཕུར་པའི་རྒྱུད་དང་སྒྲུབ་ཐབས་མཐའ་དག་གི་དོན་ཡང་ཁོང་གི་ཐུགས་ལམ་དུ་བཀྲ་ལམ་མེར་ཤར། དེའི་དུས་སུ་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེས་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གཟིགས་ལ། དེ་ཡང་གཏེར་གཞུང་རྩ་བ་ལས། རང་བྱུང་པདྨ་རྒྱལ་པོ་ངས། །བྷི་ཏོ་ཏ་མའི་རྒྱུད་ཀུན་ཀྱི། །སྙིང་པོ་མཐར་ཐུག་འདི་ཁོ་ན། །ཛི་ན་མི་ཏྲ་ཁྱོད་ལ་གཏད། །ཡལ་བར་མ་དོར་ཉམས་སུ་ལོངས། །ཕྱིས་འབྱུང་དུས་ཀྱི་ཐ་མ་ལ། །ཁྱོད་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་། །འཕྲད་ནས་བསྟན་པ་སྐྱོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་ཉེ་བའི་གདུལ་བྱ་བལ་པོའི་རྒྱལ་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་ཚོགས་ལྔ་དང་། ཕྱི་མའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ན་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་ཞིང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ། ཕུར་པ་མགུལ་ཁུག་མའི་གདམས་པ་འདི་ཉིད་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེས་རང་གི་མགུལ་ཁུག་ལས་ཕྱུང་སྟེ། ཛི་ན་མི་ཏྲ་ལ་སྨོན་ལམ་གྱི་གཏད་རྒྱ་དང་བཅས་ཏེ་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་དང་། ཕུར་སྲུང་མ་མོ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྐྱོང་བའི་སྲུང་མ་རྣམས་ལ་ཕྲིན་ལས་གཉེར་དུ་གཏད་དེ། ཕྱི་མའི་དུས་ན་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འོང་དགོས་པའི་ལུང་བསྟན་དང་བཅས་ཏེ་གསལ་བར་བཀའ་བསྩལ་བ་བཞིན། ཕྱིས་སུ་གནས་དང་། དུས། འཁོར་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྐབས་དེར་རྗེས་དྲན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཆོས་འདི་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན། དེ་དག་གི་ལོ་རྒྱུས་ནི་སྔོན་ཆད་རི་བོ་རཱོ་ཁཱེས་ཀྱི་རི་ཁྲོད་དུ་ཅུང་ཟད་རྒྱས་སྤྲོས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་དེ་ཚང་མས་ཐུགས་ལ་ངེས་པར་གྱིས།^p215
དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་ཀྱི་དབང་གི་སྐབས་སུ་འཕྲོས་དོན་གསུང་པ་འདི་ལྟར།^p217
དེ་ལ་གང་གསན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི། འབྲུག་ཡུལ་སྤ་གྲོ་སྟག་ཚང་གི་གནས་སུ་གྲོ་ལོད་བདེ་གཤེགས་ཡོངས་འདུས་ཀྱི་གཏེར་ཁ་ཟབ་མོ་ལས་ཁོལ་དུ་བྱུང་བའི་ལུས་དཀྱིལ་མདོར་བསྡུས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡིན། ཆོས་ཚུལ་འདི་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་གི་སྐྱེ་འགྲོ་མཆོག་དམན་སུས་ཉམས་སུ་བླངས་ཀྱང་ཚེ་འདིར་ཚེ་རིང་བ་དང་། ནད་མེད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འགལ་རྐྱེན་བར་ཆད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཞི་བར་བྱ་བའི་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན། ཚེ་འདི་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་རྔ་ཡབ་དཔལ་གྱི་རི་བོ་པདྨ་འོད་ཀྱི་ཕོ་བྲང་ངམ་ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་སྐྱེས་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་འབྲས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ནས། ཞི་བ་མཆོག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཉེར་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན། ཁྱད་པར་དུ་ཆོས་ཚོགས་འདིའི་སློབ་མ་ཚང་མས་ཆོས་འདི་ཉམས་སུ་བླངས་ན་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡིད་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པའི་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡང་མཁའ་འགྲོའི་བརྡ་ལུང་སོགས་ལས་གསལ་པོར་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ཡང་། ང་རང་གིས་ཚོད་འཇོག་གི་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། དྲུང་པ་རིན་པོ་ཆེས་སྔོན་ཆད་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་ཀྱི་གཏེར་ཆོས་ཤིག་འབྲུག་སྤ་གྲོ་སྟག་ཚང་ནས་བཏོན་པ་དེ་དང་། འདི་གཉིས་ཀའང་ཆོས་གཅིག་པ་ལྟ་བུ་རུ་གྱུར་ཡོད་པ་རེད་བསམ། དེས་ན་ང་རང་གིས་བླངས་པའི་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་ཀྱི་ཆོ་ག་དེ་ཉམས་བཞེས་བྱས་ན་ཁྱེད་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་མ་ཚང་མའི་ཐུགས་བཞེད་གེགས་མེད་དུ་འགྲུབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཕན་ཐོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འོང་རྒྱུ་རེད་སྙམ་པའི་ཡིད་ཆེས་ང་ལ་ཡོད། རྗེས་མ་ཡང་ཆོས་འདི་ཉམས་སུ་ལེན་སྟངས་ནི། ཁྱེད་རྣམ་པས་ང་རང་གི་གཏེར་ཆོས་འདི་ཉམས་སུ་བླངས་ན་ཆོག་ལ། ཁོང་གིས་གསུངས་པའི་ཆོས་དེ་ཉམས་སུ་བླངས་ན་ཡང་ཆོག གང་ལྟར་ཆོས་ཚོགས་འདིའི་སློབ་མ་ཚང་མས་ཐུགས་དམ་གྱི་རྩ་བ་དེ་འདི་ཁོ་ན་བྱེད་དགོས་པར་སྣང་། དེ་ཡང་ངས་བྷོ་སི་ཐིན་ནས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་དགོས་པ་ཡོད་ཚུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་བཤད་ཡོད། དེ་འགའ་ཞིག་གི་ཐུགས་ལ་ལོན་ཚར་ཡོད་རྒྱུ་རེད། དེར་མ་གཏོགས་པའི་གཞན་ཞིག་བཤད་རྒྱུ་མེད། ང་ཨ་མེ་རི་ཁའི་ཡུལ་ཁམས་འདི་ལ་ཐོན་ནས་ཟླ་བ་གཉིས་ཡིན་ཡང་དབང་འདི་ཁྱེད་ཚོའི་ཆོས་ཚོགས་མ་གཏོགས་མང་པོར་བསྐུར་མེད། དེས་ན་ཁྱེད་ཚོའི་ཆོས་ཚོགས་རྐྱང་པའི་སྒེར་གྱི་ཆོས་སྐལ་ཞིག་ཡིན་པ་གོ་བར་གྱིས། བདག་གིས་གཞན་ལ་སྦྱིན་མ་བྲ་བའི་ཟ་མ་ཞིམ་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ཁྱེད་ཚོའི་ཆོས་ཚོགས་སྒེར་ལ་སྦྱིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་གོའམ། ༼དགོད་སྒྲ།༽^p218
དབང་བསྐུར་ནས་དངོས་གཞིའི་སྐབས་ཤིག་ཏུ་སླར་ཡང་འདི་ལྟར་གསུང་།^p219
དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་སྤྲིན་དང་རླུང་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་གཡོས་ཀྱང་། དང་པོ་ཤར་ཡང་ནམ་མཁའི་ཀློང་ནས་ཤར། ཐིམ་ཡང་ནམ་མཁའི་ཀློང་དུ་ཐིམ། ནམ་མཁའི་ཀློང་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། སྲིད་པ་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཅིག་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན་པར་ཐོག་མར་ཐག་གཅད་དགོས་པ་ཡིན། འཕྲོ་གཞི་སེམས་དེ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ན། མ་བརྟག་ན་ཆུ་ནང་དུ་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་ཡོད་འདྲ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་། རྣམ་པར་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་སེམས་ཐག་ཆོད་པ་དེ་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ། ལྟ་བ་དེའི་རྒྱུན་སྐྱོང་པ་ལ་ནི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ། སྒོམ་པ་དེའི་རྩལ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ། དེ་ནས་སྒོམ་པའི་བཙན་ས་ཟིན་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ཇི་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཀརྨ་པ་པཀྵི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གུ་རུ་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་ཀྱང་དེ་ཡིན། མདོར་ན་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་རང་གི་སེམས་དང་དབྱེར་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་ངོ་སྤྲོད་པའི་ཚིག་འདི་ལ་གསན་པར་ཞུ། བོད་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀརྨ་པ་པཀྵི་དམིགས་བསལ་དུ་བཤད་དགོས་དོན་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་ཡོད། སྤྱིར་དྲུང་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་དེ་ཡང་ཀརྨ་པ་པཀྵི་དང་གུ་རུ་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་གཉིས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཤིག་ཡིན། སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང་། ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེའི་བླ་མ་དགོངས་པ་འདུས་པའི་ནང་ན། ཀརྨ་པ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པ་དང་པཀྵི་ལ་སོགས་པ་ཚང་མ་ཡང་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་ཁོང་གི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན། ཀརྨ་པ་པཀྵི་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་པོའི་དབུ་བླ་ལ་འཁོད་པའི་དུས་སུ་ཁོང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ནས། ང་རེས་འགའ་ཨོ་རྒྱན་པདྨ་འབྱུང་། །རེས་འགའ་གྲུབ་ཆེན་ས་ར་ཧ། །ཞེས་ཁོང་གིས་ཀྱང་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཡོད། དེ་ཡང་ངས་དམིགས་ཡུལ་གཞན་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱེད་རྣམ་པ་དགའ་བའི་ཆེད་དུ་སྐད་ཆ་དེ་བཤད་པ་མིན། དོན་དངོས་སུ་ཀརྨ་པ་པཀྵི་དང་གུ་རུ་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་གཉིས་རང་སེམས་དང་དབྱེར་མེད་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད་པས་ཡིན།^p221
ཆོས་འདིའི་མཇུག་ཏུ་ཆོས་གཞན་བཞིན་དུ་བཀྲ་ཤིས་དང་སྨོན་ལམ་གཞན་འདོན་རྒྱུ་མིན། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྣང་བ་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་ཀྱི་སྐུ་དང་། སྒྲ་གྲགས་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་ཀྱི་གསུང་། དྲན་རྟོག་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་དང་མ་བྲལ་བའི་ངང་ནས། སྤྱོད་ལམ་གཞན་ལ་འཇུག་དགོས་གསུངས་འདུག་པས་དེ་མ་གཏོགས་གཞན་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མིན།^p223
དབང་ཐམས་ཅད་བསྐུར་ཚར་བའི་རྗེས་སུ་ཞལ་གདམས་གསུང་པ་འདི་ལྟར།^p224
ང་རང་ད་ལོ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཨ་རིའི་སྐམ་སྒང་ཆེན་པོ་ལ་ཐོག་མར་ཐོན་པ་ནས་བཟུང་། ཁྱེད་ཚོའི་ཆོས་ཚོགས་དང་འཕྲད་ཅིང་རང་ཅག་མཉམ་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་རོལ། ད་ལྟ་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་ཁེ་ན་ཏའི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཆར་གྱི་ཆོས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་ཚང་མ་མཇུག་དྲིལ་བའི་གནས་སྐབས་ནའང་། ཆོས་ཚོགས་འདི་དང་མཉམ་དུ་གཏམ་བཤད་བྱས་ཏེ་འགྲོ་བའི་དུས་ལ་བབ་ཐལ། འུ་ཅག་ཚང་མས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཕན་ཚུན་ཆེད་དུ་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་བྱས་ཏེ་བསྒྲུབས་པ་མིན་ཡང་། རྟེན་འབྲེལ་བཟང་པོ་མ་བསྒྲིགས་རང་འགྲིགས་སུ་གྱུར་བས། དགེ་ལེགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བྱ་བ་བཟང་པོ་ལེགས་པར་གྲུབ་སོང་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་ཡོད་རྒྱུ་རེད། ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚང་མས་ང་ལ་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་བཞག་པར་མ་ཟད། འཇིག་རྟེན་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛའ་བརྩེ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གནང་བ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་བ་ཡིན། ཁྱེད་ཆོས་ཚོགས་ཁག་ཕན་ཚུན་ཐུགས་མཐུན་པ་དང་། བྱ་བ་གཅིག་འགྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་བྱ་བ་ཡར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བའི་སྨོན་འདུན་བཟང་པོ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ངས་ཡང་བསྐྱར་དུ་ཞུ་རྒྱུ་ཞིག་ལ། དྲུང་པ་རིན་པོ་ཆེས་དཀའ་བ་དང་དུ་བླངས། ངལ་བ་ཁྱད་དུ་བསད། ལུས་སྲོག་འབེན་དུ་བཙུགས་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ལ་འོང་ནས་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་རེ་བ་དེ། ཁྱེད་རྣམ་པས་ཀྱང་ནི་མཐར་འཁྱོལ་དུ་བྱུང་བ་ལ་འབད་རྩོལ་བྱེད་པར་སྙིང་ནས་ཞུ་བ་ཡིན། ཁོང་གི་མཛད་པ་དག་འུ་ཅག་གིས་དྲན་དགོས། དེ་ཡང་དང་པོའི་གནས་སྐབས་ན་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་རྣམས་ལ་ཆོས་མ་དར་བའི་སྐབས་ཡིན་པས་ན། ཁོང་གིས་མེ་ཏོག་རེ་རྨོས། ལྗོན་ཤིང་རེ་བཙུགས་པ་ལྟ་བུའི་མཐུན་འཇུག་གི་སྤྱོད་པ་མཛད་ནས་དཀའ་ལས་ཆེན་པོ་ཞིག་བརྒྱབ། རྗེས་མར་ཆོས་ཚོགས་ཁག་འདི་ལྟ་བུ་ཚུགས་ཐུབ་པ་དེ་ནི་དཔེར་ན་རྒྱལ་སྲས་འཇམ་དཔལ་དཔའ་བོའི་སྙིང་སྟོབས་ལྟ་བུའི་སྙིང་སྟོབས་ཚད་མེད་པ་ཞིག་རེད་བསམས་ནས། ངས་ཁོང་གི་མཛད་པ་དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡང་སྐྱེས་ཐལ། དད་པ་ཡང་སྐྱེས་ཐལ། གསོལ་འདེབས་ཀྱང་བྱེད་དགོས་ཐུག་ཐལ། ཁྱེད་རྣམ་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་ཟུངས། འུ་ཅག་དཔོན་སློབ་ཚང་མ་ཚེ་འདིར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཕྲད་ཅིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མཉམ་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། ཚེ་འདི་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་སྐྱེས་ནས་མགོན་པོ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཞལ་འཛོམས་འོང་བའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་བ་ཡིན། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས།^p226
ཐུན་མིན་གྱི་དད་པ།^p228
ཉིན་དེའི་ཉིན་གུང་། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཁེ་ན་ཏའི་ས་ཆ་ནས་འབྱོན་གྲབས་ཡིན་པས། རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་སྲུང་རྣམས་ཀྱིས། ཁོ་རང་ཚོའི་སྲོལ་རྒྱུན་ལྟར་ཆེས་ཚད་མཐོ་བའི་གུས་ཞབས་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ལ་ཤམྦྷ་ལའི་དམག་སྦྱོང་འཁྲབ་སྟོན་དང་ཤམྦྷ་ལའི་བསྟོད་གླུ་བླངས་ནས་ཆོས་ཀྱི་མཆོད་པ་དམིགས་བསལ་གྱིས་ཕུལ་བར་མ་ཟད། མ་འོངས་པར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་བདུད་སྲིན་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་བསྒྲིགས།^p229
ཆོས་རྗེ་ཉིད་བོད་ཡུལ་དུ་བཞུགས་སྐབས་ཀྱང་། རྡོ་རྗེའི་གླུ་གར་དང་གེ་སར་གྱི་སྒྲུང་འཁྲབ་སྟོན་སོགས་ལ་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་མཉེས་པོ་ཡོད་པས། ཁོང་གིས་ཧ་ཅང་གཟབ་ནན་གྱིས་འཁྲབ་སྟོན་ལ་གཟིགས་ཤིང་ཐུགས་ཀྱང་རབ་ཏུ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་མཛད།^p231
འདི་འདྲའི་དམག་སྦྱོང་ནི་ཆོས་རྗེ་དྲུང་པ་རིན་པོ་ཆེས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་དང་དྲན་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རིག་ངོ་བསྐྱངས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་། གཏི་མུག་བཅས་དུག་གསུམ་བཏུལ་ནས་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་འཁྲིད་པའི་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞིག་ཡིན། ལྟར་སྣང་ལ་རང་དབང་ཁོ་ན་སྙེགས་པ་ལས་སྒྲིགས་ལམ་སོགས་ཀྱི་བཀག་རྒྱ་ལ་མི་དགའ་བའི་ནུབ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཆོས་ཚོགས་འདིར་དམག་མི་ངོ་མ་ལྟར་ཕྲེང་བསྒྲིགས་ཤིང་ཁ་འབོད་བསྒྲགས་ཏེ། དད་གུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྒྲིགས་ལམ་བརྩི་ཞིང་བཀའ་ལ་ཉན་པ་ནི་ཆེས་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང་།^p232
ང་ཚོས་འཁྲབ་སྟོན་དེར་ལྟད་མོ་བལྟས་རྗེས། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་ཆོས་སྲུང་རྣམས་ལ་ཞལ་གདམས་གསུངས་ཤིང་། གསུང་བཤད་གནང་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུ། ཆོས་རྗེ་དྲུང་པ་རིན་པོ་ཆེའི་མཚན་བརྗོད་ཐེངས་རེ་རེར། དེར་འཁོད་ཀྱི་མི་ཚང་མའི་མིག་ནས་མཆི་མ་ཐོན་ཞིང་དད་པ་བླ་ལྷག་ཏུ་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པ་མངོན། ཁེ་ན་ཏ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ང་ཚོ་ཨ་རིའི་ཆོས་ཚོགས་རྣམས་སུ་འགྲོ་སྐབས་ཀྱང་། ཁོང་གི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་རྒྱུན་དེ་ལྟར་མཛད་ཀྱིན་པ་མཐོང་།^p233
བདག་གིས་ཆོས་ཚོགས་དེའི་མི་འགའ་ལ། དྲུང་པ་རིན་པོ་ཆེའི་མཚན་བརྗོད་པ་ན་སློབ་མ་རྣམས་ལ་ནམ་རྒྱུན་དང་མི་འདྲ་བའི་རྣམ་འགྱུར་བྱུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། ང་ཚོས་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་ཀྱིན་མེད་མོད། ནམ་རྒྱུན་བླ་མའི་མཚན་ཐོས་ཐེངས་རེར། སྔོན་བླ་མ་དང་ངེད་ཚོ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པའི་བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པའི་ཡུལ་ངོས་དག་དྲན་སོས་ཡོང་ཞིང་། སེམས་གཏིང་དུ་ཉར་བའི་བླ་སློབ་ཀྱི་བརྩེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་དེའང་བསླངས་ཡོང་བས། རང་དབང་མེད་པར་མིག་ཆུ་བཞུར་ཡོང་གིན་འདུག་ཟེར།^p235
སྤྱིར་བཏང་བླ་མའི་དགོངས་བརྒྱུད་ཀྱི་བྱིན་རླབས་སློབ་མའི་རྒྱུད་ལ་འཕོས་ནས། སློབ་མ་ལ་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་ཕན་པ་བྱུང་བ་ནི་ཆོས་པ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ཆེས་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་ཞིང་། ཆོས་རྗེ་དྲུང་པ་རིན་པོ་ཆེས་སློབ་མ་རྗེས་སུ་འཛིན་སྟངས་དེ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཐབས་ཚུལ་དང་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་ཡང་། ཁོང་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྤྱོད་སྟངས་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་མ་འབོར་ཆེན་གྱི་གཤིས་རྒྱུད་རྩ་བ་ནས་བསྒྱུར་ཅིང་མི་ཚེ་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་འདུག ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་གི་རྗེས་སུ། བདག་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སོང་ནས་ཆོས་ཁྲིད་བྱེད་སྐབས། ཆོས་གྲལ་དུ་ཡོད་པའི་སློབ་མ་རྒན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་མའི་མཚན་ཐོས་མ་ཐག་དད་པ་དང་གུས་པ་ཆེན་པོས་མིག་ནས་མཆི་མ་བཏང་བའང་ལན་མང་དུ་མཐོང་བྱུང་།^p236
ཁོ་ཚོའི་བླ་མ་དྲན་པའི་འདུན་པ་ནི། དུས་ཚོད་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་དྲག་པོས་གསུབ་མ་ནུས་པར། ནམ་ཡང་སེམས་སུ་འགྱུར་མེད་བརྟན་པོར་གནས་ཡོད་པར་སྣང་།^p237
དུས་རབས་ལས་བརྒལ་བའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མི་བུ།^p239
ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཆོས་ཚོགས་འདིར་བཞུགས་པའི་རིང་ལ། མི་ཧ་ཅང་མང་པོས་ཁོང་ལ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དད་པའི་རྣམ་པ་མངོན་ཞིང་། དེའི་ནང་ནས་སྐུ་ཞབས་རའེ་ཆཱར་ཊི་རའེ་སེན་ཀིར་（Richard Peissinger）ནི་བླ་མའི་སྣེ་ལེན་ཞབས་ཞུ་བ་དང་བདེ་སྲུང་གི་འགན་ཁུར་མཁན་ཡིན། ཉེ་ཆར་ང་ཚོས་ཁོང་ལ་འབྲེལ་གཏུག་བྱེད་ཐུབ་སོང་བས། ཁོང་གིས་ལོ་དེའི་བྱ་བ་རྣམས་ཕྱིར་དྲན་བྱས་པ་འདི་ལྟར།^p240
ལོ་དེར་ང་རང་ལོ་ཞེ་གསུམ་ཡིན་ལ་ཆོས་རྗེ་དྲུང་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སློབ་མ་བྱས་ནས་ལོ་བཅུ་བདུན་སོང་ཡོད། སྐབས་དེར་ངས་གཙོ་བོ་རྡོ་རྗེ་སྐུ་སྲུང་གི་དམར་སེར་དམག་གི་དམག་དཔོན་གྱི་ལས་འགན་ཁུར་ཡོད་པས། ང་རང་ལ་ཆོས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་མཇལ་བའི་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཐོབ་སོང་། རྡོ་རྗེ་སྐུ་སྲུང་ནི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་སྐྱོང་གི་ཡན་ལག་ཅིག་ཡིན་ལ། གཙོ་བོའི་ལས་དོན་ནི་བླ་མ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་དང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། དམར་སེར་ནི་སྟག་སེང་ཁྱུང་འབྲུག་གི་ནང་ནས་ཞི་བའི་རྒྱ་སྟག་མཚོན་བྱེད་ཡིན་པ་དང་། དཔའ་བོའི་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་རྨང་གཞི་ནི་གཟབ་ནན་དང་ཏན་ཏིག ཁེངས་སྐྱུང་དང་ཞི་དུལ་བཅས་ཀྱི་མཚོན་དོན་ལྡན་ཡོད། རྒྱ་སྟག་གི་སྦྱོང་བརྡར་ནི་ང་རྒྱལ་འདུལ་བ་དང་རང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་སྤྱོད་བཟང་སྐྱོང་བ་དེ་ཡིན།^p242
དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་འདན་མ་གླིང་དུ་ཐེངས་དང་པོར་འཚོགས་པའི་ཆོས་ཚོགས་ཆེ་ཤོས་ཡིན་ལ། ཚོགས་ཡུལ་ནི་གསར་དུ་ཕུབ་པའི་གུར་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ནང་རེད། ངས་དྲན་ཚོད་ལ། ཁོང་འབྱོན་ཁར་ངེད་ཅག་རྡོ་རྗེ་སྐུ་སྲུང་གི་ཚོ་ཆུང་ལ་མཇལ་ཁ་གནང་བར་མ་ཟད། རྡོ་རྗེ་སྐུ་སྲུང་རྣམས་ལ་ངོ་མཚར་བའི་གདེང་འཇོག་ཀྱང་མཛད། སྐབས་དེར་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ང་ཚོར་ཞལ་གདམས་གསུངས་པའི་ཟིན་བྲིས་ད་ལྟ་རྙེད་མིན་མི་ཤེས་མོད། གང་ལྟར་ཡང་། ང་རང་རྡོ་རྗེ་སྐུ་སྲུང་ཡིན་པའི་ངོས་ནས། དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་དྲུག་པ་སོགས་ཧ་ཅང་རླབས་ཆེ་བའི་བླ་མ་མང་པོར་སྣེ་ལེན་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་སོང་། དེ་དག་གི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད། ངས་རང་གི་རྣོ་མྱུར་གྱི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་སོང་ལ། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལས་ཁྱད་ཆོས་དེ་དག་མཐོང་བ་ནི་ཆེས་སླ་མོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག སྤྱིར་སྐབས་དེར་ཁོང་གི་སྐུ་ལུས་ཐང་པོ་མེད་ཀྱང་། ཁོང་ནི་དངོས་གནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཉི་མ་ལྟ་བུ་རེད་འདུག་སྟེ། ནང་ཆོས་ཀྱི་དོན་རྣམས་ཆུ་བོ་བཞུར་བ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་ཞལ་ནས་རྡོལ་ཡོང་གིན་འདུག^p244
ང་ལ་བག་ཆགས་ཆེས་ཟབ་པ་ཞིག་བཞག་པ་ནི། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ལས་གཟི་བྱིན་གྱི་འོད་ཟེར་འཕྲོས་ཤིང་། ཁོང་ནི་དྲང་བདེན་དང་རང་རྟོན། སྟོབས་ཤུགས་རྒྱས་པ། ཐམས་ཅད་དབང་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཟིལ་རྔམ་ཅན་ཞིག་ཏུ་མཐོང་། ངས་ཁོང་གིས་མི་ཚེ་གང་པོར་ཤར་ཕྱོགས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འཚོ་བ་བསྐྱལ་བ་དང་། འདི་ནི་ཐེངས་དང་པོར་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་པ་ཡིན་པ་ཤེས་མོད། འོན་ཀྱང་། ཁོང་ལ་རྒྱུས་མེད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་མི་འཕྲོད་པ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་མ་ཟད། དེ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རང་དབང་དང་གུ་ཡངས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་མིའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འདུག ད་དུང་དྲན་སོས་པ་ཞིག་ལ། ཁོང་གི་བཞིན་རས་ནི་ཅུང་ཟད་རྩུབ་རེག་གི་རྣམ་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཡང་། དེས་ཀྱང་བདག་གི་སེམས་དབང་མེད་དུ་འཕྲོག་སོང་སྟེ། ད་ལྟ་ཕྱིར་དྲན་བྱས་ན། དེ་ཕལ་ཆེར་གཞི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་ཟབ་མོ་ཡོད་པས། གུ་རུ་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་ཀྱི་ཞལ་རས་ཀྱང་དེ་འདྲ་ཡིན་ངེས་སྙམ་པའི་ཚོར་སྣང་བྱུང་།^p245
ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས། ཤམྦྷ་ལ་དང་ངེད་ཅག་གི་བླ་མའི་སྐོར་ནས་མ་འོངས་ལུང་བསྟན་ཅི་རིགས་གསུངས་བྱུང་། དེ་ནི་ངེད་ཅག་གི་བླ་མར་དམ་པ་གཞན་གྱིས་དེ་འདྲའི་གདེང་འཇོག་མཛད་པ་ཐོས་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་པས། ངས་སྐབས་དེའི་ཁོང་གི་ཞལ་གསུང་རྣམས་ལ་ཡང་ནས་བསྐྱར་དུ་མཉན་དགོས་བྱུང་ལ། ཞལ་གསུང་འདི་དག་གིས་ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཁྱེན་དཔྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོང་དང་ཤམྦྷ་ལའི་བར་དུ་རྟེན་འབྲེལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་བསྒྲིགས་ཡོད་སྙམ།^p246
ཆོས་རྗེ་མཆོག་རྡོ་རྗེ་འདན་མ་གླིང་དུ་བཞུགས་པའི་དུས་ཚོད་ཐུང་ཐུང་ལས་མིན་རུང་། ཁོང་དེར་ཕེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཧ་ཅང་རྒྱུན་རིང་ཞིང་གཏིང་ཟབ་པ་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་ད་དུང་ཡང་ང་ཚོར་རྟག་ཏུ་བྱིན་རླབས་མཛད་ཀྱིན་ཡོད་ངེས་ཤིང་། ཁོང་ནི་ངོ་མ་དུས་རབས་ལས་བརྒལ་བའི་མི་བུ་རླབས་ཆེན་ཞིག་རེད་ཅེས་བཤད།^p247
འདན་མ་གླིང་དང་ཞལ་གྱེས་ཁའི་གསུང་བཤད།^p248
ཕྱི་ཟླ་༨པའི་ཚེས་༢༢ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་འདན་མ་གླིང་གི་འཁོར་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོག་མར་དབང་སྡུད་གསོལ་འདེབས་གསུངས་རྗེས་བཀའ་སློབ་བསྡུས་པ་ཞིག་གནང་བ་འདི་ལྟར།^p249
ད་ལོའི་གནས་སྐབས་ན་ང་རང་ཉིད་ཨ་རི་དང་ཁེ་ན་ཏའི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ལ་སླེབས་ནས་དེ་རིང་བར་ཟླ་གཉིས་དང་ཞག་མ་ལྔ་སོང་ཟིན་ཐལ། ང་རང་གིས་ཀྱང་ཨ་རི་དང་ཁེ་ན་ཏའི་མི་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་ལ་འབྲེལ་བ་བཞག་ཅིང་། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འཆད་སྤེལ་བྱས་ཏེ་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་དེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་ངང་ནས་མཇུག་གྲོལ་བ་ཡིན། ཁྱེད་སློབ་ཚོགས་ཚང་མ་ལ་ཡང་སྔར་ཐུགས་རྒྱུད་ན་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་གོང་འཕེལ་དུ་གྱུར་པ་དང་། སྔར་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་མང་པོ་གསར་དུ་སྐྱེས་ནས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་གྱུར། ང་རང་གིས་ཀྱང་དུས་ད་ནས་བཟུང་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ། དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་རང་ནུས་གང་ཡོད་ཀྱིས་ཆེ་བཞག་ཆུང་བསྐྱུར་བྱས་ནས། བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་རྒྱུ་དེ་དམ་བཅའ་ཡིན།^p251
ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚང་མ་ཡང་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་གུ་རུ་རྡོ་རྗེ་གྲོ་ལོད་དང་། ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་ན་འཛམ་གླིང་སེང་ཆེན་རྒྱལ་པོ། ཕྱི་མའི་དུས་ན་རིགས་ལྡན་དྲག་པོ་ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་སློབ་མཁན་ཡིན། ཁོང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མཛད་སྤྱོད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྤེལ་བ་དང་འཛིན་པ། སྲུང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ལས་ཡིན་པས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་མཛད་རྗེས་ལ་སློབ་པའི་རེ་བ་ཡོད།^p252
དེ་དག་གིས་བསྟན་པ་ཅི་ལྟར་སྤེལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་ཨོ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེས་བོད་ཡུལ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་མིང་ཙམ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ན། རྒྱ་གར་གྱི་ནང་ཆོས་མ་ལུས་པ་བོད་ཡུལ་དུ་བསྒྱུར་ནས་བསྟན་པ་སྤེལ། དེ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་བདུད་བགེགས་དམ་སྲི་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཚར་བཅད་ནས་བསྟན་པ་སྲུང་བར་བྱས་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉམས་དམའ་བར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ན་གླིང་སེང་ཆེན་རྒྱལ་པོས་འཛམ་བུ་གླིང་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤེལ། ཉེ་བར་འཚེ་བའི་བདུད་སྡེ་མ་རུངས་བ་ཐམས་ཅད་ཚར་བཅད་པ་ཡིན། མ་འོངས་པའི་གནས་སྐབས་ན་རིགས་ལྡན་དྲག་པོ་ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་གྱིས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཕལ་ཆེར་ཀླ་ཀློས་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན། བསྟན་དགྲ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཚར་བཅད། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་ནས་བསྟན་པ་བཟུང་། རྗེས་སུ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་བར་དུ་བསྟན་པ་འཕེལ་རྒྱས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མཛད་རྒྱུ་རེད།^p253
སྔོན་ཆད་ཁེ་ན་ཏའི་ས་ཆ་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་མི་དར་བའི་གནས་སྐབས་ན། བོད་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་དབུ་བཙུགས་ཏེ་འཛིན་པར་བྱས། ད་ལྟ་ཁྱེད་ནང་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་སྤེལ་བར་བྱས་ཤིང་། ཤམ་བྷ་ལར་སློབ་སྦྱོང་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་པ་དེ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་རེད།^p254
དེ་ལྟར་དང་པོ་བསྟན་པ་བཙུགས་པ་དང་། བར་དུ་བསྟན་པ་འཛིན་པ། དུས་རྒྱུན་དུ་བསྟན་པ་སྲུང་བ་སྟེ། དེ་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་ཁྱེད་རྣམ་པ་ཚང་མའི་མཛད་སྤྱོད་ཀྱང་འདུ་བ་ཡིན་པས། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེ་འདོད་མཐར་ཐུག་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ཁོ་ན་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་པ་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་ཡིན།^p255
དེས་ན་ཤམ་བྷ་ལར་སློབ་སྦྱོང་མཛད་པའི་རྡོ་རྗེ་བཀའ་སྲུང་དང་སྐུ་སྲུང་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྕགས་རི་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་དང་། ནང་བསྟན་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་རྣམས་ནི་དེའི་ནང་ན་གནས་པའི་སྐྱེད་མོའི་ཚལ་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན། གནས་སྐབས་སུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཅུང་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། མཐར་ཐུག་གི་དོན་ནི་སེམས་ཅན་ལ་བདེ་སྐྱིད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཉམས་བཞེས་མཛད་པ་ལ་ཐུག་ཡོད་པས་ཚང་མའི་ཐུགས་ལ་དེ་ལྟར་འཇོག་པར་ཞུ།^p257
སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་ཤོག །^p258
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པར་ཤོག །^p259
ཉིན་དང་མཚན་དུ་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པར་ཤོག །^p260
རང་གཞན་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་ཤོག །^p261
རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཞབས་བརྟན་བཞེད་པ་འགྲུབ། །^p262
དགེ་འདུན་སྡེ་འཕེལ་བཤད་སྒྲུབ་བསྟན་པ་དར། །^p263
དཔོན་སློབ་སྦྱིན་བདག་མངའ་ཐང་འབྱོར་པ་རྒྱས། །^p264
བསྟན་པ་ཡུན་རིང་གནས་པའི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག །^p265
བསླབ་པ་གསུམ་ལྡན་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པ་ཡི། །^p266
འདུས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་གནས་འདིར་ཡོངས་གང་ཞིང་། །^p267
རྟག་ཏུ་བཤད་སྒྲུབ་བྱ་བས་སྲིད་མཐའི་བར། །^p268
ཐུབ་བསྟན་ཕྱོགས་མཐར་རྒྱས་པའི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག །^p269
ཅེས་སྨོན་ཚིག་འདི་དག་གསུངས་རྗེས། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་དབང་དང་བྱིན་རླབས་མཛད་ཅིང་། དེ་མཚུངས་སུ་མི་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ཕྱག་མདུད་རེའང་གནང་། ཆོས་ཚོགས་དེའི་འགྲོ་ལུགས་ལྟར། བླ་མ་འབྱོན་ཁར་སློབ་མ་རྣམས་ལམ་འགྲམ་དུ་གྲལ་བསྒྲིགས་ཏེ་སྐྱེལ་མ་བྱས་ཤིང་། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀི་ཀི་བསྭ་བསྭ་ལྷ་རྒྱལ་ལོ་ཞེས་སོགས་མི་སེམས་སྒུལ་བའི་རྡོ་རྗེ་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་ཁྲོད། ཆོས་རྗེ་ཉིད་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་ལྟ་བུའི་ངང་རླངས་འཁོར་ལ་བཞུགས་ཏེ། གནས་འདིའི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དྲན་རྣམས་ཁྱེར་ནས་ལམ་ལ་ཆས།^p270
ཕྱག་རྗེས་བཞག་པའི་ཆུ་ཤེལ།^p272
ངེད་ཅག་གནམ་གྲུ་ཐང་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་བར་ནས། ཆོས་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁེ་ན་ཏའི་མཚོ་ངོགས་ཀྱི་མཛེས་ལྗོངས་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་བཟོ་བཀོད་ལ་གཟིགས་མོ་མཛད།^p273
ཕྱི་དྲོར་ཧཱ་ལི་ཧྥ་ཁི་སི་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཞལ་གྱེས་ཏེ་དུས་ཚོད་གཉིས་ཙམ་ལ་འཕུར་བ་ན། སླར་ཡང་ཨ་རིའི་བྷོ་སི་ཐིན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གནམ་ཐང་དུ་འབྱོར་ཞིང་། དགོང་མོར་ཡོ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཧྥ་རན་སིའི་ཕྱོགས་སུ་འཕུར་སྐྱོད་བྱེད་པའི་སྟ་གོན་བྱས།^p274
ཨ་རི་དང་ཁེ་ན་ཏའི་སློབ་མ་མང་པོ་རྗེ་ཉིད་ལ་སྐྱེལ་མ་བྱེད་པར་གནམ་གྲུ་ཐང་དུ་སླེབས་འདུག རྒྱ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་རྗེ་ཉིད་དང་ཁ་འབྲལ་སྐབས། ཆོས་རྗེ་མཆོག་གིས་ཕྱག་ཏུ་ཆུ་ཤེལ་ཞིག་བསྣམས་ཏེ། འདི་ཁྱེད་ལ་དད་རྟེན་དུ་བྱིན་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཤིང་། ཕྱག་གཉིས་ཀྱིས་གཅིར་གཅིར་ལན་འགའ་མཛད་ནས་ཁོང་ལ་སྤྲད།^p275
རྗེས་སུ་ཆུ་ཤེལ་དེར་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་མཛུབ་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་རྣམས་གསལ་བར་དོད་ནས་ལན་ཆགས་བཟོས་པ་ལྟར་གྱུར་ཡོད་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། ད་ལྟ་ཆུ་ཤེལ་དེ་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་གླིང་དགོན་དུ་ཉར་ཚགས་མཛད་ཡོད་ཅིང་དངོས་སུ་མཇལ་ཆོག་པར་འདུག འདི་ནི་ཆོས་རྗེ་ཉིད་མེ་གླིང་དང་ཁ་འབྲལ་ཁར། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བཞག་པའི་བྱིན་རྟེན་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་སྣང་།^p277
ཁོང་འབྱོན་ཁར་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་མན་ངག་ཚིག་གསུམ་གནང་བ་ནི། ཁྱེད་ཅག་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། ཐོག་མར་གལ་ཆེ་བ་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཡིད་ཆེས་རྩེ་གཅིག་གི་དད་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། བར་དུ་གལ་ཆེ་བ་བསམ་པ་བཟང་པོ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ། མཐར་འོད་གསལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ། ཚེ་གཅིག་གིས་ཟུང་འཇུག་གི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡིན།^p278
དྲན་ངོགས་ཀྱི་ནུབ་བསྐྱོད་ལས་ཡུལ་ཧཱ་ལི་ཧྥ་ཁི་སིའི་མཛད་རིམ་ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་སྐབས་ཏེ་བརྒྱད་པའོ། །^p280
